Juridische aspecten van open source software
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Juridische aspecten van open source software

on

  • 905 views

 

Statistics

Views

Total Views
905
Views on SlideShare
905
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
6
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Juridische aspecten van open source software Juridische aspecten van open source software Presentation Transcript

  • Juridische aspecten van ‘Open SourceSoftware’SAI VZWAvondseminarie Gent 16 september 2010
  • Achtergrondinformatie Wat is „Open Source Software‟? Geen eenduidige toepassing Definitie „Open Source Initiative‟ Vrije wederverspreiding Broncode Afgeleide software Integriteit originele broncode Geen discriminatie van personen of groepen Geen discriminatie ten aanzien van toepassingsgebieden Verdeling van de licentie Licentie niet specifiek voor één product Geen restrictie voor andere software Technologieneutraliteit 2
  • Achtergrondinformatie Frequente verwarring met andere begrippen Publiek domein (“public domain”) Geen auteursrecht In principe vrij gebruik Opgelet: “abandonware” ≠ “public domain” Vrije software (“freeware”) Gratis software Licentiebepalingen Niet noodzakelijk toegang tot broncode “OSS” is niet noodzakelijk gratis 3
  • Juridisch statuut OSS Juridisch statuut „Open Source Software‟? Software („computerprogramma‟) Broncode Objectcode W. 30.6.1994 rechtsbescherming computerprogramma‟s Geen onderscheid naar het type software Geen onderscheid naar het type licentie Bescherming onder het auteursrecht indien origineel Licentie (en dus de auteur) bepaalt of de software al dan niet „open source software‟ is 4
  • Juridisch statuut OSS Initiële software Meestal “werk in samenwerkingsverband” Collectief auteursrecht bestaat in bepaalde landen, maar niet in België Verdere ontwikkelingen Afgeleid werk Bepaalde organisaties streven een overdracht na van de rechten naar hen, zodat zij gecoördineerd kunnen optreden “namens” de open source gemeenschap (cf. FSF) 5
  • Juridisch statuut OSS Impact auteursrecht Onmiddellijke bescherming bij creatie (“vormgeving”) Geen formaliteiten 70 jaar na het overlijden van de auteur (!) Patrimoniale rechten “Exploitatie” in de ruime zin van het woord Overdraagbaar Morele rechten Recht van vaderschap en integriteit Onoverdraagbaar 6
  • Juridisch statuut OSS Titulariteit (“eigendom”) Auteur – natuurlijke persoon Rechtspersoon (enkel mogelijk na overdracht) Werkgever – werknemer Vermoeden van eigendom in hoofde van de werkgever Tegendeel kan bewezen worden Opgelet: indien geen software, geen vermoeden van overdracht! Opdrachtgever – opdrachtnemer Geen vermoeden van overdracht Moet contractueel overeengekomen worden, zelfs indien ontwikkeling tegen vergoeding gebeurt (!) Vormvoorwaarden 7
  • Juridisch statuut OSS Titulariteitsregime wordt doorkruist door de OSS-licentie zodat een goed beleid / vorming ten aanzien van werknemers en aannemers belangrijk is Ontwikkelaars (werknemers / zelfstandigen) kopiëren soms code zonder de gevolgen te beseffen Werknemers stellen soms code ter beschikking aan derden zonder het virale effect van sommige licentie in overweging te nemen Contractuele maatregelen kunnen deze risico‟s niet volledig uitsluiten 8
  • Aandachtspunten Welke licentie is van toepassing? Hoe wordt deze licentie van toepassing? “click-wrap” is in principe geldig naar Belgisch recht Klassieke vragen Garanties Aansprakelijkheid Vrijwaring voor inbreuken van intellectuele eigendomsrechten van derden Onderhoud en bijstand Toepasselijk recht & jurisdictie Specifieke vraag “Virale effect” 9
  • Welke licentie is van toepassing? Veel verschillende (verenigbare en onverenigbare) open source licenties zijn in omloop en sommige licenties sluiten elkaar uit In bepaalde gevallen kan een keuze uit verschillende licenties bestaan De licenties kunnen wijzigen bij nieuwe versies Software die bestaat uit verschillende “componenten” kan onderworpen zijn aan verschillende licentievoorwaarden Conclusie: goed licentiebeleid is noodzakelijk Analyseer de toepasselijke voorwaarden net zoals dit gebeurt bij commerciële software 10
