De vertraagde explosie van de moderniteit
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

De vertraagde explosie van de moderniteit

on

  • 1,110 views

Terreur en het onstaan van het modernisme in de kunst.

Terreur en het onstaan van het modernisme in de kunst.

Statistics

Views

Total Views
1,110
Views on SlideShare
272
Embed Views
838

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

3 Embeds 838

http://www.huubmous.nl 834
http://feedly.com 3
http://prlog.ru 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

De vertraagde explosie van de moderniteit De vertraagde explosie van de moderniteit Presentation Transcript

  • De vertraagde explosie van de moderniteit “American writers ought to stand and live in the margins, and be more dangerous.", Don DeLillo
  • Virtuele explosie simulatie bombardement Rotterdam, 2005
  • De terugkeer van het sublieme  Hackart, watervallen 1779  Edmund Burke, Inquiry to the origins of the sublime and the beautiful, 1757  ”Delightfull horror” (ongenaakbare bergtoppen, storm op zee, bliksem, duistere grotten, oneindige sterrenhemel}
  • Het sublieme bij Kant (1724-1804) ‘pijn dat verbeelding nier harmonieert met rede’  ‘Voortbouwend op Burke,  Sublieme ingepast in esthetica (kunst)  Onderscheid tussen schone <> sublieme  Schone gaat gepaard met lust, omdat vrije harmonie van verbeelding en verstand wordt waargenomen  Sublieme gaat gepaard met onlust, omdat verbeelding naar rede wordt verwezen, maar daar geen overeenstemming mee kan vinden
  • 1800: Breekpunt in de westerse filosofie Geest is als spiegel >>>>> Geest is als lamp
  • Het breekpunt van Heidegger De ‘stroom’ van van het Zijn Esthetica wordt ‘gebeuren’
  • De totalitaire verleiding 1987: nieuwe onthullingen over sympathieen voor Nazisme De Rectoraadsrede (1933) Diep verborgen bestemming van Duitse Volk Wilde een anti-christelijke, Duitse, nazistische religie stichten Zijn wordt transcendente Macht die mens naar zich toetrekt
  • De postmoderne breuk Richard Rorty, 1979 Filosofie geen )spiegel( van natuur  Breuk met idee dat representatie (overeenkomst taal<> wereld) kern van filosofie moet ziijn.  Pleit voor ‘Bouwende filosofie’ (o.a. voortbouwend op late Heidegger) (Binnen) >>> <<< )Buiten(  Het beeld dat mens binnen en buiten heeft is zo vanzelfsprekend, dat we vergeten dat het modern is.  Dit beeld is ontstaan bij Descartes. Daarvoor heel even bij Augustinus, maar verder afwezig in de
  • De terugkeer van het sublieme in de postmoderne filosofie  Jean Francois Lyotard (1924-1998)  beroept zich op sublieme bij Kant Ziet sublieme bij moderne avant- garde   Onmacht van representatievermogen (mimesis) Oproepen van onrepresenteerbare inhoud (sublieme)  Sublieme wordt ontdaan van buitenwerkelijke  Niet wat (quid), maar dát (quod) (vgl Heidegger)  Dit sublieme kan geen verzoening bieden (itt. Kant) 
  • Het sublieme bij Barnett Newman The sublime is now, 1948 Nu geen verschuivend streepje op lijn van tijd, maar gebeuren, totaalervaring Schilder voor een leeg doek heeft met de vraag te maken met of en nu iets komt of dant nu aan zijn greep ontsnapt Sublieme ervaring is religieus van aard (Joodse mystiek)
  • Karlheinz Stockhausen Damien Hirst
  • Mimesis >Mimos (Gr.) = imitator kunstige nabootsing van de natuur MIMETISCH EXPRESSIEF PRAGMATISCH
