Aviskurs 2010

502 views
398 views

Published on

Skoleavis fra A til Å

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
502
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Aviskurs 2010

  1. 1. Skuleavis og journalistikk i skulen 1. Å førebu skuleavisarbeid. 2. Planleggje produktet og å organisera arbeidet. 3. Journalistikk. 4. Å presentera stoffet. 5. Bilete og illustrasjonar. 6. Annonsar. 7. Layout
  2. 2. Skuleavis frå A til Å?  Planleggje  Lage  Distribuere  Evaluere Produkt Avisa Innhald journalistikk, annonsar
  3. 3. 1. Å førebu skuleavisarbeidet
  4. 4. Tips til førebuing:  Avis i klasserommet  Lese og samtale om stoffet  På jakt etter ulike sjangrar  Finna døme på: - Informasjon - kritikk - meiningar - underhaldning - Annonsar  Korleis er stoffet sortert?  Kva oppgåve har førstesida? Aviskunnskap Digital dugleik  Tekstbehandling  Fotografering og biletbehandling  Overføra bilete frå kamera til tekstprogram  Aktuell programvare Journalistikk  Grunnleggjande om journalistisk arbeidsmåte.  Om journalisten si rolle.  Dei seks hjelparane.  Intervju.  Presentasjon.
  5. 5. Redaktøransvaret Vær Varsom-plakaten ”Deadline”
  6. 6. To typar redaksjonelt stoff Saksorientert nøytralt stoff Nyhendeartikkel, reportasje, notis, intervju, referat, enquete Meiningar (Subjektivt) Leiar Kronikk Lesarbrev Kulturaktivitetar Bøker Film Konsertar Osb. Rubrikkannonser Salsannonser Lysingar Annonsar Kva inneheld ei avis?
  7. 7. Avisa si rolle  Informera  Kritisera  Debattera  Underhalda  Vera marknadsplass
  8. 8. 2. Planleggja avisa (produktet) og å organisera arbeidsprosessen.
  9. 9. Planleggja avisa (produktet)  Kva skal vi laga?  Kvifor skal vi laga avis?  Korleis skal vi gjera det?  Kven skal gjera kva?  Kor mykje tid har vi?  Kva hjelpemiddel har vi?  ...... Viktig å avklara både for lærer og elev for å: Forstå oppgåva og å ha kontroll og oversikt over arbeidet.
  10. 10. Planlegging av produktet. Steg 1 Set opp mål for arbeidet Dette vert grunnlag for evalueringa til slutt Døme: Mål for avisa (produktet) Andre mål (?) Vi skal laga ei avis med variert stoff frå klassen og skulemiljøet. Vi vil arbeida som journalistar: Undersøkje, velje ut, og presentera. Vi skal selje annonseplass og ha sjølvlaga annonsar i avisa. Vi vil laga fine sider som folk får lyst til å lesa, og presentera stoffet med titlar som vekkjer interesse. Avisa skal distribuerast til foreldre/føresette, parallellklassen, lærarane på skulen, andre tilsette, rektor, oppvekstsjefen. •Deadline for ferdig aviser er ...
  11. 11. Lekse til ..... Finn idear til saker dei vil ha med i avisa, og kva dei sjølv vil arbeide med. Jo meir konkret, jo betre. Planlegging av produktet. Steg 2
  12. 12. Intervju med rektor. Hest som hobby. Idrettsdagen. Om Manchester United. Om håndballaget vårt. Kryssord. Oppskrifter på pizza. Bokmeldingar. . Reklame. Tjuveri på bensinstasjonen. Intervju med vaktmeistaren. Om mobbing på skulen Om Kari som har kaniner. Novelle. Kjøp og sal. Bolleoppskrift. Filmliste: Favorittfilmane til elevane i klassen Vi vil ha kantine. Presentere nye elevar på skulen. Olav, lærer og brannmann. Fem på gata. Nytt fra råd og utval. Spelmeldingar Spørjeundersøking om bruk av internett. Vitsar. Skriv opp alle ideane på tavla. Planlegging av produktet. Steg 3
  13. 13. Kultur - Bokmeldingar - Dei beste spela - Filmliste. Klasse- undersøking 3 elevar Aktuelt / nyhende - Tjuveri på bensinstasjonen - Om mobbing på skulen - Nytt frå råd og utval 4 elevar Meiningar - Vi vil ha kantine - Fem på gata - Leiar. 3 elevar Folk på skulen - Intervju med rektor - Olav, lærar og brannmann - Nye elevar på skulen 4 elevar Sport - Om Manchester United - Om håndballaget vårt 2 elever Reportasjar - Idrettsdagen - Spørjeundersøking om bruk av Internett - Om Kari som har kaninar 4 elever Matsider - Oppskrift på bollar - Oppskrift på pizza 2 elever Underhaldning - Novelle - Kryssord - Vitsar 2 elever Marknad - Reklame - Kjøp og sal 2 elever Sortér ideane i kategoriar. Kvar kategori vert ei redaksjonsgruppe. Fordel elevane på redaksjonar og marknadsgruppe Planlegging av produktet. Steg 4
