E-boeken in de bibOpzet van de E-bibJohan.delaure@bibnet.beBrussel, 6 maart 2013
Cijfers over de markt                           Hier staat de titel• Totaal aantal legale Nederlandstalige e-boek titels :...
E-boeken staan niet op het rekDE E-BOEKEN UITDAGING ?1) Hoe krijgen we e-boekenbinnen de bibliotheek?2) Hoe gaan we e-boek...
OVERZICHT SITUERING1. Leenrecht2. Publiek-private samenwerking    met Boek.be3. Bedreigingen voor de    rechthebbenden4. A...
1. leenrecht
Geen E-leenrecht• “De auteur kan de uitlening van de titel van                       Hier staat werken  letterkunde, parti...
Geen leenrecht => aangewezen opovereenkomsten in afwachtingvan een wet1. Bib bepaalt aanbod   en niet de rechthebbenden2. ...
2. Publiek-private samenwerking met Boek.be
De waardenketenVoor het fysieke boek                    Andere distributieAuteur     Uitgever                           Bo...
Gemeenschappelijk belang   Uitgevers                             Bibliotheken                          Hier staat de titel...
3. Bedreigingen voor de rechthebbenden
Evolutie muziekomzetHier staat de titel
Vlaamse UitgeverijPrijsstelling (kostenstructuur van de uitgeverij)                        Hier staat de titel      106   ...
e-boeken prijs onder druk                           Hier staat de titelWaarom e-boeken niet goedkoper worden ?+ BTW fysiek...
Iedereen nerveus1. Bedreiging piraterij Hier staat de titel   Geen fysieke controle over distributie2. Kannibalisering van...
4. Aanpak
DUBBELE AANPAKOpen basissysteem   • schaalbaar   • achtergrond,     ondersteunend   • gefaseerdInnovatieve functies diemee...
WAT IS DE MEERWAARDE VANDE BIBLIOTHEEK?                Boeken in de bib…Grasduinen heruitvinden• snuisteren tussen rekken•...
VEP IA : DRIE ONDERZOEKSVRAGEN1. Grasduinen    • faciliterende software    • digitaal heruitvinden-> Cereus - GVI2. Hybrid...
InvesteringsoverzichtRaming realisatie 2013                          Hier staat de titelConsultancy                       ...
5. Alternatieven voor bibs
BUITENLANDSE MODELLEN1. Overdrive1. Public Library Online2. Amazon3. Noorwegen4. Nederland
1) Overdrive• VS gebaseerde marktleider voor tijdelijke toegang tot e-                          Hier staat de titel  boeke...
2) Bloomsbury•                          Hier staat de titel    http://publiclibraryonline.wordpress.com/•   Per schap van ...
3) Aggregatoren (2)
Noorwegen• http://www.nb.no/English• Enkel online lezen• Toegang tot een Noors IP adres• Rechthebbenden kiezen (opt out)• ...
Nederland
Bibliotheek.nl streaming• Rechten vrij: http://www.bibliotheek.nl/eregalerij ism DBNL• Streaming via PLO:
6. Een model voor Vlaanderen
Het VEP als kanaalHier staat de titel
Fysiek vs digitaal• Fysieke bibliotheek heeft fysieke grenzen:  1.   Verplaatsing  2.   Openingsuren  3.   Beperkte beschi...
Kunstmatige beperkingen                                (1/3)1. Enkel binnen de muren van de bib te lezen2. Enkel intra mur...
Kunstmatige beperkingen                                 (2/3)8. Lezer mag beperkt aantal titels per jaar ontlenen en    it...
Kunstmatige beperkingen                                 (3/3)15. Enkel lezen off line met Adobe DRM16. Off line lezen via ...
VoorwaardenTrade off:                 Wat is belangrijk?1. Aard van de toegang     • Gebruiksvriendelijk voor eindgebruike...
BOB MODELMODEL VOOR UITGEVEN                 MODEL VOOR AFNAME                                Hier staat de titel1) Eén aa...
Lanceringsfocus• Hink stap sprong          Hier staat de titel• Krijtlijnen  •   Beperkte collectie (200 + 100 titels)  • ...
