การเรียนรู้

792 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
792
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
8
Actions
Shares
0
Downloads
6
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

การเรียนรู้

  1. 1. 100202 : Curriculum & Instructionการเรียนรู ที่มา : http://www.nectec.or.th/courseware/cai/0042.html 6/8/2005 8:51 AM การเรียนรู คือ กระบวนการที่ทําใหคนเปลี่ยนแปลงพฤติกรรม ความคิด คนสามารถเรียนไดจากการไดยิน การสัมผัส การอาน การใชเทคโนโลยี การเรียนรูของเด็กและผูใหญจะตางกัน เด็กจะเรียนรูดวยการเรียนในหอง การซักถาม ผูใหญมักเรียนรูดวยประสบการณที่มีอยู แตการเรียนรูจะเกิดขึ้นจากประสบการณที่ผูสอนนําเสนอ โดยการปฏิสัมพันธระหวางผูสอนและผูเรียน ผูสอนจะเปนผูที่สรางบรรยากาศทางจิตวิทยาที่เอื้ออํานวยตอการเรียนรู ที่จะใหเกิดขึ้นเปนรูปแบบใดก็ไดเชน ความเปนกันเอง ความเขมงวดกวดขัน หรือความไมมีระเบียบวินัย สิ่งเหลานี้ผูสอนจะเปนผูสรางเงื่อนไข และสถานการณเรียนรูใหกับผูเรียน ดังนั้น ผูสอนจะตองพิจารณาเลือกรูปแบบการสอน รวมทั้งการสรางปฏิสัมพันธกับผูเรียนลักษณะการเรียนรูของผูใหญ • ผูใหญจะใชประสบการณมาผสมผสานในการเรียน • ผูใหญจะคาดหวังในสิ่งที่เรียนที่จะเปนประโยชนในชีวิตและการทํางาน • ผูใหญจะนําประสบการณที่สะสมมาแกปญหาและประยุกต • ผูใหญจะสามารถอธิบายสิ่งตางๆไดตางกันการเรียนรูตามทฤษฎีของ Bloom ( Blooms Taxonomy) Bloom ไดแบงการเรียนรูเปน 6 ระดับ  • ความรูที่เกิดจากความจํา (knowledge) ซึ่งเปนระดับลางสุด • ความเขาใจ (Comprehend) • การประยุกต (Application) • การวิเคราะห ( Analysis) สามารถแกปญหา ตรวจสอบได • การสังเคราะห ( Synthesis) สามารถนําสวนตางๆ มาประกอบเปนรูปแบบใหมไดใหแตกตางจาก รูปเดิม เนนโครงสรางใหม • การประเมินคา ( Evaluation) วัดได และตัดสินไดวาอะไรถูกหรือผิด ประกอบการตัดสินใจบนพื้นฐาน ของเหตุผลและเกณฑที่แนชัดการเรียนรูตามทฤษฎีของเมเยอร ( Mayor)  ในการออกแบบสื่อการเรียนการสอน การวิเคราะหความจําเปนเปนสิ่งสําคัญ และตามดวยจุดประสงคของการเรียน โดยแบงออกเปนยอยๆ 3 สวนดวยกัน • พฤติกรรม ควรชี้ชัดและสังเกตได • เงื่อนไข พฤติกรรมสําเร็จไดควรมีเงื่อนไขในการชวยเหลือ • มาตรฐาน พฤติกรรมที่ไดนั้นสามารถอยูในเกณฑที่กําหนด 1
