Your SlideShare is downloading. ×
  • Like
Beeldbank UT en Social Media
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Now you can save presentations on your phone or tablet

Available for both IPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Beeldbank UT en Social Media

  • 1,957 views
Published

Een adviesrapport voor Universiteit Twente m.b.t. de beeldbank en social media

Een adviesrapport voor Universiteit Twente m.b.t. de beeldbank en social media

Published in Technology
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
1,957
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
12
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Adviesrapport Een onderzoek naar web 2.0 functionaliteiten in de te bouwen beeldbank van Universiteit Twente Ella van der Zwaag, Julia Meijvogel, Jacqueline Krans Juni 2010
  • 2. InhoudsopgaveINLEIDING 3METHODE VAN ONDERZOEK 5ZOEKMETHODES 5ZOEKSTRATEGIE 5RESULTATEN 7DOEL BEELDBANK 7WEB 1.0 7WEB 2.0 7WEB 3.0 8WEB 4.0 8DEFINITIES WEB 2.0 9BEELDBANKEN 11FLICKR 11ZOOM 11SAB DEVENTER 12ACHTERUITKIJKSPIEGEL 12NATIONAL GEOGRAPHIC 13TWEEDE WERELDOORLOG 14NATIONAAL ARCHIEF 14SOFTWARE 15MEDIAFILER 15PICTURA 15PICTUREPACK 15CORDEO 16ACHTERUITKIJKSPIEGEL 16VISIES 17MEDEWERKERS 17STUDENTEN 18ERIK OLTMANS- ADVISEUR 19CONCLUSIES 20AANBEVELINGEN 22LITERATUURLIJST 23GEBRUIKTE LITERATUUR 23GELEZEN LITERATUUR 26BIJLAGE A: STUDENTEN ENQUÊTES 28BIJLAGE B: SOFTWAREAANBIEDERS 29BIJLAGE C: ZOEKSTRATEGIE 30 2
  • 3. InleidingIn 2011 viert de Universiteit Twente haar vijftigjarig lustrum. Vrijhof Cultuurcentrum wil methet lustrum in het achterhoofd een beeldbank laten bouwen. Hierin wordt de geschiedenisvan Universiteit Twente in beelden (zowel foto’s, video’s als affiches) weergegeven. VrijhofCultuurcentrum zal de pilot hiervoor vormen.Van 19 april 2010 tot en met 24 juni 2010 hebben de stagiaires Ella van der Zwaag,Jacqueline Krans en Julia Meijvogel stagelopen aan Universiteit Twente, afdeling VrijhofCultuurcentrum. De drie studenten zijn tweedejaarsstudenten van de opleidingInformatiedienstverlening- en management aan Saxion Hogescholen, te Deventer.Onze opdrachtgever is afdeling Bibliotheek en Archief, Universiteit Twente. Decontactpersoon voor Saxion is mevrouw Joke Ter Hellen. Daarnaast is er ondersteunendebegeleiding van medewerkers van Universiteit Twente. Praktijkbegeleiders vanuit deuniveriteit zijn in een schema weergegeven:Naam Functie GebiedLineke Klunder Coördinator Metadateren, Document Verwerking van B & A InformatietechnologieHiska Bakker Coördinator Begeleider Vrijhof Cultuur Vrijhof Cultuur Centrum: erfgoed UTJoke ter Hellen Hoofd Praktijkbegeleider bedrijfsvoering Bibliotheek & Archief Tabel 1 begeleiding stagiairesDe opdracht van de studenten in dit project bestaat uit twee componenten.Het eerste deel van de opdracht bestaat uit het digitaliseren van erfgoedmateriaal van deafdeling Vrijhof Cultuurcentrum. Dit houdt in het inventariseren, metadateren, scannen,opslaan en archiveren van beeldmateriaal dat Vrijhof Cultuurcentrum in haar bezit heeft.Daarnaast loopt een onderzoek naar web 2.0 functies voor de beeldbank. Er wordt eenadvies aan Bibliotheek & Archief gegeven over het implementeren van deze functies. Datgebeurt in dit rapport.De centrale vraag die in dit onderzoek wordt gesteld is:Welke web2.0 functionaliteiten zijn interessant voor de te bouwen beeldbank vanUniversiteit Twente? De deelvragen die de centrale vraag helpen te beantwoorden, zijn: • Welke web2.0 functionaliteiten zijn er? • Welke beeldbanken maken gebruik van web2.0 functionaliteiten? • Welke web2.0 functionaliteiten worden toegepast door beeldbanken? • Waarom worden interactieve functionaliteiten toegepast? • Wat zijn de voor- en nadelen van web2.0 functionaliteiten?In dit rapport worden de resultaten van het onderzoek weergegeven. Allereerst wordt ergekeken naar de groei die het internet heeft doorstaan; van web 1.0 (het ‘vroegere’ web)naar web 2.0 (het ‘recente’ web) naar web 3.0 en zelfs web 4.0 (het ‘toekomstige’ web).Definities van web 2.0 worden hierna verder uitgelegd. 3
  • 4. Verschillende instellingen die een beeldbank beheren, zijn geïnterviewd. Hiervan worden deresultaten weergegeven. Ook van andere instellingen die een beeldbank beheren, wordende resultaten weergegeven.Omdat er door Bibliotheek & Archief nog geen keuze is gemaakt tussen de verschillendesoftwareaanbieders van de beeldbank, worden deze ook uitgesplitst. Voor dit onderzoek zijnook gebruikers; (oud-) medewerkers en (oud-) studenten geïnterviewd waarvan deresultaten in dit rapport zichtbaar worden gemaakt. Tot slot worden er conclusies enaanbevelingen aan Bibliotheek & Archief gegeven en wordt de literatuurlijst meegenomen.In de bijlagen vindt u een overzicht van de studentenenquêtes, een overzicht van demogelijkheden van de softwareaanbieders, de zoekstrategie die is gehanteerd tijdens hetonderzoek en de uiteindelijke mock-up van de beeldbank. 4
  • 5. Methode van onderzoekIn dit hoofdstuk worden de zoekmethode- en strategie beschreven en uitgelegd.ZoekmethodesDe methoden die in dit onderzoek worden gebruikt om informatie te zoeken zijn deSystematische methode, Sneeuwbalmethode en Databestanden.De Systematische methode wordt gebruikt bij het zoeken in de tijdschriftencatalogus ofsystematische catalogus. Doordat voor dit onderzoek in de catalogus van de bibliotheekwordt gezocht, wordt deze methode gebruikt. Deze methode wordt vooral gebruikt bij LexisNexis, catalogus universiteitsbibliotheek.De Sneeuwbalmethode houdt in dat door middel van de artikelen/ tijdschriften van deliteratuurlijst naar verdere relevante informatie wordt gezocht. Op deze manier wordt sneleen grote hoeveelheid materiaal verkregen. Deze methode wordt vooral gebruikt bijinternet research en verdere andere interessante artikelen waarnaar verwezen wordt.De zoekmethode van Databestanden wordt vanzelfsprekend gebruikt door research opinternet, Lexis Nexis en de universiteitsbibliotheek.ZoekstrategieDe trefwoorden die, naar aanleiding van een brainstorm, worden gebruikt om informatieover web 2.0 functionaliteiten te verkrijgen zijn: • Semantisch web • Tagging • Semantic web • Social tagging • Semantsich web • Tagging • Bookmarking • Beeldbank • Bookmarking • Beeldbank • Online bookmarking • Folksonomy • Social bookmarking • Folksonomie • Sociale netwerken • Folksonomy • Sociale netwerken • Social networking • Waarderen • Social networks • Ranking • Rating • Web 2.0 • Web • Social media • Web 2.0 • Social media • Web 2.0 applications • Web 2.0 features • Web 3.0 • World wide web 5
  • 6. Omdat er een grote kans is dat er buitenlandse bronnen gebruikt gaan worden, zullen determen veelal in het Engels zijn.De volgende middelen/ media worden geraadpleegd: • Internet • Catalogus universiteitsbibliotheek Twente • Science direct • SpringerlinkVoor meer informatie over de zoekstrategie, zie bijlage D.Om in de stof ingelezen te raken, zijn een aantal bronnen bezocht, bekeken en gelezen.Deze zijn in de literatuurlijst te vinden onder het kopje ‘gelezen bronnen’. 6
  • 7. ResultatenDoel beeldbankHet doel van de beeldbank is een representatief beeld van de geschiedenis van UniversiteitTwente weergeven. Een belangrijk doel daarnaast is de interactiviteit tussen gebruikersbevorderen.Web 1.0Toen de Sovjet Unie in 1957 de Spoetnik 1 lanceerde, werd het Amerika duidelijk dat ze nietzo machtig en sterk waren als ze dachten. Als tegenreactie richtte Amerika eenonderzoeksbureau op dat nieuwe technologie moest ontwikkelen.Een van de projecten van het onderzoeksbureau was het ontwikkelen van een veiligemanier om te communiceren met universiteiten die voor het bureau aan het werk waren. Erwerd een computernetwerk bedacht dat stabiel en niet afluisterbaar was. In 1969 was heteerste internet een feit. Op dat moment was het nog maar heel klein, een netwerkje dattwee universiteiten met elkaar verbond. Langzaamaan werden steeds meer netwerken aangesloten op het internet. Door in 1982 opeen nieuwe techniek over te stappen werd het internet geschikt om op grote schaal gebruiktte worden. Het grote publiek ontdekte het internet in de jaren ’90. In 1996 was het internetbij een meerderheid van de wereldbevolking een bekend en veelgebruikt medium.Langzaam aan is het web van informatief medium veranderd in een platform voorcommunities, samenwerking, communicatie en het delen van informatie. Bron: Wever, W., (2006)& Kessels, R. (2009) en Beld van den B. (2010)Web 2.0“Web 2.0 staat voor de grote verandering waarbij internet zich steeds meer ontwikkelt vaneen verzameling van losstaande websites tot een totaal platform met interactievewebtoepassingen waar consumenten in control zijn” Bron: Janssen, F. (2005)Interactie is in opkomst en bijna een must. Je mening gevraagd of ongevraagd geven is denormaalste zaak van de wereld. Delen en waarderen zijn kernwoorden. Keerzijde van web2.0 is “ verwikipedialisering van het nieuws” Aldus Rob Wijnberg. Iedereen is zijn eigenreporter; burgerjournalistiek ten top! Dit noemt men ookwel User Generated Content.Het (social) tagging van content doet zijn intrede. Door middel van social tagging kunnengebruikers zelf tags aan beelden toevoegen, zodat ze op deze manier content kunnenvinden. Dit wordt ook wel Folksonomy genoemd. Sites als Flickr, Delicous, Digg, Facebook,Hyves, LinkedIn en Twitter komen als paddenstoelen uit de grond zetten. Allemaal hebbenze een tag en/of interactie mogelijkheid. Bron: Wijnberg, R. (2010) & Davis, H. (2005)Een definitie over web 2.0 van Seth Godin: “mensen op een nieuwe manier online latenlaten samenwerken en informatie laten delen”. Kernwoorden van web 2.0 zijn onderandere: Zakelijke platforms, Sociale platforms en tagging. Bron: Janssen, F. (2007) & NRC Handelsblad (2005) 7