  • Garanties Garantie verborgen gebreken (art. 1641 e.v. of 1721 B.W. Verborgen gebreken (functionele interpretatie) Onzichtbare conceptgebreken Aanwezigheid virus Fouten in processen (b.v. rekenfouten) Geen gebruik mogelijk conform normaal gebruik of voorziene doeleinden Sanctie Prijsvermindering Teruggave software tegen terruggave vergoeding Conventionele regelingen (meestal beperkend!) 11
  • Garanties GPLv3 15. Disclaimer of Warranty. THERE IS NO WARRANTY FOR THE PROGRAM, TO THE EXTENT PERMITTED BY APPLICABLE LAW. EXCEPT WHEN OTHERWISE STATED IN WRITING THE COPYRIGHT HOLDERS AND/OR OTHER PARTIES PROVIDE THE PROGRAM “AS IS” WITHOUT WARRANTY OF ANY KIND, EITHER EXPRESSED OR IMPLIED, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE. THE ENTIRE RISK AS TO THE QUALITY AND PERFORMANCE OF THE PROGRAM IS WITH YOU. SHOULD THE PROGRAM PROVE DEFECTIVE, YOU ASSUME THE COST OF ALL NECESSARY SERVICING, REPAIR OR CORRECTION. 17. Interpretation of Sections 15 and 16. If the disclaimer of warranty and limitation of liability provided above cannot be given local legal effect according to their terms, reviewing courts shall apply local law that most closely approximates an absolute waiver of all civil liability in connection with the Program, unless a warranty or assumption of liability accompanies a copy of the Program in return for a fee. 12
  • Garanties Modified BSD THIS SOFTWARE IS PROVIDED BY THE REGENTS AND CONTRIBUTORS ``AS IS AND ANY EXPRESS OR IMPLIED WARRANTIES, INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, THE IMPLIED WARRANTIES OF MERCHANTABILITY AND FITNESS FOR A PARTICULAR PURPOSE ARE DISCLAIMED. […] EUPL v1.1 7. Uitsluiting van garantie Het werk is een werk in ontwikkeling, dat voortdurend door vele bewerkers wordt verbeterd. Het is een onvoltooid werk, dat bijgevolg nog tekortkomingen of programmeerfouten kan vertonen, die onlosmakelijk verbonden zijn met dit soort softwareontwikkeling. Om deze reden wordt het werk verstrekt op grond van de licentie "zoals het is" enzonder enige garantie met betrekking tot het werk te geven, met inbegrip van, maar niet beperkt tot garanties met betrekking tot de verhandelbaarheid, de geschiktheid voor een specifiek doel, de afwezigheid van tekortkomingen of fouten, de nauwkeurigheid, de eerbiediging van andere intellectuele eigendomsrechten dan het in artikel 6 van deze licentie bedoelde auteursrecht. Deze uitsluiting van garantie is een essentieel onderdeel van de licentie en eenvoorwaarde voor de verlening van rechten op het werk. 13
  • Aansprakelijkheid Exoneratieclausule Contractuele aansprakelijkheid = in principe onbeperkt: alle schade moet worden vergoed Commercieel gebruikelijk om dit te beperken Aansprakelijkheidsbeperking is toegestaan: Nooit beperking aansprakelijkheid voor bedrog of opzettelijke fout (uitz. voor werknemers & aangestelden; niet voor directeur) Wel beperking mogelijk voor zware fout! Bepalingen van openbare orde (bijv. strafrechtelijke inbreuken) of dwingend recht (bijv. product liability) Beperking die elke zin wegneemt van de verbintenis - uitholling Mogelijkheden: Omvang van de aansprakelijkheid (bedrag) Aard van de fout (b.v. enkel aansprakelijk voor zware fout) Aard van de schade (geen gevolgschade) 14