  • Mimesis <> Sublieme Nabootsing sinds Plato centraal esthetica In 18de eeuw herontdekt ( Burke, Kant) In moderniteit verworpen Afkomstig uit oudheid (Retorica), (Longinus) Kunst wordt plastisch creëren Verbonden met afschrikwekkende overrompelende (terror) Objectieve taal van het worden Keert terug in postmoderne denken Kunst wordt gebeuren Gebeuren wordt subliem (Heidegger) Nu: Terugkeer naar de mimesis? Mimemesi heeft sublieme in zich
  • Sublieme mimesis herdefiniëring van mimesis  Philippe Lacoue Labarthe  Heidegger Lyotard 
  • Terreur, kunst en het sublieme sublieme moderniteit/media/spektakel terrorist kunstenaar
  • De vraag van DeLillo  Mao II, 1992  Verhaal over schrijver en terrorist  Wat is de noodzaak van kunst als geschiedenis wordt opgeslokt door rampencultuur.
  • Verborgen angsten van de massa
  • ludiek terrorisme? streaken
  • Het Amerika van DeLillo  massa <> media alles absorberend paranoia zonder geheim
  • Begrafenis Khomeini Juni 1989
  • Massa in Nazi-Duitsland
  •    André Hazes Arena Sept. 2004
  •    Andreas Gursky Madonna I 2001
  • Andreas Gurski Beurs Chicago II, 1999
  • Don DeLillo Underwold, 1998
  • Oklahoma bombing 19.4.1995
  • De terroristische verleiding De sprong naar de geschiedenis  De figuur van de terrorist is een mogelijke vervulling van de droom om helemaal vrij te zijn, een onafhankelijk mens n in plaats van een nietig onderdeel van een ongedifferentieerde massa.  Veschaft de terrorist ons de mogelijkheid tot inlossing van het verlangen om zelf door te breken naar de geschiedenis
  • Terroristische daad maakt geschiedenis  DeLillo  ”Is history possible? Is anyone serious? Who do we take seriously? Only the lethal believer, the man who kills and dies for faith. Everything else is absorbed.
  • De terrorist als Übermensch
  • In het spoor van Nietszche 1844-1900  Christendom oorzaak van verzwakking van mens (KUDDEMENS)  Kunst centraal in nieuwe tijd (waarin God dood is)  Idealisering van de wil wil, drift, lust, roes ,  Dionysische <>Apollinische  Mens moet Ubermensch worden  Lot in egen hand nemen (Amor fati)
  • De actualiteit va Ernst Jünger (1895-1998)  Ervaringen van loopgraven WO II  Filosofie van Nietzsche geradicaliseerd   Radicale afwijzing van liberale moderniteit (vgl Moslimfundamentalisten) “Krieg verlieren um die Nazion zu gewinnen’ (Vgl: War on terrorism / Amerika) )  Radicaler dan Hitler in jaren twintig (nationalisme meer van individu dan massa)  Frontsoldaat prototype van nieuwe Duitse mens  “het bloed is de bandstof die de metafysische vlam van het ‘Schicksal verbrandt’
  • De sprong naar het absolute  Nazisme Overgang van Mimesis naar Sublieme Moslimfundamentalisme  Ontstaan van moderne avant-garde    Offerritueel  Terreur  Psychose
  • Terreur in de hedendaagse literatuur   Hoe wordt iemand een terrorist? Wat zijn de drijfveren?
  • Afschin Ellian: ‘De god van de zolderkamer’  Mohammed B.  Volkert van der G .
  • Terrorist psychopaat of lege huls?  Volkert van der G.  obsessief-compulsief gedrag. Dit leidde tot perfectionisme en een onbuigzame houding in morele kwesties. Van der Graaf was volgens het rapport echter wel toerekeningsvatbaar, wat door hem werd beaamd.   syndroom van Asperger
  • Terrorisme en einde van de mimetische kunst  Elke terrorist speelt even voor God door het noodlot in eigen hand te nemen.  Zijn denken houdt op om de schijn van de wereld te weerspiegelen en ‘breekt door de spiegel heen’.  De esthetica van de mimesis lijkt te kantelen in het sublieme moment van het geweld.  De altijd ophanden zijnde onthulling, die zich in een kunstwerk nooit voltrekt, voltrekt zich juist in de daad van een terrorist.  In die zin vormt terreur misschien wel het laatste verdwijnpunt van de kunst.
