Vervlechting interieurarchitectuur en cultuur | afstudeeropdracht
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Vervlechting interieurarchitectuur en cultuur | afstudeeropdracht

on

  • 549 views

Architectonische toepassing van twee culturen | ontwerp cultureel centrum

Architectonische toepassing van twee culturen | ontwerp cultureel centrum

Statistics

Views

Total Views
549
Views on SlideShare
544
Embed Views
5

Actions

Likes
0
Downloads
2
Comments
0

1 Embed 5

http://www.linkedin.com 5

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Vervlechting interieurarchitectuur en cultuur | afstudeeropdracht Vervlechting interieurarchitectuur en cultuur | afstudeeropdracht Presentation Transcript

  • Cultureel centrumAls herbestemming schakelhuis breda op basis van architectonische Toepassing van twee culturen. ilse mathijssen
  • Cultureel centrumAls herbestemming schakelhuis bredaop basis van architectonische Toepassing van twee culturen.
  • COLOFON VoorwoordT itel rapport: Cultureel centrum. Als herbestemming schakelhuis breda Het onderzoeksverslag wat u voor u heeft lig- gen geeft het onderzoeksproces weer die ikVersie, datum: 1.0, 21 mei 2012 heb gemaakt om het afstudeerontwerp, cul- tureel centrum als herbestemming schakelhuisKader: Afstudeeronderzoek, Ruimtelijk ontwerp - interieurarchitec- Breda, te ontwerpen vanuit een eigen visie.tuur Naast het uitgevoerde proces geeft het onder-Publicatiedatum: 21 mei 2012 zoeksverslag mijn ontwerphouding en identiteit weer. De beschreven visie, onderzoeken enAuteur: Mathijssen CCM, Ilse ontwerpen zijn ontstaan vanuit mijn hypothese en kijk op architectuur. De combinatie van deContact: ilsemathijssen@gmail.com onderzoeksresultaten en mijn identiteit als ont- werper leiden tot het eindresult aat.Begeleidende docenten: Douwe Boonstra, Erik Maria Dolné, Laurens Kolks T ijdens dit proces ben ik begeleid en onder-Opleidingsinstantie: AKV|Sint Joost, Avans Hogeschool steund door meerdere personen die ik hierbij Locatie Breda wil bedanken, namelijk: Beukenlaan 1 4834 CR Breda - Rinus Damen, onder zijn toezicht heb ik de t: 076 525 03 02 mogelijkheid gekregen om het volledige pand e: info.akvstjoost@avans.nl te bezichtigen wat nor maal afgescher md is voor publiek. - De docenten Douwe Boonstra, Erik Dolne en Lourens Kolks voor de begeleiding tijdens het afstudeerproces. - Mijn klasgenoten, voor het elkaar helpen en motiveren gedurende de complete studie. - Gwendolien Mathijssen, voor de grammati- cale controle. - Floris Fransen, als onvoorwaardelijke steun gedurende de gehele studielooptijd. Ik hoop dat u met veel interesse en plezier het onderzoeksverslag leest en mogelijk laat inspi- reren door middel van mijn ontwerpvisie. Ilse Mathijssen 5
  • Samenvatting Vanwege de mogelijke herbestemming van het schakelhuis, gelegen aan de Aca- demiesingel te Breda, besluit ik voor deze locatie een cultureel centrum te ontwer- pen. Het cultureel centrum wordt ontworpen met de visie dat het centrum een weer- spiegeling is van de multiculturele samen- leving binnen Nederland. Bij dit ontwerp richt ik me op de Nederlandse en de Ma- rokkaanse samenleving. De hoofdvraag luidt: Hoe kan de Nederlandse en de Marok- kaanse cultuur op architectonische wijze verenigt worden in het ontwerp van het cultureel centrum gevestigd in het scha- kelhuis in Breda? Het onderzoek start door een studie op de culturele architectuur van Nederland en Marokko, met als basis de kenmerkende woningen. Daar naast wordt het herbe- stemde pand onderzocht op voorwaar- delijke eigenschappen. Met als doel om de geconcludeerde eigenschappen met elkaar te laten intregeren binnen het her- bestemde pand. Wat ontstaat is een ontwerp van een cul- tureel centrum die gebaseerd is op de twee type woningen, het herbestemde pand zelf en mijn ontwerphouding. Wegens de visuele conclusie van de hoofdvraag wordt deze in twee hoofd- stukken beantwoord. Hoofdstuk zes geeft antwoordt op de onderzoeksvraag en in hoofdstuk zeven wordt het uiteindelijke vi- suele ontwerp weer gegeven.6 7
