Gasmotorwarmtepomp
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Gasmotorwarmtepomp

on

  • 368 views

De gasmotorwarmtepomp van Reduses biedt uitstekende oplossingen voor de woonzorg en renovatiemarkt, getuige deze editie van CobouwXL

De gasmotorwarmtepomp van Reduses biedt uitstekende oplossingen voor de woonzorg en renovatiemarkt, getuige deze editie van CobouwXL

Statistics

Views

Total Views
368
Views on SlideShare
367
Embed Views
1

Actions

Likes
1
Downloads
2
Comments
0

1 Embed 1

https://twitter.com 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Gasmotorwarmtepomp Gasmotorwarmtepomp Document Transcript

  • WONINGCORPORATIE THEMA: RIOLERING / POMPEN Gaswarmtepomp - Tapwaterbereiding - Legionella Automotor drijft warmtepomp aan De gaswarmtepomp rukt op in Drenthe. Woningcorporatie Woonconcept kiest in grote gebouwen steeds vaker voor een warmtepomp met gasmotor. Het grote voordeel zit ‘m in de afgegeven watertemperatuur van 70 graden waarmee ook tapwaterbereiding mogelijk is. Door Richard Mooi In korte tijd zijn in nieuwe woonzorgcomplexen in Hoogeveen en Meppel drie gasmotorgedreven warmtepompen geplaatst. Het gaat om toestellen van Reduses uit Nijkerk. Het Nederlandse bedrijf ontwikkelde een warmtepomp waarvan de compressor wordt aangedreven door een motor, een gasmotor om precies te zijn. “Het is eigenlijk een gewone automotor van VW die op gas loopt,” vat directeur Aart van den Hoorn van de Energieconcept, dochter van woningcorporatie Woonconcept samen. Woonconcept is eigenaar van diverse zorgcomplexen in het gebied en leverde onlangs het Jannes van der Sleedenhuis op in Hoogeveen. Een voorbeeld van kleinschalige zorg, met 30 huurappartementen en 7 zorgafdelingen voor meerdere bewoners. Vier vleugels die samen komen in een centraal atrium, het ontmoetingscentrum van het gebouw. De huurder van het woonzorggebouw, de overkoepelende zorginstel- Installatie XL December 2013 41
  • WONINGCORPORATIE ling NNCZ, had naast de warmtevraag ook een koelbehoefte en zo werd samen met installateurs Van Dorp en Ten Kate door Energieconcept naar een duurzaam systeem gekeken. Een elektrische warmtepomp ligt in zo’n situatie voor de hand. Lagere energierekening in de winter en vrijwel gratis koeling in de zomer door koude uit de warmtekoude-opslag (wko). Geen circulatienet Het is een beproefd installatiesysteem dat Energieconcept de afgelopen jaren in diverse (zorg)gebouwen heeft laten installeren. Maar één ding gaat niet zo goed bij een elektrische warmtepomp: de tapwaterbereiding. De warmtepomp levert laagtemperatuur warmte die uitstekend geschikt is voor vloerverwarming, maar voor tapwater is een tweede circulatienet nodig op hoogtemperatuur waarvoor cv-ketels worden geplaatst, legt Van den Hoorn uit. Toen duidelijk werd dat Reduses aan een warmtepomp met gasmotor werkte, was er duidelijk interesse vanuit Drenthe. Een gasmotoraangedreven warmtepompsysteem heeft een belangrijk voordeel: het koelwater van de motor en de warmte uit het verbrandingsproces wordt benut en zo levert het apparaat standaard cv-water van 70 graden zodat een tweede hoogtemperatuur circulatie- Aart van der Hoorn, directeur Energieconcept: “Het is eigenlijk een gewone automotor van Volkswagen die op gas loopt.” “We hebben er echt alles aangedaan om het gebouw legionellavrij te houden” net voor warmtapwater achterwege kan blijven. En zo kwam in het Jannes van der Sleedenhuis een afgiftesysteem gebaseerd op 70/40 graden. Met deze watertemperatuur is het meteen mogelijk via afleversets in de woningen en op de gesloten afdelingen warm tapwater te bereiden. “Je hebt minder leidingen nodig,” schetst Van den Hoorn als bijkomend voordeel. Bovendien maakt de warmtepomp met gasmotor meer draaiuren dan een elektrische warmtepomp. Immers zomers is er ook behoefte aan warmtapwater. Atrium van het zorgcomplex. Reinwaterkelder Als derde voordeel noemt Van den Hoorn de lagere belasting van het bronsysteem, de wko. Er wordt minder warmte uit de bron onttrokken en in woongebouwen helpt dat om een bodembalans te houden. “In woongebouwen heb je een relatief grote warmtevraag en maar een kleine koelvraag. De bron is bij een elektrische warmtepomp dan snel in onbalans.” Meestal wordt dan met drycoolers, of zonnecollectoren in de zomer extra energie in de bodem gestopt om toch op een verplicht balans uit te komen. Met de gasmotorgedreven warmtepomp is dit niet of veel minder nodig. Overigens is dat aspect van onbalans nu net bij het Jannes van der Sleedenhuis niet aan de orde. Als bron fungeert namelijk een reinwaterkelder van de Waterleidingmaatschappij Drenthe. In verwarmingbedrijf wordt het in de reinwaterkelder gebuf- Installatiefeiten Gasmotor aangestookte warmtepomp Merk: Reduses Koudemiddel: R134a Afgegeven vermogen: 267 kW (bij 70/40°C) Door compressor afgegeven warmte: 181 kW Motorvermogen: 53,9 kW Koelwarmte motor: 86 kW Overige installaties HR-ketels: 6x Remeha Quinta (elk 115 kW) Vloerverwarming: Riho (10.000 m2) Een gang in het zorgcomplex. Installatie XL December 2013 43