Vep inspiratiegroep 20130306
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Vep inspiratiegroep 20130306

171

Published on

Published in: Education
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
171
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • - Uitputtingheeftbetrekking op het verspreiden van exemplarenalsonderdeel van het openbaarmakingsrecht-de rechthebbendezichnietkanverzettentegenverdereverspreiding van een met zijntoestemming door eigendomsoverdrachtvoor het eerst in het verkeergebrachtexemplaar van zijnwerk. -Voorwerp van uitputting is ieder “product waaropeenbeschermdwerk is vastgelegd” of eenverveelvoudigingdaarvan, dus “vastgelegdeexemplaren”, “tastbarevoorwerpen” of “fysiekeexemplaren van eenwerk”
  • • Korte termijn: • andere (commerciële en wellicht buitenlandse) spelers leggen hun voorwaarden op aan de bibliotheken, uitgevers en boekhandelaren.• Moeilijk om “digileen” afspraken te maken• Grote Vlaamse uitgevers nemen fragmentaire initiatieven• Kleine uitgevers en boekhandels missen de boot=> Vlaams cultureel ecosysteem verschraaldLange termijn•Boekhandel op niche van fysieke boek•Digitaal aanbod voor internationale concerns• internationalespelersbepalen(digitale) informatie- en cultuurconsumptie•Bibliotheek rol in het digitale marginaal; uitdovend• Deoverheid/overhedenbuitenspel=> Vlaanderen is digitaal en op vlak van boekproductie geen levende cultuur
  • Fisher en Ury in “Getting to Yes” :Effective negotiations are not about "I win" and "you lose”.Broaden the options on the table rather than look for a single answer.Invent ways of making the other party's decisions easy.Focus on interests, options and criteria
  • 1973 : klassieke rockgroepen
  • BTW in Nederland 19% en in Luxemburg 3%(24 mioNederlandstaligen versus 375 mio)CentraalBoekhuisCentraal depot:Centraal Boekhuis: 45 miljoen ex. op voorraad15 miljoen ex. kennen nauwelijks commerciële bewegingBijna 20.000 titels hebben in 2010 nul keer “bewogen” 70.000 titels verkochten minder dan 250 ex.5,7 miljoen boeken worden jaarlijks versnipperd
  • 60 % van de boeken donwload in Duitlslan in 2011 was illegaal. (Börsenverein des Deutschen Buchhandels)
  • Voorgaandejarensamen door Bibnet: 170.000 euro en IWT 500.000 euro.
  • ProSnelle start; beperkteinfrastructuursinvesteringVoor kleine hoeveelheden is het relatief goedkoopKan voor Nederlands aanbodSamenwerking met Nederland mogelijkContraAlsenigeoplossing, onbetaalbaarWe hebbenandereinitiatievenifvrelatief goedkope toegang tot content van boeken in functie van ontdekken en kennismakenEeninternationalederdepartij is intermediair
  • Andere (commerciële en wellicht buitenlandse) spelers leggen hun voorwaarden op aan de bibliotheken, uitgevers en boekhandelaren.Boekhandel op niche van fysiekeboekDigitaalaanbodvoorinternationale concernsinternationale spelers bepalen (digitale) informatie- en cultuurconsumptieBibliotheekrol in het digitalemarginaal; uitdovendDe overheid zet zichzelf buiten spel => Vlaams cultuurverspreidingsnetwerkverschraald
  • Opt out <-> de meerwaarde en de onafhankelijkheid van het bibliotheekinstituutTot 2000 <-> Grofweg stopt dus het aanbod van de openbare bibliotheek daar waar deze van de nationale bibliotheek begint.Kostprijs <-> Het hoogst (gemiddelde) beschikbare budget voor een e-boek toegang licentie in Vlaanderen voor 2014 ramen we echter op 5% van het huidige jaarlijkse aankoopbudget van onze bibliotheken.  Die 5 % komt neer op 800.000 euro.
