Çàñãèéí ãàçðûí õýðýãæ¿¿ëýã÷ àãåíòëàã
Õºäºëìºð, Õàëàìæèéí ¯éë÷èëãýýíèé Ãàçðûí äýðãýäýõ
Õºäºëìºðèéí Òºâ Áèðæ

ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀ...
Ðåäàêòîð:
À.Çàíãàä, Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæèéí çàõèðàë
¨.Îòãîíñ¿ðýí
Òàéëàíã õÿíàñàí:
Ë.Äàâààñ¿ðýí
Ñóäàëãààã ã¿éöýòãýæ òàéëàí ...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

ÀÃÓÓËÃÀ
õ3 ÀÃÓÓËÃÀ
õ4 ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯ÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ
õ5 Õ¯ÑÍÝÃÒ, Ç...
ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯ÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ
ÍÕÕß	
ÁÑØÓß	
ÕÕ¯Ã	
ÕÒÁ	
ÍÄÅÃ	
ÕÕ¯Õ	
ÀÀÍÁ	
ISCO 	
¯ÀÌÀÒ 	
ÕÀÀ	
ÇÁÐÊ 	
ÕÇÇ	
ÁÐÑ	

4

Íèéãìèéí õàìãà...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¯ÑÍÝÃÒ, ÇÓÐÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ
Õ¿ñíýãò 3.1. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò,...
õ33	
õ33	
õ43	
õ62	
õ75	

6

Çóðàã 6.3. Ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý ýäèéí çàñãèéí
¿éë àæèëëàãààíû ñ...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

ªÌÍªÕ ¯Ã
Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæýýñ Ìîíãîë Óëñûí àæèëëàõ õ¿÷íèé...
1. ÎÐØÈË
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áîãèíî õóãàöààíû ýðýëòèéí òºëºâ áàéäëûã ñóäëàí òîäîðõîéëäîã
ýíýõ¿¿ áàðîìåòðèéí ñóäàëãààã ...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä õýðýãöýýòýé...
2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÓÐÀÀÍÃÓÉ
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëòèéí áàðîìåòðèéí ýíýõ¿¿ õî¸ð äàõü óäààãèéí ñóäàëãààíä
àíõíû ñóäàëãààíä...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

պ人 àæ àõóéí ñàëáàðûí õýìæýýíä ò¿ð àæèëòàí ìàø îëîí òîîãîî...
îíöãîé àíõààð÷, öààøèä õºäºëìºðò õàíäàõ çºâ õàíäëàãûã òºëºâø¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð òºð
çàñãèéí áîäëîãî, ¿éë àæèëëàãààã õàíäóóëàõ ...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

3. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀÕ Õ¯ÐÝÝ
3.1. Ò¯¯ÂÝÐËÝËÒÈÉÍ ÒÀÍÈËÖÓÓËÃÀ
Áà...
Õ¿ñíýãò 3.2. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìãààð áà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû
òîîíû á¿ëãýýð
ÀÉÌÀÃ, ÍÈÉÑËÝË
Îðîí íóòãèéí...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 3.3. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìàã áà ñàëáàð òóñ á¿ðýý...
3.2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀËÒ
Õ¿ñíýãò 3.4-ò ñóäàëãààãààð íèéò á¿ðòãýëòýé, èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé àæ
àõóéí íýãæ áàéãóó...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 3.5. Ñóäàëãààíû õàìðàëò: Õàìðàãäñàí àæèëòíû òîî

À
B...
4. ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀÕ ÇÝÝË ÄÝÕ
ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ
4.1. ÎÐØÈË
Áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ¿íäñýí çîðèëãî íü îéðûí íýã æè...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 4.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãö...
Õ¿ñíýãò 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ ò¿ð àæèëòàí:
ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/
Ñàëáàð
A
...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 4.3. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëì...
Á¿ñ íóòãèéí õóâüä Óëààíáààòàðûí õýìæýýíä îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí
õóãàöààíä õàìãèéí îëîí áàéíãûí àæëûí áàéð áèé á...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Çóðàã 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýã...
Õ¿ñíýãò 4.7. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé
ýðýëò õýðýãöýý /ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð/
Ý...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 4.8. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýë...
5. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË
5.1. ÎÐØÈË
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí çºð¿¿ãýýñ ¿¿äýëòýé íýã ¿çýãäýë íü
àæèëë...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

Õ¿ñíýãò 5.2-ò ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé ä...
Óëñûí õýìæýýíä Óâñ àéìàã õàìãèéí èõýýð àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä ºðòñºí áà
¿éëäâýðëýë, áàðèëãà, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðóóäûí àæ...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

õýëáýë íèéò àæèë îëãîã÷äûí 34.1 õóâü ñîíèí áîëîí òåëåâèçèéí ...
Óóë óóðõàéí ñàëáàðûí õýìæýýíä õ¿íä ìàøèí ìåõàíèçìûí îïåðàòîð÷äûí íèéë¿¿ëýëò
õàðüöàíãóé èõ áàéãàà ÷, ýíý ñàëáàðûí íàðèéí ìý...
Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ

6. 2011 ÎÍÛ ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ¯Ð
įÍÒÝÉ ÕÀÐÜÖÓÓËÑÀÍ ØÈÍÆÈËÃÝÝ
6.1. ...
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан

538

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
538
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