  • Aansprakelijkheid GPLv3 16. Limitation of Liability. IN NO EVENT UNLESS REQUIRED BY APPLICABLE LAW OR AGREED TO IN WRITING WILL ANY COPYRIGHT HOLDER, OR ANY OTHER PARTY WHO MODIFIES AND/OR CONVEYS THE PROGRAM AS PERMITTED ABOVE, BE LIABLE TO YOU FOR DAMAGES, INCLUDING ANY GENERAL, SPECIAL, INCIDENTAL OR CONSEQUENTIAL DAMAGES ARISING OUT OF THE USE OR INABILITY TO USE THE PROGRAM (INCLUDING BUT NOT LIMITED TO LOSS OF DATA OR DATA BEING RENDERED INACCURATE OR LOSSES SUSTAINED BY YOU OR THIRD PARTIES OR A FAILURE OF THE PROGRAM TO OPERATE WITH ANY OTHER PROGRAMS), EVEN IF SUCH HOLDER OR OTHER PARTY HAS BEEN ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGES. 17. Interpretation of Sections 15 and 16. If the disclaimer of warranty and limitation of liability provided above cannot be given local legal effect according to their terms, reviewing courts shall apply local law that most closely approximates an absolute waiver of all civil liability in connection with the Program, unless a warranty or assumption of liability accompanies a copy of the Program in return for a fee. 15
  • Aansprakelijkheid Modified BSD […] IN NO EVENT SHALL THE REGENTS OR CONTRIBUTORS BE LIABLE FOR ANY DIRECT, INDIRECT, INCIDENTAL, SPECIAL, EXEMPLARY, OR CONSEQUENTIAL DAMAGES (INCLUDING, BUT NOT LIMITED TO, PROCUREMENT OF SUBSTITUTE GOODS OR SERVICES; LOSS OF USE, DATA, OR PROFITS; OR BUSINESS INTERRUPTION) HOWEVER CAUSED AND ON ANY THEORY OF LIABILITY, WHETHER IN CONTRACT, STRICT LIABILITY, OR TORT (INCLUDING NEGLIGENCE OR OTHERWISE) ARISING IN ANY WAY OUT OF THE USE OF THIS SOFTWARE, EVEN IF ADVISED OF THE POSSIBILITY OF SUCH DAMAGE. EUPL v1.1 8. Uitsluiting van aansprakelijkheid Behoudens in het geval van opzettelijk toegebrachte of rechtstreekse schade aan natuurlijke personen, is de licentiegever in geen enkel geval aansprakelijk voor ongeacht welke rechtstreekse of indirecte, materiële of immateriële schade die voortvloeit uit de licentie of het gebruik van het werk, met inbegrip van, maar niet beperkt tot schade als gevolg van het verlies van goodwill, verloren werkuren, een computerdefect of computerfout, het verlies van gegevens, of enige andere commerciële schade, zelfs indien de licentiegever van de mogelijkheid van dergelijke schade in kennis is gesteld . De licentiegever is echter aansprakelijk op grond van de wetgeving inzake productaansprakelijkheid, voor zover deze wetgeving op het werk van toepassing is. 16
  • Vrijwaring inbreuken IPR Klassieke vrijwaringsclausule Vrijwaring en vergoeden Vervangen of aanpassen Markttrend naar onbeperkte aansprakelijkheid in commerciële overeenkomsten EUPL v1.1 6. Auteursketen De oorspronkelijke licentiegever garandeert, dat hij rechthebbende is van het hierbij verleende auteursrecht op het oorspronkelijke werk dan wel hem dit in licentie is gegeven en dat hij de bevoegdheid heeft de licentie te verlenen. Elke bewerker garandeert, dat hij de rechthebbende is van het auteursrecht op de door hem aan het werk aangebrachte wijzigingen dan wel dat hem dit in licentie is gegeven en dat hij de bevoegdheid heeft de licentie te verlenen. Telkens wanneer u de licentie aanvaardt, verlenen de oorspronkelijke licentiegever en de opeenvolgende bewerkers u een licentie op hun bijdragen aan het werk onder de voorwaarden van deze licentie. 17
  • Onderhoud en bijstand In principe geen recht op onderhoud en bijstand Geen garanties op voortdurende ontwikkeling “Gemeenschap” ontwikkelt naar eigen inzicht Betalende ondersteuning is mogelijk Situatie verschilt niet fundamenteel met deze van commerciële software Onderhoud en bijstand vallen onder specifieke overeenkomst Garanties moeten meestal contractueel bedongen worden 18
  • Toepasselijk recht & jurisdictie Toepasselijk recht Bepaalt omvang van rechten en plichten Geldigheid clausules! Jurisdictie Procedureplaats- en vorm Impact kostprijs procedure Contractuele clausules verschaffen duidelijkheid en zijn bijgevolg wenselijk 19
  • Toepasselijk recht & jurisdictie EUPL v1.1 14. Bevoegde rechter Alle geschillen tussen de Europese Commissie, als licentiegeefster, en een licentiehouder in verband met de uitlegging van deze licentie, zijn onderworpen aan het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, op de voet van artikel 238 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Geschillen tussen andere partijen dan de Europese Commissie aangaande de uitlegging van deze licentie, vallen onder de uitsluitende bevoegdheid van het bevoegde gerecht van de plaats waar de licentiegever is gevestigd of zijn voornaamste activiteit uitoefent. 15. Toepasselijk recht Deze licentie wordt beheerst door het recht van de lidstaat van de Europese Unie waar de licentiegever is gevestigd of zijn hoofdkantoor heeft. Deze licentie wordt beheerst door Belgisch recht: - in geval van een geschil tussen de Europese Commissie als licentiegeefster, en een licentiehouder; - in geval de licentiegever (niet zijnde de Europese Commissie) niet is gevestigd of een hoofdkantoor heeft in een lidstaat van de Europese Unie. 20