  14. 14. Planlegging av produktet. Steg 5 Bestem sidetal og organisering av stoffet i avisa. Før elevane går i gang med arbeidet i gruppene, må det avtalast kor mange sider redaksjonsgruppene har til disposisjon. Avtal kor mykje plass det skal vera til annonsar. Teikn inn felt for dette. Redaksjonsgruppene har no ansvar for å fylle sine sider med stoff, og å utforme sidene innan deadline for ev. trykking. Aktuelt/ nyhende Aktuelt/ nyhende Skuleavisa Aktuelt/ nyhende meininger Reportasjar Reportasjar Reportasjar Reportasjar kultur kultur Folk på skulen Folk på skulen Sport Sport underhaldning Annonse Annonse A n n o n se Annonse Annonse Annonse
  15. 15. Arbeidet i redaksjonane  Vel ein grupperedaktør  Lag arbeidsplan  Redaksjonsmøter kvar dag. Agenda : - Nye ideer? - Hva er gjort? - Er vi fornøyde med arbeidet så langt? - Hva skal vi gjøre videre? - Hvem gjør hva? - Når skal arbeidet gjøres? - Når skal arbeidet være ferdig?  Avtal deadlines undervegs
  16. 16. Aktueltredaksjonen Namn: Britt, Tom, Ole, Irene Kulturredaksjonen Namn: Oppgåve/idé/ ansvar Tjuveri på bensinstasjonen: Tom og Britt Kva skjer? Intervjuavtale med bensinstasjoneigar og politiet på tysdag . Ferdig (Her kan en henge utskrift av ferdig tekst, bilder eller teikningar …) Meir mobbing på skulen Ole og Irene ............... .............. Open logg for å synleggjera framdrift For at alle i klassen og læraren skal kunna følgja med i korleis arbeidet skrid fram, kan det førast ein enkel logg på oppslagstavla. Kvar redaksjonsgruppe får eitt felt. Dette kan sjå slik ut: Arbeidet i redaksjonane
  17. 17. 3. Kva er journalistikk?
  18. 18. Journalistikk er å velje Kva vil du fortelja om? Kvar skal du henta informasjon? Kven skal du snakka med? Fleire? Kva skal du ta med i artikkelen, og kva skal du ikkje ta med? Korleis vil du vinkla stoffet? Kva tittel vil du bruka? Kva bilete eller illustrasjon vil du ha? Korleis vil du presentera stoffet?
  19. 19. Journalistikk Fakta skal vera rett. Vinklinga er ulik.
  20. 20. Journalisten sitt arbeid  Idé  Å samla inn stoff  Sortera stoffet og velja ut  Skriva og fotografera  Presentera
  21. 21. Journalistisk metode  Få ein idé.  Fyll blokka.  Finn historia.  Innsamling – finn det som manglar.  Skriv opning (fokus) og planlegg resten.  Skriv.  Gi ut.
  22. 22. Dei seks hjelparane Kven Kva Kvar Kva tid Kvifor Korleis
  23. 23. Arbeidsprosessen Revider Idé Fyll blokka Finn historia Skriv åpning. Planlegg resten av skrivinga Skriv Snakk om det! Innsamling (Research) Redaksjonsmøte kvar dag. Kva har vi gjort? Kva skal vi gjere vidare? Avtalar? Deadline(s) Gi ut
  24. 24. Viktig å hugse: Det er tre måtar å skrive på: Observasjonsskriving Du veit ikkje kva du har sett eller opplevd før du har skrive det ned. Tenkeskriving Du veit ikkje kva du tenker før du har skrive det ned. Formidlingsskriving er skriving i ein sjanger til ein lesar. Dei to første skrivemåtane er verktøy for denne.
  25. 25. Å arbeida seg fram til ein IDÉ og å velja FOKUS.
  26. 26. Intervju Viktig arbeidsmåte  Portrettintervju  Saksintervju
  27. 27. Intervjuet. Tips. Samarbeid gjerne tre personar: Ein stiller spørsmåla. Ein noterer. Ein lyttar, hjelper spørjaren, tek bilete. Førebuing: Kva veit de frå før? Kva vil de vita meir om? Gjennomføring: Prøv å få til ein god samtale. Etter intervjuet: Kva nytt fikk de vita? Kva vil de bruka? Kom det fram ein god tittel?
  28. 28. Ver kritisk til kjeldene Ver særleg på vakt overfor:  Kjelder som du ikkje kan sjekka, t.d. på Internett.  Kjelder som du har felles interesser med.  Kjelder som du personleg likar godt.  Kjelder som vil vera anonyme.