2012 оны Барометрийн Судалгааны тайлан

  1. 1. Çàñãèéí ãàçðûí õýðýãæ¿¿ëýã÷ àãåíòëàã Õºäºëìºð, Õàëàìæèéí ¯éë÷èëãýýíèé Ãàçðûí äýðãýäýõ Õºäºëìºðèéí Òºâ Áèðæ ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀÕ ÇÝÝËÈÉÍ ÁÀÐÎÌÅÒÐÈÉÍ ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ ÓËÀÀÍÁÀÀÒÀÐ ÕÎÒ 2012 ÎÍ
  2. 2. Ðåäàêòîð: À.Çàíãàä, Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæèéí çàõèðàë ¨.Îòãîíñ¿ðýí Òàéëàíã õÿíàñàí: Ë.Äàâààñ¿ðýí Ñóäàëãààã ã¿éöýòãýæ òàéëàí ãàðãàñàí: Ö.Áàÿðìàà Ñóäëàà÷èä: Ä.Àëòàíãýðýë, Ã.Ìÿãìàðäóëàì, Í.Æàðãàëñàéõàí, Í.Àíõáàÿð, Ä.Íýðã¿é, Á.Áóÿíæàðãàë Õýâëýëèéí äèçàéíåð: Ö.Íàðàíáàò Õýâëýñýí òîî: 150 Õýâëýëèéí õóóäàñ: 10.25 Õýâëýñýí ãàçàð: Ïðîôîòî äèçàéí ÕÕÊ 2 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  3. 3. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ ÀÃÓÓËÃÀ õ3 ÀÃÓÓËÃÀ õ4 ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯ÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ õ5 Õ¯ÑÍÝÃÒ, ÇÓÐÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ õ7 ªÌÍªÕ ¯Ã õ8 1. ÎÐØÈË õ10 2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÓÐÀÀÍÃÓÉ õ13 3. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀÕ Õ¯ÐÝÝ õ13 3.1. Ò¯¯ÂÝÐËÝËÒÈÉÍ ÒÀÍÈËÖÓÓËÃÀ ÁÀ ÀÐÃÀ×ËÀË 3.1.1. Ò¿¿âýðëýëòèéí õ¿ðýý 3.1.2. Àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéí ñîíãîëò õ16 3.2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀËÒ õ18 4. ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀÕ ÇÝÝË ÄÝÕ ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ õ18 4.1. ÎÐØÈË õ18 4.2. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ 4.2.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý 4.2.2. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý õ24 4.3. ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÝÝÐÕ ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ õ26 5. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË õ26 5.1. ÎÐØÈË õ26 5.2. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄËÛÍ ÄÀÐÀÌÒ õ28 5.3. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÝÝÐ õ31 6. 2011 ÎÍÛ ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ¯Ð įÍÒÝÉ ÕÀÐÜÖÓÓËÑÀÍ ØÈÍÆÈËÃÝÝ õ31 6.1. Á¯Ñ ÍÓÒÃÈÉÍ ÁÀÉÐØËÛÍ ÕÀÐÜÖÓÓËÀËÒ õ33 6.2. ¯ÉË ÀÆÈËËÀÃÀÀÍÛ ×ÈÃËÝË ÁÎËÎÍ ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÈÉÍ ÕÀÐÜÖÓÓËÀËÒ õ35 7. įÃÍÝËÒ õ38 ÕÀÂÑÐÀËÒ 1. ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀÕ ÇÝÝËÈÉÍ ÝÐÝËÒÈÉÍ ÁÀÐÎÌÅÒÐÈÉÍ ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÀÑÓÓËÃÛÍ ÇÀÃÂÀÐ õ43 ÕÀÂÑÐÀËÒ 2. ¯Ð įÍÃÈÉÍ Õ¯ÑÍÝÃÒ¯¯Ä 3
  4. 4. ÒÎÂ×ÈËÑÎÍ ¯ÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ ÍÕÕß ÁÑØÓß Õկà ÕÒÁ ÍÄÅà ÕÕ¯Õ ÀÀÍÁ ISCO ¯ÀÌÀÒ ÕÀÀ ÇÁÐÊ ÕÇÇ ÁÐÑ 4 Íèéãìèéí õàìãààëàë õºäºëìºðèéí ÿàì Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ÿàì Õºäºëìºð, õàëàìæèéí ¿éë÷èëãýýíèé ãàçàð Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæ Íèéãìèéí äààòãàëûí åðºíõèé ãàçàð Õºäºëìºð, õàëàìæèéí ¿éë÷èëãýýíèé õýëòýñ Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãà Ìýðãýæëèéí àíãèëëûí îëîí óëñûí ñòàíäàðò ¯íäýñíèé àæèë ìýðãýæëèéí àíãèëàë áà òîäîðõîéëîëò պ人 àæ àõóé Çî÷èä áóóäàë, ðåñòîðàí, êàôå Õºäºëìºðèéí çàõ çýýë Áèçíåñ ðåãèñòðèéí ñàí ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  5. 5. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¯ÑÍÝÃÒ, ÇÓÐÃÈÉÍ ÆÀÃÑÀÀËÒ Õ¿ñíýãò 3.1. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, ñàëáàðààð áà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû òîîãîîð õ14 Õ¿ñíýãò 3.2. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìãààð áà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû òîîíû á¿ëãýýð õ15 Õ¿ñíýãò 3.3. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìàã áà ñàëáàð òóñ á¿ðýýð õ16 Õ¿ñíýãò 3.4. Ñóäàëãààíû õàìðàëò: Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí òîî õ17 Õ¿ñíýãò 3.5. Ñóäàëãààíû õàìðàëò: Õàìðàãäñàí àæèëòíû òîî õ19 Õ¿ñíýãò 4.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ áàéíãûí àæèëòàí: ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/ õ20 Õ¿ñíýãò 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ ò¿ð àæèëòàí: ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/ õ21 Õ¿ñíýãò 4.3. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò õýðýãöýý, ãîã÷äûí õ¿ëýýëò, áàéíãûí áà ò¿ð àæèëòàí, õóâèàð áà òîîí ¿ç¿¿ëýëòýýð õ21 Õ¿ñíýãò 4.4. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ áàéíãûí àæèëòàí: ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð/õóâèàð/ õ22 Õ¿ñíýãò 4.5. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ ò¿ð àæèëòàí: á¿ñ áîëîí ñàëáàðààð /õóâèàð/ õ23 Õ¿ñíýãò 4.6. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò õýðýãöýý: õóâèàð áà òîîí ¿ç¿¿ëýëòýýð õ24 Õ¿ñíýãò 4.7. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý: ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð õ25 Õ¿ñíýãò 4.8. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõ àæèë ìýðãýæëèéí æàãñààëò: ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð õ26 Õ¿ñíýãò 5.1. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë, ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðààð õ27 Õ¿ñíýãò 5.2. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë: Ýäèéí çàñàãò øààðäàãäàõ àæèëëàõ õ¿÷íèé òîîíû õýìæ¿¿ð, òîîãîîð áà àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä ºðòñºí ÀÀÍÁ-ûí àæèëòàíä ýçëýõ õóâèàð õ28 Õ¿ñíýãò 5.3. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí îðîí òîî: ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð áà õàìãèéí ýðýëòòýé àæèë ìýðãýæëýýð õ29 Õ¿ñíýãò 5.4. Àæèë îëãîã÷äûí áýðõøýýë: Øèíý àæèëòàí àâàõàä áîëîí àæèëëóóëàõàä õàìãèéí èõýýð òóëãàðäàã íèéòëýã áýðõøýýë¿¿äèéí æàãñààëò õ34 Õ¿ñíýãò 6.1. Îéðûí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõ àæèë ìýðãýæëèéí æàãñààëò: ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð õ20 Çóðàã 4.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷: ò¿ð áîëîí áàéíãûí àæèëòàí /á¿ñýýð-õóâèàð/ õ23 Çóðàã 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷: áàéíãûí áà ò¿ð àæèëòàí /á¿ñýýð-õóâèàð/ õ27 Çóðàã 5.1. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë á¿ñýýð: Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë íèéò àæèëòàíä ýçëýõ õóâèàð, á¿ñýýð õ31 Çóðàã 6.1. Ýõíèé 6 ñàðûí àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý: ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð /õóâèàð/ õ32 Çóðàã 6.2. Ýõíèé 6 ñàðûí àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð /õóâèàð/ õ13 5
