Dichterliebe2
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Like this? Share it with your network

Share

Dichterliebe2

on

  • 2,093 views

 

Statistics

Views

Total Views
2,093
Views on SlideShare
2,087
Embed Views
6

Actions

Likes
0
Downloads
14
Comments
0

1 Embed 6

http://www.slideshare.net 6

Accessibility

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Dichterliebe2 Presentation Transcript

  • 1. Dichterliebe
  • 2. Liederencycli • Beethoven: An die ferne geliebte (1816) – 6 liederen muzikaal aan elkaar gebonden • Schubert: Die Schöne Müllerin (1823) - 20 losse liederen • Schubert: Winterreise (1827) - 24 losse liederen. • Schumann: Dichterliebe (1840) – 20 uiteindelijk 16 liederen
  • 3. Uitvoeringspraktijk van het lied in de 19e eeuw • Liederen in de eerste helft van de 19e eeuw komen sporadisch voor op concertprogramma’s • Éen of twee liederen werden gezongen vooral als afwisseling tijdens een instrumentaal concert. Vaak werden aria’s uit opera’s en oratorio’s gezongen in plaats van liederen
  • 4. Het lied als muziekgenre in de eerste helft van de 19e eeuw • In publieke concerten waren liederen sporadisch gezongen. Liederen hoorde meer bij Hausmusik – denk aan de beroemde Schubertiaden • Componisten componeerden liederen niet als hoge kunst voor een grote publiek. • Liederen werden als minder beschouwd dan bijna alle andere muziek genres
  • 5. Liederencyclus • Vanuit de uitvoeringsprakitijk geen vraag naar een liederencyclus. • Voor componisten een manier om meer status te geven aan het componeren van liederen • Desalniettemin gingen componisten als Schubert en Schumann niet vanuit dat de liederen van een liederencyclus ooit als geheel zouden worden uitgevoerd. • Beethovens An die ferne geliebte uitzondering omdat het onmogelijk is om de liederen los van elkaar te zingen
  • 6. Eerste uitvoeringen van bekende liederencycli • Die schöne Müllerin werd voor het eerst compleet uitgevoerd in 1856 • Die Winterreise in 1860 • Dichterliebe pas in 1861 in Hamburg door Julius Stockhausen (bariton) met Johannes Brahms aan de piano
  • 7. Publicatiedata van Schumanns liederenverzamelingen uit 1840 • Liederkreis op 24 (Heine) 1840 • Liederkreis op 39 (Eichendorff) 1842 • Frauenliebe und Leben op 42 (Chamisso)1843 • Dichterliebe 1844
  • 8. Gedichte von Heinrich Heine 20 Lieder und Gesänge   aus dem Lyrischen Intermezzo im Buch der Lieder für eine Singstimme und das Pianoforte componirt und Hrn. Dr. Felix Mendelssohn Bartholdy Freundschaftlich zueeignet Von Robert Schumann. 2ter Liederkreis aus dem Buch der Lieder op. 29. Heft 1. u. 2.
  • 9. Dichterliebe 1840 of 1844 • In 1840 koos Schumann 20 gedichten van de 65 gedichten in Heines Lyrisches Intermezzo voor zijn liederenccyclus • Schumann componeerde de 20 liederen in de laatste week van mei 1840. • Schumanns keuze van Heines gedichten een eenheid in compositie. • Niet zozeer een organisch werk zoals in een klassieke symfonie of sonate
  • 10. Schumanns keuze uit de Lyrisches Intermezzo Schumann Gedrukte Lyrisches handschrift versie Intermezzo 1 1 1 2 2 2 3 3 3 4 4 4 5 5 6 6 7 5 7 8 6 11 9 7 18 10 8 22 11 9 20 12 10 40 13 11 39 14 12 45 15 46 16 54 17 13 55 18 14 56 19 15 43 20 16 65
  • 11. Lyrisches Intermezzo • Onderdeel van Buch der Lieder (1827) de bron Schumann gebruikte voor Dichterliebe • Lyrisches Intermezzo uitgegeven in 1823 als: Tragödien, nebst einem Lyrischen Intermezzo. In deze uitgave ontbreekt o.a. Im wunderschönen Monat Mai (nr. 1) en Ich grolle nicht (nr. 18)
  • 12. Liederen en een liederencyclus • Dichterliebe is eerder een verzameling van fragmenten in de vorm van liederen dan een organische compositie • Tegenwoordig is het ondenkbaar om de liederen uit een liederencyclus los van elkaar uit te voeren. • In de eerste helft van de 19e eeuw was het uitvoeren van een liederencylus als geheel ondenkbaar
  • 13. Schumann en Dichterliebe • Waarschijnlijk voorzag Schumann Dichterliebe als één geheel voor publicatie • Een nieuwe vorm in compositie • In mei 1840 was Schumann naast deze liederen ook met een operatekst bezig • Schumann bood de 20 liederen als geheel aan de uitgevers Bote & Bock.
  • 14. Van compositie naar publicatie • Naar de afwijzing van Bote & Bock heeft Schumann tot 1843 gewacht totdat hij de liederen weer aanbood voor publicatie. • Bood de 20 liederen nog aan Breitkopf und Härtel (augustus 1843) • Uiteindelijk bood Schumann de liederen aan de uitgever Peters. Voor het eerst op 27 december krijgen de liederen hun titel van Dichterliebe
  • 15. Dichterliebe (eerste druk) 1844 • Tot eind 1843 schreef Schumann steeds over 20 liederen en zonder de titel Dichterliebe • Het werk is niet langer opgedragen aan Mendelssohn maar aan Frau Wilhelmine Schröder Devrient – een bekende opera zangeres, de meest ideale dramatische zangeres volgens Schumann • Waarom 16 liederen in plaats van 20? • Waarom de titel Dichterliebe?
  • 16. Dichterliebe gepubliceerd • Pas in 1844 is de liederencyclus verschenen als Dichterliebe en dan met 16 in plaats van 20 liederen • We weten niet wat precies de beweegredenen hiervoor werden. • Is de titel op verzoek van de uitgever bedacht? • Was de uiteindelijk samenstelling van Dichterliebe het idee van de uitgever of van Schumann?
  • 17. Kenmerken van Schumanns liederen • Piano veel belangrijker dan voorheen in het lied – een partner voor de stem maar dan een begeleiding • Uitgebreide naspelen voor piano zonder stem • Schumann doet in zijn liederen veel meer dan het toonzetten van een tekst • Schumann verweeft de inhoud van de tekst in zijn muziek en voegt zijn eigen commentaar toe. Hierdoor kan de versmelting van poëzie en muziek plaatsvinden.
  • 18. Schumanns Dichterliebe • De eerste zeven liederen komen overeen met de volgorde in de Lyrisches Intermezzo Daarna gaat Schumann kiezen. Omdat er geen verhaal is levert de keuze geen problemen op • De meeste liederen kunnen niet los van de context van Dichterliebe fungeren.
  • 19. Im wunderschönen Monat Mai • Im wunderschönen Monat Mai Im wunderschönen Monat Mai • War ich in einer Bücherei Als alle Knospen sprangen • Gar tief Vergraben Tag für Tag Da ist in meinem Herzen • So fern dem Nachtigallenschlag Die Liebe aufgegangen • So fern dem Blüthenregen • (Friedrich Rassmann 1821) (Heine 1821)
  • 20. Thema’s van de gedichten • Liefde • Liederen • Bloemen • Dromen • Tranen