  • 8. Web 3.0Men noemt web 3.0 ook wel het semantisch web: de uitwerking en visie is afkomstig vanTim Berners Lee, directeur van W3C, een organisatie voor onder andere webrichtlijnen.“ People keep asking what Web 3.0 is. I think maybe when youve got an overlay of scalablevector graphics - everything rippling and folding and looking misty — on Web 2.0 and accessto a semantic Web integrated across a huge space of data, youll have access to anunbelievable data resource..."Bron: Berners- Lee, T. (2006) & Kessels, R. (2009)Niet alleen computers met een modem zijn verbonden met het internet maar ook laptops,mobieltjes, tablets en andere apparaten met draadloos internet (WiFi). Meer en meerapplicaties komen er om snel informatie te zoeken/vinden. Gebruikersgemak staat voorop.‘De pc denkt met u mee’ zou als slogan gebruikt kunnen worden.Web 4.0Bij web 4.0 komen alle technieken van web 1.0, 2.0 en 3.0 bij elkaar. Een voorbeeld van SethGodin (voormalige vice president direct marketing van Yahoo!): “Ik ben te laat voor eendiner. Mijn GPS telefoon weet dit omdat het mijn agenda heeft en mijn locatie, en deverkeersinformatie kan weergeven. De vertraging wordt vervolgens automatisch gemeld aandegenen die op mij wachten”. Bron: Seth Godin (2007) 8
  • 9. Definities web 2.0Als we kijken naar web 2.0, zien we dat het een breed begrip is. Het principe vancrowdsourcing (meer mensen weten meer, wijsheid van de `crowd`) vraagt aan het publiekom adviezen, aanvullingen, verbeteringen en/ of deze doorvoeren naar datzelfde publiek.Goeroe Jeff Howe zegt in Wired het volgende over crowdsourcing: ‘Crowdsourcing is the actof taking a job traditionally performed by a designated agent (usually an employee) andoutsourcing it to an undefined, generally large group of people in the form of an open call’.Bron: scope (2009) & managementsite.nl (2008)Ook een belangrijk aspect van web 2.0 is User Generated Content; de gebruiker (eenprofessional of een amateur) die aan een online medium een bijdrage levert. Met anderewoorden zorgen gebruikers zelf voor de content.Limonard, S. (2005)Mensen kunnen met elkaar in contact komen, met andere woorden: het interactieve aspectis bij web 2.0 ook erg belangrijk. We kunnen het begrip web 2.0 grofweg in een aantalcategorieën opdelen:Mensen kunnen met elkaar in contact komen via Social networking. Hoewel socialnetworking in persoon mogelijk is, het meest populair is het online. Dit is omdat er op hetinternet miljoenen mensen zitten, dus veel meer dan een mens in het ‘echte’ leven kent, dieanderen graag willen ontmoeten. Naast dit voordeel, is het ook een voordeel dat dediversiteit heel groot is. Je kunt uit Nederland ‘vrienden’ worden met iemand uit deVerenigde Staten. Met social networking kunnen gebruikers een publiek profiel creëren ophet web en delen. Gebruikers kunnen ook zien welke “vrienden” ze delen met andere“vrienden”. Voorbeelden van social networks zijn Facebook, Hyves, Linked in en My space.Bron: Brown, K. (2010) & Boyd, D. M., Ellison, N.B. (2007) & Janssen, F. (2005)Mensen die interesses hebben en deze willen delen met soortgelijken, kunnen terecht in eenonline community, ook wel Friend networking genoemd. Een online community bestaat uiteen groep mensen die dezelfde interesses deelt. Voorbeelden hiervan zijn NING of Last.fm.Ook fora (plekken voor discussies over bepaalde onderwerpen) kunnen we in deze categorielaten vallen. Een forum hangt vaak aan een website dat over een bepaald thema gaat)kunnen we hiertoe rekenen. Broekman, L. (2007) & Marketingfacts (2007)Ook samenwerking wordt mogelijk gemaakt met web 2.0, genoemd Social collaboration. Ditis het online samenwerken tussen verschillende personen. Social collaboration is eencombinatie van community en samenwerking en kan alleen voorkomen als de componenten“communicatie, delen en netwerken” inbegrepen zijn. Als er 1 van deze componentenwegvalt, is het geen social collaboration meer. Bron: Groupsite (2009)Een functionaliteit die dicht bij social collaboration ligt, is Sharing. Dit is het online delen vanbijvoorbeeld foto´s en video´s. Een voorbeeld van een fotosharing community is Flickr. Eenaccount op Flickr biedt de gebruiker de mogelijkheid om foto(series) te uploaden en aanandere gebruikers te laten zien. Een tweede voorbeeld van een fotosharing community isZoom.nl. Deze community heeft behoorlijk wat web2.0-features geïntegreerd in debeeldbank. 9
  • 10. Voorbeelden hiervan zijn het toevoegen van comments, het beoordelen van foto´s ( rating),het delen met sociale netwerken (sharing), gebruikers zelf tags laten toevoegen, zodat ze opdeze manier content kunnen vinden (social) tagging, Facebook ‘vind ik leuk’-buttons, fanworden van de foto en vrienden worden met de fotograaf. “Voor deze functies is gekozen,omdat Zoomers (leden van Zoom.nl) hierdoor gemakkelijk kunnen zoeken, vinden, uploadenen delen. Daarnaast is de onderlinge feedback tussen Zoomers essentieel voor Zoom.nl”,aldus Nikki van der Velden, medewerkster van Zoom.nl.Er wordt ook informatie gedeeld op het web als men een weblog schrijft. Via een weblogkan men zijn/ haar mening naar buiten brengen en is het ontstaan van discussies mogelijkdoordat lezers kunnen reageren. De publicaties kunnen zowel zakelijk- als persoonlijk zijn.Bron: Flickr (2010) & Beld van den B. (2007) & Zoom.nl (2010) & Mathes,A. (2004) & Iskold, A. (2006)Door middel van Social Bookmarking kunnen online favorieten worden gedeeld. Anderegebruikers kunnen in jouw favorieten kijken, maar andersom kun je zelf ook in de favorietenvan andere mensen kijken. Deze vorm van web 2.0 ligt dus dicht bij sharing. Doordat opsocial bookmarking websites allerlei mensen bij andere mensen in de favorietenlijst kunnenkijken, wordt al snel duidelijk welke websites veel gelezen worden en dus als interessantbeschouwd kunnen worden.Een ander voordeel van social bookmarking is dat je favorietewebsites online staan. Waar ook ter wereld heb je dus altijd je favorietenlijst bij de hand.Bekende social bookmarking websites zijn StumbleUpon en Delicious.Bron: Frankwatching (2010) & Kerkhof, S. & Bron Janssen, F. (2005) & Delicious (2010)Door middel van Online storage kunnen gebruikers hun bestanden op internet opslaan. Ditis omdat ze hun bestanden niet op de harde schijf van hun pc willen hebben of omdat ze eenback up van de bestanden willen maken.Doordat bestanden online kunnen wordenopgeslagen, kunnen ze gedeeld worden met collega’s of anderen. Dit wordt sharing- centricgenoemd. Het voor jezelf online opslaan van bestanden wordt storage- centric genoemd.Een web 2.0 functie die hierin zit is RSS-feeds ( het op de hoogte houden van nieuwsomtrent een bepaalde website. Een belangrijke speler in het aanbieden hiervan isOmnidrive. Deze heeft een functionaliteit waarbij abonnementen voor RSS-bijlagentoegestaan zijn. Bron: Janssen, F. ( 2006) & Janssen F. (2006)Een aantal web2.0 websites: • Facebook: internationale online community waar gebruikers een profiel kunnen aanmaken en met andere gebruikers kunnen communiceren, gamen en sharen • Hyves: Nederlands online sociaal netwerk waar gebruikers contact met elkaar kunnen onderhouden en nieuwe ‘vrienden’ kunnen vinden Bron: Computeridee (2010) • LinkedIn: Globaal social netwerk waar professionals in contact kunnen komen met andere professionals uit hun vakgebied Bron: Wat is linked in (2010) • MySpace: Vergelijkbaar met Hyves, maar dan internationaal. MySpace wordt veel gebruikt door bands om hun muziek te promoten, omdat er een muziekspeler in een MySpace-pagina geïmplementeerd kan worden • Delicious en StumbleUpon: Social bookmarking websites Meerbeek, van, K. (2007) • Twitter: Online tool waarbij berichtjes van max.140 tekens verstuurd kunnen worden. Jouw volgers kunnen deze berichtjes (tweets) lezen en erop reageren. Snelle 1-op-1-communicatietool Bron: Twitterinfo (2009) • LastFM: social music listening websites. De gebruiker kan muziek opzoeken en zo zelf een afspeellijst samenstellen. LastFM zoekt hier bijpassende muziek bij. LastFM is ook een manier om mensen met een overeenkomende muzieksmaak te ontmoeten 10
