Your SlideShare is downloading. ×
Doetank Gereedschapskist v1.4
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Doetank Gereedschapskist v1.4

9,231
views

Published on

Deze kaartenset omvat een groeiend aantal praktische methoden en instrumenten voor toepassing in Doetanks en daarbuiten. Deze instrumenten hebben zich bewezen hebben in andere sectoren en netwerken. …

Deze kaartenset omvat een groeiend aantal praktische methoden en instrumenten voor toepassing in Doetanks en daarbuiten. Deze instrumenten hebben zich bewezen hebben in andere sectoren en netwerken. Ze helpen nu om vernieuwing bij de overheid eenvoudiger, goedkoper en efficiënter te maken.

Published in: Self Improvement

3 Comments
7 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
9,231
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
7
Actions
Shares
0
Downloads
101
Comments
3
Likes
7
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Slimmernetwerk Doetanks Gereedschapskist Versie 1.4 Juni 2012 Versie 1.4 ~ 27 juni 2012Gedeelde instrumentenVernieuwing bij de overheid wordt niet alleenbeter, maar ook eenvoudiger, goedkoper enefficiënter als mensen slim gebruik makenvan de juiste methoden en instrumenten.Vanuit deze Doetank gereedschapskist maakje kennis met een groeiend aantal gratisbeschikbare ‘tools’ die zich inmiddels bewezenhebben in andere sectoren en netwerken.
  • 2. Inhoudsopgave Slimmernetwerk.nl Communicatie Linkedin-groepen Communicatie Google docs Communicatie Blogs: Wordpress.com Communicatie Online video: Vimeo Communicatie LEGO Serious Play Visueel Denken Vraagstuk verhelderen Visueel Denken Actoren kaart Visueel Denken Persona’s Visueel Denken Journey Map Visueel Denken Actoren bril Idee generatie Rapid ideation Idee generatie Action Priority Matrix Idee generatie Video interview Onderzoek Input / Output model Business Case Propositie testen Business Case Papieren prototype Prototyping Rollenspel Prototyping Interventie Prototyping Desktop walkthrough Prototyping Actieplanner PlanningColophon:Ontwerp: Jonas Piet & Slimmernetwerk (2012)Deze set groeit constant; download de laatsteversie hier: www.slimmernetwerk.nl / doetanks
  • 3. Slimmernetwerk Communicatie Slimmernetwerk Website De Slimmernetwerk WebsiteWat is het?De Slimmernetwerk website is de thuisbasisvoor alle activiteiten en informatiestromenbinnen het Slimmernetwerk. De websiteverbindt organisaties en personen die zichbezighouden met vernieuwing bij de overheid.Tevens is het een podium voor de verspreidingvan vernieuwende initiatieven. Als Doetankheb je een eigen ruimte op de website, waarwe alle ontwikkelingen rond de Doetankpresenteren.
  • 4. CommunicatieSlimmernetwerkWebsiteHoe werkt het?Je kan al je communicatie-uitingensamenbrengen op je eigen Doetank pagina op deSlimmernetwerk Website. Je krijgt begeleidingvan de webredacteur voor het plaatsen vanverschillende soorten media bestanden, zoalsblogs, video’s, verslagen, maar ook je uiteindelijkebusiness case. De begeleiding kan je inschakelenbij zowel het plaatsen als het ontwikkelen vanhet materiaal. (“Hoe schrijf ik een goed stukje?”,“Hoe maak ik een sterk video interview?”).Wat heb je eraan?Deze Website is een veilige plek om materiaal tedelen, te archiveren en online beschikbaar te houdenop één centrale plek. Na afloop van de Doetank zaljouw pagina gebruikt worden om resultaten van jeDoetank beschikbaar te houden.Meer informatieGa naar www.slimmernetwerk.nl om te zienwat de website vor jou kan betekenen. Zoekook contact met Thomas van Andel: ta@kl.nlvoor het up to date houden van jouw Doetankpagina en het opstellen van een onlinecommunicatiestrategie.
  • 5. Slimmernetwerk Comunicatie LinkedIn-groep: Doetanks Slimmer Werken in Gereedschapskist de Publieke Sector De LinkedIn-groepWat is het?De LinkedIn-groep van het Slimmernetwerkis het grootste online overheidsplatformdat zich uitsluitend richt opvernieuwingsvraagstukken bij de overheid.Lidmaatschap is vrij voor iedereen die zichverbonden voelt met dit thema en aan de slagwil. Vanuit de LinkedIn-groep kan je meer dan2000 professionals, bestuurders en adviseursin het Openbaar Bestuur op de hoogte houdenen actief betrekken bij je Doetank.