  2. 2. 100202 : Curriculum & Instructionการเรียนรูตามทฤษฎีของบรูเนอร (Bruner)  • ความรูถูกสรางหรือหลอหลอมโดยประสบการณ • ผูเรียนมีบทบาทรับผิดชอบในการเรียน • ผูเรียนเปนผูสรางความหมายขึ้นมาจากแงมุมตางๆ • ผูเรียนอยูในสภาพแวดลอมที่เปนจริง • ผูเรียนเลือกเนื้อหาและกิจกรรมเอง • เนื้อหาควรถูกสรางในภาพรวมการเรียนรูตามทฤษฎีของไทเลอร (Tylor)  • ความตอเนื่อง (continuity) หมายถึง ในวิชาทักษะ ตองเปดโอกาสใหมีการฝกทักษะในกิจกรรมและ ประสบการณบอยๆ และตอเนื่องกัน • การจัดชวงลําดับ (sequence) หมายถึง หรือการจัดสิ่งที่มีความงาย ไปสูสิ่งที่มีความยาก ดังนั้นการจัด กิจกรรมและประสบการณ ใหมีการเรียงลําดับกอนหลัง เพื่อใหไดเรียนเนื้อหาที่ลึกซึ้งยิ่งขึ้น • บูรณาการ (integration) หมายถึง การจัดประสบการณจึงควรเปนในลักษณะที่ชวยใหผูเรียน ได เพิ่มพูนความคิดเห็นและไดแสดงพฤติกรรมที่สอดคลองกัน เนื้อหาที่เรียนเปนการเพิ่มความสามารถ ทั้งหมด ของผูเรียนที่จะไดใชประสบการณไดในสถานการณตางๆ กัน ประสบการณการเรียนรู จึงเปน แบบแผนของปฏิสัมพันธ (interaction) ระหวางผูเรียนกับสถานการณที่แวดลอมทฤษฎีการเรียนรู 8 ขั้น ของกาเย ( Gagne ) • การจูงใจ ( Motivation Phase) การคาดหวังของผูเรียนเปนแรงจูงใจในการเรียนรู • การรับรูตามเปาหมายที่ตั้งไว (Apprehending Phase) ผูเรียนจะรับรูสิ่งที่สอดคลองกับความตั้งใจ • การปรุงแตงสิ่งที่รับรูไวเปนความจํา ( Acquisition Phase) เพื่อใหเกิดความจําระยะสั้นและระยะยาว • ความสามารถในการจํา (Retention Phase) • ความสามารถในการระลึกถึงสิ่งที่ไดเรียนรูไปแลว (Recall Phase ) • การนําไปประยุกตใชกับสิ่งที่เรียนรูไปแลว (Generalization Phase) • การแสดงออกพฤติกรรมที่เรียนรู ( Performance Phase) • การแสดงผลการเรียนรูกลับไปยังผูเรียน ( Feedback Phase) ผูเรียนไดรับทราบผลเร็วจะทําใหมีผลดี และประสิทธิภาพสูงองคประกอบที่สําคัญที่กอใหเกิดการเรียนรู จากแนวคิดนักการศึกษา กาเย ( Gagne) คือ • ผูเรียน ( Learner) มีระบบสัมผัสและ ระบบประสาทในการรับรู • สิ่งเรา ( Stimulus) คือ สถานการณตางๆ ที่เปนสิ่งเราใหผูเรียนเกิดการเรียนรู • การตอบสนอง (Response) คือ พฤติกรรมที่เกิดขึ้นจากการเรียนรู 2