  • 11. BeeldbankenEr zijn in Nederland al een aantal beeldbanken gemaakt. Als we naar een aantalbeeldbanken kijken, zoals het Gemeentearchief van Rotterdam (GemeentearchiefRotterdam, 2008), Hof van Twente (Hof van Twente, 2008) of Het Nederlands fotomuseumin Rotterdam, zien we dat dit behoorlijk statische beeldbanken zijn; bezoekers kunnen zelfniets toevoegen of delen.Bij de beeldbanken van Deventer in beeld (Stads Atheneum Bibliotheek, 2008), WO2 of hetNationaal Archief kunnen mensen reageren als ze zich aanmelden.Bron: Hof van Twente (2008) & Bron: Gemeentearchief Rotterdam (2008) &FlickrFlickr is een voorbeeld van een photosharing community. Via een Yahoo e-mailadres kanmen lid worden van Flickr. Via de website is het mogelijk om foto’s te uploaden, editten,organiseren, delen, geolocatie toe te voegen en posters/kaarten/foto’s te bestellen.Daarnaast is het ook mogelijk om bij andere accounts te kijken en tags en commentaar toete voegen. Zoals eerder genoemd, heet dit ook wel Folksonomy; voor de gebruikers, door degebruikers gecreëerd. Flickr noemt zichzelf: `the best online photo management and sharingapplication in the world`. Bron: Flickr (2010) & Davis, H. (2005) & Bron: Mathes,A. (2004)ZoomHet Nederlandse fotografietijdschrift Zoom.nl kan natuurlijk niet zonder beeldbank. Er is zelfeen hele community gebouwd waarin gebruikers zich tussen verschillende interessegroepenkunnen bewegen. Daarnaast kunnen gebruikers vriendschappen sluiten met andereZoomers en zelfs fan van anders Zoomers worden.In de community van Zoom.nl bevindt zich de Zoom Gallery. Deze geeft de foto’s weer diedoor de redactie (Redactiekeuze) en andere Zoomers (Spotlight) als favoriet zijn benoemd.Op deze foto’s, maar ook alle andere foto’s die de beeldbank bevat kan door Zoomersfeedback gegevens worden (comments).Als Zoomer kun je je bij een bestaande groep aansluiten, of zelf een groep opstarten.Groepen die je zelf hebt opgestart beheer je ook zelf en kun je publiek of besloten maken.Alles deelnemers kunnen binnen een groep foto’s uploaden, discussies starten en blogsschrijven.De Zoom.nl community bevat ook een forum. Hier kan over fotografische techniekengediscussieerd worden, camerafabrikanten, digitale video, zoom.nl en er is zelfs een offtopicgedeelte.Je kunt zelf kiezen hoe veel foto´s je in het overzicht wilt zien, dat is een instelling. Door tewerken met thumbnails, heb je de mogelijkheid om veel foto´s op 1 pagina tonen. De foto´stonen in een grotere thumbnail wanneer je met je muis erop gaat staan. Het overzicht is duserg belangrijk. Je moet er makkelijk doorheen kunnen bladeren. Door op de foto te klikkenkom je op de detailpagina waar je de reacties, rating, exif-info, maker etc vindt. Nog een klikop de foto levert een schermvullende versie van het beeld op. Je kunt ook per categorie oftag browsen. 11
  • 12. Comments, rating, Facebook ‘vind ik leuk’-buttons, sharing, Vrienden worden, Fan worden,social tagging. Zijn aanwezig in de beeldbank van Zoom.nl, want het is belangrijk datZoomers makkelijk kunnen zoeken, vinden, uploaden en delen. Plus, onderlinge feedback isessentieel voor Zoom.nl.De website is continue in ontwikkeling. Belangrijk is dat de foto´s nog beter doorzoekbaarworden, dus makkelijker te vinden. Door meer zoekopties in te bouwen en mensen demogelijkheid te geven op meer zaken te kunnen selecteren dan nu mogelijk is. Ook dedeelbaarheid (dus ook de zichtbaarheid van Zoom.nl) is een belangrijke functionaliteit diemeer aandacht krijgt de komende tijd.Conclusie: Zoom.nl is een interactieve community die erg veel web2.0 functionaliteitenherbergt. Omdat de feedback van Zoomers belangrijk is voor Zoom.nl wordt doormoderators de kwaliteit gewaarborgd. Velden van der N., (2010)SAB Deventer“ Deventer in beeld” is een van de twee de beeldbanken van Stadsatheneum bibliotheekDeventer ( hierna te noemen: SAB). De beeldbank is zelf gebouwd en bestaat sinds 2002.Deze keuze is gemaakt naar aanleiding van een eerder afgesloten contract dat ten einde liep.De beeldbank is ingebed in de website van het SAB. “Officieel is het geen beeldbank, het isgebaseerd op archiefsoftware van Atlantis. Dus eigenlijk bekijk je direct ons archief.” , aldusde beheerder van de beeldbank, mevrouw Keen.Hierbij moet worden aangetekend dat de website van Deventer in beeld binnenkort gaatdraaien op betaalde software. Reden voor deze keuze is het makkelijker onderhoud.Daarnaast is de huidige software niet opensource. Deventer in beeld heeft gekozen om paste kunnen reageren op objecten nadat men is ingelogd. Dit is een ‘ hobbel’ die genomenmoet worden. “Maar”, geeft mevrouw Keen aan, “als ze commentaar willen geven dannemen ze die moeite ook”.Er wordt door een moderator binnenkomende commentaren gelezen. Dit is afdoendeomdat er weinig e-mails binnenkomen. Opties als Twitter en andere 2.0 functies zijn razendinteressant maar hiervoor moet er wel opgepast worden; het is en blijft een bibliotheek enarchief. Een beeldbank is een visitekaartje.Bron: Keen, A. (2008) & Bron: SAB (2010)AchteruitkijkspiegelDe Achteruitkijkspiegel is een voortvloeisel uit een samenwerking tussen Eluxis en Axis,beide Enschedese bedrijven. De Achteruitkijkspiegel is een beeldbank die de geschiedenisvan Enschede weergeeft.De web2.0 functies die de Achteruitkijkspiegel bevat, zijncomments, cherry picking, en de implementatie van Google Maps.De comments van gebruikers worden in eerste instantie gecontroleerd doordat degene dieeen comment wenst toe te voegen daarbij zijn naam, e-mailadres en een captcha-code moetinvoeren.Cherry picking stelt de gebruiker in staat de zoekresultaten te specificeren, zodat de kans ophet exact vinden wat er gezocht wordt, wordt vergroot. 12
  • 13. Google Maps is een interessante toevoeging aan deze beeldbank. Op de kaart zijn punaisestoegevoegd. Rode punaises geven content aan die door bedrijven is toegevoegd, blauwepunaises geven content aan die door particulieren is toegevoegd. De punaises geven delocaties weer waar historische gebeurtenissen hebben plaatsgevonden, waar beeldmateriaalen achtergrond informatie van is.Op de vraag aan Geert van de Molen, initiatiefnemer van de Achteruitkijkspiegel, waarom ervoor weinig web2.0 functionaliteit is gekozen, antwoordt hij: “Het kost heel veel tijd om alleszelf te willen bouwen, daarom is er gekozen voor ‘een plaatje met een praatje’. (Nog) nietambitieuzer zijn dan een beeld met een verhaal erbij helpt om eerst een heel goed productneer te zetten. Later kan altijd nog uitgebreid worden met andere functies.”Een moderator achter een beeldbank is volgens Geert onmisbaar. Naast dat een moderatorde user generated content controleert op kwaliteit, kan een moderator ook de rol vanaanspreekpunt van de organisatie vervullen.In de toekomst zijn er plannen om de Achteruitkijkspiegel meer ‘social’ te maken, maar danmoet er wel een publiek voor zijn. Ook staat het op de planning om samen met de GIS-specialist van Provincie Overijssel – Provincie Overijssel heeft onlangs de Achteruitkijkspiegelvan Eluxis overgenomen – de Google Maps kaart uit te breiden. Hierbij kan gedacht wordenaan het toevoegen van meerdere kaartlagen, bijvoorbeeld een laag uit het jaar 1900, eenlaag uit het jaar 1910, 1920, enz. Ook kunnen er lijnen en vlakken aangegeven worden op dekaart, bijvoorbeeld verdedigingslinies uit de oorlog.De software achter de Achteruitkijkspiegel is door Eluxis en Axis gebouwd. Er zit een contentmanagement systeem van B-Lex achter en voor het structureren van xml-schema’s enmetadata is EAD2002 gebruikt. Bron: Eluxis (2008) & Molen G. van der (2010)National GeographicHet internationale natuurtijdschrift National Geographic staat al sinds jaar en dag bekendom zijn prachtige fotografie. Op de website van National Geographic is een communitygebouwd rondom deze foto’s.De homepage van deze fotocommunity is opgebouwd uit verschillende aspecten:• Diavoorstelling van recentst toegevoegde foto’s• Top 3 toegevoegde foto’s van de week• Foto’s die geselecteerd zijn voor NG Magazine• De zes nieuwste foto’s• De zes nieuwste fotoseries• De vier laatste forumbijdragen• De vier laatste blogreacties• De rubriek ‘fotograaf’, waarin een fotograaf die regelmatig voor NG Magazine werkt verteld over een opmerkelijke foto of reportage• Fototips• De drie meest bekeken foto’s 13