  • 6. CommunicatieLinkedIn-groep:Slimmer Werken inde Publieke SectorHoe werkt het?Elke Doetank krijgt een Doetank account,vergelijkbaar met een persoonlijk LinkedInaccount. Leden van de LinkedIn-groepweten wat Doetanks doen, en worden graagbetrokken. Je kan het netwerk raadplegenvoor vragen die je tegenkomt bij hetontwikkelen van oplossingen of voor hulpbij het uitdiepen van het probleem waar jeaan werkt. Ook via twitter kan je ervaringendelen: @slimmernetwerk | #slimnetWat heb je eraan?Hoe meer je het netwerk betrekt, des te groteris de kans dat een Slimmernetwerker je kanintroduceren bij een organisatie, of informatiekan delen over het onderwerp waar jouwDoetank aan sleutelt.Meer informatieGa naar de de LinkedIngroep en start deconversatie met het netwerk:www.linkedin.com/groups?gid=2679801Neem voor begeleiding en ondersteuningcontact op met Thomas van Andel: ta@kl.nl
  • 7. Communicatie Google Docs Programma’s rond Google DocsWat is het?Een slimme manier om samen te werken aandocumenten en spreadsheets is Google Docs.Met een Google account kan je documentenonline opstellen en opslaan. Je kunt andereDoetankleden uitnodigen om gelijktijdig ensamen aan het document te werken. GoogleDocs is een typische tool die je vooral binnenje eigen Doetank gebruikt.
  • 8. CommunicatieGoogle docsHoe werkt het?Je kunt op drie manieren een Google documentbeginnen: schrijf het direct in Google Docs,importeer een bestaand bestand (bijvoorbeelduit word), of plak een tekst in een GoogleDocument. Als eigenaar kan je vervolgensmensen uitnodigen om mee te kijken, ofom mee te schrijven. Gebruik het voor ‘to-do’ lijsten, gespreksverslagen, interviewsen andere documenten die gezamenlijkgeschreven worden. Om het te gebruiken moetje een Google account aanmaken.Wat heb je eraan?Door ‘realtime’ in documenten te werken metalle anderen, voorkom je verschillende versiesvan hetzelfde document. Tevens is het eengoede plek om documenten op te slaan die jemet de leden van je Doetank wilt delen.Meer informatieGa naar www.google.nl om een account aan temaken, of bekijk de instructievideo:www.youtube.com/watch?v=-xqBcBdWI_MHeb je behoefte aan begeleiding of tips? Neemcontact dan op met Thomas van Andel: ta@kl.nl
  • 9. Communicatie Blogs: Wordpress.com Beginscherm van Wordpress.comWat is het?Een blog is een simpele website waarop jeeen logboek kan bijhouden van je Doetank.Een goed voorbeeld is Wordpress.com,dat volledig gratis is. het heeft allerleihandige functies. Zo kan je eenvoudigfoto- en videofragmenten plaatsen en vancommentaar voorzien, en bovendien zien wieer op je site komen.
  • 10. CommunicatieBlogs:Wordpress.comHoe werkt het?Ga naar www.wordpress.com omvoorbeelden te zien. Klik “Get started here”,kies een naam en maak je eigen blog aan ineen paar minuten. Je kan het uiterlijk van jeblog helemaal aanpassen door te kiezen uit‘templates’. Je kan je blog publiek zichtbaarmaken (of juist niet). Andere Doetankledenkunnen ook ‘posts’ plaatsen. Zo’n post hoeftniet een lange tekst te zijn, meerdere korteposts zijn leesbaarder. Het kunnen ook alleenfoto’s of video interviews zijnWat heb je eraan?Met een blog laat je anderen (de rest van dewereld of alleen je opdrachtgever) zien watje doet. Dat is een goede manier om steun teverzamelen en om reacties te krijgen.Meer informatieGoede blogsites zijn www.wordpress.com enwww.blogger.com. Deze blogs hebben ookuitgebreide hulp-pagina’s. Je kan ook altijdcontact opnemen met Thomas van Andel viata@kl.nl
  • 11. Communicatie Online video: Vimeo Een Vimeo kanaalWat is het?Vimeo is een online videokanaal dat veelwegheeft van Youtube. Het grote voordeelvan Vimeo is dat je beter aan kunt gevenmet wie je beeldmateriaal wilt delen.Oorspronkelijk werd het vooral gebruikt doorfilmmakers en kunstenaars. Tegenwoordiggebruiken ook veel professionele organisatiesdit kanaal om videomateriaal te delen.