  29. 29. 4. Korleis presentera stoffet i avisa?
  30. 30. Vi vil at stoffet skal.. - fanga lesarane si merksemd, - vekkja interesse, - vera lett å lesa.
  31. 31. Titlar og ingressar Å lage gode tekstinngangar betyr at du må velja vinkling ut frå: 1) Kva du oppfattar som viktig og vesentleg å fortelje. 2) Korleis du trur saka kan vekkje interesse. Vinkling kjem til uttrykk gjennom:  - Ordbruk i tittel og tekst  - Størrelse på tittel og tekst  - Plassering i avisen Gode tekstinngangar er avgjerande for at stoffet blir oppdaga, vekkjer interesse Og blir lese.
  32. 32. Vinkling i titlar Kassa på Joker rana. Sak / faktavinkling: Kva? - Eg følte meg trua! Personvinkling: Kven? Dårleg tryggleik for butikktilsette. Årsaksvinkling: Kvifor? Tredje ran på to veker. Samanheng Kari Iversen sluttar i kassa. Konsekvens
  33. 33. Sjangrar og skrivemodellar
  34. 34. Forteljarrolla Avsendar Bodskap Medium Mottakar Kven er du Når du skriv? - Skuleelev - ”politikar” - journalist Kva vil du seie? Kvifor vil du seie det? Kor skal du presentere det? Korleis vil du presentere det? (Sjanger?) Kven vil du seie det til? Ver medviten om kva rolle du er i når du skriv! Det er skilnad på å vere forfattar av eit lesarbrev og å vere journalist.
  35. 35. Å velje sjanger Nyhende Kritikk / melding Kommentar / meining reportasje feature intervju referat notis enquete Kulturaktivitetar Bøker Film Konsert Osv. Leiaer Kronikk Lesarbrev Petit Kven er du når du skriv? - Journalist? - Sint skuleelev? Korleis vil eg fortelje og presentere det eg vil seie?
  36. 36. Skrivemodell: Den omvendte pyramiden Det viktigaste først! Nyheitsartikler notisar
  37. 37. Fisken - Kjeften grip tak i lesaren - Kroppen rommer innhaldet, tyngda av informasjon - Halefinnen danner avslutninga, men kan komme med eit overraskande slag. Skrivemodell: Fisken
  38. 38. bilete bilettekst tittel ingress byline mellomtitlar faktaboks spalte Nyhende- artikkel
  39. 39. Nyheitsreportasje.
  40. 40. Nyhendenotis Tittel Kort tekst Kva Kven Kvar Kva tid Korleis Kvifor
  41. 41. Leiar. Kommentar. Meiningar Kva gjeld saka? Kva er problemet? Forslag til løysing/svar. Grunngjeving Konsekvens? Kva vil dette føre til?
  42. 42. Å seie meininga si
  43. 43. 5. Bilete og illustrasjonar
  44. 44. Bilete Ansikt Hender Handling
  45. 45. Dokumentarisk bilete Teke mens hendinga finn stad. Fotografen er tilstades der det skjer, når det skjer. Viser ein røyndom, - eit augeblikks rapport frå verkelegheita.
  46. 46. Illustrasjonsbilete Utdjupe, skape interesse. Gjengi personar, miljø eller ting som kan knytast til saka. Kan vere arkivbilete eller bilete som er tekne for høve.
  47. 47. Planlegg fotograferinga  Kvifor vil du ta bilete?  Kva vil du ha bilete av?  Kven vil du ha bilete av?  Kor vil du ta bilete?  Når må du vere der?  Og korleis skal du få det til?
  48. 48. Tips til fotograferinga  Ha kameraet klart.  Gå nært.  Ta mange bilete.  Få folk til å medverke.
  49. 49. Sportsbilete Er dette eit dokumentarisk augeblikk i kampen? Eller Er biletet arrangert av fotograf og keeper?
  50. 50. Avis- teikninga
  51. 51. Grafikk
  52. 52. 6. Annonsar
  53. 53. Reklameannonse Attention Merksemd. Oppdage annonsen. Interest Interesse for … Desire Få oss til å ønske … Action Utløyse handling, ”løp og kjøp”
  54. 54. 7. Layout
  55. 55. Layout Sortering av stoffet Utforming av sidene Utforming av førstesida
  56. 56. Sortera stoffet Aktuelt/ nyhende Aktuelt/ nyhende Skuleavisa Aktuelt/ nyhende meininger Reportasjar Reportasjar Reportasjar Reportasjar kultur kultur Folk på skulen Folk på skulen Sport Sport underhaldning Annonse Annonse A n n o n se Annonse Annonse Annonse
  57. 57. Sidelayout A B C
  58. 58. Ei side – ei sak
  59. 59. Fleire saker. Prioritering A-sak B-sak C-saker
  60. 60. Sidelayout Dobbeltoppslag
  61. 61. Dobbeltoppslag
  62. 62. Førstesida Veivisar Salgsplakat Introduksjon til innholdet

×