  6. 6. õ33 õ33 õ43 õ62 õ75 6 Çóðàã 6.3. Ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðààð /õóâèàð/ Çóðàã 6.4. Ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð /õóâèàð/ Ñòàòèñòèê õ¿ñíýãò 1. Àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýýíèé àæèë ìýðãýæëýýðõ äýëãýðýíã¿é æàãñààëò, ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð, îðîí òîîãîîð Ñòàòèñòèê õ¿ñíýãò 2. Çàõèðãààíû á¿ðòãýë äýõ àæèëã¿é èðãýä, àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýýíèé àæèë ìýðãýæëýýðõ õàðüöóóëàëò Ñòàòèñòèê õ¿ñíýãò 3. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí àæèë ìýðãýæëýýðõ äýëãýðýíã¿é æàãñààëò, ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð, îðîí òîîãîîð ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  7. 7. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ ªÌÍªÕ ¯Ã Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæýýñ Ìîíãîë Óëñûí àæèëëàõ õ¿÷íèé îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû õýðýãöýýã òîäîðõîéëîõ çîðèëãîîð õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëòèéí “Áàðîìåòðèéí ñóäàëãàà”-ã õî¸ð äàõü óäààãàà áèå äààí ã¿éöýòãýæ, ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãèéí òàéëàíã õýðýãëýã÷èääýý õ¿ðãýæ áàéíà. Ýíý ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãèéí òàéëàí íü îéðûí íýã æèë áóþó 2012 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðààñ 2013 îíû 3 äóãààð ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöààíä Ìîíãîë Óëñûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò ÿìàð ÷èã õàíäëàãàòàé áàéõûã òîäîðõîéëîõ îëîí óëñûí àðãà÷ëàëûí äàãóó öóãëóóëæ, áîëîâñðóóëñàí äýëãýðýíã¿é ìýäýýëýë, ò¿¿íä õèéñýí òàéëáàð, ä¿ãíýëò¿¿äèéã àãóóëñàí ñóäàëãààíû òîìîîõîí á¿òýýë áîëëîî. Ýíýõ¿¿ òàéëàíã áèä þóíû ºìíº õºäºëìºð ýðõëýëòèéí ñàëáàðûí óäèðäëàãà, ìýðãýæèëòí¿¿ä, áàéãóóëëàãà, õàìò îëíû õýðýãöýýíä çîðèóëàí õ¿ðã¿¿ëæ áàéíà. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýýð îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä áîëîõ ìàãàäëàëòàé ººð÷ëºëò¿¿ä, ò¿¿íèé ÷èã õàíäëàãûã òàíèæ ìýäýõ, óëìààð îíîâ÷òîé çºâ áîäëîãî øèéäâýð ãàðãàæ õýðýãæ¿¿ëýõýä õàìãèéí àíõíû çºâ äîõèîëîë ìýäýýëëèéã ºã÷, ÷èã áàðèìæààã çºâ àâàõ, øóóðõàé çîõèöóóëàëòýä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé ìýäýýëë¿¿äèéã îëæ àâàõàä òóñ äºõºì áîëíî ãýæ íàéäàæ áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí àæèë îëãîã÷èä, àæèë õàéã÷èä, ñóðãóóëü òºãñºã÷èä, ñóðãóóëüä ýëñýã÷èä óã òàéëàíã ñîíèðõîí ¿çýæ ººð ººðñäèéí õýðýãöýýò ìýäýýëëèéã îëæ àâíà ãýäýãò èòãýëòýé áàéíà. Áîëîâñðîëûí ñàëáàðûíõàí, ÿëàíãóÿà òåõíèê ìýðãýæëèéí áîëîâñðîë, ñóðãàëòûí áàéãóóëëàãóóä, óäèðäëàãà, ìýðãýæèëòí¿¿äýä ýíý ñóäàëãààíû òàéëàí ìàø ÷óõàë ìýäýýëëèéã ºãíº ãýæ áîäîæ áàéíà. Ìàíàé 2011 îíä õèéñýí àíõíû áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû òàéëàíã õàìãèéí ºðãºí õ¿ðýýòýé ñóäàëæ, ¿éë àæèëëàãààíäàà àøèãëàñàí, ñàíàë áîäëîî ñîëèëöîæ, ¿íý öýíòýé ñàíàë çºâëºìæ õàéðëàæ, á¿òýýë÷ýýð õàìòðàí àæèëëàñàí òóñ ñàëáàðûíõàí, ÿëàíãóÿà Ìýðãýæëèéí áîëîâñðîë, ñóðãàëòûí ãàçðûí óäèðäëàãà, õàìò îëîíä òàëàðõàë èëýðõèéëæ áàéíà. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí àíõíû ñóäàëãààíû ä¿íã íýãòãýæ, ýöñèéí òàéëàíã ãàðãàõàä öàã çàâ ãàðãàí ¿íý öýíòýé ø¿¿ìæëýë, ñàíàë çºâëºì溺 õàéðëàæ, õî¸ð äàõü áóþó ýíý óäààãèéí ñóäàëãààã õèéõ çîðèëãî, ÷èãëýëèéã òîäîðõîéëîõîä ¿íýòýé õóâü íýìýð îðóóëæ õàìòðàí àæèëëàñàí õºäºëìºðèéí ñàëáàðûí ýðäýìòýä, ñóäëàà÷èä, ìýðãýæèëòí¿¿äýä, ¿¿íèé äîòîð, òóñãàéëàí äîêòîð Ëõààíÿì ãóàé, Ø.Áàòáàÿð ãóàé, Ñîäíîìäîðæ ãóàé ..... íàðò òàëàðõàë, õ¿íäýòãýëýý ìºí èëýðõèéëæ áàéíà. Òà á¿õýí ìààíü ýíý óäààãèéí òàéëàíã àìòàðõàí ñóäàëæ, ø¿¿ìæëýë, ñàíàë çºâëºì溺 ñýòãýë õàðàìã¿é õàéðëàíà ãýäýãò èòãýëòýé áàéíà. Ñàéí ¿éëñ äýëãýðýõ áîëòóãàé Õ¿íäýòãýñýí, Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæèéí çàõèðàë, Ýäèéí çàñàã÷ À.ÇÀÍÃÀÄ 7
  8. 8. 1. ÎÐØÈË Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áîãèíî õóãàöààíû ýðýëòèéí òºëºâ áàéäëûã ñóäëàí òîäîðõîéëäîã ýíýõ¿¿ áàðîìåòðèéí ñóäàëãààã Õºäºëìºðèéí òºâ áèðæèéí ñóäàëãàà ìýäýýëëèéí áàã õî¸ð äàõü æèëäýý áèå äààí ã¿éöýòãýæ, ¿ð ä¿íãèéí òàéëàíã õýðýãëýã÷èääýý õ¿ðãýæ áàéíà. Áèä ºíãºðñºí æèë õèéñýí àíõíû ñóäàëãààíûõàà òàéëàíã Íèéãìèéí õàìãààëàë, õºäºëìºðèéí ÿàì áîëîí ò¿¿íèé á¿òöèéí áàéãóóëëàãóóä, ìºí ò¿¿í÷ëýí Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ÿàì, Ìýðãýæëèéí áîëîâñðîë, ñóðãàëòûí ãàçàð çýðýã õýðýãëýã÷ îëîí áàéãóóëëàãà, ìýðãýæèëòí¿¿äýä ò¿ãýýñýí. Óã ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã õºäºëìºðèéí áîëîí áîëîâñðîëûí ñàëáàðûí õýìæýýíä ºðãºí õ¿ðýýòýé àøèãëàæ, ýðýëò õýðýãöýý èõòýé, ïðàêòèê à÷ õîëáîãäîë íü ºíäºð áàéñàí. Òóõàéëáàë, Ìýðãýæëèéí áîëîâñðîë ñóðãàëòûí ãàçàð ìàíàé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íä òóëãóóðëàí 2011-2012 îíû õè÷ýýëèéí æèëèéí ýëñýëòèéí êâîòûã òîîöñîí òóõàéãàà áèäýíä óëàìæèëæ áàéñíûã òýìäýãëýõýä òààòàé áàéíà. ̺í àíõíû ñóäàëãààíû õàìàðñàí õ¿ðýý, àãóóëñàí ìýäýýëýë, ñàíàë ä¿ãýíëò¿¿ä öîãö øèíæ ÷àíàðòàé, ïðàêòèê à÷ õîëáîãäîëòîé áîëñíûã õýðýãëýã÷èä, ýðäýìòýä, ñóäëàà÷èä, ìýðãýæèëòí¿¿ä òýìäýãëýõèéí çýðýãöýý öààøèä ñóäàëãààíä àíõààðàõ àñóóäëóóä, ñàéæðóóëæ áîëîâñðîíãóé áîëãîõ ñàíàë ø¿¿ìæëýëèéã èäýâõèòýé ºðí¿¿ëæ áàéñàíä áèä òàëàðõàëòàé áàéíà. Áèä õýðýãëýã÷èä, ÿëàíãóÿà ñóäëàà÷èä, ìýðãýæèëòí¿¿äèéí ø¿¿ìæëýë, ñàíàë çºâëºìæèéã àíõààðàëòàé ñóäàëæ, òýäíèé õýðýãöýý øààðäëàãûã èø ¿íäýñ áîëãîí ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíû çîðèëãî, õàìðàõ õ¿ðýý, àñóóëãûã òîäîðõîéëæ, àðãà÷ëàë, àðãà ç¿éã óëàì áàÿæóóëæ áîëîâñðîíãóé áîëãîñîí. Ýíý óäààãèéí ñóäàëãààíû ä¿íä Ìîíãîë Óëñûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ºíººãèéí ÷èã õàíäëàãûí òàëààðõ èæ á¿ðýí, äýëãýðýíã¿é ìýäýýëýë (àæèëëàõ õ¿÷íèé õºäºë㺺í, çºð¿¿ áà àæèë îëãîã÷äûí õ¿ëýýëò)-èéã õºäºëìºð ýðõëýëòèéí áà áîëîâñðîë, ìýðãýæëèéí ñóðãàëòûí ñàëáàð, øèéäâýð ãàðãàõ ò¿âøíèéõýíä ãàðãàæ ºãºõ ¿íäñýí çîðèëãûã áèä äýâø¿¿ëñýí. Ñóäàëãààíû ¿íäñýí çîðèëãûí õ¿ðýýíä äàðààõ çîðèëòóóäûã äýâø¿¿ëñýí. ¯¿íä: • Áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í áîëîí á¿ðòãýëòýé àæèëã¿é èðãýäèéí çàõèðãààíû ìýäýýëëèéí õàðüöóóëñàí øèíæèëãýý õèéæ, Ìîíãîë Óëñûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ºíººãèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéã òîäîðõîéëîõ • Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí îéðûí íýã æèëèéí /2012-2013 îíû/ õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýýã ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàð, á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð ãàðãàí, ÿëãààã èëð¿¿ëýõ • Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä ýðýëòòýé àæèë ìýðãýæë¿¿äèéã àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë áîëîí õýðýãöýýòýé õîëáîí òàéëáàðëàõ • 2011 îíä õèéãäñýí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã õàðüöóóëñàí øèíæèëãýý õèéõ • Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýð ä¿ãíýëò, ñàíàë áîëîâñðóóëàõ çýðýã áîëíî. Ñóäàëãààíû àñóóëãà íü äàðààõ 2 ¿íäñýí õýñýãò õóâààãäàíà. Ñóäàëãààíû åðºíõèé ìýäýýëëèéí õýñýã áóþó ýõíèé õýñýãò ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí àæ àõóéí, íýãæ áàéãóóëëàãûí òàëààðõ ÷óõàë ìýäýýëë¿¿ä áàéõ áºãººä ýäãýýð ìýäýýëëèéã ÷àíäëàí íóóöëàíà ãýñýí àìëàëò ºãñºí áîëíî. Ó÷èð íü òóõàéí áàéãóóëëàãûí ¿íäñýí á¿òýýãäýõ¿¿í, ¿éë àæèëëàãàà, îäîîãèéí àæèëëàõ õ¿÷íèé ìýäýýëë¿¿ä áàéäàã ó÷ðààñ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãóóä ìýäýýëëèéí íóóöëàëûã õàäãàëàõûã õ¿ñäýã íü òóðøëàãààñ õàðàãäñàí. Ñóäàëãààíû ¿íäñýí çîðèëãûã áèåë¿¿ëýõýä õàìãèéí ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé ìýäýýëëèéã öóãëóóëäàã õî¸ð äàõü õýñýãò àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýýíèé òàëààðõ àñóóëòóóä áóþó îéðûí 8 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  9. 9. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëòíû ìýäýýëëèéã òîäðóóëàõàä ÷èãëýñýí àñóóëòóóä áàãòñàí áîëíî. Ýíýõ¿¿ àñóóëãûí ãîë à÷ õîëáîãäîë íü áîäëîãî áîëîâñðóóëàã÷, øèéäâýð ãàðãàã÷äàä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ÷èã õàíäëàãûí òàëààðõ ÷óõàë ìýäýýëë¿¿äèéã ºãäºãò îðøèíî. ¯¿íä: 1. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëð¿¿ ÷èãëýñýí øèíý áîäëîãî, àðãà õýìæýýã àâàõàä þóíû ò¿ð¿¿íä àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýýã ñàëáàðààð áîëîí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãóóäààð òîäîðõîéëæ ãàðãàõ àñóóäàë ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. 2. Àæëèëëàõ õ¿÷íèé ººð÷ëºëò (ºñºëò/áóóðàëò)-èéã àæèë ìýðãýæëèéí ò¿âøèíä äýëãýðýíã¿é ãàðãàõ íü õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí íèéë¿¿ëýëò õýðõýí ººð÷ëºãäºæ áóéã, óã ººð÷ëºëòèéã àæèë îëãîã÷äûí õýðõýí õ¿ëýýí àâ÷ áóéã òîäîðõîéëîõîä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. ͺ㺺 òàëààñ, ýíýõ¿¿ ñóäàëãàà íü àæèë ìýðãýæëèéí ÷èã õàíäëàãûã òîäîðõîéëîõ ¿¿äíýýñ áîëîâñðîëûí ñàëáàðò ýëñýëòèéí òºëºâëºëò õèéõýä ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. 3. Àæèëëàõ õ¿÷íèé ñ¿¿ëèéí ¿åèéí óðñãàë (àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí äàðàìò/ èðýõ 1 æèëèéí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý)-ûã àæèë ìýðãýæëýýð äýëãýðýíã¿é òîäîðõîéëîõ íü áîëîâñðîëûí ñàëáàðò àæèë ìýðãýæëèéí ÷èã õàíäëàãûí õýìæ¿¿ð áîëæ ºãíº. 4. Àæèë îëãîã÷äîîñ àæèëëàõ õ¿÷ àâàõàä ó÷èð÷ áóé óð ÷àäâàð, ìýðãýøèë, õóâü õ¿íèé òºëºâøëèéí äóòàãäàëòàé áàéäëûã àæèë ìýðãýæèë á¿ðýýð òîäðóóëàõ àñóóëòûã îðóóëñàí ó÷ðààñ àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí íýëýýí íàðèéâ÷èëñàí õýìæ¿¿ð¿¿ä òîäîðõîéëîãäîíî. 5. Áîãèíî õóãàöààíû òºëºâ áàéäëûã óðüä÷èëàí òîîöñîí ñóäàëãààã òîäîðõîé õóãàöààíû äàâòàìæòàéãààð äàâòàí ã¿éöýòãýñíýýð àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýíèé ç¿é òîãòëûã îëæ õàðæ, óëìààð äóíä áîëîí óðò õóãàöààíû ÷èã õàíäëàãûã òîäîðõîéëîõ áîëîìæ á¿ðäýõ òàëòàé. 9
  10. 10. 2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÓÐÀÀÍÃÓÉ Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëòèéí áàðîìåòðèéí ýíýõ¿¿ õî¸ð äàõü óäààãèéí ñóäàëãààíä àíõíû ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí ýäèéí çàñãèéí 8 ñàëáàðò ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé 3000 àæ àõóéí íýãæèéã äàõèí õàìðóóëàí, õàíäàëò õèéñýí. ̺í ò¿¿í÷ëýí 100 òîìîîõîí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäààð ñóäàëãààíû ò¿¿âðèéã áàÿæóóëñàí. Ìýäýýëýë öóãëóóëàõ àæëûí ¿ð ä¿íä 28731 àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãààñ ìýäýýëýë öóãëóóëñàí áà ºíãºðñºí æèë ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 227 àæ àõóéí íýãæýýñ ìýäýýëýë àâ÷ ÷àäààã¿é. ¯¿íèé ãîë øàëòãààí íü õàðèëöàà õîëáîî òîãòîîõ áîëîìæã¿é áàéñàí, õàÿã áàéðøèë ñîëèãäñîí, ¿éë àæèëëàãàà íü çîãññîí çýðýã õ¿÷èí ç¿éëòýé õîëáîîòîé áàéëàà. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ ¿çýõýä àæèë îëãîã÷äûí èõýíõè íü áóþó 92.2 õóâü íü áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíä äàõèí õàìðàãäàõ ñîíèðõîëòîéãîî èëýðõèéëñýí. Ìàíàé ñóäàëãààíû ¿íäñýí ¿ð ä¿íãèéí íýã íü îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëòèéí ÷èã õàíäëàãûí ìýäýýëýë þì. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààã 2012 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðààñ 2013 îíû 3 äóãààð ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöàà ãýæ îéëãîõ áà ìàíàé ñóäàëãààíä ýíýõ¿¿ íýã æèëèéí õóãàöààíû ìýäýýëëèéã ýõíèé 6 ñàð áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàð ãýñýí áàéäëààð ÿëãàí àâ÷ ¿çñýí. Ó÷èð íü Ìîíãîë óëñ íü áàéãàëü, öàã óóðûí îíöëîã áàéäëààñ õàìààðàëòàé óëèðëûí ÷àíàðòàé àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýíèé õýëáýëçýë èõ áàéäàãòàé õîëáîîòîé. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä2 óëñûí õýìæýýíä áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæëûí áàéðíû òîî õýìæýý 7.8 õóâèàð áóþó 57804-ººð íýìýãäýíý. Íèéò áèé áîëîõ àæëûí áàéðíû 67 õóâü íü áàéíãûí, ¿ëäñýí 33 õóâü íü ò¿ð àæëûí áàéð áàéõààð òîîöîîëîãäñîí. Ñàëáàðûí òàðõàëòààð àâ÷ ¿çâýë õºäºº àæ àõóéí ñàëáàð íü îëîí òîîíû ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýýíýýñ õàìààðàëòàéãààð àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õàìãèéí ºíäºð áàéõ ñàëáàðààð òîîöîîëîãäñîí. ̺í ò¿¿í÷ëýí áàðèëãûí ñàëáàðò íèéò 16.4 õóâèéí àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëò ãàðàõààð áàéãàà áà áóñàä 6 ñàëáàðóóäàä 3.7 õóâèàñ 8.5 õóâèéí àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëò ãàðàõààð áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí áàéðøëûí õóâüä òºâèéí á¿ñèéí õºäºëìºðèéí çàõ çýýë àæèëëàõ õ¿÷íèé øèíãýýëò õàìãèéí èõ áàéõààð áóþó 20.6 õóâèéí ºñºëòèéã õ¿ëýýæ áóéãààð òîîöîîëîãäñîí. Õàðèí Óëààíáààòðûí õýìæýýíä õàìãèéí áàãà ºñºëò ãàðàõààð áàéãàà íü ºìíºõ æèëèéí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ íýëýýä ÿëãààòàé ¿ð ä¿í áàéëàà. Äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé 6 ñàðä áàéíãûí àæëûí áàéð 10.7 õóâü áóþó 38593-ààð ºñºõ áîëîìæ áàéãààã ìàíàé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í õàðóóëëàà. Ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðóóäààñ áóñàä ñàëáàðòàé õàðüöóóëàõàä áàðèëãûí ñàëáàðò õàìãèéí îëîí òîîíû áàéíãûí àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõààð òîîöîîëîãäîæ 16.3 õóâèéí ºñºëòèéã õàðóóëæ áàéíà. Õàðèí õóäàëäààíû ñàëáàðò õàìãèéí áàãà áóþó 6.4 õóâèéí áàéíãûí àæèëòíû ºñºëò áèé áîëîõ òºëºâòýé áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý õàðèëöàí àäèëã¿é áàéíà. Óëñûí õýìæýýíä òºâèéí á¿ñèéí àéìãóóäàä õàìãèéí îëîí òîîíû áàéíãûí àæëûí áàéð áèé áîëîõ áóþó ýäãýýð àéìãóóäàä 20.6 õóâèéí ºñºëò ãàðàõààð òîîöîîëîãäñîí. Õàðèí áóñàä 4 á¿ñèéí òóõàéä áàðóóí á¿ñýä 11.9 õóâü, Õàíãàéí á¿ñýä 8.5 õóâü, Ç¿¿í á¿ñýä 7.5 õóâü, Óëààíáààòàðò 7.2 õóâü ãýñýí ýðýìáýýð òóñ òóñ áàéíãûí àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëò áèé áîëíî. Õàðèí óëñûí õýìæýýíä îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðä ò¿ð àæëûí áàéð 4.8 õóâèàð áóþó 19211-ýýð ºñºõ ä¿ð çóðàã ãàðñàí. 