  • Laagdrempelig? Digitalebibliotheekheeftgeenenkele van dezebeperkingen.Rechthebbenden vragen marktbescherming Bibliotheek wil de voor het maatschappelijk functioneren vereiste toegankelijkheid van boeken als informatiemedium en cultuurproduct waarborgen
  • … Budget
  • Vep inspiratiegroep 20130306

    1. 1. E-boeken in de bibOpzet van de E-bibJohan.delaure@bibnet.beBrussel, 6 maart 2013
    2. 2. Cijfers over de markt Hier staat de titel• Totaal aantal legale Nederlandstalige e-boek titels : • 2011: 11.000 - 2012: 20.00• Aantal Nederlandstalige nieuwe fysieke boektitels :30.000/jaar (200.000 titels in actuele roulatie)• E-boeken in omzet in NL : 1,5 % in VL: 0,5 %• E-boeken in VSA einde 2010 : 9 % 2011 : 20 %• 1 op 6 Amerikanen gebruikt een e-reader
    3. 3. E-boeken staan niet op het rekDE E-BOEKEN UITDAGING ?1) Hoe krijgen we e-boekenbinnen de bibliotheek?2) Hoe gaan we e-boekenaanbieden?-> Wat is de rol van de E-boeken gaan niet via USB…bibliotheek?
    4. 4. OVERZICHT SITUERING1. Leenrecht2. Publiek-private samenwerking met Boek.be3. Bedreigingen voor de rechthebbenden4. Aanpak5. Alternatieven voor bibs6. Een model voor Vlaanderen(7. Technieken voor e-lezen)(8. Business modellering)
    5. 5. 1. leenrecht
    6. 6. Geen E-leenrecht• “De auteur kan de uitlening van de titel van Hier staat werken letterkunde, partituren van muziekwerken, geluidswerken en audiovisuele werken niet verbieden wanneer die uitlening geschiedt met een educatief of cultureel doel door instellingen die daartoe door de overheid officieel zijn erkend of opgericht.” (Auteurswet, Art 23§1)• ‘De bescherming van het auteursrecht uit hoofde van deze richtlijn omvat het uitsluitende recht zeggenschap over de distributie van het werk uit te oefenen, wanneer dit in een tastbare zaak is belichaamd’ (Auteursrechtrichtlijn 2001/29/EG: rechtsoverweging 28)
    7. 7. Geen leenrecht => aangewezen opovereenkomsten in afwachtingvan een wet1. Bib bepaalt aanbod en niet de rechthebbenden2. Bib bepaalt presentatie wijze van aanbieden, presenteren, opzoekbaar maken, koppelen, enz3. Onbeperkte toegang in de bib4. Thuisgebruik mogelijk5. Betaalbaar referentie=fysieke collectie6. Duurzaam/archief
    8. 8. 2. Publiek-private samenwerking met Boek.be
    9. 9. De waardenketenVoor het fysieke boek Andere distributieAuteur Uitgever Boekhandel Lezer Bibliotheek Zoeken, raadplegen, kopen, lenenVoor het digitale boek Var. Distrib.Auteur Uitgever Aggregatoren Verkoop Lezer Bibliotheken Zoeken, raadplegen, kopen, lenen en huren
    10. 10. Gemeenschappelijk belang Uitgevers Bibliotheken Hier staat de titel Verkoop Uitleen maximaliseren maximaliseren Maximaliseren van het lezen Kosten delenBeschikbaar maken Digitaliseren Long Long Tail Tail Groei Markt Groei Cultuur
    11. 11. 3. Bedreigingen voor de rechthebbenden
    12. 12. Evolutie muziekomzetHier staat de titel
    13. 13. Vlaamse UitgeverijPrijsstelling (kostenstructuur van de uitgeverij) Hier staat de titel 106 incl. BTW 100 excl. BTW 46 % retailkorting 54 13 % auteursrechten 24 % productiekosten 4 % distributiekosten 13 Toegevoegde waarde 4 % promotiekosten 3 % pers + overige kosten 6 % Bedrijfsresultaat voor afschrijvingen en belastingen
    14. 14. e-boeken prijs onder druk Hier staat de titelWaarom e-boeken niet goedkoper worden ?+ BTW fysieke boeken is 6% <-> e-boeken is dat 21% : +15 %+ Productie en Distributie beiden goedkoper : - 15 %+ Marketing kost is nauwelijks samendrukbaar+ Klein werkgebied: Nederlandstalige: 1/15 van Engelstaligen+ Als omzet van fysieke verkoop daalt, stijgt de kost pergedrukte ex.+ Boekhandels spelen digitaal niet meer mee : tijd winnen.+ Uitgeversvak leeft van bestsellers (70% is kost)