  • 12. CommunicatieOnline video:VimeoHoe werkt het?Elke Doetank krijgt beschikking over eensimpele video camera en een eigen Doetankkanaal. Dit kanaal kan jij met je Doetankgebruiken om videomateriaal, zoals Videointerviews te uploaden en zo te delen metandere Doetankleden, je coach of een breedpubliek. Van een Doetank wordt verwacht omwekelijks iets te delen. Ook is het mogelijk deandere kanalen van het Slimmernetwerk in tezetten voor promotie van jouw Vimeo kanaal:Twitter, de website en de LinkedIn-groep.Wat heb je eraan?Beeld zegt vaak meer dan grote lappentekst. Gebruik het Vimeo kanaal ominterviews, persoonlijke boodschappen enonderzoeksmateriaal op één plek samen tebrengen en toegankelijk te maken.Meer informatieGa naar de website: www.vimeo.com enzie hoe anderen ervan gebruik maken. Voorbegeleiding bij het gebruik van Vimeo, neemcontact op met Thomas van Andel: ta@kl.nl
  • 13. Visueel denken LEGO Serious Play Afvalverwerkingssysteem ontwikkeld door beleidsmakersWat is het?Bij LEGO Serious Play gebruik je LEGO alscommunicatiemiddel in een groepssessie. Dathelpt om de denkkracht van je Doetank beterin te zetten bij verschillende typen discussies,zoals: het doorlopen van een complex proces,het ontwikkelen van strategische plannen,het in kaart brengen van verschillendebelangen, en het vormen van je team.
  • 14. Visueel denkenLEGOSerious PlayHoe werkt het?Meestal wordt eerst aan alle deelnemerseen individuele opdracht gegeven. Nadatdeelnemers een eigen bouwwerk hebbengemaakt en toegelicht, bouwt het teamgezamenlijk aan verbindingen. Een LEGO setbestaat uit een grondplaat, een berg stenen,verschillende onderdelen en wat poppetjes.Het is belangrijk om het doel van de oefeningduidelijk te maken om te vermijden dat deoefening als kinderachtig wordt gezien.Wat heb je eraan?Serious Play helpt om eerder tot de kern van eenuitdaging te komen, om sneller beslissingen temaken, om op een creatieve manier de expertisein je team te gebruiken en om commitment voorgezamenlijke doelen te verkrijgen.Meer informatieToepassingsvoorbeelden zijn te vindenop www.seriousplay.com. Case studies,ontwerpen voor sessies en up to dateinformatie over trainingen vind je in de onlinecommunity http://seriousplaypro.com
  • 15. Visueel denken Vraagstuk Verhelderen Een vraagstuk in de Doetank MasterclassWat is het?Met de Vraagstuk kaart kan je een Doetankvraagstuk uitpluizen op verschillendeniveaus. Het is een nuttige aanvulling ophet Input/ output model voor die Doetanksdie bezig zijn met het uitdiepen van eenvraagstuk. De vraagstuk kaart helpt vooralbij het aanbrengen van structuur bij hetbrainstormen.
  • 16. Visueel denkenVraagstukVerhelderenHoe werkt het?Met kaart onderscheidt 5 niveaus in hetDoetank vraagstuk: beleving, inzicht,ontwikkeling, leren en systeem. Eerst schrijftiedereen op welke uitdagingen zij zien op deverschillende niveaus, en plaatst dit op dekaart. Vervolgens deelt iedereen zijn/ haaruitdagingen, waardoor overlap zichtbaarwordt. Daarna geef je samen aan waar hetal wel goed gaat, dmv (inter)nationale ‘goodpractices’ of praktische handigheden.Wat heb je eraan?Een Vraagstuk kaart wordt toegepast aanhet begin van een Doetank om gedeeld begripte krijgen van het vraagstuk. Het helpt omgesprekken tussen doetankers met verschillendeachtergronden productiever te maken.Meer informatieVoor vragen over Vraagstuk verheldering kanje contact opnemen met je Doetank-coach.Een voorbeeld van een toepassing vind je hier:www.beacon-learningnetwork.blogspot.com(workshop 1).
  • 17. Visueel denken Actoren kaart Een Actoren kaart in een DoetankWat is het?Een Actoren kaart is een overzicht vanbetrokkenen en belanghebbenden bijhet Doetank vraagstuk: professionals,organisaties en (groepen) burgers. Vaak wordtkleurcodering toegepast voor verschillendetypen actoren. Je kan dit alleen doen of meteen groep mensen - het enige wat nodig ispen en (gekleurd) papier!