  • Inhoudsopgave voor woord 5 samenvatting 7 hoofdstuk 1 inleiding 10 Aanleiding 12 Onderzoeksvraag 15 Structuur 15 Hoofdstuk 2 programma van eisen 16 Randvoorwaarden 18 Uitgangspunten 19 Hoofdstuk 3 STUDIE CULTURELE ARCHITECTUUR 20 Kenmerkende woning 22 Doorzonwoning 22 Patiowoning 23 V isuele analyse 23 Ruimte 24 Ruimtelijke or ganisatie 26 Vor m 28 Daglicht 30 Materiaal 32 Hoofdstuk 4 STUDIE organisatie schakelhuis 34 Exterieur schakelhuis 36 Interieur schakelhuis 38 Analyse 40 Geraamte 41 Materialisering interieur 41 Hoofdstuk 5 ontwerp & conclusie 42 V isuele conclusie 44 Voorstel verder onderzoek 44 Entree 46 Open veld 48 Activiteitenhuis 52 Activiteitenhuis vor ming & educatie 54 Activiteitenhuis kunst & creatie 56 Activiteitenhuis sport & dans 58 Plattegrond & dwarsdoorsnede 61 literatuurverwijzing 628 9
  • Hoofdstuk 1AFBEELDING 1.1Het Schakelhuis, voorzijde inleiding
  • Aanleiding Er bestaat een reële kans dat het scha- AFBEELDING 1.2 kelhuis, gelegen aan de academiesingel Het Schakelhuis, voorzijde in Breda, leeg komt te staan wegens ver- ouderde installaties van het elektriciteits- bedrijf. Om een mogelijke sloop van dit markante gebouw te voorkomen dient een herbestemming te worden gevon- den voor deze locatie ten aanzien van architectuurbehoud in Breda. Omdat de toegangswegen en parkeervoorzienin- gen makkelijk toegankelijk zijn vanuit alle hoeke n van Breda zal een publieke func- tie een passende bestemming zijn voor dit gebouw: een cultureel centrum. Als een cultureel centrum zijn bestaans- recht wilt behouden zal men daarbij moe- ten inspelen op de eigenschappen van de multiculturele samenleving waarin het kenmerkend is dat interesses en ach- ter gronden ruim van elkaar verschillen. Daarom vind ik het belangrijk dat een cultureel centrum niet enkel de sociale activiteiten moeten opnemen maar juist ook de samenleving weerspiegelt in haar verschijning. In dit onderzoeks verslag wordt het interi- eurontwerp gecreëerd voor het schakel- huis met als functie cultureel centrum. Dit interieurontwerp zal gebaseerd zijn op de sociale architectuur van twee etnische groepen woonachtig in Nederland. Ge- kozen is voor de Nederlandse en Marok- kaanse culturele architectuur. AFBEELDING 1.2 Situatietekening anno 1952 AFBEELDING 1.312 Het Schakelhuis, voorzijde
  • Onderzoeksvraag Hoe kan de Nederlandse en de Marok- kaanse cultuur op architectonische wijze verenigt worden in het ontwerp van het cultureel centrum gevestigd in het scha- kelhuis in Breda? Binnen de culturele architectuur richt ik me op de woonomgeving van de geko- zen bevolkingsgroepen. Een visuele studie naar beide type woonhuizen ten opzichte van elkaar levert interessante karakteris- tieken op die leidend zijn in het ontwerp van het cultureel centrum. Binnen het onderzoek naar het verenen van de Nederlandse en Marokkaanse cul- turele architectuur richt ik mij hoofdzake- lijk op twee gebieden. Enerzijds de bele- vingseigenschappen van de Nederlandse en Marokkaanse woonarchitectuur en an- derzijds onderzoek ik de mogelijkheden die het schakelhuis biedt voor het project. Structuur Om tot de conclusie van de onderzoeks- vraag te komen wordt eerst het program- ma van eisen in hoofdstuk twee beschre- ven. In hoofdstuk drie onderzoek ik de woonarchitecturen door middel van een visuele studie. Naast de uitkomst van de studie moet de kwaliteiten van de locatie geïdentificeerd worden, hetgeen behan- deld wordt in hoofdstuk vier. Op basis van de resultaten van beide analyses wordt in hoofdstuk vijf de onderzoeksvraag behan- delt. De conclusie alsook het ontwerp van het cultureel centrum in het schakelhuis is beschreven in hoofdstuk zes.AFBEELDING 1.4Schakelhuis, linkerzijde 15
  • Hoofdstuk 2 programmaAFBEELDING 2.1 - 2.3Functionele randvoorwaarden van eisen
  • Randvoorwaarden Vorming & Educatie Uitgangspunten Een neutrale ruimte waar vor ming en edu- De randvoorwaarden waaraan het het catie centraal staan maar waarook an- Het ontwerp van het gemeenschapscen- cultureel centrum moet voldoen: dere activiteiten plaats kunnen vinden. trum op de bestaande locatie worden Deze ruimte dient neutraal te worden in- ontworpen vanuit de volgende uitgangs- Maatschappelijke randvoorwaarden gericht. punten: - De vor mgeving van het cultureel cen- Geschikt voor 10 - 12 personen. trum dient een architectonische vereni- Maatschappelijke uitgangspunten ging te zijn van de Nederlandse en Marok- Ontmoeting & Versnapering - De resultaten uit het onderzoek naar de kaanse cultuur. Een bar die zowel geopend als gesloten culturele architectuur zal ik niet letterlijk kan zijn voor het publiek. Rond