  3. 3. 100202 : Curriculum & Instructionการสอนดวยสื่อตามแนวคิดของกาเย (Gagne) • เราความสนใจ มีโปรแกรมที่กระตุนความสนใจของผูเรียน เชน ใช การตูน หรือ กราฟกที่ดึงดูดสายตา ความอยากรูอยากเห็นจะเปนแรงจูงใจใหผูเรียนสนใจในบทเรียน การตั้งคําถามก็เปนอีกสิ่งหนึ่ง • บอกวัตถุประสงค ผูเรียนควรทราบถึงวัตถุประสงค ใหผูเรียนสนใจในบทเรียนเพื่อใหทราบวาบทเรียน เกี่ยวกับอะไร • กระตุนความจําผูเรียน สรางความสัมพันธในการโยงขอมูลกับความรูที่มีอยูกอน เพราะสิ่งนี้สามารถทํา ใหเกิดความทรงจําในระยะยาวไดเมื่อไดโยงถึงประสบการณผูเรียน โดยการตั้งคําถาม เกี่ยวกับแนวคิด หรือเนื้อหานั้นๆ • เสนอเนื้อหา ขั้นตอนนี้จะเปนการอธิบายเนื้อหาใหกับผูเรียน โดยใชสื่อชนิดตางๆ ในรูป กราฟฟก หรือ เสียง วิดีโอ • การยกตัวอยาง การยกตัวอยางสามารถทําไดโดยยกกรณีศึกษา การเปรียบเทียบ เพื่อใหเขาใจได ซาบซึ้ง • การฝกปฎิบัติ เพื่อใหเกิดทักษะหรือพฤติกรรม เปนการวัดความเขาใจวาผูเรียนไดเรียนถูกตอง เพื่อให เกิดการอธิบายซ้ําเมื่อรับสิ่งที่ผิด • การใหคําแนะนําเพิ่มเติม เชน การทําแบบฝกหัด โดยมีคําแนะนํา • การสอบ เพื่อวัดระดับความเขาใจ • การนําไปใชกับงานที่ทํา ในการทําสื่อควรมี เนื้อหาเพิ่มเติม หรือหัวขอตางๆ ที่ควรจะรูเพิ่มเติมทฤษฎีแหงการสรางสรรคดวยปญญา (Constructionism) ทฤษฎีแหงการสรางสรรคดวยปญญา (Constructionism ) ของ ศาสตราจารย Seymour Papert แหงMedia Lab, Massachusetts Institute of Technology, สหรัฐอเมริกา ผูเรียนสามารถสรางความรู ความเขาใจเกี่ยวกับสิ่งตางๆ ในสภาพแวดลอมการดํารงชีวิตไดดวยตนเอง ดวยการนําเสนอเพื่อสรางประสบการณคอมพิวเตอรเปนเครื่องมือ ที่สามารถนํามาใชประกอบการเรียนการสอนได ทําใหผูเรียนเรียนไดเขาใจมากยิ่งขึ้นและเปลี่ยนกรอบความคิดของครูจากเดิม ซึ่งเนนการสอนไปเปนการใหอิสระแกผูเรียน ไดรวมเรียนรูเปนอิสระในการเรียนโดยพึ่งพาตนเองสาระสําคัญของทฤษฎีแหงการสรางสรรดวยปญญา (Constructionism ) ผูเรียนเปนฝายสรางความรูขึ้นดวยตนเอง มิใชไดมาจากครูและในการสรางความรูนั้น ผูเรียนจะตองลงมือสรางสิ่งใดสิ่งหนึ่งขึ้นมา เชน การสรางสิ่งจําลอง การสรางสิ่งที่จับตองสัมผัสได ทําใหผูอื่นมองเห็นได จะมีผลทําใหผูเรียนตองใชความคิด มีความกระตือรือรน มีความรับผิดชอบตอการเรียนรูของตนเอง อยางเพื่อเกิดการสรางสรรคความคิด 3