  • Virale effect Wat? Distributie van gewijzigde vorm dient te gebeuren onder dezelfde licentie Geen beperking rechten verdere licentienemers Terbeschikkingstelling broncode Virale effect is niet altijd aanwezig of soms enkel beperkt aanwezig Virale effect kan contractueel niet uitgesloten worden, aangezien het een voorwaarde voor de licentie is Onverenigbaarheid van licenties als gevolg van het virale effect Bekendste voorbeeld is GPL 21
  • Virale effect Beperkingen Distributie? Wat is interne verspreiding? Onderhoud door een derde? ASP/SaaS/Cloud model Outsourcing GPL voorziet niet de verplichting om te distribueren Virale effect treeds pas in werking als een derde de code verkrijgt 22
  • Virale effect GPLv3 2. Basic Permissions. All rights granted under this License are granted for the term of copyright on the Program, and are irrevocable provided the stated conditions are met. 5. Conveying Modified Source Versions. c) You must license the entire work, as a whole, under this License to anyone who comes into possession of a copy. This License will therefore apply, along with any applicable section 7 additional terms, to the whole of the work, and all its parts, regardless of how they are packaged. This License gives no permission to license the work in any other way, but it does not invalidate such permission if you have separately received it. 23
  • Belang van een OSS-beleid Risico‟s Gebruik van illegale software als onderdeel van OSS Strategische rechtszaken (b.v. Onzekerheid inzake ondersteuning (?) Beleid inzake OSS Benader OSS op dezelfde wijze als “vendor software” Pas de gebruikelijke procedures inzake ontwikkeling, testing en ingebruikstelling toe Voer een risico-analyse uit Geschiktheid Maturiteit Technische risico‟s Gebruiksscenario‟s 24
  • Belang van een OSS-beleid Geschiktheid Analyseer de geschiktheid van OSS op dezelfde wijze als bij commerciële software Business drivers primeren boven “OSS” filosofie “Accountability” is weinig waarschijnlijk bij OSS, maar aansprakelijkheidsbeperkingen in commerciële licenties kunnen de aansprakelijkheid eveneens in grote mate uithollen Maturiteit Analyseer de maturiteit op dezelfde wijze als bij commerciële software Aanvaardbaar of onaanvaardbaar in het licht van de kosten verbonden aan regelmatige upgrades (houd rekening met verdoken kosten!) 25
  • Belang van een OSS-beleid Technische risico‟s Complexiteit situatie (aantal gebruikers, technische omgeving, ...) Interactie met andere software? Betrokkenheid / activiteit van de gemeenschap bij de ontwikkeling van de software Distributeur? Gebruiksscenario‟s Wanneer wel en niet gebruik maken van OSS (b.v. bedrijfskritische applicaties?) Al dan niet gebruik maken van een distributeur (welke?) Aanpassingsbeleid? 26
  • Enkele praktische tips ter afsluiting Bepaal altijd nauwkeurig welke licentie van toepassing is Documenteer de toepasselijke licenties Benadruk de gevolgen van de betreffende licenties op een duidelijke wijze Evalueer de noodzaak aan bijkomende garanties en zoek desgevallend een partner (distributeur) die deze garanties kan verlenen Garanties en aansprakelijkheid Onderhoud en bijstand Behandel OSS steeds op dezelfde wijze als commerciële software Onderzoek de aanwezigheid van het eventuele virale effect en catalogeer de risico‟s/gevolgen voor het zakenmodel 27
  • Bedankt voor uw aandacht! Vragen?Johan VandendriesscheAdvocaatjohan.vandendriessche@twobirds.com