  • WONINGCORPORATIE ferde drinkwater maximaal 1 graad afgekoeld. In de zomer wordt juist het water in de reinwaterkelder met maximaal een halve graad in temperatuur verhoogd. De regionale netwerkbeheerder Rendo is eigenaar van het systeem en levert het bronwater van gemiddeld 10-12 graden in de technische ruimte aan. In korte tijd nam Woonconcept drie gasmotorwarmtepompen van Reduses in gebruik. Alle drie in zorginstellingen, waaronder het in september opgeleverde Jannes van der Sleedenhuis in Hoogeveen. Er zijn nog twee in bestelling voor het nieuwe scholencomplex Ezinge in Meppel . Hoewel Woonconcept goede ervaringen heeft met de gasmotor warmtepomp merkt Van den Hoorn dat installateurs toch nog terughoudend zijn bij de techniek. Want naast de warmtepomp zijn er ook nog 6 hr-ketels als backup. “Het systeem is redundant uitgevoerd,” zegt Van den Hoorn. Eigenlijk staan er teveel hr-ketels opgesteld. De relatief lage prijs van de gaswandketels maakt dat de installateur voor maximale zekerheid kiest, want die wil bij uitval van de warmtepomp niet dat bewoners in de problemen komen. Van den Hoorn vindt het eigenlijk onnodig. “Bij een gewone grote cv-ketel plaats je ook geen backup.” De rest van de installatie in het zorggebouw is relatief eenvoudig. In de appartementen is gekozen voor eigen mechanische afzuiging met natuurlijke toevoer. In de 7 woonpaviljoens zijn wel centraal opgestelde luchtbehandelingkasten geplaatst, met warmteterugwinning. Overal ligt vloerverwarming/koeling. Voor grote raampartijen zijn nog extra convectoren of radiatoren geplaatst. Regeneratieoplossingen De gasmotorgedreven warmtepomp van Reduses is ontwikkeld op aandringen van moederbedrijf Instal- lect. Dit installatieadviesbureau liep in gebouwen met een relatief grote warmtevraag tegen de beperking aan van een elektrische warmtepomp, vertelt Frank Dimmendaal van Reduses. “Vanwege de balans van wko’s moet je bij een beperkte koudevraag behoorlijk met regeneratieoplossingen aan de gang.” Het betekent dat in de zomer met drycoolers of zonnecollectoren extra warmte in de WKO worden gebracht. Dit werkt weer prijsverhogend. De zoektocht van Installect naar een compressor met gasmotoraandrijving liep stuk, zodat Reduses ‘m besloot zelf te ontwikkelen. Dit betekent overigens niet dat Installect de elektrische warmtepomp voor grote gebouwen voortaan boycot. Per project wordt bekeken wat de beste oplossing is, vertelt Dimmendaal. Daarnaast is de gasmotoraangedreven warmtepomp ook interessant voor bestaande gebouwen als vervanging van de bestaande gasketels zonder dat de bestaande Links de gaswarmtepomp van Reduses met rechts zes hr-ketels van Remeha. Inkijk in de gaswarmtepomp van Reduses. Leiding bronsysteem. Als bron fungeert een waterkelder van Waterleidingmaatschappij Drenthe. In verwarmingbedrijf wordt het in de Gaswarmtepomp met buffervat reinwaterkelder gebufferde drinkwater maximaal 1 graad afgekoeld. Installatie XL December 2013 45
  • WONINGCORPORATIE Vierpijps leidingsysteem naar de appartementen en zorgpaviljoens. radiatoren moeten wijken voor een laagtemperatuurafgiftesysteem. “Het gros van het jaar is de watertemperatuur lager dan 70 graden. Zeker als er later spouwmuurisolatie en dubbelglas is aangebracht.” Hoge PER Het hoge rendement van de gasmotorgedreven warmtepomp is het geheime wapen. Het systeemrendement voor verwarmen en koelen komt uit op 220 procent. In vaktermen wordt er gesproken over een PER van 2,2. Voor verwarming alleen verbruikt het toestel ongeveer de helft van het aardgas dat een traditionele HR107-ketel (PER van 1) zou verbruiken. “Omgerekend haalt een elektrische warmtepomp een PER van 1,6 tot 1,7.” Door het lagere gasverbruik kan de netwerkbeheerder een kleinere gasmeter plaatsen. gasmotor gebouwd, waarvan er 3 bij