  • 18. Visueel denkenActoren kaartHoe werkt het?Een Actoren kaart is vaak opgebouwd uitconcentrische cirkels. Kies dan eerst wat je inhet midden plaatst. Dat kan een persoon ofgroep zijn, zoals een gezin met schulden. Maarhet kan een ook een onderwerp of probleemzijn, zoals ‘Het nieuwe werken’. Plaatshieromheen de actoren in de huidige situatie.Plaats belangrijkere (of dichtbij staande)actoren meer centraal. Geef vervolgensaan wie er mist in het plaatje, en wie bij deDoetank betrokken zouden moeten worden.Wat heb je eraan?In kaart brengen wie er betrokken zijn bij jevraagstuk is belangrijk om te weten op welkeorganisaties en mensen je een oplossing moettoespitsen. De Actoren kaart is een snellemanier om dit op een overzichtelijke manier tedoen. Tevens is de kaart nuttig om onderlingerelaties tussen actoren in kaart te brengen.Meer informatieJe Doetank-coach kan meer uitleg geven.Zie ook: www.servicedesigntools.org/tools/36
  • 19. Visueel denken Persona’s Een Persona set (bron: www.weizhoudesign.com)Wat is het?Een persona is een (fictief) personage die eengrotere groep representeert. Ze worden doororganisaties als Philips en de Belastingdienstgebruikt om rekening houden met belangen,behoeften en beweegredenen van individuelebetrokkenen. Goede persona’s zijn gebaseerdop echte mensen en hebben eigenschappendie richtinggevend zijn in een project.
  • 20. Visueel denkenPersona’sHoe werkt het?Persona’s worden geconstrueerd op basis vangegevens van ‘echte mensen’, vaak op basisvan interviews. Ze worden zo gekozen dat zesamen de belangrijkste gedragskenmerken enmotivaties van betrokkenen afdekken - denkaan ‘tech savyness’ of aan eetpatronen. In deDoetank Masterclass gebruiken we elementenvan persona’s om in te gaan op individuelebelangen van betrokkenen - bijvoorbeeld omeen aansprekend verhaal te construeren vooreen opdrachtgever.Wat heb je eraan?Persona’s helpen om je in te leven in anderebetrokkenen. Het helpt om je met een teamvan verschillende organisaties te focussenop de ‘eindgebruiker’: “Maar hoe helpt dezevernieuwende oplossing de familie Versteeg?”Meer informatieEr zijn veel voorbeelden te vinden online. Eenklassieker is dit artikel van Pruitt en Grudin:“Personas: Practice and Theory” (2003).Je kan ook contact opnemen met je Coach.
  • 21. Visueel denken Journey Map Ervaringen rondom werkeloosheid met diverse instantiesWat is het?Een Journey Map illustreert een casus:het toont belangrijke gebeurtenissen eninteracties met verschillende instanties.Deze momenten zijn weergegeven in de tijd(horizontale as) en hoe positief of negatief zebeleefd werden (verticale as). Op de posteris in één oogopslag te zien is waar dingenmisgaan, wat daaraan vooraf ging en wiedaaraan te pas kwam.
  • 22. Visueel denkenJourney MapHoe werkt het?Teken een een tijdlijn op een groot vel enkies het perspectief van de burger/ klant/medewerker die de meeste last heeft.Beschrijf dan de ervaringen van die persoonen plaats deze langs de tijdlijn, al naar gelanghet positieve of negatieve momenten waren.Vaak werkt het makkelijker om in het hedente beginnen en daarna terug te werken.Wanneer je de belangrijkste gebeurtenissenop papier hebt, verbind ze dan met een lijn dieemotionele pieken en dalen laat zien.Wat heb je eraan?Een Journey Map kan helpen om betrokkenenmet verschillende belangen overtuigenvan de urgentie om in te grijpen. Het helptom momenten te kiezen waarop het besteingegrepen kan worden en om ideeën tegenereren hoe het beter kan.Meer informatieToepassingsvoorbeelden door Britseoverheden: http://alturl.com/4nugfAls je vragen hebt, stuur een maltje naarjonas.piet@gmail.com
  • 23. Idee generatie Actoren bril Badges met actoren perspectievenWat is het?De actoren bril is een workshoptechniek dielijkt op de ‘Six Thinking Hats’ van Edward deBono. In plaats van verschillende denkwijzen,representeren ze actoren in het project. Debrillen helpen om in de schoenen te kruipenvan deze mensen en zo hun belangen niet uithet oog te verliezen bij het ontwerpen van eenoplossing.