1 2 10 ¯ÑÕ-íû Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí 2011 îíû òîîëëîãûí ¿ð ä¿í: 2011 îíû ñ¿¿ë÷èéí áàéäëààð áèçíåñ ðåãèñòðèéí ñàíä á¿ðòãýëòýé, èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí òîî 48086 áàéíà. ¯¿íýýñ áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíä õàìðóóëñàí ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðóóäàä 41303 ÀÀÍÁ ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëäàã. Ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëñàí ñàðààñ õîéø 6 ñàðûí òóðø, ººðººð õýëáýë 2012 îíû 4 ä¿ãýýð ñàðààñ 2012 îíû 9 ä¿ãýýð ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöàà ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  11. 11. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðûí õýìæýýíä ò¿ð àæèëòàí ìàø îëîí òîîãîîð íýìýãäýõ áà 45.5 õóâèéí ºñºëò ãàðàõààð áàéíà. ̺í áàðèëãûí ñàëáàð îíöãîé ºñºëòèéã õ¿ëýýæ, ýíý ñàëáàðûí ò¿ð àæèëòíû òîî 16.5 õóâèàð ºñºõººð òîîöîîëîãäñîí. Áóñàä 6 ñàëáàðóóä á¿ãä óëñûí äóíäàæ áîëîõ 4.8 õóâèàñ äîîø õýìæýýíèé ò¿ð àæèëòíû ºñºëòèéã õ¿ëýýæ áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí òàðõàëòààð òºâèéí á¿ñ áîëîí áàðóóí á¿ñ¿¿äýä ò¿ð àæèëòíû ºñºëòèéí õóâü 2 îðîíòîé òîîíû õýìæýýíä ãàðàõààð áàéãàà áà Óëààíáààòàðò õàìãèéí áàãà áóþó ò¿ð àæèëòàí 3.8 õóâèàð íýìýãäýõýýð áàéíà. Óëèðëûí ÷àíàðòàé àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý áàãàññàí, ººðººð õýëáýë õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ óëèðëûí ÷àíàðòàé àæèëëààõ õ¿÷íèé õýëáýëçýë òîãòâîðæñîí áàéäàã ãýäýã óòãààð íàìàð, ºâëèéí óëèðëûí ñàðóóäûã áàãòààñàí èðýõ íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý íü èë¿¿ áîäèòîé ìýäýýëýë áàéäàã ãýæ ¿çäýã. Èðýõ íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä3 Ìîíãîëûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæëûí áàéð 2.9 õóâèàð áóþó 21034-ººð ºñºõººð áàéíà. ¯¿íýýñ áàéíãûí àæëûí áàéð óëñûí õýìæýýíä 4.8 õóâèàð ºñ÷, 15325 áàéíãûí àæèëòíûã õºäºëìºðèéí çàõ çýýë øèíýýð õ¿ëýýí àâàõààð áàéíà. Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðóóäààñ õóäàëäààíû ñàëáàðò áóñàä ñàëáàðòàé õàðüöóóëàõàä õàðüöàíãóé ºíäºð áóþó 13.2 õóâèéí áàéíãûí àæèëòíû ºñºëò ãàðàõààð òîîöîîëîãäñîí. Áóñàä ñàëáàðóóäûí õóâüä á¿ãä óëñûí äóíäæààñ äîîø ò¿âøèíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéã áàéíãûí àæèëòíààð ºðãºòãºõ áîëîìæòîé áàéãàà áà õàìãèéí áàãà ºñºëò áóþó 0.7 õóâèéí ºñºëò õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðò ãàðàõààð áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí õóâüä îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä Óëààíáààòàðò õàìãèéí îëîí áàéíãûí àæëûí áàéð áèé áîëîõ áà ºñºëòèéí õóâü íü 5.4 áàéíà. Õàðèí ç¿¿í á¿ñèéí 3 àéìàãò áàéíãûí àæëûí áàéð õàìãèéí öººí òîîãîîð áèé áîëîõîîð áàéãàà áà ýíý á¿ñ íóòàãò 0.6 õóâèéí ºñºëò õ¿ëýýãäýæ áàéíà. Õàðèí îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýý 0.9 õóâèàð áóþó 5709-ýýð íýìýãäýõýýð áàéíà. ßëàíãóÿà õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðò áóñàä ñàëáàðòàé, ìºí ò¿¿í÷ëýí áàðóóí á¿ñýä áóñàä á¿ñ¿¿äòýé õàðüöóóëàõàä èë¿¿ îëîí òîîíû ò¿ð àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéíà. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ ¿çýõýä îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä 78838 àæëûí ñóë îðîí òîî áèé áîëîõîîñ 47.1 õóâüòàé òýíöýõ 37133 íü øèíýýð àæëûí áàéð, ¿ëäñýí 52.9 õóâü áóþó 41705 íü ñóë àæëûí áàéð ãýñýí ìýäýýëëèéã àæèë îëãîã÷èä ºã÷ýý. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä ýðýëòòýé áàéõ àæèë ìýðãýæë¿¿ä íü ºíãºðñºí æèë õèéñýí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé èõ îéðîëöîî ãàðëàà. Ãîë ÿëãàà íü ýíý æèëèéí ñóäàëãààãààð óóë óóðõàéí ñàëáàðûí ìýðãýæèëòýé àæèëòíû ýðýëò õýðýãöýý áóóð÷, õ¿íä äààöûí ìàøèí, òîì òýðýãíèé æîëîî÷ íàð ýíý ñàëáàðò õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõààð òîäîðõîéëîãäñîí. Íèéò áèé áîëîõ àæëûí áàéðíû 60.9 õóâü íü íýí ýðýëòòýé 20 àæèë ìýðãýæëýýð áàéãàà áà áàðèëãûí ñàëáàðò õàìààðàõ àæèë ìýðãýæë¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ìàø ºíäºð áàéãàà þì. Ìºí ¿éë÷èëãýý áîëîí ¿éëäâýðëýë, õóäàëäààíû ñàëáàðûí àæèë ìýðãýæë¿¿äýýð àæèëëàõ õ¿÷ õàìãèéí èõ õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéíà. Æèøýýëáýë, áàðèëãûí ñàëáàðò áàðèëãà óãñðàëòûí òóñëàõ àæèëòàí, áàðèëãà óãñðàëòûí ìóæààí, ºðëºã÷èí, õîëáîãäîõ áóñàä àæèëòàí, çàì èíä¿¿äëýãèéí àæèëòàí, àðìàòóð÷èí, öàõèëãààí÷èí, áàðèëãà óãñðàëòûí èíæåíåð¿¿ä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõààð áàéíà. ̺í õóäàëäààíû ñàëáàðò áîðëóóëàã÷, æèæèãëýíãèéí ãàçðûí õóäàëäàà÷èí, áîðëóóëàëò ìàðêåòèíãèéí ìåíåæåð, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðò õàìãààëàëòûí àëáàíû àæèëòàí, 纺ã÷, òîãîî÷, ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò ¿éëäâýðëýë àæ àõóéí òóñëàõ àæèëòàí, õ¿íñ óíäààíû òåõíîëîãè÷èä òóñ òóñ ýðýëò èõòýé áàéõ òîîöîî ãàðñàí. Àæèë îëãîã÷èä õýðýãöýýò àæèëëàõ õ¿÷èí íü ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí óð ÷àäâàðòàé áàéõààñ ãàäíà õàðèëöààíû óð ÷àäâàðûí òºëºâøèë, êîìïüþòåð, òåõíèêèéí ìýäëýã, ãàäààä õýëíèé ìýäëýãòýé áàéõ çýðýã íýìýëò óð ÷àäâàðóóäàä èë¿¿ èõ à÷ õîëáîãäîë ºãäºã. ̺í àæèë îëãîã÷äîä áýðõøýýë áîëäîã ç¿éë áóþó àæèë õèéõ ÷èí õ¿ñýëã¿é, óÿí õàòàí à÷ààëàë äààõ ÷àäâàðã¿é, õàðèóöëàãàã¿é àæèë÷èä èõ áàéäàã áà øèíý àæèëòàí àâàõàä ýíý øààðäëàãóóäûã 3 Ñóäàëãààíû ìýäýýëýë öóãëóóëñàí ñàðààñ õîéøõè 1 æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ëèéí 6 ñàð áóþó 2012 îíû 10 äóãààð ñàðààñ 2013 îíû 3 äóãààð ñàð õ¿ðòýëõ õóãàöàà 11