  • 14. Bij een foto in de community wordt de omschrijving weergegeven, de rubrieken waar defoto aan toegekend de tags en wanneer de foto geplaatst is.Daarnaast wordt er informatieover de fotograaf gegeven en de exif gegevens. Andere gebruikers van de communitykunnen de foto raten of er commentaar op geven. Bron: National Geographic Fotocommunity (2010)Tweede WereldoorlogIn de beeldbank van WO2, een samenwerking tussen een aantal instellingen die gevestigd isin Amsterdam, kunnen gebruikers reacties aan beeldmateriaal toevoegen. Gebruikerskunnen beelden met een hoge resolutie kopen voor 10 euro per afbeelding en beelden meteen kleine resolutie downloaden.Ook hier is een moderator aanwezig: gebruikers moeten geslacht, naam, adres, postcode,plaats, land en e-mail invullen om een reactie te kunnen plaatsen Bron: Beeldbank WO2 (2008)Nationaal ArchiefDe beeldbank van het Nationaal Archief was in 2004 online. Gebruikers die commentaarwillen toevoegen, moeten hun naam en e-mail adres invullen. Diederick Kortlang, archivarisbij het Nationaal Archief, bekijkt de commentaren en beoordeelt of ze kunnen wordentoegevoegd in de beeldbank, zodat ze voor iedereen zichtbaar worden. Volgens meneerKortlang is het vooral belangrijk dat het commentaar de beeldbank verrijkt. Dit is ook waarhij de commentaren op beoordeelt. Een actieve moderator is dus essentieel. Mensen krijgengraag een berichtje dat hun commentaar is geplaatst of een reactie door de moderator ofeen andere gebruiker terug.Er bleek toch dat er veel spam in de beeldbank binnenkwam, die meneer Kortlang weer uitmoest zoeken. Het Nationaal Archief heeft hierom een extra kwaliteitscontrole tegen spamtoegevoegd: de captcha. Mensen vullen een code in die voorgeschreven staat om tevoorkomen dat de spam bij de beeldbank binnenkomt. Dit is een test die kan beoordelen ofeen reactie van een computer programma komt, of dat het een mens is die de reactie wiltoevoegen. Bron: Carnegie Mellon University (2009)Van andere web 2.0 functies, als tagging zegt meneer Kortlang: “Mensen verzuipen in detags. Het zijn er vaak zoveel en soms ook onzinnige tags, dat mensen een overload krijgenDaarom ben ik niet voor deze functie”.Op de nieuwe website van het Nationaal Archief komt binnenkort de web 2.0 functie “delenmet sociale netwerken”. Ook heeft de vernieuwde website de functie “cherry picking”,oftewel: Filteren. Bron: Kortlang, D. (2010) 14
  • 15. SoftwareIn dit hoofdstuk worden de verschillende softwareaanbieders nader bekeken. In bijlage B iseen overzicht van de mogelijkheden van de verschillende aanbieders weergegeven.MediafilerDeze softwareaanbieder is gespecialiseerd in het leveren van beeldbank systemen aanbedrijven een instellingen op het gebied van media”. De software van Mediafiler is eenapplicatie die het archiveren van foto’s, video’s, audio, tekeningen en documenten in eenbeeldbank mogelijk maakt. Mediafiler heeft een webbased systeem. Dit houdt in dat er geeninstallatie van software vereist is. De aanbieder biedt het product aan in modules:standaard, professioneel, corporate en enterprise. Bij Mediafiler is het mogelijk om tebeoordelen en reacties te plaatsen.Voorbeelden beeldbanken die Mediafiler als software gebruiken zijn Nederlandse Gasunie,Telegraaf Tijdschriften Groep, Ministerie van Binnenlandse Zaken en Het HistorischBeeldarchief. Bron: Mediafiler (2008)PicturaPictura is een samenwerking van twee bedrijven die nauw met elkaar samenwerken: PicturaImaginis en Pictura Database Publishing. Hun doel is “ de erfgoedsector (archieven, musea,bibliotheken, etc.) op een professionele manier haar collecties helpen ontsluiten”. Het heleproces van de digitalisering kan door Pictura worden verzorgd. Ook Pictura biedt modulesaan die kunnen worden toegevoegd aan de standaard componenten van de software.Pictura werkt volgens een kwaliteitsmanagementsysteem dat voldoet aan de eisen van denorm ISO 9001:2000. Een nadeel van deze aanbieder is echter wel dat het beheer van debeelden bij Pictura zelf ligt. Nog een nadeel is dat de UT per software update (om de 5 á 6jaar) moet betalen.Elk bestandsformaat kan in de beeldbank worden geïmplementeerd, vertelt Wim Karelsen,medewerker Pictura.Wat opvalt, is dat de meeste beeldbanken die deze aanbieder gebruiken, de web 2.0functionaliteit “reacties plaatsen” hebben. Andere web 2.0 functionaliteiten kunnen echterook in de beeldbank worden geïmplementeerd.Voorbeelden van beeldbanken die op deze software draaien, zijn Stadsarchief Amsterdam,Universiteit van Gent, Gelderland in beeld, World Press Photo, Nationaal Archief en deBeeldbank van Noord- Holland. Bron: Pictura Imaginis, Pictura Database Publishing (2010)PicturePack“Picture Pack is een krachtig pakket, ontworpen met het oog op grotere collecties enprofessionele gebruikers”. Net als Mediafiler en Pictura is Picture Pack webbased softwaredat opgebouwd is met modules die uit te breiden zijn met extra applicaties. Bij Picture Packdraait de software bij de aanbieder zelf.Bij deze aanbieder kunnen onder andere accounts van eindgebruikers worden bijgehoudenen gebruikersrechten worden toegewezen. De eindgebruiker kan beelden vinden,downloaden en een contactsheet in PDF-formaat genereren.Op de website van Picture Pack wordt aandacht besteed aan extra beeldbeveiliging: er kanworden ingesteld wie wat mag zien en/ of downloaden. Gebruikers kunnen door middel vaneen gebruikersnaam en wachtwoord inloggen. 15
  • 16. Veel web 2.0 functionaliteiten, zoals tagging, sharing, comments, RSS, filters en rating, in debeeldbank worden toegepast. Ook applicaties als google maps kunnen in de beeldbankworden geïmplementeerd.Voorbeelden van beeldbanken die voor deze aanbieder hebben gekozen zijn: Het ANP,World Portraits, Voetbal International, ACI, en gemeente Arnhem. Bron: Picture Pack (2010).CordeoCordeo is de vierde potentiele aanbieder van de software voor de beeldbank. Dit is eenbedrijf dat de software XL- Doc aanbiedt. Cordeo is een organisatie voor documentmanagement. Het bedrijf wil ¨documentcreatie efficiënter, consistenter en meerinzichtelijker laten verlopen door de keten (creëer, beheer en bestel) te optimaliseren”.Deze software biedt de gebruiker de mogelijkheid om materiaal uit de beeldbank tebewerken en te gebruiken voor drukwerk en websites. Een beeldbank die met XL Docsgebouwd is, kan vergeleken worden met een stockfoto website.Ook XL- Doc is webbased en werkt met modules.De zoekfunctie van deze aanbieder is gebaseerd op Google, waardoor de gebruikersinterfacebekend is. Bron: XL doc (2010)AchteruitkijkspiegelDe web2.0 functies die de Achteruitkijkspiegel, een beeldbank die beheerd wordt door Eluxisen Axis, bevat zijn onder andere comments, cherry picking, en de implementatie van GoogleMaps. De provincie Overijssel heeft De Achteruitkijkspiegel onlangs overgenomen. MeneerGeert van der Molen (oprichter van deze beeldbank) was enthousiast over de te bouwenbeeldbank van de Universiteit Twente. Voor een spotprijs zou deze door deAchteruitkijkspiegel gebouwd kunnen worden.Na overleg met George Versteeg (medewerker afdeling Strategische Communicatie, dederde partij die betrokken is bij de keuze van de beeldbank) en anderen bleek dat softwarevan hen gebruikt wordt voor de huidige website. Deze is gebaseerd op webhair en gaat eruit.Dit is dan ook de reden dat dit bedrijf niet in aanmerking komt voor de beeldbank. 16