  • 24. Idee generatieActoren brilHoe werkt het?Benoem de belangrijkste actoren, eenactoren kaart kan hierbij helpen. Maakvoor iedere belangrijke actor een persona:wat zijn zijn/ haar beweegredenen? Hoe kanjouw project voor hem/haar interessant zijn?Verdeel vervolgens deze rollen / brillen. Eenpersona bril hoeft uiteraard geen echte brilte zijn, maar het helpt wel om het op een ofandere manier fysiek te maken. Een badgeof naambordje werkt ook. Houd je rol vastgedurende de workshop.Wat heb je eraan?Met een actoren brill bekijk je een oplossingvanuit verschillende perspectieven - ookwanneer de betrokken actoren zelf nietaanwezig zijn. Hierdoor is een betere oplossingte ontwerpen, en is een betere argumentatiete maken.Meer informatieMeer informatie over de Six Thinking Hats:www.debonothinkingsystems.com/tools.Stuur voor vragen een email naar ta@kl.nl.
  • 25. Idee generatie Rapid ideation Een idee kaartje van de Doetank MasterclassWat is het?Dit is een serie getekende kaartjes die opeen simpele manier verschillende situatiesuitbeelden. Denk aan een burger die geholpenwordt aan de balie, een wijk-initiatief, eenvergadering, etc. Deze kaartjes wordentoegepast in workshops om creativiteit testimuleren en veel verschillende ideeën tebedenken binnen beperkte tijd.
  • 26. Idee generatieRapid ideationHoe werkt het?Veel mensen ervaren een natuurlijke drempelom te gaan tekenen. In een workshop isdaar geen tijd voor. Omdat op de kaartjesal een beginnetje is gemaakt (op enigszinsslordige) wijze, is het gemakkelijker om aante vullen. Bovendien kunnen de tekeningetjesassociaties en nieuwe ideeën oproepen. Detekeningen zijn allemaal onaf en ambigugenoeg om op verschillende manieren teinterpreteren. De set moet voor iedereworkshop wel weer even aangevuld worden.Wat heb je eraan?Met gebruik van de Idee kaartjes bedenk jesnel veel verschillende ideeën. Bovendien zijnbedachte ideeën eenvoudig verder ordenenomdat ze op losse kaartjes staan.Meer informatieVoor een goed voorbeeld, zie TouchpointTemplates in de Silk Method Deck:http://socialinnovation.typepad.com/silk/2008/10/touchpoint-temp.html
  • 27. Idee generatie Action Priority Matrix Ideeën geplaatst op de matrix, hier in de hoek ‘hoge kosten’ en ‘hoge opbrengst’Wat is het?Een veelheid en diversiteit aan ideeën maaktde kans op een goede en vernieuwendeoplossing groter. Maar dan moeten erwel geschikte manieren zijn om de meestveelbelovende ideeën hieruit te kiezen. Metdeze matrix (opbrengsten / kosten) kan je inkaart brengen welke acties of ideeen het bestepassen gegeven de beschikbare middelen.
  • 28. Idee generatieAction PriorityMatrixHoe werkt het?Wanneer je ideeën hebt bedacht, plaats zedan op de matrix. Het gaat om relatievekosten (verticale as) en opbrengsten(horizontale as). Dit kan op een kwalitatievemanier, op basis van gezond verstand en opgevoel. Het kan ook met meetbare criteria,gebaseerd op je doelstellingen. Voorbeeldenvan opbrengsten: hogere klanttevredenheid,en een betere werksfeer. Voorbeelden vankosten: risico, tijd en moeite. Vergeet niet debetrokkenheid van andere actoren!Wat heb je eraan?Door ideeën op de matrix te plaatsen, creeër jeonderscheid tussen ‘quick wins’, aantrekkelijkeen minder aantrekkelijke kansen. Hetstimuleert een discussie over kosten enopbrengsten, dit sluit aan bij het Input /Output model. Het toont waar gezocht moetworden naar ‘slimme’ oplossingen.Meer informatieVoor ondersteuning kan je bij je coachterecht. Een toepassingsvoorbeeld bij Britseoverheden: http://alturl.com/4nugf
  • 29. Onderzoeken Video interview Een simpele video camera in gebruik voor Doetanks (afbeelding: www.taxibrousse.wordpress.com)Wat is het?Het video interview is de snelste manier om tedocumenteren wat je doet. Het duurt per keerongeveer 5 minuten. Het vereist twee mensen- een verslaggever die gerichte vragen stelt ende persoon die de vragen beantwoordt. Vanelke Doetank wordt verwacht dat ze wekelijkseen video uploaden op Vimeo om elkaar op dehoogte te houden en het leerproces in kaartte brengen.