  12. 12. îíöãîé àíõààð÷, öààøèä õºäºëìºðò õàíäàõ çºâ õàíäëàãûã òºëºâø¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð òºð çàñãèéí áîäëîãî, ¿éë àæèëëàãààã õàíäóóëàõ øààðäëàãà áàéãààã äàõèí ñàíóóëëàà. Ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíààñ ãàðñàí íýã ¿ð ä¿í íü õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí àñóóäàë þì. Ñóäàëãààíû ò¿¿âýðò õàìðàãäñàí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóä áóþó Ìîíãîë Óëñûí á¿õ àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóä /ò¿¿âýð íü óëñûí õýìæýýíä òºëººëæ áóé òóë/-ûí 19.1 õóâü íü ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä îðñîí áàéíà. ßëàíãóÿà ¿éëäâýðëýë áîëîí áàðèëãûí ñàëáàð àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä õàìãèéí èõýýð íýðâýãäñýí áàéõàä, õºäºº àæ àõóéí ñàëáàð õàìãèéí áàãààð íýðâýãäæýý. Á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð áàðóóí á¿ñèéí àæèë îëãîã÷èä àæèëëàõ õ¿÷íýýð õàìãèéí èõýýð äóòàãäñàí áîë, òºâèéí á¿ñèéí àæèë îëãîã÷èä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä áóñàä á¿ñòýé õàðüöóóëàõàä õàìãèéí áàãààð ºðòñºí áàéíà. Àæèëëàõ õ¿÷èí øààðäëàãàòàé áàéñàí îðîí òîîã àæèëëàõ õ¿÷èí äóòàãäàëòàé áàéãàà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãàä îäîî àæèëëàæ áàéãàà íèéò àæèë÷äûí õóâèàð ãàðãàæ, àëäàãäñàí áîëîìæèéã òîîöäîã. Òýãâýë äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýë ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä 11.2 õóâèéí àæèë ýðõëýëòèéí áîëîìæèéã àëäñàí áàéãàà áà ýíý íü ºíäºð ¿ç¿¿ëýëò þì. Òºãñãºëä íü õî¸ð æèë äàðààëàí õèéñýí ñóäàëãààíóóäûí ¿ð ä¿íã õàðüöóóëàí òîâ÷ëîí õóðààíãóéëüÿ. Á¿õýëäýý Ìîíãîëûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý óëàì íýìýãäýæ áàéãàà ä¿ð çóðàã õàðàãäàæ áàéíà. ¯¿íèéã ºíãºðñºí æèëèéí ñóäàëãààíààñ íèéò õýðýãöýýò àæèëòàí 58 ìÿíãà ãàðóé áàéõààð òîîöîîëîãäñîí áîë ýíý æèëèéí ñóäàëãààíû ä¿íãýýð 78 ìÿíãà ãàðóé áîëæ ºññºí áàéãààãààñ õàðæ áîëíî. Áàðèëãûí ñàëáàð íü ºíãºðñºí æèë òýðã¿¿ëæ áàéñàí õóäàëäàà áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðûã àðäàà îðõèæ, 2012-2013 îí íü ýíý ñàëáàðûí õóâüä õàìãèéí èõ àæèëëàõ õ¿÷ øààðäñàí, èõ á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæëóóä õèéãäýõ æèë áîëîõûã õàðóóëæ áàéíà. ̺í ò¿¿í÷ëýí õºäºº àæ àõóéí ñàëáàð íü àæèëëàõ õ¿÷èí øèíãýýõ ÷àäâàð ºíãºðñºí æèëòýé õàðüöóóëàõàä íýìýãäæýý. Á¿ñ íóòãèéí áàéðøëûí õóâüä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàãòààìæ íü Óëààíáààòàð, òºâèéí á¿ñ, áàðóóí á¿ñ, õàíãàéí á¿ñ, ç¿¿í á¿ñ ãýñýí ýðýìáý äàðààëëûã õàäãàëñàí áàéíà. 12 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  13. 13. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ 3. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀÕ Õ¯ÐÝÝ 3.1. Ò¯¯ÂÝÐËÝËÒÈÉÍ ÒÀÍÈËÖÓÓËÃÀ Áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû àðãà÷ëàëûí îíöëîã íü òîäîðõîé õóãàöààíû äàâòàìæòàéãààð àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûã äàâòàí ñóäàëãààíä õàìðóóëàõ ÿâäàë þì. Èéìýýñ 2011 îíä ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí 3000 àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûã äàõèí õàìðóóëæ, 100 òîìîîõîí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûã çîðèëòòîéãîîð íýìýí îðóóëæ ñóäàëñàí. Õàíäàëòûí ¿ð ä¿íä íèéò 2873 àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãààñ ñóäàëãàà àâñàí. Ìàíàé ñóäàëãààíä àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûã ýõ îëîíëîãîîñ ò¿¿âýðëýõäýý ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë, áàéðøèë, àæèëòíû òîîíû á¿ëýã ãýñýí ¿íäñýí 3 øàëãóóðûã õàðãàëçàí ¿çñýí. ¯éë àæèëëàãààíû ñàëáàðûí õóâüä ºíãºðñºí æèë õèéñýí ñóäàëãààòàé íýãýí àäèë àæèëëàõ õ¿÷íèé áàãòààìæ èõòýé, ýäèéí çàñãèéí ºñºëò õóðäàöòàé ÿâàãäàæ áàéãàà óóë óóðõàé, áàðèëãà, õºäºº àæ àõóé, õóäàëäàà, ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýý/áàíê, ñàíõ¿¿, ¿ë õºäëºõ õºðºíãº, íèéãýì áèå õ¿íä ¿ç¿¿ëýõ ¿éë÷èëãýý/, òýýâýð õàðèëöàà õîëáîî, çî÷èä áóóäàë, çîîãèéí ãàçðûí ñàëáàðóóäûã õàìðóóëàí ñóäàëñàí. Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûã àæèëòíû òîîíû áàéäëààð 4 àíãèëàëä õóâààñàí: ìèêðî áóþó 10 áà ò¿¿íýýñ äîîø àæèëòàíòàé, æèæèã áóþó 11-50 àæèëòàíòàé, äóíä áóþó 51-250 àæèëòàíòàé, òîì áóþó 251 áà ò¿¿íýýñ äýýø àæèëòàíòàé. Áàéðøëûã Óëààíáààòàð áà îðîí íóòàã/àéìàã/-ààð òîäîðõîéëñîí. Õ¿ñíýãò 3.1. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, ñàëáàðààð áà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû òîîãîîð ÑÀËÁÀРպ人 àæ àõóé Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Á¿ãä 1-10 àæèëòàí 145 24 153 66 196 85 44 282 995 Àæèë÷äûí òîîíû á¿ëýã 11-50 51-250 251 áà ò¿¿íýýñ àæèëòàí àæèëòàí äýýø àæèëòàí 66 10 1 62 50 17 237 121 27 215 113 15 183 67 17 129 20 2 56 37 10 304 99 20 1252 517 109 Á¿ãä 222 153 538 409 463 236 147 705 2873 13
  14. 14. Õ¿ñíýãò 3.2. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìãààð áà àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû òîîíû á¿ëãýýð ÀÉÌÀÃ, ÍÈÉÑËÝË Îðîí íóòãèéí õýìæýýíä Áàÿí-ªëãèé Ãîâü-Àëòàé Çàâõàí Óâñ Õîâä Àðõàíãàé Áàÿíõîíãîð Áóëãàí Îðõîí ªâºðõàíãàé Õºâñãºë Ãîâüñ¿ìáýð Äàðõàí-Óóë Äîðíîãîâü Äóíäãîâü ªìíºãîâü Ñýëýíãý Òºâ Äîðíîä Ñ¿õáààòàð Õýíòèé Óëààíáààòàð Óëñûí õýìæýýíä 14 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012 1-10 563 25 5 7 36 38 10 19 12 42 24 25 12 81 12 15 43 71 56 7 8 15 432 995 Àæèëòíû òîîíû á¿ëýã 11-50 51-250 251+ 470 97 11 22 5 0 15 6 1 29 4 0 28 4 0 39 7 1 19 7 0 9 4 1 10 1 0 49 8 7 21 5 0 29 8 0 7 2 0 49 9 0 16 2 0 7 1 0 20 3 0 28 1 0 19 4 0 25 10 0 16 1 1 13 5 0 782 420 98 1252 517 109 Á¿ãä 1141 52 27 40 68 85 36 33 23 106 50 62 21 139 30 23 66 100 79 42 26 33 1732 2873
  15. 15. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 3.3. Ò¿¿âðèéí õóâààðèëàëò, àéìàã áà ñàëáàð òóñ á¿ðýýð ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Îðîí íóòàã Áàÿí-ªëãèé Ãîâü-Àëòàé Çàâõàí Óâñ Õîâä Àðõàíãàé Áàÿíõîíãîð Áóëãàí Îðõîí ªâºðõàíãàé Õºâñãºë Ãîâüñ¿ìáýð Äàðõàí-Óóë Äîðíîãîâü Äóíäãîâü ªìíºãîâü Ñýëýíãý Òºâ Äîðíîä Ñ¿õáààòàð Õýíòèé Óëààíáààòàð Óëñûí õýìæýýíä Óóë óóðõàé Óëààíáààòàð /Àéìàã/ ÕÀÀ Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð 181 4 2 0 9 7 1 1 3 3 4 11 1 17 3 0 2 60 51 1 0 1 41 21 2 0 2 1 2 0 1 0 1 1 1 0 3 0 1 1 0 1 2 2 0 132 223 10 8 17 8 20 6 8 2 41 15 18 1 26 3 6 11 2 3 10 4 4 315 124 10 5 7 12 17 5 2 2 9 5 9 2 15 2 2 1 1 8 2 4 4 285 163 6 3 5 11 7 4 8 4 15 10 5 8 17 4 3 26 8 6 4 4 5 300 106 7 0 2 0 11 3 7 5 9 8 4 3 3 0 6 9 0 4 8 5 12 130 57 4 0 3 0 6 0 2 2 13 4 3 1 5 0 1 6 0 1 2 3 1 90 266 9 9 4 27 15 17 4 5 15 3 11 5 53 18 4 10 29 5 13 4 6 439 1141 52 27 40 68 85 36 33 23 106 50 62 21 139 30 23 66 100 79 42 26 33 1732 222 153 538 409 463 236 147 705 2873 Á¿ãä 15