  • 17. VisiesMedewerkersEen aantal medewerkers van Vrijhof Cultuurcentrum zijn geïnterviewd. Er is aan demedewerkers gevraagd welke functionaliteiten ze graag in de beeldbank terugzien.Als eerste werd in de interviews gevraagd wat de medewerkers weten van web 2.0. Dezekennis blijkt erg verschillend te zijn. Er zijn medewerkers die niets weten over web 2.0 en erzijn mensen die zich in het onderwerp verdiepen.Voorbeelden van medewerkers van het laatste optie zijn Mark Weirath, coördinatorCulturele verenigingen en Tineke Grootenboer, hoofd podiumkunsten. Beiden vinden zetagging een interessant gegeven. Ze zijn echter huiverig voor social tagging. “Gebruikerskunnen dan onzin tags toevoegen”, aldus Mark Weirath. Hij voelt er wel veel voor als er eenmoderator achter zit die zowel commentaren (iets wat beide medewerkers ook belangrijkvinden voor de beeldbank) als tags beheert en toevoegt. Beiden vinden ook het beoordelenvan kunsten een leuk gegeven. “Mensen kunnen op deze manier goed beoordeeldekunstwerken makkelijk bekijken”, aldus Grootenboer. Al pratende ontstond het idee om percategorie (bijvoorbeeld kunstwerken, foto’s of video’s) te bepalen welke applicaties wordenaangeboden. Zo leek Tineke Grootenboer het leuk als gebruikers bij kunstwerken eenkunstwerk kunnen raten en bij foto’s gebruikers commentaar kunnen toevoegen. Daarnaastis het toevoegen van een community aan de beeldbank ter sprake geweest. Dit is een leukidee, maar dit kan beter in de toekomst onderzocht en toegepast worden.Joke Sanchez, coordinatior van de cursussen en Monique Kolff, secretaresse gaven beidenaan niets te weten van web 2.0. Na een korte uitleg over het fenomeen gaf Joke aan dat zehet interactieve erg leuk vindt. “Hoe meer bekendheid, hoe beter”. Cultuur is volgens haarnamelijk een ondergeschoven kindje. Wel vindt ze dat er een moderator achter moet zittendie tags en commentaren bekijkt en beoordeelt. Monique gaf aan dat ze voorzichtig met ditsoort functionaliteiten zou omgaan. De UT heeft wel een naam hoog te houden en kan nietzomaar alles publiceren. Ze is bang dat mensen foto’s gaan gebruiken voor bijvoorbeeldeigen artikelen. Na een uitleg dat er copyright op de foto’s zit, was ze er nog niet vanovertuigd om foto’s op internet te delen.Hiska Bakker, coördinator beeldende kunsten, wil graag dat gebruikers elkaar kunnenontmoeten en de interactiviteit bevorderen in de beeldbank. Ze ziet daarom ook graag veelweb 2.0 functionaliteiten terug in de beeldbank. Een moderator is volgens haar wel eengoed idee.Het hoofd van Vrijhof Cultuurcentrum, Hannah de Vries, vertelt dat er het liefst in één keereen goede keuze gemaakt moet worden als het gaat om de functionaliteiten in debeeldbank, dit omdat de UT een grote organisatie is en het toevoegen van functionaliteitenin de beeldbank daarom minder gewenst is. Omdat web 2.0 volgens haar de toekomst heeft,ziet ook zij graag veel web 2.0 functionaliteiten in de beeldbank. Dit echter wel met eenmoderator achter de beeldbank. 17
  • 18. StudentenStudenten van Universiteit Twente, de gebruikers van de beeldbank, zijn door middel vanenquêtes en interviews gevraagd welke functionaliteiten ze in de beeldbank willen hebben.Hiervoor is eerst gevraagd hoe goed ze een aantal web 2.0 functionaliteiten kennen.Hoe goed ken je de volgende web 2.0 functionaliteiten?(13 personen hebben de enquête ingevuld waarvan 7 mannen en 6 vrouwen)Welke web 2.0 functionaliteiten zie je graag terug in de toekomstige beeldbank?(11 personen hebben de enquête ingevuld)Web 2.0 functionaliteiten die studenten goed kennen zijn youtube, Facebook, Flickr enTwitter. Delicious (social bookmarking), social tagging en RSS feeds kennen ze minder goed.De studenten zien sharing, het geven van comments, rating en social tagging graag terug inde beeldbank. Social bookmarking en RSS feeds zijn bij studenten minder gewild.Een interessante opmerking van een Duitse studente was het combineren van de beeldbankmet de Duitse sociale netwerk “Studi VZ”. In 2008 is 11,5% van het totaal aantal studentendat aan de UT studeert buitenlands.Bron: Universiteit Twente (2010) Over deze optie kan deUT dus nadenken. 18
  • 19. Erik Oltmans- AdviseurErik Oltmans is een adviseur en werkt bij Thaesis, een strategisch adviesbureau. Dezepersoon is als professional gevraagd naar zijn mening over web 2.0 functionaliteiten in debeeldbank.Omdat een belangrijk doel van Vrijhof Cultuurcentrum ‘interactiviteit in de beeldbankbevorderen’ is, adviseert hij om veel web 2.0 functionaliteiten in de beeldbank teimplementeren. Functionaliteiten die hij noemt als Social tagging, RSS feeds, het geven vancomments en rating mogen er allemaal in. Erik Oltmans adviseert wel om defunctionaliteiten ‘strategisch’ neer te zetten,. Een belangrijke doelgroep (naast studenten) is medewerkers. Deze zijn minder bekend metweb 2.0 functionaliteiten en willen ze soms zelfs niet eens gebruiken, aldus Oltmans. Defunctionaliteiten moeten niet op een plaats op de website gezet worden waar gebruikers erniet omheen kunnen.Meneer Oltmans zoomt in op social tagging. Bij dit onderwerp komt het probleem naarboven, dat ook bij het geven van comments een probleem is, dat gebruikers dus ookfoutieve tags of tags die verkeerd gespeld zijn kunnen toevoegen. Hierdoor ontstaat een brijvan tags, wat een overload kan veroorzaken. Op dit probleem geeft Erik Oltmans alssuggestie om een moderator de tags te laten controleren. Als dit geen mogelijkheid is,zouden gebruikers elkaars tags ook kunnen controleren en foutieve tags of spelfoutenverwijderen.Ook geeft Erik Oltmans mee om te kijken naar de nieuwe zoekmethode “Query by example”;een nieuwe manier van zoeken, die beelden aan elkaar relateert. Dit in plaats van zoeken opzoektermen. Dit is voor de UT interessant omdat dit een nieuwe methode van zoeken is ende kennis hierover is in huis.Een nadeel hiervan kan zijn dat de participatie van gebruikers hierdoor minder wordt,omdat dit een voor hen onbekende zoekmethode is. Mensen zijn gewend om in zelfstandigenaamwoorden in Google te zoeken.Nog een nadeel hiervan is dat de methode nog niet uitontwikkeld is en het beste kanworden gezocht op overeenkomende kleuren. Vormen worden minder goed herkend engezichten van mensen helemaal niet, wat wel relevant is voor de beeldbank. 19
  • 20. ConclusiesNaar aanleiding van het in dit rapport beschreven onderzoek en verschillende bronnen tehebben geraadpleegd, zijn er een aantal conclusies te trekken.De hoofdvraag van dit onderzoek is Welke web2.0 functionaliteiten zijn interessant voor dete bouwen beeldbank van Universiteit Twente?Verschillende functiesNa de verschillende web 2.0 functionaliteiten naast elkaar te hebben bekeken, interviewsmet gebruikers en professionals te hebben gehouden en de functionaliteiten in een aantalbeeldbanken gezien te hebben, kan geconcludeerd worden dat het geven van comments,RSS feeds, rating, social tagging en sharing in de beeldbank van de Universiteit Twente,hierna te noemen UT, moeten worden toegepast.Hoeveelheid functiesEen grote doelgroep van de beeldbank is de studenten van de UT. Deze zijn bekend metnieuwe media en gebruiken dit in het dagelijks leven. Een belangrijk doel van de beeldbankis interactiviteit bevorderen tussen de gebruikers. Hierom kan geconcludeerd worden dat deUT zoveel mogelijk web 2.0 functionaliteiten in de beeldbank moet toepassen.Hierbij moet wel gelet worden op de plaatsing van de functionaliteiten. Dit omdat (oud-)medewerkers naast studenten een belangrijke doelgroep is van de beeldbank. Deze mensenzijn op leeftijd en minder bekend met het gebruik van web 2.0.KwaliteitEr is in dit onderzoek gekeken naar de kwaliteit van de beeldbank. De UT heeft een naamhoog te houden, dus heeft de organsiatie er niets aan als mensen foutieve of verkeerdgespelde tags of comments zouden gaan plaatsen. Hier moet enige controle op zijn. Dit kandoor middel van een moderator die achter de beeldbank de comments en tags bekijkt enbeoordeelt. De comments en tags worden pas zichtbaar als de moderator ze heeftgoedgekeurd. Dit gebeurt bijvoorbeeld in de beeldbank van het Nationaal Archief. Dit vergtechter wel enige organisatie in de personele vorm.Een andere oplossing kan zijn dat de gebruikers de tags en comments zelf beoordelen.Hierdoor raken de gebruikers meer betrokken bij de beeldbank doordat zelf de kwaliteitbeoordelen en dit vergt minder logistieke problemen. Er kan nog wel een eventuelemoderator vanuit de UT worden ingezet. Doordat gebruikers zelf al tags en commentsbeoordelen, vergt dit voor deze moderator minder tijd.SoftwareaanbiedersEr zijn vier softwareaanbieders besproken in dit rapport die software zouden kunnen leverenvoor de beeldbank; Picture Pack, Pictura, Mediafiler, Cordeo en de Achteruitkijkspiegel.De website van Pictura is vrij transparant, maar informatie over modules en prijzen is nietaanwezig. Voorbeelden van beeldbanken worden ruimschoots gegeven; ervaring heeftPictura ruim voldoende. Naar aanleiding van de presentatie van Wim Karelsen, medewerkervan Pictura, blijkt dat de software van Pictura IM niet ‘open’ genoeg is. Daarnaast staan allematerialen bij Pictura op de server. De vraag is of de Universiteit Twente dit materiaal bijeen ander bedrijf wil hebben staan. Wat gebeurt er bij een eventueel faillissement van het 20