    15. 15. Iedereen nerveus1. Bedreiging piraterij Hier staat de titel Geen fysieke controle over distributie2. Kannibalisering van de papieren markt Bedreiging leefbaarheidsmarge3. Bevragen meerwaarde intermediaire rollen: boekhandel, uitgever, bibliotheek (-> beleving, ontdekken, marketing, web aanwezigheid)4. Versnipperde initiatieven5. Uitblijven van het brede aanbod
    16. 16. 4. Aanpak
    17. 17. DUBBELE AANPAKOpen basissysteem • schaalbaar • achtergrond, ondersteunend • gefaseerdInnovatieve functies diemeerwaarde creëren • met IWT • “Innovatief aanbesteden” • 3 projecten:
    18. 18. WAT IS DE MEERWAARDE VANDE BIBLIOTHEEK? Boeken in de bib…Grasduinen heruitvinden• snuisteren tussen rekken• etalages, lijstjes• ordening en classificatie• catalogusBladeren door boeken• Browsen door catalogus; filters, facetten en hints …boeken op het internet?• Proeven van de inhoud• Full-text boeken• Tijdelijk lezen• Koppelen• RaadplegenDe leeservaring verbeteren
    19. 19. VEP IA : DRIE ONDERZOEKSVRAGEN1. Grasduinen • faciliterende software • digitaal heruitvinden-> Cereus - GVI2. Hybride lezen – verrijkte • lezen en luisteren • toestel onafhankelijk-> Pyxima – Daisy Online3. Xaop - Cloudring • Ik zoek een boek, maar weet niet meer waar ik het kocht?
    20. 20. InvesteringsoverzichtRaming realisatie 2013 Hier staat de titelConsultancy 30.000 €VEP-R gunning 120.000 € - 60.000 €Omzetten IA naar productie 150.000 €Integratie in bibliotheekomgeving 50.000 €Uitleen beheersmodule 121.000 €Projectmedewerker/beheerder 80.000 €TOTAAL 2013 +/- 500.000 €Opvolging Bibnet +/- 150.000 €Recurrente kost 2014 +/- 270.000 €
    21. 21. 5. Alternatieven voor bibs
    22. 22. BUITENLANDSE MODELLEN1. Overdrive1. Public Library Online2. Amazon3. Noorwegen4. Nederland
    23. 23. 1) Overdrive• VS gebaseerde marktleider voor tijdelijke toegang tot e- Hier staat de titel boeken• Bibliotheek maakt eigen virtuele catalogus door aankoop• Daarbinnen ONBEPERKT 1 exemplaar/1 gebruiker uitlenen• Gemiddeld is een Overdrive titel 28% duurder dan privé• De 6 grote VS uitgevers doen niet mee• 700,000 copyrighted eBook, audiobook, music, en video titels in 52 talen
    24. 24. 2) Bloomsbury• Hier staat de titel http://publiclibraryonline.wordpress.com/• Per schap van 10 boeken per jaar• Voor onbeperkte raadpleging en online lezen• Geen integratie met lokale catalogus• 100 euro/schap van 10 boeken/100.000 inwoners/jaar• = 2 euro/titel/jaar/gemiddelde bib (300 bibs in Vlaanderen)
    25. 25. 3) Aggregatoren (2)
    26. 26. Noorwegen• http://www.nb.no/English• Enkel online lezen• Toegang tot een Noors IP adres• Rechthebbenden kiezen (opt out)• Noorse Nationale Bibliotheek bezit, 250.000 titels , vergaard tot en met het jaar 2000.• collectie nationale bibliotheek, ook om wetenschappelijke werken, historisch relevant literair of informatief erfgoed• Bij toepassing op Vlaanderen: 1,3 milj euro
    27. 27. Nederland
    28. 28. Bibliotheek.nl streaming• Rechten vrij: http://www.bibliotheek.nl/eregalerij ism DBNL• Streaming via PLO:
    29. 29. 6. Een model voor Vlaanderen
    30. 30. Het VEP als kanaalHier staat de titel
    31. 31. Fysiek vs digitaal• Fysieke bibliotheek heeft fysieke grenzen: 1. Verplaatsing 2. Openingsuren 3. Beperkte beschikbaarheid 4. Terugbrengen 5. Boete 6. Gebruikt exemplaar 7. Fysieke opslagmogelijkheden voor de collectie 8. Capaciteit in verwerking uitleenadministratie• Kunstmatige beperkingen voor digitale?