deze bar over nemen maar vrij gaan vertalen naar Locationele randvoorwaarden  zijn ontmoetingsplaatsen voorzien. een nieuw ontwerp. - De uiterlijke verschijning van het markan-   AFBEELDING 2.4   AFBEELDING 2.5 te gebouw in het straatbeeld blijft intact Toiletten Locationele uitgangspunten en ongewijzigd. Een gescheiden ruimte voor mannen en - Om het karakter van de locatie te be- vrouwen welke geschikt is voor een toilet- houden zal de huidige or ganisatie zo veel Funct ionele randvoorwaarden bezoek en persoonlijke ver frissing. mogelijk in stand worden gehouden. Het - Het centrum wo rdt een kleinschalig cen- ontwerp van het grondplan is hier dan trum welke geschikt is voor activiteiten ook op gebaseerd. De uitkomsten vanuit met kleinere groepen bezoekers. het onderzoek naar de culturele architec- - Het gemeenschapscentrum gaat een di- tuur komen vooral naar voren in de extru- versiteit aan activiteiten bieden met func- sie vanuit het grondplan. tionele eisen omtrent de ruimte: Functionele uitgangspunten Open Veld: - De ruimtes waar de activiteiten plaats Een open en onbepaald gebied waar al- vinden communiceren zichtbaar hun the- lerlei activiteiten plaats kunnen vinden. Te ma door middel van het interieur. denke n aan expositie, markt, spellen en   AFBEELDING 2.6   AFBEELDING 2.7 andere onbepaalde activiteiten. Sport & Dans Een ruimte met een vloeroppervlakte vrij van objecten zod at het geschikt is voor het beoefenen van a llerlei dansen en sporten. Geschikt voor 12 - 16 personen. Kunst & Creatie Deze r uimte dient als werkplaats voor cre- atieve cursisten. Allerlei creatieve cursus- sen horen hier gegeven kunnen worden, zoals kleding maken en schilderen. De ruimte dient zicht te kunnen schikken naar de werkzaamhed en. Geschikt voor 10 - 12 personen.   AFBEELDING 2.8   AFBEELDING 2.918 19
  • Hoofdstuk 3 Studie CultureleAFBEELDING 3.1 - 3.2Kenmerkende Nederlandse en Marokkaanse woning Architectuur
  • Kenmerkende woning Doorzonwoning Patiowoning Afgebeelde patiowoningen dienen als uitgangspunt voor de analyse. Deze pa- De gebouwde leefomgeving van de twee De architectuur van de doorzonwoning In Marokko zijn de meeste woningen voor- tiowoningen ontworpen door de Franse etnische groepen dient als blauwdruk staat niet op zichzelf. Vaak is dit woning- zien van een patio vanwege privacy re- architect Zevaco zijn gelegen in Agadir voor het ontwerp van het gemeenschaps- type een onderdeel van een complete rij denen alsook geografische redenen. Het en heeft in 1980 de de Aga Khan Prijs voor centrum. met woningen die in de gehele wijk voor- bekendste voorbeeld is de car men, een Architectuur gewonnen. komen. woning voorzien van een patio in het mid- Binnen Nederland is de doorzonwoning den van de woning. Visuele analyse het meest voo rkomende woningtype. De plattegrond vor mt de basis voor deze Vaak wordt de doorzonwoning toegepast woningtypen en is voorzien van een ge- Ook de hedendaagse woningen zijn voor- De studie naar de doorzonwoning en de in een complete rij, repeterend door de standaardiseerde indeling. Op de bega- zien van een patio maar zijn ook, net als patiowoning is een analyse dat zich richt gehele wijk. In Marokko is de patiowoning ne grond vindt men langs de ene zijde de de doorzonwoning, een onderdeel van op de thema’s ruimte - or ganisatie - vor m de meest toegepaste typologie. In de ge- hal, toilet, trap en de keuken. De andere een complete rij woningen. Echter zijn - licht - materiaal, toegepast in de archi- schiedenis was de car men het grote voor- zijde beslaat de woonkamer die zowel deze niet zoals in Nederland gekopieerd tectuur. Deze bestudering vanuit de hypo- beeld hiervan. Tegenwoordig zijn deze aan de voorzijde als aan de achterzijde naar een complete wijk. these is meer gericht op de beleving van patiowoningen ook toegepast in rijwonin- grensd. Op deze wijze is de woonkamer architectuur en de bijbehorende cultuur gen. verzekert van zoveel mogelijk daglicht. Waar de doorzonwoning vooral gericht is dan een zogenoemde plananalyse. op een maximale toetreding van de zon De volgende twee paragrafen gaan kort De studie richt zich op de gemiddelde is de Marokkaanse patiowoning geschikt In de visuele analyse worden de volgende in op deze woningtypen alvorens deze doorzonwoning, de afgebeelde woning voor de levenstijl van de bevolking. Dit kleuren gehanteerd: geanalyseerd worden op basis van een vor mt het uitgangspunt. Deze door zon- vanwege het reduceren van war mte en - Antratiet: de bebouwing visuele studie. Deze studie gaat vooral in woning is gelegen aan de Leon van Heil- het creëren van privacy. Een andere type - Rood: de context en beleving op de kenmerken die verantwoordelijk zijn straat te Breda. woning met een andere beleving van de - W it: de ruimte voor de beleving van deze woningen. woning en straatbeeld is het gevolg.  