  • 30. OnderzoekenVideo interviewsHoe werkt het?Begin met een makkelijke vraag die hetonderwerp aangeeft, zoals “Kan je vertellenwie je bent en wat je doet?”. Dit helpt degeïnterviewde om op gang te komen. Vraagdan door naar specifieke aspecten en eindigmet een actiegerichte vraag. Zorg dat hetgeheel niet langer is dan 3 minuten - dat zijnal snel 500 woorden(!). Als het niet goed gaat,doe het dan gewoon over. Upload vervolgensje clip op Vimeo of Youtube. En draai de rollenook eens om!Wat heb je eraan?Door wekelijks een video op te nemen, kan jesnel je voortgang documenteren. Het helpt bij(zelf)reflectie en het delen van ervaringen metje coach en Slimmernetwerkers.Meer informatieGoede tips: www.creativetriage.com/2010/07/28/16-flip-camera-interview-tips-for-community-hospital-videos/Je kan direct aan de slag, er zijn camera’sbeschikbaar. Kom je er niet uit, mail ta@kl.nl
  • 31. Business Case Input / Output model (verwachte) (geschatte) INPUT: OUTPUT: √ en gezin uit de E - eputatie: de R problemen (=kwalitatief) gemeente loopt risico als het mis √ e gemeente D gaat (=kwalitatief) positief in het nieuws (=kwalitatief) - 2 halve dagen 1 kosten van een √ ekelijks ca. 4 uur W cursus (=kwantitatief) minder kwijt met langs elkaar heen werken (=kwantitatief) Input/ Output model toegepast op organisatie niveauWat is het?Dit is een denkkader voor productiviteit doorte kijken naar input (investeringen) en output(beoogde resultaten). Het is van belangdat Doetanks zowel over kwalitatieve alskwantitatieve aspecten nadenken. Vernieuwengaat immers niet alleen over efficienterwerken, maar vooral ook over wat het oplevertvoor de burger. Het model werkt op het niveauvan Doetank, organisatie, en maatschappij.
  • 32. Business CaseInput /Output ModelHoe werkt het?Voor startende Doetanks is het nuttig ominput en output van de Doetank zelf teformuleren. “Wat wil je dat je Doetankuiteindelijk oplevert? En welke input isdaarvoor nodig “(tijd, middelen, mensen)?Deze vragen helpen om richting te gevenaan het Doetank-proces en om oplossingentoe te snijden op specifieke situaties. Gebruikhet model ok om te formuleren wat er nietgoed gaat in de huidige situatie. Het modelvoorkomt dat ideeën gaan “zweven”.Wat heb je eraan?Het model helpt om zakelijke argumentatieste ontwikkelen, om organisaties te vindenwaar de oplossing kunnen worden toegepast.Het biedt houvast voor het meten vanresultaten achteraf.Meer informatieMeer informatie is te vinden op:www.slimmernetwerk.nl/doetanksVoor ondersteuning, mail:wouter.vandertorre@tno.nl
  • 33. Business Case Propositie testen Testen van nieuwe service proposities op de marktWat is het?Het is goed mogelijk om al voor de eigenlijkeontwikkeling van een Doetank-idee een beeldte krijgen van de aantrekkelijkheid ervanvoor verschillende actoren. Neem een sprongvooruit, doe alsof je idee er al is, en probeer hetmaar eens aan de man te brengen. Dit levert ineen vroeg stadium feedback op die helpt om tebeslissen welke ideeën het meest kansrijk zijn.
  • 34. Business CasePropositie testenHoe werkt het?Met een naam, slogan en flyer probeer je jeidee als een ‘echt product’ voor te stellen.Welke ‘features’ staan op de verpakking,en wat biedt het precies? Maak variantenen probeer daarmee je doelgroep teinteresseren. Vanzelfsprekend heb je nog geen‘echt product’ om te verkopen, wel kan jemensen zich laten inschrijven om betrokken teblijven, bijv. in een focusgroep. Kies manierenom snel mensen te vinden die feedbackkunnen geven en gebruik je eigen netwerk.Wat heb je eraan?Het geeft een beter beeld van voordelengezien door de ogen van organisaties, cliëntenen andere actoren. Het is een ‘reality check’van outputs van je Input / Output Model. Jeleert over de omvang van de vraag en wat de‘haakjes’ zijn om mensen te interesseren.Meer informatieLeer en leen van bestaande advertenties en/of vraag advies aan iemand die goed is in hetontwerpen van communicatiemiddelen.