  • 21. bedrijf? Daarnaast is er met enige regelmaat een kleine update voor de software. Dezeupdates zijn gratis. Voor grote updates, die na verloop van tijd moet plaatsvinden, zal doorde UT betaald moeten worden. Pictura heeft volgens het onderzoek wel de meeste functiesin huis.De website van Cordeo laat geen ervaring met beeldbanken zien. Het voordeel van Cordeo isdat huisstijlen gemaakt kunnen worden. Het product, XLDoc werkt als een stockwebsite. Devraag blijft of dit de bedoeling van een beeldbank is. Cordeo lijkt een tussenoplossing voorzowel de beeldbank als voor de huisstijlen.Mediafiler & Picturepack staan ongeveer op gelijke hoogte qua functionaliteiten. Picturepackheeft op de website een functielijst wat de mogelijkheden zijn. Beide bedrijven werken metmodules. Beide partijen bieden webbased product(en) aan. Prijzen zijn niet bekend.De beeldbank van de Achteruitkijkspiegel bevat een aantal web 2.0 functionaliteiten, zoalscomments, cherry picking en implementatie van Google maps.De Achteruitkijkspiegel is een bedrijf dat software aan kan bieden tegen een redelijk lageprijs. Wegens ervaringen met een partner van dit bedrijf in het verleden, is de UT nietenthousiast om de samenwerking met deze aanbieder aan te gaan.ZoektechnologieIn dit rapport is een nieuwe manier van zoeken besproken; ‘query by example’. Erik Oltmans,adviseur van strategisch adviesbureau Thaesis, wees hierop. Ook deze nieuwe technologieheeft voor- en nadelen.Een voordeel voor de UT is dat het een nieuwe manier van zoeken is en de UT zich hiermeekan profileren. Ook is de kennis over deze nieuwe zoektechnologie volgens Oltmans in huis.Nadelen zijn echter dat deze methode nog niet uitgekristalliseerd is. Vooral het zoeken opgezichten, een punt dat voor de UT behoorlijk relevant is in deze methode is nog een puntdat verbeterd moet worden. Ook is er volgens Oltmans kans dat gebruikers de beeldbankminder actief zullen gebruiken omdat ze niet bekend zijn met deze zoekmethode.Daarom kan geconcludeerd worden dat de UT deze ontwikkeling het beste in de gaten kanhouden en zodra deze methode technisch haalbaar is, kan deze worden geïmplementeerd inde beeldbank. 21
  • 22. AanbevelingenAan de hand van het onderzoek dat in dit rapport beschreven is, worden er een aantalaanbevelingen aan de UT gegeven, met betrekking tot de implementatie van web 2.0functionaliteiten in de beeldbank: 1. Controleer tags en comments die door de gebruikers worden toegevoegd d.m.v. een moderator of laat deze controleren door andere gebruikers en een moderator. 2. Implementeer zoveel mogelijk web 2.0 functionaliteiten in de beeldbank vanwege het doel “interactiviteit bevorderen”. Functionaliteiten die sterk worden aangeraden zijn comments, sharing, social tagging, RSS en rating. 3. Omdat de UT in technologie vaak een voorloper is en de kennis in huis aanwezig is, kan er gekeken worden naar de nieuwe manier van zoeken; query by example; het zoeken via beelden. De kans is aanwezig dat dit de betrokkenheid van gebruikers verlaagt, omdat ze deze manier van zoeken niet gewend zijn. Als de UT dit wil voor zijn, is het verstandig om de ‘oude’ manier van zoeken via zoektermen te gebruiken. De UT kan deze ontwikkeling en de gaten houden en op het moment dat het zoeken op gezichten goed is uitgewerkt, kan erover nagedacht worden om deze zoekmethode toe te passen in de beeldbank. 4. Oud- medewerkers maken ook gebruik van de beeldbank. De meesten van hen zijn niet bekend met de web 2.0 functionaliteiten. Daarom wordt aanbevolen om de functionaliteiten op een strategische plek neer te zetten, zodat de gebruikers die geen behoefte hebben aan deze functionaliteiten de beeldbank kunnen bekijken zonder dat deze functionaliteiten in de weg staan. 5. De softwareaanbieder die naar aanleiding van bovenstaande conclusies wordt aanbevolen is Achteruitkijkspiegel. Dit vanwege de prijs, functionaliteiten en het blijft op deze manier een Overijssels product. Echter, gezien de ervaringen in het verleden met een partner van dit bedrijf wordt de UT aanbevolen om te kiezen tussen Picture Pack of Mediafiler. Deze hebben beiden soortgelijke functionaliteiten. Er zal moeten worden gekeken naar de prijzen van deze aanbieders. Pictura wordt niet aanbevolen vanwege gebrek aan transparantie. XL Doc wordt niet aanbevolen door gebrek aan ervaring met het bouwen van beeldbanken en deze software is niet specifiek op beeldbanken gericht. 22
  • 23. LiteratuurlijstGebruikte literatuurOnbekend, (2008) “ Crowdsourcing: kennis van de massa”, 12 mei 2010,http://www.managementsite.nlBakker, H. (2010), Beeldende kunst, Universiteit Twente, EnschedeBeeldbank WO2 (2008) “Beeldbank WO2”, 12 mei 2010, http://www.beeldbankwo2.nlBeld, B. van den (2007) “Tagging uitgelegd”, 28 april 2010, http://www.dutchcowboys.nlBerners-Lee, Tim; Fischetti, Mark (1999). Weaving the Web. HarperSanFrancisco. chapter 12.ISBN 9780062515872Boyd, D. M., Ellison, N.B. (2007) “Social Network Sites: Definition, History, and Scholarship”,Journal of Computer-Mediated Communication, 13(1) article 11, 19 mei 2010,http://jcmc.indiana.eduBroekman, L., (2007) “Het verschil tussen een netwerk en een community”, 18 mei 2010,http://www.marketingfacts.nlBrown, K., (2010) “What is social networking”, 19 mei 2010,http://www.whatissocialnetworking.comCarnegie Mellon University (2009) “Captcha: Telling Humans and Computers ApartAutomatically”, 31 mei 2010, http://www.captcha.netComputeridee (2010), “Online vrienden maken via hyves”, 12 mei 2010, http://pc-en-internet.infonu.nlDavis, H. (2005) “Folksonomic Discovery”, 19 mei 2010, http://www.oreillynet.comDelicious, (2010) “learn”, 18 mei 2010, http://delicious.comEluxis B.V., 2008, “Over deze site”, 20 mei 2010, http://www.achteruitkijkspiegel.nlFlickr website, (2010) “ Tour”, 08 juni 2010, http://www.flickr.comFrankwatching, (2010) “Community based werken leren in de praktijk”, 18 mei 2010,http://www.frankwatching.com/Grootenboer, T (2010), Podiumkunsten, Universiteit Twentem Enschede, 26 mei 2010Groupsite (2009) “What is Social collaboration”, 19 mei 2010, http://www.groupsite.com 23
  • 24. Iskold, A., Readwriteweb (2006) “Web photo sharing faceoff”, 18 mei 2010,http://www.readwriteweb.comJanssen, D. (2007), ”Zakelijke communicatie deel 2”, Wolters- Noordhoff: GroningenJanssen, F. (2005) “Linkdossier: Social networking”, 3 mei 2010,http://www.frankwatching.comJanssen, F., (2005) “Social bookmarking (1): internet”, 3 mei 2010,http://www.frankwatching.comJanssen, F. (2007) “Tagging wordt steeds populairder”, 28 april 2010,http://www.frankwatching.comJanssen, F., (2005) “What’s up with web 2.0?”, 18 mei 2010, http://www.frankwatching.comJanssen, F. (2006) “Web 2.0 in kaart gebracht”, 18 mei 2010, http://www.frankwatching.comJanssen, F. (2006) “Web 2.0: online storage”, 9 juni 2010, http://www.frankwatching.comKarelsen, W. (2010) medewerker Pictura, Pictura, HeilooKeen, A. (2010), beheerder beeldbank Stads Atheneum Bibliotheek Deventer, 01 juni 2010Kerkhofs, S. (onbekend) “Social bookmarking: labeling artikelen”, 03 mei 2010,http://www.social-media.nlKessels, R. (2009) “Web 3.0: een hype of een visie?”, 12 mei 2010, http://www.frankwatching.comKolff, M. (2010), secretariaat, Universiteit Twente, EnschedeKortlang, D. (2010), moderator beeldbank, Nationaal Archief, Den HaagLimonard,S., Frankwatching, (2005) “De waarde van User Generated Content”, 03 juni 2010,http://www.frankwatching.comLinked in (2010), “wat is linked in”, 12 mei 2010, http://www.watislinkedin.com/Mathes, A., (2004) “Folksonomies”, 03 mei 2010, http://www.adammathes.comMediafiler (2008) “Mediafiler” 07 juni 2010, http://www.mediafiler.nlMeerbeek, van, K. (2007), “Del.icio.us”, 03 juni 2010, www.23dingen.nlMolen, G. van de (2010), initiatiefnemer Achteruitkijkspiegel, Enschede, 12 juni 2010National Geographic (2010), “Fotocommunity”, 10 mei 2010http://www.ngfotocommunity.net/ 24