AFBEELDING 3.3  AFBEELDING 3.4  AFBEELDING 3.5  AFBEELDING 3.9  AFBEELDING 3.10  AFBEELDING 3.11  AFBEELDING 3.6  AFBEELDING 3.7  AFBEELDING 3.8  AFBEELDING 3.12  AFBEELDING 3.13  AFBEELDING 3.1422 23
  • ruimte doorzonwoning patiowoning Bovenaanzicht Bovenaanzicht Ruimte, geen zichtbare materie waar we altijd van bewust zijn. Toch geeft ruimte, en haar begrenzing, de perceptie van massa, openheid en privacy. De analyse op ruimte m.b.t. het exterieur is hier dan ook op gericht. Oriëntatie Fragment voorgevel De doorzonwoning or ganiseert de ruimte door parallelle plaatsing van verticale wanden. De diverse ruimtes van de patio- woning omsluit de ruimte met hoge mu- Parallelle oriëntatie: Oriëntatie ruimte en massa naar binnen gericht. ren. Exterieur horizontaal - ruimte verticaal. Extrovert systeem. Kavel volledig ommuurd. Introvert systeem. Voorgevel Voorgevel Extrover t - Introver t Vanwege de twee evenwijdig geplaatste ramen in voor en achter gevel bezit de doorzonwoning een extrovert systeem. De woning en de openbare ruimte regeren elkaar. Bij de patiowoning domineert het introverte systeem. De binnen- alsook de buitenruimtes zijn naar binnen gekeerd en zonderen zich van elkaar af. Begrenzing Locatie en de hoogte van de begrenzing van eigen gebied bepalen de mate van Private ruimte & begrenzing. Eigen gebied voorzijde Private ruimte & begrenzing. private en openbare ruimte en zijn eigen- woning slechts omkaderd, geen visuele afscheiding. Eigen gebied geheel ommuurd t.b.v. volledige privacy. schappen. De persoonlijke ruimte van een Dwarsdoorsnede achtergevel Dwarsdoorsnede achtergevel doorzonwoning is slechts omkaderd door een lage of 2 meter hoge schutting, waar- door de visuele ruimte niet afgescher md is. De ommuurde Marokkaanse woning geeft niet alleen het eigen gebied aan, ook de visuele ruimte wordt afgebakend. Private ruimte & begrenzing. Omkadering Private ruimte & begrenzing. achtertuin biedt partiële visuele afscherming. Eigen gebied geheel ommuurd t.b.v. volledige privacy.24 25
  • Ruimtelijke organisatie doorzonwoning patiowoning Plattegrond Plattegrond Een woning bestaat uit een or ganisatie van vlakken en ruimtes, essentieel voor de functionaliteit van de verschillende ruimtes en de beleving hiervan. De twee woningen zijn op drie verschillende or ganisatie the- ma’s geanalyseerd die de gevolgen rond de indeling kenbaar maakt. Ruimtelijke organisatie Beide woningen binnen het gehele pand zijn gescheiden door gezamenlijk aangren- zende scheidingsvlakken. De doorzonwo- Lineaire organisatie: Exterieur verdeelt in lineaire reeks Geclusterde organisatie: Geometrisch georga- ning vor mt zich tot een lineaire reeks wo- van ruimtes gescheiden door aangrenzende muur. niseerde ruimtes binnen begrensd gebied. ningen. De patiowoning or ganiseert zich Bovenaanzicht Bovenaanzicht tot een geometrische clustering binnen het omsloten gebied. Orderingsprincipe Naast de ruimtelijke or ganisatie is or ga- nisatie principe van het pand belangrijk, L bijvoorbeeld ter voorkoming van chaos of L eentonigheid. Waar de doorzonwoning ge- detail vooraanzicht baseerd is op de symmetrie en repetitie, is de patiowoning gebaseerd op repetitie van een L-vor mige ruimte. Symmetrisch orderingsprincipe verdeelt boven- en Zonering vooraanzicht in twee identieke helften. Repeterende orderingsprincipe gebaseerd op L- De indeling van de Nederlandse woning is vorm, elke kamer dubbele oriëntatie naar patio. Stippellijn weergeeft secundaire symmetrie. verdeeld in vier zones: voortuin, woning, Bovenaanzicht Bovenaanzicht achtertuin en ber ging. De voortuin vor mt 4 de over gang tussen publieke en private zone, waardoor rechtstreeks zicht in de 3 woning belet wordt. De zonering van de Marokkaanse woning is gericht op inter ne focus van buiten- en binnenruimte, met 2 als uitgangspunt dat iedere binnenruimte beschikt over een eigen, privacybiedende 1 Fragment voorgevel buitenruimte. Zonering als overgang publieke Zonering gericht op interne focus en private ruimte van binnen- en buitenruimte.26 27