  • 35. Prototyping Papieren prototype Prototypen van communicatie tussen client en hulpverlenerWat is het?Papieren prototypes zijn schetsen van deinterface van een ontwerp, zoals tekeningenvan een website. Door vroegtijdig eenvoorstelling te maken van functionaliteit engebruik, zijn oplossingen te ontwikkelen diebeter aansluiten bij behoeften en ervaringenvan gebruikers. De techniek wordt veelgebruikt voor websites en apps, maar ookvoor fysieke producten, formulieren, etc.
  • 36. PrototypingPapierenprototypeHoe werkt het?Zodra de functie voor een ontwerp gekozenis, kan je de interface schetsen. Het ishandig om deze prototypes op te bouwen uitonderdelen die je afzonderlijk kunt aanpassen.Zo kun je feedback krijgen van gebruikersover de bruikbaarheid en wenselijkheidvan verschillende functies. Vaak ondergaatzo’n prototype een aantal verbeteringscycli(ontwerpen, maken, testen, reflecteren) om toteen realistisch, uitvoerbaar concept te komen.Wat heb je eraan?Binnen Doetanks zorgen papieren prototypesvoor een gedeeld begrip over oplossingen.Bij tests neigen deelnemers eerder tothet geven van eerlijke feedback vanwegede schetsmatige ‘look’. Zo identificeer jeproblemen eerder en voorkom je hoge kostenvoor aanpassingen later.Meer informatieEen interview met een papieren prototype:www.youtube.com/watch?v=9wQkLthhHKAAndere toepassingsvoorbeelden zijn hier tezien: www.servicedesigntools.org/tools/30
  • 37. Prototyping Rollenspel Rollenspel met klant en medewerker [www.vimeo.com/15969083]Wat is het?Met het rollenspel speel je ‘interacties’ tussenmensen na om nieuwe omgangsvormen uit teproberen. Denk aan een experimentele vormvan vergaderen of een gesprek tussen oudereen jongere werknemers. Dat kan binnenje eigen team om een nieuwe scenario teverkennen, maar ook daarbuiten om het metandere betrokkenen te testen. Rollenspellenworden ook gebruikt voor interventies.
  • 38. PrototypingRollenspelHoe werkt het?Net als bij toneel is er de regisseur, die acteursinstrueert en regelmatig het spel stil zet om tereageren op de uitgespeelde situatie. Simpelerekwisieten helpen om je in te leven (en zijnabstract genoeg om niet af te leiden van hetrollenspel). Het is belangrijk om deelnemersop hun gemak te stellen, bijvoorbeeld dooreen ijsbreker oefening. Als een groep eenhoge drempel heeft om te acteren kunnenpoppetjes gebruikt worden (zoals Playmobil).Wat heb je eraan?Door naspelen en improvisatie ervaarje direct hoe scenario’s kunnen wordenaangepast om gewenste reacties testimuleren. Hierbij kunnen ook mensen vangoed betrokken worden. Wanneer acteursandere betrokkenen spelen leren ze daarmeeeen ander perspectief kennen.Meer informatieIn deze video wordt een rollenspel gespeeldmet een boze klant en een baliemedewerkerwww.vimeo.com/15969083 Meer voorbeelden:www.servicedesigntools.org/tools/42
  • 39. Prototyping Interventie Instructies voor het maken van ‘mos graffiti’ [www.destructables.org]Wat is het?Interventies zijn ingrepen om een (gedrags)verandering te bewerkstelligen in eenbestaande situatie. Vaak om aan te tonendat problemen anders aangepakt kunnenof moeten worden om opgelost te worden.Interventies kunnen een besloten karakterhebben (rollen omdraaien in een gesprektussen ambtenaar en burger) of juist depublieke aandacht zoeken (visueel onderzoeknaar overlast door hondenpoep).