  • 25. NRC Handelsblad (2005) “De toekomst heet web 2.0”, 3 juni 2010,http://www.nrc.nl/media/article1545768.ece/De_online_toekomst_heet_Web_2.0Oltmans, E. (2010), adviseur, Thaesis, Utrecht, 09 juni 2010Pictura, (2010) “Erfgoed beter beheerd”, http://www.pictura-im.nl/, bekeken: 20-05-2010Picturepack (2010) “Collectiemanagement” , 08 juni 2010, http://www.picturepack.com/Picturepack (2010) “Ons bedrijf” , 08 juni 2010, http://www.picturepack.comSanchez, J. (2010), Cursussen, Universiteit Twente, EnschedeScope magazine (2009) “Crowdsourcing: de kracht van de massa” pg. 7 t/m 17, Eindhoven:Technische Universiteit, 12 mei 2010, http://tinyurl.com/394krd8Seth Godin (2007), “Web 4”, 03 mei 2010, http://sethgodin.typepad.comStads Atheneum Bibliotheek (2008) “Deventer in beeld”, 12 mei 2010,http://www.deventerinbeeld.nlVelden, N. van den (2010) interview over de beeldbank van Zoom.nl, Enschede, 01 juni 2010Vries, de, H. (2010), Leidinggevende Vrijhof Cultuurcentrum, Universiteit Twente, EnschedeUniversiteit Twente (2010), “Internationale studenten”, 10 juni 2010, http://www.utwente.nlTwilt, Helma en Verschuren, Karin-Ruth, (2007) “Scriptiewijzer”, Stedelijk gymnasium Bredapagina 12/13, 28 april 2010Twitterinfo (2009), “Wat is Twitter, hoe werkt Twitter, 03 juni 2010, www.twitterinfo.nlWat is linked in (2010), “Linked in= zakelijke hyves?”, 03 juni 2010, www.watislinkedin.comWeirath, M. (2010), medewerker culturele verenigingen, Universiteit Twente, Enschede, 26mei 2010Westerberg, H. (2010), medewerker beeldbank Gemeente Hellendoorn, Enschede, 17 mei2010Wever, W. (2006) “Hoe is het internet ontstaan?”, http://www.willemwever.nl, 10 mei 2010Wijnberg, R., (2009) “Is er nog behoefte aan diepgang en inhoudelijk debat?” NRCHandelsblad, Opinie & Debat,XL doc (2010), “Over XL doc”, viewed 10 juni 2010, http://www.xldoc.nlZoom.nl, (2010) ‘ Zoom.nl Tour”, 08 juni 2010, http://zoom.nl 25
  • 26. Gelezen literatuurAnderson, P. (2007) “What is Web2.0? Ideas, technologies and implications for education”,JISC Technology and Standards Watch”, 29 april 2010Beld, B. van den (2007) “Tagging uitgelegd”, 28 april 2010, http://www.dutchcowboys.nlDavis, H. (2005) “Folksonomic Discovery”, 19 mei 2010, http://www.oreillynet.comDevedzic, V. & Gaševic D. (2009) “Web 2.0 en semantic web”, Springer: New York, pg. 25-54,22 april 2010, http://www.springerlink.comDigibewust, “tagging”, 29 april 2010, http://www.mijndigitalewereld.nlFontys Mediatheek, “De opkomst van sociale software”, 29 april 2010,http://www.fontysmediatheek.nlFurnas, G.W. et (2006) “Why do tagging systems work?”, Montréal, Québec: Panel, 10 mei2010Gameren van E., IK, zevende jaargang, nummer 5, (2008), 10 mei 2010,http://tinyurl.com/3yubt46Kennisland,(2008) “Inventarisatie social tagging:voor de ontsluiting van fotocollecties vanarchieven”, 11 mei 2010, http://www.beeldenvoordetoekomst.nlKlasnja Milicevic et al (2010) “Social tagging in recommender systems: a survey of the state-of-the-art and possible extensions”, Springer Science+Business Media B.V., 12 mei 2010Kruk, S.R., McDanliel, B. (2008) ”Semantic Digital Libraries”, Berlin: Springer BerlinHeidelberg, pg. 41-54, 215-221, 06 mei 2010Lytras, M.D, et al., (2009) “Web 2.0: The business model”, pg. 1-16, US: Springer US, 10 mei2010Marlow, C., et al., (2006) HT06, Tagging Paper, Taxonomy, Flickr, 11 mei 2010,http://tiny.cc/buzutMcFadden, S. & Venker Weidenbenner, J. (2010) “Collaborative Tagging: TraditionalCataloging Meets the ‘Wisdom of Crowds”, The Serials Librarian, 58: 1, pg. 55-60, 17 mei2010, http://tinyurl.com/3a42fmsO’Reilly, T. (2005) “What Is Web 2.0: Design Patterns and Business Models for the NextGeneration of Software”, O’Reilly Media, Inc., 12 mei 2010Pondres Social Marketing (2008) “Sociale media”, 28 april 2010 http://www.social-media.nl/ 26
  • 27. Slaghuis, L. (2009) “Semantic Web: hoe werkt het nou echt?”, 11 mei 2010,http://www.frankwatching.com/archive/2009/02/18/semantic-web-hoe-werkt-het-nou-echt/Surowiecki, J. (2005) “The Wisdom of Crowds: Why the Many Are Smarter Than the Few andHow Collective Wisdom Shapes Business, Economies, Societies and Nations”, Anchor Books 27
  • 28. Bijlage A: Studenten enquêtes Op 08 juni 2010 hebben 7 mannen en 6 vrouwen gereageerd op een online enquête via email. Twee mannen en 1 vrouw zijn face to face geïnterviewd. Deze resultaten zijn hier bij opgenomen. De uitslagen van dit onderzoek zijn hieronder te vinden. Hierbij moet ten kennen worden gegeven dat 1 slecht is en 5 zeer goed. Vraag: Hoe goed ken je de volgende web 2.0 functionaliteiten? Functionaliteit Waardering per student Totaal Facebook 2 2 3 4 4 5 5 3 5 1 2 5 - 3,7 Twitter 2 2 2 3 3 4 4 4 5 5 1 1 1 2,8 Delicious 1 1 1 1 1 1 1 1 2 3 1 1 5 1,5 Youtube 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 3 3 4 5,0 Flickr 2 2 3 3 3 3 4 4 4 5 1 1 3 3,5 Social Tagging 1 1 1 1 1 1 2 3 3 - 1 1 5 2,1 RSS Feeds 1 2 2 3 3 3 4 4 5 - - - - 3,0 Vraag: Welke van de volgende functionaliteiten zou je graag in de Beeldbank terugzien?functionaliteit Waardering per studenten UitkomstComments toevoegen JaRatings beelden MisschienRSS Feeds JaSharing JaSocial tagging MisschienSocial bookmarking Misschien = ja = misschien = nee 28
  • 29. Bijlage B: SoftwareaanbiedersDe UT heeft vier softwareaanbieders op het oog als het gaat om de software die de te bouwen beeldbank gaatdragen, te weten Mediafiler, Pictura, Picture Pack en XL Doc. Op basis van de websites van de drie aanbiedersen persoonlijk contact is de volgende tabel met functionaliteiten opgesteld: Achteruit Mediafiler Pictura PicturePack Cordeo kijkspiegel Audio Automatische taalherkenning Beeldbeveiliging Beeldsets Boeken Captcha Cherry picking Comments Contactsheet Documenten Foto Full Text Search Fullscreen optie Gebruiksstatistieken Implementatie Google applicaties Implementatie MS Office Inloggen Kranten Lay-out aan huisstijl aanpassen Lightboxes Meertalige interface Meertalige metadata Modulair Nieuwsbrief Presentatie Previews Rating RSS Schaalbaar Sharing Tagging Thesaurus Trefwoorden Video Watermerk Webbased Zoomen* De achteruitkijkspiegel biedt veel mogelijkheden qua functionaliteiten. Web 2.0 functionaliteiten kunnenallemaal worden geïmplementeerd in de beeldbank. Als we kijken naar overige functionaliteiten, is het nietduidelijk wat kan worden toegepast in de beeldbank. Er is veel mogelijk in overleg, aldus Geert van der Molen. 29
  • 30. Bijlage C: Zoekstrategie Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits ResultaatSemantisc Semantic 7.670.000 wat semantisch Web, 32772 Books (45) 8 Geen documenten 96 Online resources (78), 10.9 Semantic webh web web Semantic Web, Book Chapters (19.373), gevonden Books (11), 75 (311), web service Tim Berners Lee Journal Articles (824), Periodicals/Series (274), computer Semantic Web, Reference Work Entries (printed) (5), software (188), Semantic Web (302) Periodicals/Series the oretical ontologies, Web 3.0 (online) (2), computer (175) Semantic Web, rdf Semantic Web,w3c Semantic Web, social Semantic Web Semantis 381.000 Semantic web wat 29,358 Computer Science 9 Geen documenten 0 Your (combination of) 1 Semantic web ch Semantisch web, Tim (25,476), Artificial gevonden search term(s) was web Berners Lee semantic Intelligence (incl. not found in the web , Semantic web Robotics) index. ontologies Web 3.0, (19,159)Computer semantic web, rdf Communication Semantic web w3c Networks (18,692), semantic Web, semantic Software Engineering web w3 org (18,122), Database Management (17,666), Data Encryption (16,651), Algorithm Analysis and Problem Complexity (16,485), Computation by Abstract Devices (16,467), Engineering (1,665), Information Systems Applications (incl.Internet) (1,128) 30
  • 31. Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits ResultaatBook Bookmar 49.800.000 social bookmarking, 742 Book Chapters (316), 6 Ongeclassificeerde - Online resources (1) 350 Web (18),marking king addthis bookmark, Journal Articles (7) termen semantic web 914) Delicious bookmarks, Reference Work Entries , internet (12), Facebook bookmark, (2) software (12), Digg bookmark, social medium(10) Yahoo bookmarks, bookmark toolbar Online 1.290. social bookmarking sites, 447 Computer Science (346), 4 Ongeclassificeerde 1 PRO web 2.0 Mashups: 260 Web (15), bookmar 000 delicious social Computer termen remixing data and Web semantic web (12), king bookmarking Communication services, Raymond Yee internet (12), Networks (183), Artificial software (9), Intelligence (incl. social medium(10) Robotics) (180), Database Management (174), Software Engineering (168) ,Data Encryption (159), Algorithm Analysis and Problem Complexity (152), Computation by Abstract Devices (149), Business and Economics (53), Humanities, Social Sciences and Law (49) Social 36.100. - 578 6 Ongeclassificeerde 1 Web 2.0; Mashups 175 Semantic web (13), bookmar 000 termen (6) (World Wide Web); web (13), internet king Web site development; (8),software (7), Electronic books website (7) 31