  • vorm doorzonwoning patiowoning Architecturale vor men geeft architectuur een silhouetten die bepalend is voor de herkenbaar heid en de leesbaar heid van het gebouw en zijn functie. Deze studie richt zich op het driedimensionale geometrisch lichaam van de woning, bepalend voor het essentiële aanzicht van de vor m en zijn uiterlijk. Het driedimensionale lichaam wordt bij deze analyse vereenvoudigt tot de ruimtelijke figuren. Primair ruimtelijk lichaam Vierkant en driehoek vormen basale vlakken van de ruim- Het vierkant vormt het basale figuur van de ruimtelijke li- De balk vor mt voor beide woningtypen telijke figuren van woning, balk en driehoekig prisma. chamen van de woning, de balk. Deze balk is getransfor- een belangrijke basis die op andere wij- meerd naar diverse variaties. Zijgevel Fragment voorgevel ze zijn toegepast. De plattegrond van de doorzonwoning vor mt een rechthoek, deze is geëxtrudeerd tot een balk en op- waarts voltooid met een driehoekig pris- ma. Bij de patiowoning wordt de balk ingezet in meerdere variaties die de bin- nenruimtes en de ommuuring vor men. Additieve vorm Door het groeperen van ruimtelijke figu- ren ontstaat er groei en een nieuwe vor m van het exterieur die bepalend is voor de gestalte van de woning. De twee verschil- Het silhouetten van de zijkant van de woning, ontstaan De silhouet van de zijkant van de woning, ontstaan door door groepering van de balk en het driehoekig prisma. groepering van verschillende varianten van de balk. lende figuren worden bij de typische Ne- derlandse woning gegroepeerd door de Fragment plattegrond Fragment plattegrond evenwijdige vlakken van de balk en het driehoekig prisma, dit veroorzaakt een lineaire groei van het pand. De ruimte- lijke figuren bij de Marokkaanse woning worden gegroepeerd door het delen van gemeenschappelijke randen, dit veroor- zaakt een geclusterde groei van de wo- ning. buitenruimte. Vanwege de balk en het driehoekig prisma kan de woning Geclusterde groei wordt veroorzaakt door groepering van alleen een lineaire groei doormaken. diverse variaties van de balk.28 29
  • Daglicht doorzonwoning patiowoning Bovenaanzicht Bovenaanzicht Daglicht is van grote waarde voor de ge- zondheid en productiviteit van de mens alsook voor de architectuur. Architectuur kan de positieve en negatieve ef fecten van zonlicht helpen reguleren. Dit resul- west teert zich in een geografische verande- ring van architectuur, wat zijn weerslag heeft op het uiterlijk van de architectuur en zijn aanzicht. De analyse op daglicht geven de esthetische gevolgen van zon- oost licht op de gevelontwerp goed weer. Door grote raampartijen langs twee zijden ontvangt de Elke ruimte voorzien van dubbele oriëntatie op patio/ tuin. Daglicht & doorzonwoning woonkamer diffuus daglicht gedurende de gehele dag. Naast functie van ontsluiting functioneren gevelopenin- De doorsnee woning in Nederland is ge- gen ook als klimaatsysteem en daglichttoetreding. richt op het maximaal gebruik maken van Dwarsdoorsnede begane grond Dwarsdoorsnede daglichttoetreding, dit is wettelijk vast- gelegd in het bouwbesluit. Voor de door- zonwoning heeft dit tot gevolg dat de voor- en achterzijde van de gevel voor- zien is van een groot raam dat de ruimte voorziet van een zo groot mogelijke hoe- veelheid daglichttoetreding. In dit geval zijn de vensters gericht op het oosten en westen wat de woning verzekert van een dif fuse verlichting van de woning. Daglicht & patiowoning Daglicht toetreding twee zijden. Tempering van direct in- Daglicht toetreding langs boven, Openingen in muren en Doordat Marokko dichter bij de evenaar vallend zonlicht en voorkoming overmatig contrast tussen gevels als klimaatsysteem. Afvoering van warme lucht door helderheid vanuit opening en donkere oppervlak rondom. voortdurende luchtverplaatsing. ligt is de patiowoning vooral gericht op Fragment dwarsdoorsnede begane grond Fragment dwarsdoorsnede de regulatie van negatieve ef fecten van de zon, zoals over matige hitte. De gevels en muren zijn voorzien van kleine openin- gen die de ruimte enigszins voorzien van daglicht, maar de ontsluiting is vooral ge- richt op natuurlijke ventilatie van de ruim- te. De smalle openingen zijn hoog in de muur gesitueerd t.b.v. de gewenste mate van omsluiting in verband met de privacy. Visuele privacy is ondergeschikt aan de maximale Door de hoogte van de vensters blijft visuele privacy ge- toetreding van daglicht. waarborgd.30 31