  • 40. PrototypingInterventieHoe werkt het?Bedenk wat je wil veranderen of leren metje interventie en leer je doelgroep kennenvoor zoveel mogelijk effect. Je ingreep moetgoed uitgewerkt en geloofwaardig zijn ommensen te bereiken. Humor, controversie,provocatie en verrassing zijn tactieken dieje kunt toepassen. Creatief activisme levertinspirerende voorbeelden. Omdat interventiesvaak op het randje zitten van wat acceptabelis, leer / verander je meer door vergiffenis tevragen achteraf, dan door toestemming tevragen vooraf.Wat heb je eraan?Een interventie kan helpen om een situatievlot te trekken, om te tonen dat het anderskan, om betrokkenen tot andere inzichten tebrengen, om publieke aandacht te genererenof om een thema te agenderen.Meer informatiePraktische instructies (zoals voor mos graffiti)vind je op www.destructables.org en bekijkook eens de inspirerende Interviews enonderzoeken op http://artisticactivism.org
  • 41. Prototyping Desktop walkthrough Een transportsysteem doorlopen met een Desktop walkthroughWat is het?Verken en test je Doetank oplossing in eenvroeg stadium door uit te spelen wat erin de opeenvolgende stappen zou kunnengebeuren. Anders dan bij het rollenspel ligtde nadruk bij een desktop walkthroughop het hele proces en aansluitingen tussenonderdelen, en minder op details van eenindividuele situatie. Je acteert niet zelf, maarmaakt gebruik van poppetjes.
  • 42. PrototypingDesktopwalkthroughHoe werkt het?Een typische walkthrough heeft een klant, eenmedewerker en getekende interactiepuntenop een vel papier. Je loopt letterlijk metpoppetjes door opeenvolgende momenten,waarbij je foto’s neemt en je voorstelt watde verschillende actoren doen, zeggen envoelen. Het is nuttig om dit niet alleen te doen,en om een walkthrough verschillende kerente doorlopen met verschillende persona’s.Hierna kan je een lijst van acties opstellen voorde verdere ontwikkeling van je oplossing.Wat heb je eraan?Je krijgt een beter begrip van de ‘choreografie’van elementen van je oplossing, en inzicht inwaar de vage punten en knelpunten zitten.Deze techniek levert ook een reeks foto’s opdie je kan gebruiken voor een storyboard enhet brengt sfeer in een bespreking.Meer informatieDe bovenstaande uitleg is deels gebaseerd opeen beschrijving van Engine Service Designwww.enginegroup.co.uk/service_design/methods/
  • 43. Planning Actieplanner Een Actieplanning aan het begin van een DoetankWat is het?Doetanks zijn gericht op ‘doen doorsamenwerken’. Een Actieplanner is een groteposter om gezamenlijk te plannen wat ‘inieder geval’ moet gebeuren, en waarvoor enwanneer de groep bij elkaar komt. De opzetvan de poster dwingt ook om na te denkenwat er nu direct al kan gebeuren, met wat weweten en kunnen als Doetank groepje.
  • 44. PlanningActieplannerHoe werkt het?Eerst schrijven individuele Doetankledenop losse kaartjes welke acties ze belangrijkvinden. Vervolgens legt iedereen zijn / haarkaartje uit over drie delen van de poster:wat er ‘nu direct’ moet gebeuren, wat er‘daarna’ moet gebeuren, en wat er ‘later’kan. Dit brengt een gesprek op gang overwat echt belangrijk is, en wat prioriteit heeft.De fysieke opzet met losse kaartjes en eengroot vel verlevendigt een vergadering enstimuleert het nemen van eigenschap overacties. Vergeet geen foto’s te maken!Wat heb je eraan?Het helpt om overzicht te hebben en om opeen slimme manier overeenstemming tebereiken over wat er op z’n minst gedaan moetworden, en in welke volgorde.Meer informatieVoor een vergaand voorbeeld van visueleplanning, Post-it planning, zie deze video:www.youtube.com/watch?v=fWjZ8n4rU2sVoor ondersteuning kan je bij je coach terecht.
  • 45. Slimmernetwerk Doetanks GereedschapskistHoe werkt deze kaartenset?Kies met je Doetank de middelen die passenbij de aanpak van je vraagstuk of werkwijze.Deze gereedschapskist is daarbij een nuttigeruggensteun en een bron van inspiratie.Voor elk van de instrumenten geldt datze andere mensen hielpen om sneller enefficiënter te werk te gaan. Als Doetankerkun je de hulp inroepen van de bijgenoemdeervaringsdeskundige. Hij of zij kent de ‘ins enouts’ van de toepassing ervan.Meer gedeelde instrumenten...Uiteindelijk moet de gereedschapskist verdergevuld worden door het Slimmernetwerken Doetankers zelf. Maak jij binnen jouwDoetank of elders gebruik van andereinstrumenten of heb je zelf een methodeontwikkeld? Deel het met de rest van hetnetwerk! Neem contact op met Thomas vanAndel: ta@kl.nl om jouw instrument toe tevoegen aan deze Doetank Gereedschapskist.We wensen je veel succes!
  • 46. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative CommonsNaamsvermelding-NietCommercieel-GelijkDelen 3.0 NL