  • Terreur als reddingspoging van de werkelijkheid  Zoals het fascisme een reactie was op de leegte en de vervreemding van de moderniteit, zou een terreurdaad een fatale poging kunnen zijn om de wereld te redden van het ogenschijnlijk eeuwigdurende vakantiegevoel van het hedendaagse materialisme.  De massamedia hebben de wereld niet in een elektronisch dorp veranderd, maar in een elektronisch gemeubileerde huiskamer, waaruit geen ontsnapping meer mogelijk lijkt.  De kunst zou iets wezenlijks verleerd kunnen zijn, namelijk het gevoel voor de realiteit, wat dat ook moge zijn.
  • Vertraagde explosie metafoor en cinematografisch effect 1970 Zabriskie Point
  • Ontploffing als oneindig moment Zuidelijk Toneel, Tirannie van de tijd, 2005
  • Mark Wallinger Angel, 1997
  • Mark Wallinger Treshold of the Kingdom, 2001
  • Extase door extreme vertraging deconstructie van het heilige  Douglas Gordon    24 hours Psycho Douchescene van Hitchcock Filmische deconstructie van huivering en/of extase
  • Percy Wyndham Lewis Blasting and Bombardiering (1937, memoirs)   A battery shelled 1919
  • Vorticisme Engelse avant-garde beweging, opgericht in 1912 door : Wyndham Lewis (1882-1957)
  • Fascinatie voor machine gewelddadige bedreiging en erotische metafoor
  • Wyndham Lewis in 1915 VORTICISME staat voor:  ACTIVITEIT EN ENERGIE in tegenstelling tot de smaakvolle PASSIVITEIT van Picasso  BETEKENIS in tegenstelling tot het saaie en anecdotische karakter waartoe jet naturalisme veroordeeld is  ESSENTIËLE BEWEGING (zoals de energie van de geest ) in tegenstelling tot de nabootsende cinematografie en de opwinding en hysterie van de futuristen.
  • ESTHETICA van het VORTICISME Vortex= punt van maximale energie ‘  Het menselijk lichaam wordt met de dag onbelangrijker  De wereld is vijandig tegenover individu en individualisering  Mensen identificeren zich met het willoze in hun omgeving  Individu geabsorbeerd door de wereld  Mede daarom afschuw van horror door technolgie van de oorlog  Strijd tussen verlangen naar vrijheid en absorptie door mechanisatie
  •   C.R.W. Nevinson Bursting shell, 1914
  •   David Bomberg 1913
  •    Groux Gasmaskers 1914
  • Futurisme   Boccioni Duchamp   Muybridge
  • Umberto Boccioni 1982-1916  Wij moeten van het centrale kernpunt van het voorwerp uitgaan en wensen het zelf te scheppen, ten einde die nieuwe vormen te ontdekken welke het met het oneindige van de zichtbare plasticiteit en met de oneindigheid van de innerlijke plasticiteit op onzichtbare wijze verbinden”
  • Weg met de mimesis! geen na-bootsing, maar béélding niet be-schrijven, maar schríjven  Theo van Doesburg
  • ‘De taal van het heelal’ Piet Mondriaan DE Stijl  Kunst moet de taal van het heelal zelf voortbrengen, niet taal van het innerlijk dat door het helaal wordt bewogen.  Avant-garde is sprong in onbekende  Totale aanspraak op de kunst en het leven
  • De vertraagde explosie van de moderniteit     Verwerping van de mimesis Absorptie van individu in moderniteit Radicale confrontatie met publiek Uiteenvallen van de perodestijl in stijlpluralisme
  • Mimesis <> Sublieme Nabootsing sinds Plato centraal esthetica In 18de eeuw herontdekt ( Burke, Kant) In moderniteit verworpen Afkomstig uit oudheid (Retorica), (Longinus) Kunst wordt plastisch creëren Verbonden met afschrikwekkende overrompelende (terror) Objectieve taal van het worden Keert terug in postmoderne denken Kunst wordt gebeuren Gebeuren wordt subliem (Heidegger) Nu: Terugkeer naar de mimesis? Mimemesi heeft sublieme in zich