    32. 32. Kunstmatige beperkingen (1/3)1. Enkel binnen de muren van de bib te lezen2. Enkel intra muros, na verplaatsing naar de bib “te downloaden”3. Na lenen wordt aangeboden het item te kopen.4. “window time” van 2 of 3 maanden;5. Enkel online lezen6. Een plank (beperkte selectie) van boeken onbeperkt7. Een bibliotheekcommissie bepaalt centraal e-boek pakketten; bibs schrijven in op pakketten
    33. 33. Kunstmatige beperkingen (2/3)8. Lezer mag beperkt aantal titels per jaar ontlenen en item is de volle uitleen termijn niet beschikbaar voor anderen.9. Lener moet meebetalen, bib betaalt enkel voor bepaalde kansgroepen.10. Prijs/uitlening11. Geen bestsellers12. 1 exemplaar kopen => 1 gelijktijdige uitlening13. Exemplaar kopen = 26 uitleningen max14. Bibliotheek betaalt een jaarprijs per collectie.
    34. 34. Kunstmatige beperkingen (3/3)15. Enkel lezen off line met Adobe DRM16. Off line lezen via een beveiligde “app”17. Lezer heeft een “rittenkaart” met max., bv. 24 boeken/jaar. Meer lezen is bijbetalen.18. Drie lagen model : top/schouder/staart; drie prijzen; uitgever beslist wat waar zit19. Alle titels in aanbod / verdeelsleutel per inwoner20. Uitleentermijn = 10 dagen21. Top 100 titels betaalt de gebruiker als huur
    35. 35. VoorwaardenTrade off: Wat is belangrijk?1. Aard van de toegang • Gebruiksvriendelijk voor eindgebruiker;• Intra / extra muros • Bibliotheek/bibliotheeknetwerk beslist• Online / download over aanbod; uitgevers kunnen geen veto• Simultaan of niet stellen; aanbod is breed en neutraal;2. Selectie • Aanbod is vrij van commerciële• Bibliotheek eigen doelstellingen; geen actieve marketing; /opgelegd / commissie• Window periode • Aanbod is betaalbaar en duurzaam.3. Bibliotheek eigendom • Onbeperkte toegang binnen muren• Duurzaam / jaarlijks bibliotheek• Kopen of per uitleen • Fragmenten integreerbaar in de online4. Budget bibliotheek etalage
    36. 36. BOB MODELMODEL VOOR UITGEVEN MODEL VOOR AFNAME Hier staat de titel1) Eén aankoper 1) Prijs per pakket2) 1 aankoop per titel voor 2) Onbeperkte raadpleging inbasisdienst intra muros de bib zonder window3) Geen titel-uitsluitingen 3) Bepaald volume aan titels4) 26 uitleningen per exempl. 4) 26 toegangen per titel5) Windowperiode voor 5) Beperkt gelijktijdiguitleen : 2 maand ontlenen/wisselcollectie
    37. 37. Lanceringsfocus• Hink stap sprong Hier staat de titel• Krijtlijnen • Beperkte collectie (200 + 100 titels) • Duideljke usecase(s) met meerwaarde • Duidelijke doelgroep • Beperkte complexiteit • Haalbaar • Eventueel al in piloot in najaar• Suggesties ?

    ×