  • materiaal doorzonwoning patiowoning Materialisering Materialisering De analyse op materiaal is gericht op ma- teriaal en zijn oppervlakte eigenschappen textuur en patronen. De perceptie van het exter ne uiterlijk van de woningen worden mede bepaald door deze eigenschappen. Land van herkomst De gebruikte materialen van beide wo- ningen zijn gebaseerd op het land van herkomst. De bakstenen en dakpannen worden vanuit het klei uit de Nederlandse grond gebakken. Ook de cementblokken en cementcoating waar de patiowoning uit bestaat is plaatselijk geproduceerd. Textuur Uit klei gebakken bakstenen (waalformaat) en S-vormi- De betonnen gevelmuren zijn afgewerkt met lichtglanzen- De textuur van de patiowoning bes taat ge dakpannen geven het uiterlijk van de woning een de coating op basis van kalk ter bescherming en wateraf- structureel patroon. De gevel bevat een wild metwel- stoting. Door glans en lichte kleur reflecteert het materiaal uit een gladde en reflecterende cement- verband en het dak bevat een golfpatroon. zonlicht. De entree wordt benadrukt door een betonnen coating. Doordat de volledige buitenzij- Glaswerk t.b.v. ramen halfhoge muur, ruw afgewerkt. Glaswerk t.b.v. ramen den zijn gecoat met een éénkleurige ce- mentcoating is de woning als één volume te ervaren. De doorzonwoning bestaat wel Fragment voorgevel t.b.v. beleving materialisering Fragment voorgevel t.b.v. beleving materialisering uit meerdere texturen, door gaans met een minder gladde textuur. De verschillende delen en vor men van de woning worden gearticuleerd waardoor de ze hun eigen identiteit behouden. Structureel patroon De bakstenen en dakpannen geven de doorzonwoning structurele patronen. Waar de S-vor mige dakpannen een golfpatroon op het dak creëren vor men de bakste- nen een wild metselverband. De cement- coating van de Marokkaanse patiowoning zor gt voor een strak en glad ef fect waar- door eventuele structurele patronen niet meer zichtbaar zijn Alleen de smalle gevelopeningen en halfhoge muur bij en- tree onderscheiden zich van de rest van het volume. De De verschillende vormen van de woning differentiëren oppervlakte eigenschappen van de materialen beïnvloe- zich van elkaar d.m.v. verschillende texturen en structu- den het visuele gewicht waardoor deze als minder massief rele patronen. Iedere vorm behoudt zijn eigen identiteit. ervaren wordt.32 33
  • Hoofdstuk 4 Studie organisatie AFBEELDING 4.1 - 4.234 Analyse bestaande elementen schakelhuis
  • exterieur Schakelhuis, academiesingel breda 37
  • interieur Schakelhuis, academiesingel breda38 39
  • Plattegrond analyse geraamte materialisering interieur Algemene gegevens De draagconstructie bestaat voor name- De volgende toegepaste materialen in Architect: G. Hamerpagt, Architect BNA. lijk uit een inwendig geraamte van gewa- het interieur blijven behouden: Bouwbureau vereniging van directeuren pend beton. Dit geraamte vor mt zich tot van Elekriciteitsbedrijven in Nederland. een stijf geheel door een monolieten ver- Bouwjaar: 1953-1954 binding van de verschillende betonnnen Locatie: Academiesingel Breda onderdelen. Pand in 5 zones opgedeeld, zowel als organisatie als constructief. Vroegere functie: Elektriciteits- en pomp- centrale. Door analyse en visualisatie van het be- tonskelet worden de mogelijkheden als- Plattegrond Zonering ook de grenzen ten behoeven van het Het grondplan van het schakelhuis is op- nieuwe ontwerp zichtbaar. Entreehal omsloten door steensmuur bestaande uit porisosteen gebouwd in vijf zones. Deze zones zijn met in willekeurig noors metselverband en galmgaten. uitzondering van het middengebied van elkaar afgezonderd. Door groepering van Bovenaanzicht pand incl. draagstructuur de zones neemt de zone vooraan een centrale en dominate plaats in. Door de clustering van ruimtes neemt de entree een dominante Oriëntatie en organisatie en centrale positie in. De organisatie begint met een clustering V ier van deze zones hebben afzonderlijk maar eindigt als een lineaire