Woonconcept zijn geplaatst. Voor het komende maanden zijn nog minstens een handvol machines besteld, zegt Dimmendaal. Het toestel heeft een instavermogen van 200 kW en is met name geschikt voor middel- en – in cascade – ook voor (heel) grote gebouwen. Legionellabeheersing Ook op het gebied van legionella zijn niet alledaagse maatregelen getroffen door Ten Kate Installatietechniek uit Hoogeveen en Kuipers drinkwater security. Volgens projectleider Nico Blokzijl van Ten Kate komt het door de leeftijd van de bewoners dat in moderne goedgeïsoleerde zorggebouwen relatief vaak legionella-uitbraken zijn. “Mensen hebben dan vaak meer behoefte aan warmte.” In eerste instan- “In woongebouwen heb je een grote warmtevraag en een kleine koelvraag; dan is de bron bij een elektrische warmtepomp snel in onbalans” En dat betekent een lager capaciteitstarief. “Dat zijn allemaal aspecten die meespelen in het totaalplaatje.” Waar ook in het totaalplaatje mee rekening moet worden gehouden zijn de revisiekosten van de motor. De onderhoudsinterval is hetzelfde als bij gasketels. Eén keer per jaar onderhoud en elk half jaar een visuele inspectie. Maar na 15.000 draaiuren (gemiddeld eens per 10 jaar) is de motor toe aan een grondige revisie. Dat kan groot onderhoud zijn of vervanging door een ruilmotor, geeft Dimmendaal aan. Hoe dat er precies uitgaat zien, moet nog blijken. “Dit zijn de signalen die we van VW hebben gekregen.” Overigens heeft Reduses bewust gekozen voor een kwaliteitsmotor. “Het zijn componenten die zich bewezen hebben. We willen gewoon een hoge bedrijfszekerheid.” Het afgelopen jaar heeft Reduses 11 warmtepompen met koudwaterleiding en de vloerverwarming bedraagt minstens 60 tot 75 centimeter. Desondanks blijft de vloerverwarming nog voldoende warmte afgeven. “Het is allemaal doorberekend en de temperatuur kan in alle ruimtes de normale waarde halen.” Doordat veel leidingen in de wand zijn gemonteerd, konden de vrije zones beperkt blijven. tie schrok hij van de ontwerptemperatuur van de badkamer. Die ging uit van 28 graden. Het betekent dat ook de temperatuur van de koudwaterleiding die temperatuur aanneemt en legionella zich snel kan ontwikkelen. “De waterleidingtemperatuur mag nooit boven de 25 graden koen en anders moet hij zo snel mogelijk afkoelen naar onder de 25 graden,” vertelt Blokzijl. De temperatuur van de badkamer is daarom begrensd op 25 graden. Daartoe is een dubbelinstelbare thermostaatkraan op de radiator gemonteerd met een vergrendeling op 25 graden. “De temperatuur kan door bewoners niet boven de 25 graden ingesteld worden.” Daarnaast zijn in de vloer vrij zones gemaakt waar geen vloerverwarming is gemonteerd. Vloerverwarming zorgt immers ook voor ongewenste opwarming van het drinkwater. De afstand tussen de Kunststukjes Ook zorgde Ten Kate ervoor dat de wc als laatste op de waterleiding werd aangesloten zodat een goede doorspoeling van de leidingen is gegarandeerd. “Dat tappunt wordt dagelijks gebruikt terwijl bij oudere mensen de wastafel of douche soms minder wordt gebruikt.” Het voordeel van deze maatregel: de wekelijkse verplichte doorspoeling van de koudwaterleiding – zoals geëist vanuit de legionellawetgeving – kan achterwege blijven. “Normaal wordt water dan weggespoeld. Hier willen we geen water verknoeien, maar toch de leidingen legionellavrij houden. En ook hoeft de gebruiker er geen aandacht aan te schenken. Alleen als een appartement niet bewoond is of de bewoner afwezig is, moet er wel wekelijks gespoeld worden.” Tot slot namen Ten Kate en Kuipers nog een bijzondere beslissing. Ze verkleinden de diameter van de tapwaterleidingen in de appartementen van 16 naar 14 mm. De stroomsnelheid van het water neemt toe waardoor de kans dat zich een biofilm in de leidingen vormt – waar legionella zich weer in kan nestelen – nog verder verminderd. “In Europa zijn ze juist bezig om die kleinere maatvoering af te schaffen. Wij zijn nog één van de weinige installatiebedrijven in Nederland die het gebruikt. Het was wel pionieren want niet alle appendages waren in deze maatvoering beschikbaar. We hebben soms wel wat kunststukjes moeten bedenken.” Het lijkt dat alle maatregelen zijn vruchten afwerpen, vertelt Blokzijl. “Het gebouw is helemaal legionellavrij opgeleverd en we zijn er van overtuigd dat het ook zo blijft. We hebben er echt alles aangedaan om het gebouw legionellavrij te houden.” ■ Installatie XL December 2013 47