  16. 16. 3.2. ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ÕÀÌÐÀËÒ Õ¿ñíýãò 3.4-ò ñóäàëãààãààð íèéò á¿ðòãýëòýé, èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí õýäýí õóâèéã õàìðóóëñíûã ¿ç¿¿ëëýý. Õ¿ñíýãò 3.4. Ñóäàëãààíû õàìðàëò: Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí òîî ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÑÀËÁÀÐ À B C D E F G H ÕÀÀ ÓÓË ÓÓÐÕÀÉ ¯ÉËÄÂÝÐËÝË ÁÀÐÈËÃÀ ÕÓÄÀËÄÀÀ ÇÎ×ÈÄ ÁÓÓÄÀË, ÐÅÑÒÎÐÀÍ, ÊÀÔÅ ÒÝÝÂÝÐ, ÕÀÐÈËÖÀÀ ÕÎËÁÎÎ ¯ÉË×ÈËÃÝÝ (áàíê, ñàíõ¿¿, äààòãàë, ¿ë õºäëºõ õºðºíãº, íèéãýì áèå õ¿íä ¿ç¿¿ëýõ ¿éë÷èëãýý ) Á¿ãä Àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí òîî ÁÐÑ-ä á¿ðòãýëòýé Ò¿¿âýðëýñýí Ò¿¿âðèéí ÀÀÍÁ ÀÀÍÁ õàìðàëò Òîîãîîð Òîîãîîð Õóâèàð 2507 222 8.9 383 153 40.0 4362 538 12.3 2831 409 14.4 15897 463 2.9 1899 236 12.4 1895 147 7.8 11529 705 6.1 41303 2873 7.0 Õ¿ñíýãò 3.4-ò ¿ç¿¿ëñýí÷ëýí òóñ ñóäàëãààíä íèéò áèçíåñ ðåãèñòðèéí ñàíä á¿ðòãýëòýé, èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûí 7.0 õóâèéã õàìðóóëñàí áàéíà. Ñóäàëãààíû ò¿¿âðèéí òºëººëºõ ÷àäâàðûã õàíãàõûí òóëä ò¿¿âðèéí õàìðàëòûã 2 áà ò¿¿íýýñ äýýø òîîíû õ¿÷èí ç¿éëñèéí õýìæ¿¿ðèéã àøèãëàí òîîöîõ íü ÷óõàë áàéäàã. Ìîíãîëûí õóâüä íèéò àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí 80.7 õóâü íü 1-9 òîîíû àæèëòàíòàé áàéäãààñ ãàäíà íýã õ¿íèé ýñâýë ãýð á¿ëèéí áèçíåñ ó÷ðààñ àæèëòàí áàéäàãã¿é. Òèéìýýñ ñóäàëãààíû çîðèëãûã õàíãàõûí òóëä àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûã ò¿¿âýðëýõäýý ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ÷èãëýë, àæèëòíû òîîã õàðãàëçàí ¿çäýã. Õ¿ñíýãò 3.5-ä àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûí àæèëòíû òîî áîëîí ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðûí àíãèëëûã õàðóóëëàà. 16 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  17. 17. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 3.5. Ñóäàëãààíû õàìðàëò: Õàìðàãäñàí àæèëòíû òîî À B C D E F G H Àæèëòíû òîî ÁÐÑ-ä á¿ðòãýëòýé Ò¿¿âýðëýñýí Ò¿¿âðèéí ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÑÀËÁÀÐ ÀÀÍÁ-ûí àæèëòàí ÀÀÍÁ-ûí àæèëòàí õàìðàëò Òîîãîîð Òîîãîîð Õóâèàð ÕÀÀ 14722 3625 24.6 ÓÓË ÓÓÐÕÀÉ 22674 21377 94.3 ¯ÉËÄÂÝÐËÝË 63634 39978 62.8 ÁÀÐÈËÃÀ 39870 23213 58.2 ÕÓÄÀËÄÀÀ 69099 40411 58.5 ÇÎ×ÈÄ ÁÓÓÄÀË, ÐÅÑÒÎÐÀÍ, ÊÀÔÅ 16273 6506 39.9 ÒÝÝÂÝÐ, ÕÀÐÈËÖÀÀ ÕÎËÁÎÎ 40938 10057 24.6 ¯ÉË×ÈËÃÝÝ (áàíê, ñàíõ¿¿, äààòãàë, ¿ë õºäëºõ õºðºíãº, 82241 35579 43.3 íèéãýì áèå õ¿íä ¿ç¿¿ëýõ ¿éë÷èëãýý) Á¿ãä 3494514 180746 51.7 Ýíý óäààãèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãàà íü ò¿¿âýð îëîíëîãûí õóâüä ºíãºðñºí æèëòýé õàðüöóóëàõàä õàðüöàíãóé áóóðñàí ÷ àæèëëàõ õ¿÷íèé õàìðàëò íü íýëýýä ºðãºæèí òýëñýí áàéãàà íü õàðàãäàæ áàéíà. Ó÷èð íü ýíý æèëèéí ñóäàëãààíä 51-250 àæèëòàíòàé 60, 251 áà ò¿¿íýýñ äýýø àæèëòàíòàé 40 àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûã òóñ òóñ çîðèëòòîéãîîð íýìýí õàìðóóëñàí íü ò¿¿âýðëýñýí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí àæèëòíû òîî õýìæýýã íýìýãä¿¿ëæ, óëìààð íèéò ýõ îëîíëîãûí õàìðàëòûí õóâü íýìýãäýõýä íºëººëñºí. ßëàíãóÿà ¿éëäâýðëýë, õóäàëäààíû ñàëáàðûí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäûã íýëýýä ò¿ëõ¿¿ õàìðóóëñàí ó÷ðààñ ºíãºðñºí æèëòýé õàðüöóóëàõàä ò¿¿âðèéí õàìðàëòûí õóâü ýäãýýð ñàëáàðóóäàä áàãàã¿é ºññºí ¿ð ä¿íã õàðæ áîëîõîîð áàéíà.4. 4 ¯íäýñíèé Ñòàòèñòèêèéí Õîðîîíîîñ õèéñýí “2011 îíû àæ àõóéí íýãæèéí òîîëëîãûí ä¿í”: Áèçíåñ ðåãèñòðèéí ñàíä á¿ðòãýëòýé, ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áàéãàà àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí àæèëëàã÷äûí òîî 2012 îíû 1 ä¿ãýýð óëèðëûí áàéäëààð 508980 áàéíà. Òóñ ñóäàëãààíä õàìðóóëñàí ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðóóäàä 349451 àæèëëàãñàä õàðüÿàëàãäàæ áàéíà. 17
  18. 18. 4. ժĪË̪ÐÈÉÍ ÇÀÕ ÇÝÝË ÄÝÕ ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ 4.1. ÎÐØÈË Áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ¿íäñýí çîðèëãî íü îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä àæèëëàõ õ¿÷íèé ÿìàð õýðýãöýý áèé áîëîõ áîëîìæòîé áàéãààã óðüä÷èëàí òîîöîí òîäîðõîéëæ, óëìààð õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí íèéë¿¿ëýëòèéã ýðýëòýä íèéö¿¿ëýí õýðýãæ¿¿ëýõ áîäëîãî, àðãà õýìæýýíèé àíõäàã÷ ìýäýýëëèéã á¿ðä¿¿ëýõ ÿâäàë þì. Ýíý á¿ëýãò ìàíàé ñóäàëãààíû ãîë öºì õýñýã áîëîõ èðýõ íýã æèëèéí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýã îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàð ãýñýí õóãàöààíû ÿëãààòàéãààð òàéëáàðëàí àâ÷ ¿çýõ áîëíî. Ñóäàëãààíû îðøèë õýñýãò äóðüäñàí÷ëàí ìàíàé óëñ íü áàéãàëü öàã óóðûí õ¿÷èí ç¿éëñýýñ õàìààðàëòàé óëèðëûí ÷àíàðòàé àæèëëàõ õ¿÷íèé õºäºë㺺íèé õýëáýëçýë ºíäºð áàéäàã. Èéìýýñ îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöàà íü ìàíàé óëñûí õóâüä óëèðëûí ÷àíàðòàé àæëûí áàéð õàìãèéí îëíîîð áèé áîëäîã õàâàð, çóíû óëèðëóóäûã õàìàð÷ áàéãàà ó÷ðààñ ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í ýäãýýð ñàðóóäàä íýëýýä ºíäºð àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëò áèé áîëîõûã áàòàòãàí õàðóóëñàí. Õàðèí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàð íü óëèðëûí ÷àíàðòàé õýëáýëçýë àðèëñàí áàéäàã ó÷ðààñ ýíý õóãàöààíä áèé áîëîõ àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý íü õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé øèíãýýõ ÷àäâàðûã èë¿¿ áîäèòîéãîîð õàðóóëñàí ¿ð ä¿í ãýæ îéëãîæ áîëíî. Áèä àæèë îëãîã÷äîîñ îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý áàéãàà ýñýõèéã àñóóæ, õýðýãöýýò àæèëëàõ õ¿÷èí íü ÿìàð ìýðãýæèë, óð ÷àäâàðòàé áàéõ ¸ñòîéã òóñãàé àñóóëòóóäààð òîäðóóëñàí. 4.2. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ 4.2.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý /2012.04-2012.09/ Äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé 6 ñàðä íèéò 57 ìÿíãà ãàðóé áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõ òîîöîî ãàðñàí. Ýíý íü 2012 îíû 1 ä¿ãýýð óëèðëûí áàéäëààð èäýâõòýé ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí5 àæèëëàãñàä äàðóé 7.8 õóâèàð ºñºõ áîëîìæòîé áàéãààã õàðóóëëàà. Çîðèëòîò õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷íèéã áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæèëòàí ãýñýí àíãèëëààð äýëãýðýíã¿é òàéëáàðëàÿ. Íèéò õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëòèéí õóâèéã ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàð áîëîí á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð õàðüöóóëàí äàðààõ Õ¿ñíýãò 4.1-ýýð õàðóóëüÿ. Ýíý õ¿ñíýãòýýñ ¿çýõýä áàéíãûí àæëûí áàéð äóíäæààð 10.7 õóâèàð ºñºõ òîîöîî ãàð÷ áàéíà. ªºðººð õýëáýë îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðä Ìîíãîëûí áàéíãûí õºäºëìºð ýðõëýã÷äèéí òîî 38593 õ¿íýýð íýìýãäýõ õàíäëàãàòàé áàéíà. 5 18 Ýíä çºâõºí ìàíàé ñóäàëãààíû çîðèëòîò ñàëáàðóóä áîëîõ óóë óóðõàé, õºäºº àæ àõóé, áàðèëãà, ¿éëäâýðëýë, õóäàëäàà, çî÷èä áóóäàë çîîãèéí ãàçàð, òýýâýð õàðèëöàà õîëáîî, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðóóäûí õýìæýýíä íýìýãäýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ºñºëòèéí áîëîìæ ãýæ îéëãîõ ¸ñòîé. ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  19. 19. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 4.