  4. 4. 100202 : Curriculum & Instructionหลักการสําคัญ • การเชื่อมโยงสิ่งที่รูแลวกับสิ่งที่กําลังเรียน • การใหโอกาสผูเรียนเปนผูริเริ่มทําโครงการที่ตนเองสนใจ การสนับสนุนอยางพอเพียงและเหมาะสม จากครูซึ่งไดรับการฝกฝนใหมีความเขาใจกระบวนการเรียนรูอยางลึกซึ้ง • เปดโอกาสใหมีการแลกเปลี่ยนความคิด นําเสนอผลการวิเคราะหกระบวนการเรียนรูของตนเอง • ใหเวลาทําโครงการอยางตอเนื่อง การแสดงความคิดและผลงานของตนเองใหคนอื่นๆ รับทราบและรวมพิจารณาใหขอเสนอแนะนั้น เปนการสงเสริมใหเกิดการเรียนรูรวมกัน และการยอมรับในความแตกตางทางความคิด และผลงานปรากฎอยู และไดรับการสนับสนุนใหทําอยางตอเนื่อง ดังนั้นผูเรียนแตละคนก็จะมีโอกาสพัฒนาความสามารถในผลสําเร็จของตนเองการเรียนรูตามทฤษฎีสรางสรรดวยปญญาเริ่มใชในประเทศไทยอยางจริงจังนั้นเริ่มแตป พ.ศ. 2539 โดยมูลนิธิศึกษาพัฒนไดพัฒนาโครงการนํารองคือ Lighthouse Project เพื่อแสดงใหเห็นวาการจัดการศึกษาที่เปนทางเลือกใหมสําหรับพัฒนาคนไทยใหเปนนักคิด นักสํารวจทดลอง และใชเทคโนโลยีเพื่อแสดงความคิดและสรางสรรคสิ่งตางๆ ไดอยางคลองแคลวบุคลากรที่เกี่ยวของกับกระบวนการเรียนรูผูเรียนผูเรียนสามารถสรางความรู ความเขาใจสิ่งตางๆ ดวยตนเอง ดังนั้น ผูเรียนจะตองเปนฝายริเริ่มลงมือทําโครงการซึ่งตนเองสนใจ พรอมกับคิดและพูดอธิบายเกี่ยวกับสิ่งที่ไดกระทําไปแลวใหคนอื่นๆ รับรูและนําไปสูการแลกเปลี่ยนความคิดซึ่งกันและกัน โดยใชเครื่องมือที่เหมาะสมในการสรางความคิดครูครูควรรูความตองการของผูเรียนแตละคน และใหคําแนะนําไดอยางเหมาะสม และไมนอยเกินไปจนผูเรียนหมดกําลังใจที่จะทํางานตอยอมรับในความคิดแปลกใหมของผูเรียนและรวมสํารวจ ทดลองกับผูเรียน เปดโอกาสใหผูเรียนไดทําสิ่งที่ตนเองสนใจและในระยะเวลาที่ตองการ สงเสริมใหมีการนําเสนอผลงานและแลกเปลี่ยนความคิดกันอยางจริงจังและตอผูปกครองปจจุบันจํานวนบานเรือนที่มีคอมพิวเตอรและ Internet เพิ่มขึ้นอยางรวดเร็ว ผูปกครองจึงมีบทบาทสําคัญในการสรางวัฒนธรรมการเรียนรูภายในครอบครัว โดยแสดงใหเห็นวาการเรียนรูสิ่งใหมๆ เชน พยายามเรียนรูการใชคอมพิวเตอรอยูเสมอ ใหความสนใจที่จะเรียนรูรวมกับเด็กๆ หรือเรียนรูจากเด็กๆ ในครอบครัว ใชคอมพิวเตอรเปนเครื่องมือสําหรับเรียนที่กอใหเกิดคุณคาและความสุขแกตนเอง และยอมรับวาสมาชิกแตละคนในครอบครัวมีวิธีการเรียนรูที่แตกตางกัน แตสามารถแลกเปลี่ยนความคิดกันได 4
  5. 5. 100202 : Curriculum & Instructionการเลือกประสบการณการเรียนรู • ควรสอดคลองกับจุดประสงคการสอน • ควรสนองความตองหรือความสนใจของผูเรียน • ควรเหมาะกับวุฒิภาวะ ความสามารถของผูเรียนที่จะปฏิบัติได • ควรสอดคลองกับความแตกตางระหวางบุคคล • ควรมีความตอเนื่องกับประสบการณเดิมของผูเรียนที่มีอยู • ควรเรียงลําดับที่เหมาะสมจากงายไปยาก 5

×