organisatie. een parallelle oriëntatie vanwege het li- Lineair bouwdeel omsloten door halfsteens binnenmuur bestaan- neaire karakter van de ruimtes. Deze li- de uit geglazuurde verblendstenen tot 350 cm hoog. Mosterd- neaire ruimtes omsluiten grotendeels het gele verblendstenen in waalformaat met vellingkanten. Voorgevel Achtergevel entreegebied. Het voorste gebied heeft een geclusterde or ganisatie vanwege de impressie 3d richting positie nooroost. groepering van de ruimtes, de gecluster- de or ganisatie eindigt echter in een line- aire or ganisatie vanwege de lengte van de middelste ruimte. Zijgevel academiesingel INTROVERT Muren lineaire bouwdeel na 350 cm hoogte De hoge muren en de ramen op grote afgewerkt met stucwerk. hoogte zijn verantwoordelijk voor het in- troverte systeem van het gebouw. Langs Zijgevel Etnastraat de voorzijde zijn er hoge ramen gesitu- eerd, echter zijn deze dichtgeschilderd waardoor de ramen geen invloed uitoe- fenen op het introverte systeem. De enke- le vensters die op ooghoogte gesitueerd zijn, bestaan uit glazen bouwstenen die De enkele vensters die gesitueerd zijn in de gevel belemmeren het zicht belemmeren. Kolommen uit beton en in patroon gezandstraald. Patroon is het zicht naar binnen door hoogte, materiaal of beschildering. een islamitisch symbolische weergave van elektriciteit. Hierdoor bezit het pand een introvert overkomen.40 41
  • Hoofdstuk 5 ontwerp &42 AFBEELDING 5.1 - 5.3 Verenen van locatie en culturele architectuur conclusie 43
  • Visuele conclusie Om het onderzoek compleet te maken is het interessant om onderzoek te verrich- Dit hoofdstuk zal een antwoord geven op ten naar de oorzaken van deze lokale ar- de onderzoeksvraag: Hoe kan de Neder- chitectuur op het gebied van maatschap- landse en de Marokkaanse cultuur op ar- pij, geografie en economie. chitec tonische wijze verenigt worden in het on twerp van het cultureel centrum ge- Na dit onderzoek zijn naast de eigen- vestigd in het schakelhuis in Breda? schappen van de woning ook de achter- liggende redenen van de woonarchitec- Binnen het onderzoek heb ik me op twee tuur in Nederland en Marokko bekend. gebieden gericht. Enerzijds de belevings- eigenschappen van een Nederlandse en Marokkaanse woning die als voorbeeld dient voor culturele architectuur. Ander- zijds op de loc ationele mogelijkheden van het herbestemde pand. De onderzoeksvraag wordt beantwoord door middel van een visuele conclusie, namelijk door impressies van het ontwor- pen cultureel centrum. Met behulp van symbolisering geef ik aan welke culturele en locationele eigenschappen verwerkt zijn in het ontwerp. De beeldvolgorde Helikopterview vor mt tevens de routing van het gebouw. voorstel verder onderzoek In dit onderzoek heb ik me vooral gericht op de architectonische eigenschappen die van belang waren voor het ontwerp van het cultureel centrum. Zoals de ei- genschappen van de locatie enerzijds en de architectonische eigenschappen van de culturele arch itectuur anderzijds. Wat de culturele architectuur betreft heb ik me puur gericht op de belevingseigen- schappen van deze woningen. Kortom, het zichtbare eindrestultaat van de cultu- rele architectuur.44 45
  • Entree overgangszone, van hectiek naar ontspanning. ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering begrenzing Marokkaanse woning begrenzing locatie zonering materialisering betonskelet46
  • open veld geschikt voor vele activiteiten & spontane ontmoeting. ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering parallelle orëntatie lineaire organisatie daglicht patroon Marokkaanse woning patroon daglicht vorm materiaal locatie zonering betonskelet materialisering materialisering materialisering materialisering48
  • open veld kiosk, voor de nodige versnapering. ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering parallelle orëntatie lineaire organisatie daglicht patroon Marokkaanse woning patroon daglicht vorm materiaal locatie betonskelet materialisering materialisering materialisering materialisering50
  • activiteitenhuis drie huizen voor drie activiteiten, entree illustreert functie. ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering begrenzing extrovert vorm daglicht patroon Maro kkaanse woning cluster begrenzing introvert daglicht materiaal locatie betonskelet materialisering materialisering materialisering52