  • 32. Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits ResultaaSociale Sociale 439. lijst sociale netwerken, 190 Book Chaters (89), 1590 NRC Handelsblad 12 sociale(3726), 11 Journal (11),netwerke netwerk 000 populaire sociale , Journal Articles (101). (413), De Volkskrant netwerken(200) Journal ofn en netwerken, (390), Het Financieel Aging Studies sociaal netwerk Dagblad (352), (2), Social opbouwen Trouw (229), Het Networks (2), Parool (112), Cities (1), AD/Algemeen Computers & Dagblad (52), Education (1), Algemeen Dagblad History of (42) European Ideas (1) Social 75.600.000 hi5 social network, 12.960 Books (3), Book Chapters 93 NRC Handelsblad 9 Books (4) 139 Journal (131), networki orkut social network, (7491), Journal Articles (62), Het Financieel Online resources (4) Book (9), ng facebook social network, (5353), Protocols (4), Dagblad (18), Trouw Periodicals/Series Reference twitter social Reference Work Entries (6), De Volkskrant (online) (1) Work (2) networking, (109) (4), Het Parool (3) bebo social network, myspace social network, iphone social network, youtube social network, Social 73.100. Social networks Elsevier, 101,558 Books (54), Book 78 - Het Financiële 52 Books (28) 1809 Journal (1725), networks 000 linkedin social network, Chapters (50433), Journal Dagblad (36), NRC Online resources (22) Book (94), facebook social network, Articles (49695), Handelsblad (13), De Periodicals/Series Reference youtube social network, Protocols (85), Reference Volkskrant (11), (online) (1) Work (50) twitter social Work Entries (1291) Trouw (10), Periodicals/Series networking, myspace Reference Works (1) AD/Algemeen (printed) (1) social networking Dagblad (6), Het Parool (2) 32
  • 33. Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Social 1.290.000 Social bookmarking sites , 3.04 Ongeclassificeerde termen (3) 3 NRC Handelsblad (2), 1 Pro Web 2.0 mashups : 2.262 Semantic web (40),Tagging tagging delicious social bookmarking 0 Trouw (1) remixing data and Web atlantic salmon services/ auteur: (34),internet (20), Raymond Yee internet (20), web (19), marine mammal (16) Tagging 13.900. VLAN tagging, social tagging 3 Book Chapters (3,523) 18 NRC Handelsblad (8), Het 3 Online resources (2) 19270 Journal (17674), 000 mp3 tagging, tag , tag metadata, Journal Articles (120) Financieele Dagblad (5), Books (1) Book (2595), tag cloud, Flickr tags, graffiti tags Reference Work Entries (42) De Volkskrant (3), Het Reference Work Parool (1), Trouw (1) (269)Beeldbank Beeldba 944.000 beeldbank veilig leren lezen, anp 0 - Bloodbank 10 Het Parool (32), NRC 1 Beelddatabanken: Deltaic splay (1), nk beeldbank , beeldbank waasland, Handelsblad (24),Trouw stilstaand beeld in river rhine (1), beeldbank zeeland beeldbank (23),De Volkskrant (19), beweging? / Babette water level (1) fietsdrager, beeldbank Het Financieel Dagblad Aalberts geschiedenis, (8), Algemeen Dagblad (1) beeldbank kleuters, beeldbank gemeentearchiefFolksono Folksono 470.000 - ontology folksonomy 369 Book Chaters (324), Journal (2) Ongeclassificeerde Folksonomies, Pro 88 Semantic web (20),my my - taxonomy folkxonomy Articles (29). Reference Work termen Web 2.0 mashups : tag (6), business - tagging folksonomy Entries (6) remixing data and Web metadata (5), - information retrieval services/ auteur: academic library folksonomies Raymond Yee (3) 33
  • 34. Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits ResultaatWeb 2.0 414.000. Geen thesaurustermen 42.067 Book Chapters (10.560) 203 Het Financieele Dagblad 45 Online resources (32) 48.484 Internet (251), Web 2.0 00 Journal Articles (774) (58), NRC Handelsblad Books (13) software(241), Reference Work Entries (58), Trouw (30), De delta (229), (57) Volkskrant (29), Het fatty acid (220), Parool (13), AD/Algemeen nterface (183) Dagblad (12), Algemeen Dagblad (3) Web 2.0 201.000. Web 2.0 applicaties 30.738 Book Chapters (9.182) 4 Het Financieele Dagblad 8 Online resources (6) 26640 Journal (23526), applicati 000 Journal Articles (747) (2), Algemeen Dagblad Books (2) Book (3638), ons Reference Work Entries (1), NRC Handelsblad (1) Reference Work (56) (202) Web 2.0 201.000.000 web 2.0 startups, web 22256 Book Chapters (13381), 2 NRC Handelsblad (1), Het Geen Your (combination 21171 Journal (18462), features 2.0 wikis, web 2.0 flickr Journal Articles (8509), Financieele Dagblad (1) hits of) search term(s) Book (3208), web 2.0 api, web 2.0 Protocols (225), was not found in the Reference Work 2009, web 2.0 Reference Work Entries index. (168) bookmarks, web 2.0 (141) ajax, web 2.0 features list Social 288.000. sociale netwerken 142329 Filter: computer science 39 NRC Handelsblad (108), 50 Books (37) (171.47 Child (1334), media 000 social media 2009 Books (20) De Volkskrant (81), Het Online resources (8) 9) china (1175), social media Facebook Book Chapters (11,833) Financieele Dagblad (79), Periodicals/ internet (1071), Journal Articles (7,969) Trouw (48), Het Parool series (online) (3) health care Journals (1) (34), Algemeen Dagblad Periodicals/ (878), woman Reference Work Entries (26), AD/Algemeen series (printed) (1) (865) (156) Dagblad (14) 34
  • 35. Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits ResultaatWeb 3.0 Web 3.0 195.000. Geen thesaurustermen 26.123 Book Chapters (5.909) 43 Trouw (11), Het - Online resources (13) 33052 Journal (30616), 000 Journal Articles (441) Financieele Dagblad (7), Books (1) Book (2897), Reference Work Entries NRC Handelsblad (5), De Reference Work (22) Volkskrant (4), (250) AD/Algemeen Dagblad (3), Het Parool (3)Web 4.0 Web 4.0 169.000. Geen thesaurustermen 24.113 Book Chapters (5.712), 3 AD/Algemeen Dagblad (1), - Online resources (1) 29971 Journal (27467), 000 Journal Articles (439) NRC Handelsblad (1), De Books (1) Book (2955), Reference Work Entries Volkskrant (1) Reference Work (6) (226)World World 221.000. world wide wiz web, 49,330 Books (3), Book Chapters 287 NRC Handelsblad (74), De 57 Books (43) 75672 Journal (63654),wide web wide 000 invented world wide web, world (29300), Journal Articles Volkskrant (72), Trouw Online resources (8) Book (13419), web wide web consortium, erfinder (19132), Journals (1), (47), Het Financieele Periodicals/Series Reference Work world wide web, world wide web Protocols (355), Dagblad (36), Het Parool (online) (5) (1937) foundation, Reference Work Entries (28), Algemeen Dagblad Audio visual (1) world wide web journal, (539) (25), AD/Algemeen wide world of web design,historia Dagblad (5) world wide webWaardere Ranking 242.000. ranking google, ranking tennis, 49,079 Books (1), Book Chapters 1843 De Volkskrant (421), 19 Books (10) 63781 Journal (59014),n 000 poker ranking (22869), Journal Articles AD/Algemeen Dag Online resources (8) Book (5734),Sharing university ranking, pdc ranking, mba (25635), Protocols (228), blad (323), NRC Periodicals/Series Reference Work ranking Reference Work Entries Handelsblad (263), (online) (1) (1024) guild ranking, game ranking (346) Algemeen Dagblad (263), Het Parool(232), Trouw (226), Het Finan cieele Dagblad (113) Rating 873.000. - rating banken, vendor rating, 64,595 Books (5), Book Chapters 246 Het Financieele Dagblad 20 Books (14) 142115 Journal (130386), 000 jungle rating (18607), Journal Articles (87), NRC Handelsblad Online resources (6) Book (13007), movie rating, credit rating, moodys (45402), Protocols (109), (66),De Volkskrant Reference Work rating Reference Work Entries (41),Trouw (18), Het (1694) rating argenta, dci rating (472) Parool (15), Algemeen Dagblad (14),AD Dagblad 35
  • 36. sharing Internet Springerlink Lexis Nexis Catalogus UT Science Direct Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat Hits Resultaat 289.00. photo sharing, video 102.267 Filter: computer science 246 Het Financieele Dagblad - Books (66) 134956 Journal (120312), 000 sharing, air sharing Books (5) (87), NRC Handelsblad Online resources (34) Book (16913), time sharing, image Book Chapters (24,842) (66), De Volkskrant (41), Periodicals/ Reference Work sharing, desktop sharing Journal Articles (1,961) Trouw (18), Het Parool series (online) (3) (2479) document sharing, p2p Reference Work Entries (15), Algemeen Dagblad Periodicals/ sharing (194) (14), AD/Algemeen series (printed) (2) Dagblad (15) 36
  • 37. Bijlage D: mock-up 37
  • 38. 38
  • 39. 39