  • activiteitenhuis vorming & educatie spel tussen introvert & extrovert, tussen projectie/ schrijfwand & omkadering ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering begrenzing extrovert vorm daglicht patroon Marokkaanse woning cluster begrenzing introvert introvert daglicht materiaal locatie betonskelet materialisering materialisering materialisering54
  • activiteitenhuis kunst & creatie spel tussen introvert & extrovert, tussen toonwand & omkadering ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering begrenzing extrovert vorm daglicht patroon Marokkaanse woning cluster begrenzing introvert introvert daglicht materiaal locatie betonskelet materialisering materialisering materialisering56
  • activiteitenhuis sport & dans spel tussen introvert & extrovert, tussen spiegelwand & omkadering ontwerp ver taling van: nederlandse woning zonering begrenzing extrovert vorm daglicht patroon Marokkaanse woning cluster begrenzing introvert introvert daglicht materiaal locatie betonskelet materialisering materialisering materialisering58
  • Plattegrond & dwarsdoorsnede Dwarsdoorsnede A60 61
  • AFBEELDING 7.1 literatuurlijst
  • boeken Afb. 3.1: http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ fotos/ - Ching, Francis D.K., Architecture, for m, space and order. 3e druk. Afb. 3.2: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ New Jersey: John W iley & Sons, Inc., 2007. id=1602&place_id=&start=37&limit=9 - Ching, Francis D.K. & C. Bingelly, Interior design illustrated. 2e druk. Afb. 3.3: http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ New Jersey: John W iley & Sons, Inc., 2005. fotos/ Afb. 3.4: http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ persoonlijk gesprek fotos/ Afb. 3.5: http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ - Dolne, Erik. Persoonlijke mededeling. 09 mei 2012. fotos/ Afb. 3.6: Google Earth artikelen via internet & software Afb. 3.7: Google Earth Afb. 3.8: Google Earth - Archnet - Digital library. Januari 201 2 - april 2012 Afb. 3.9: http://www.akdn.or g/architecture/project.asp?id=155 https://archnet.or g/library/sites/one-site.jsp?site_id=211 Afb. 3.10: http://www.akdn.or g/architecture/project.asp?id=155 - Courtyard Houses - Agadir, Morocco. Januari - mei 2012. Afb. 3.11: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ http://www.akdn.or g/architecture/project.asp?id=155 id=1602&place_id=&start=37&limit=9 - Funda. Januari - april 2012. Afb. 3.12: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ id=1602&place_id=&start=37&limit=9 - Google Earth, Versie 6.0.3.2197, mei 2011. Afb. 3.13: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ - Kennisbank bestaande woningbouw. Mei 2012. id=1602&place_id=&start=37&limit=9 http://www.bestaandewoningbouw.nl/de-toekomst-van-de-doorzonwoning-bewezen- Afb. 3.14: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ kwaliteit/ id=1602&place_id=&start=37&limit=9 - Joost de Vree, bouwencyclopedie, mei 2012. http://www.joostdevree.nl/shtmls/betonskelet.shtml Afb. 5.2: http://www.funda.nl/koop/breda/huis-47229344-leon-van-heilstraat-34/ fotos/ beeldmateriaal via internet & software Afb. 5.3: h t t p : / / a rc h n e t . o r g / l i b r a r y / i m a g e s / t h u m b n a i l s . j s p ? c o l l e c t i o n _ i d = & l o c a t i o n _ id=1602&place_id=&start=37&limit=9 Afb. 1.1: Google earth. Afb. 1.2: Bestektekening openbare werken Breda. Afb. 7.1: http://media.photobucket.com/image/books/helenbobellon41/books. jpg?o=867 Afb. 2.1: http://www.flickr.com/ph otos/ser gio_serrano/1511152962/ Afb. 2.2: http://media.photobucket.com/image/color%20splash%20art/Keefers_/ Keefers_Color_Splash_2/4c830af7.jpg?o=119 Afb. 2.3: http://media.photobucket.com/image/school%20classroom/36971299/ School%20Pics/higschool_classroom.jpg?o=23 Afb. 2.4: http://www.flickr.com/ph otos/giovannisperanza/5719434395/ Afb. 2.5: http://adamtheaardvark.wordpress.com/2011/03/29/toilet-sign/ Afb. 2.6: http://www.flickr.com/ph otos/ser gio_serrano/1511152962/ Afb. 2.7: http://media.photobucket.com/image/color%20splash%20art/Keefers_/ Keefers_Color_Splash_2/4c830af7.jpg?o=119 Afb. 2.8: http://worldstadiumguide.com/gdansk-pge_arena_stadium_guide/ Afb. 2.9: http://media.photobucket.com/image/school%20classroom/ 36971299/School%20Pics/high_school_classroom.jpg?o=2364 65