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ áàéíãûí àæèëòàí, ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/ Ñàëáàð A B C D E F ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà G õîëáîî H ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Áàðóóí á¿ñ 10.9 5.4 12.9 9.7 25.3 8.9 Õàíãàéí á¿ñ 10.4 4.4 12.7 12.7 21.4 18.7 Òºâèéí á¿ñ 28.5 4.2 53.8 15.4 14.3 7.7 0.0 3.7 11.7 8.2 16.4 20.1 13.5 8.5 12.2 17.4 5.7 13.5 Óëñûí õýìæýýíä 10.5 8.6 11.1 16.3 6.4 14.6 23.5 0.9 22.7 11.5 13.9 13.9 11.4 12.7 13.1 11.2 21.6 23.1 3.3 8.3 11.2 10.6 11.0 10.7 Ç¿¿í á¿ñ Óëààíáààòàð Ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðûí òàðõàëòààð àâ÷ ¿çâýë óóë óóðõàé, õóäàëäààíû ñàëáàðóóäààñ áóñàä ñàëáàðóóäàä õî¸ð îðîíòîé òîîíû ºñºëò ãàðàõààð òîîöîîëîãäñîí áà áàðèëãûí ñàëáàðò áàéíãûí àæèëòíû õàìãèéí ºíäºð ºñºëò, õàðèí ýñðýãýýðýý õóäàëäààíû ñàëáàðò õàìãèéí áàãà ºñºëò áèé áîëîõîîð òîîöîîëîãäñîí. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä óëñûí õýìæýýíä Äóíäãîâü áîëîí ªìíºãîâü àéìãóóäàä õàìãèéí îëîí áàéíãûí àæëûí áàéð áèé áîëîõîîð áàéãàà íü òºâèéí á¿ñèéí àæèëëàõ õ¿÷íèéã èõ õýìæýýãýýð ºñºõºä íºëººëæ áóé ãîë õ¿÷èí ç¿éë áîëæ áàéíà. ßëàíãóÿà òºâèéí á¿ñèéí àéìãóóäàä ¿éëäâýðëýë, õºäºº àæ àõóé, òýýâýð õàðèëöàà õîëáîî, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðóóä óëñûí äóíäàæààñ ºíäºð ò¿âøèíä áàéíãûí àæèëëàõ õ¿÷íèéã øèíãýýõ áîëîìæ àæèãëàãäëàà. ̺í ò¿¿í÷ëýí îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºº îðîí íóòàãò ºíãºðñºí æèëòýé õàðüöóóëàõàä áàéäàë íýëýýä ñàéæèð÷, îëîí òîîíû àæèëëàõ õ¿÷ õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéãàà íü áàðóóí á¿ñ áîëîí õàíãàéí á¿ñèéí àéìãóóäàä áàéíãûí àæèëòàí 10-ààñ äýýø õóâèàð ºñºõ ¿ð ä¿íãýýñ õàðàãäëàà. Õ¿ñíýãò 4.2-ò îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé 6 ñàðûí ò¿ð àæëûí áàéðíû òàëààðõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýíèé òºëºâ áàéäëûã õàðóóëàâ. Óëñûí õýìæýýíä ýíý õóãàöààíä ò¿ð àæëûí áàéð 4.8 õóâèàð ºñ÷, 19211 ò¿ð àæëûí áàéð Ìîíãîëûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä øèíýýð áèé áîëîõ òîîöîî ãàðñàí. պ人 àæ àõóé, áàðèëãûí ñàëáàðò áèé áîëîõ îëîí òîîíû ò¿ð àæëûí áàéð íü íèéò ä¿íä õàìãèéí õ¿÷òýé íºëºº ¿ç¿¿ëñýí. ßëàíãóÿà õàíãàéí á¿ñèéí Àðõàíãàé àéìàã, ç¿¿í á¿ñèéí Õýíòèé àéìàã, òºâèéí á¿ñèéí Ñýëýíãý, Òºâ, Äàðõàí-Óóë àéìãóóäàä õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðò àæèëëàõ ò¿ð àæèëòíóóäûí ýðýëò õýðýãöýý áóñàä àéìãóóäòàé õàðüöóóëàõàä èõ áàéíà. Á¿ñ íóòãèéí áàéðøëààð òºâèéí á¿ñ ìºí àäèë ò¿ð àæèëòàí øèíãýýõ ÷àäâàð õàìãèéí ºíäºð áàéõ áà ÿëàíãóÿà Ñýëýíãý, Òºâ, Äàðõàí-Óóë àéìãóóäûí àæèëëàõ õ¿÷íèé øèíãýýõ ÷àäâàð èõ áàéõààð áàéíà. ̺í áàðóóí á¿ñ íóòãèéí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä íýëýýä ýåðýã õ¿ëýýëò àæèãëàãäàæ áàéõààð áàéãàà íü Ãîâü-Àëòàé, Õîâä àéìãóóäûí ¿ð ä¿íãýýñ õàìààðàëòàé þì. 19
  20. 20. Õ¿ñíýãò 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ ò¿ð àæèëòàí: ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/ Ñàëáàð A B C D E F ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà G õîëáîî H ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Áàðóóí á¿ñ 27.1 7.2 7.7 34.1 3.7 0.0 Õàíãàéí á¿ñ 64.5 0.0 1.8 11.2 4.5 23.8 Òºâèéí á¿ñ 39.4 4.2 35.2 11.9 5.8 0.0 Ç¿¿í á¿ñ 90.6 3.6 14.0 7.1 2.4 2.4 20.5 2.3 2.4 15.5 0.7 1.2 Óëñûí õýìæýýíä 45.5 2.4 2.7 16.5 1.0 2.4 0.0 0.0 0.0 1.6 1.1 0.9 1.9 11.1 0.1 5.7 1.7 18.0 0.0 6.6 3.0 3.8 2.7 4.8 Óëààíáààòàð Äàðààõ çóðàãò îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé 6 ñàðä áèé áîëîõ õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýã ¿ç¿¿ëñýí. Çîðèëòîò õóãàöààíä íèéò øààðäàãäàõ àæèëòíû òîî 7.8 õóâèéí ºñºëòòýéãýýð 57804 áàéõààð áàéíà. Çóðàã 4.1. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷: ò¿ð áîëîí áàéíãûí àæèëòàí /á¿ñýýð-õóâèàð/ Õ¿ñíýãò 4.3-ò îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé 6 ñàðä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä øààðäàãäàõ áàéíãûí áà ò¿ð àæèëòíû òîîã ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð ¿ç¿¿ëýâ. 20 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  21. 21. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 4.3. Îéðûí íýã æèëèéí ýõíèé 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò õýðýãöýý, áàéíãûí áà ò¿ð àæèëòàí, õóâèàð áà òîîí ¿ç¿¿ëýëòýýð Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð ÁÐÑ-ä á¿ðòãýëòýé ÀÀÍÁ-ûí àæèëòíû òîî A B C D E F ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà G õîëáîî H ¯éë÷èëãýý Á¿ãä 14722 22674 63634 39870 69099 16273 Áàéíãûí àæèëòíû õýðýãöýý Õóâèàð Òîîãîîð 10.5 1546 8.6 1950 11.1 7063 16.3 6499 6.4 4422 14.6 2376 Ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýý Õóâèàð Òîîãîîð 45.5 6699 2.4 544 2.7 1718 16.5 6579 1.0 691 2.4 391 40938 13.9 5690 0.9 368 82241 349451 11.0 10.7 9047 38593 2.7 4.8 2221 19211 4.2.2. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý /2012.10-2013.03/ Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàð ãýäýã íü íàìàð, ºâëèéí óëèðàëòàé äàâõàöñàí ñàðóóä ó÷ðààñ óëèðëûí ÷àíàðòàé ò¿ð àæèëòíóóäûí ýðýëò õýðýãöýý áóóðñàí áàéäàã. Èéì ÷ ó÷ðààñ ýíý õóãàöààíä òîäîðõîéëîãäîæ áóé àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëýò õýðýãöýý íü ýõíèé 6 ñàðòàé õàðüöóóëàõàä 2 äàõèí áàãà áàéõààð òîîöîîëîãäîæ áàéãàà þì. Äàðààõ õ¿ñíýãò 4.4-ò îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä áèé áîëîõ áàéíãûí àæèëòíû õýðýãöýýã á¿ñ íóòãèéí áàéðøèë áîëîí ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðààð õàðüöóóëàí õàðóóëëàà. ¯íäñýíäýý ýíý õóãàöààíä áàéíãûí àæèëëàõ õ¿÷íèé òîî 4.8 õóâèàð áóþó 15 ìÿíãà ãàðóéãààð íýìýãäýõ áîëîìæòîé áàéíà. Õ¿ñíýãò 4.4. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ áàéíãûí àæèëòàí: ñàëáàð áîëîí á¿ñýýð /õóâèàð/ A B C D E F G H Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Áàðóóí á¿ñ 0.9 0.0 2.3 7.6 2.6 9.6 Õàíãàéí á¿ñ 9.5 0.0 2.1 0.6 2.6 4.8 Òºâèéí á¿ñ 0.0 28.6 0.3 0.0 2.7 4.1 Ç¿¿í á¿ñ 0.0 0.4 0.8 0.0 0.0 1.1 0.2 2.7 3.7 2.4 13.8 4.1 Óëñûí õýìæýýíä 0.7 2.6 2.9 2.5 13.2 4.8 3.5 1.1 0.0 0.0 2.6 2.4 0.8 3.9 1.5 1.4 2.3 1.6 1.1 0.6 0.9 5.4 1.1 4.8 Óëààíáààòàð Óëñûí õýìæýýíä õóäàëäààíû ñàëáàðò áóñàä ñàëáàðòàé õàðüöóóëàõàä ýðñ èõ áóþó 9100 îð÷èì áàéíãûí àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý õ¿ëýýãäýæ áàéãàà áà Óëààíáààòàðò õàìãèéí èõ áóþó 7800 áàéíãûí àæèëòàí íýìýãäýíý. ̺í áàðóóí á¿ñèéí àéìãóóä, ÿëàíãóÿà Áàÿí-ªëãèé, Çàâõàí àéìãèéí çàõ çýýëèéí áàãòààìæààñ øóóä õàìààðàëòàéãààð çî÷èä áóóäàë ðåñòîðàí êàôåíû ñàëáàðò áàéíãûí àæèëëàõ õ¿÷íèé áàãàã¿é ºñºëò ãàðàõààð òîîöîîëîãäñîí. 21
  22. 22. Á¿ñ íóòãèéí õóâüä Óëààíáààòàðûí õýìæýýíä îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õàìãèéí îëîí áàéíãûí àæëûí áàéð áèé áîëæ, 13 ìÿíãà 700 îð÷èì èðãýí øèíýýð àæèëòàé áîëîõ áîëîìæ áàéãààã ìàíàé ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í õàðóóëëàà. Îðîí íóòãààñ áàðóóí á¿ñýä, ÿëàíãóÿà Áàÿí-ªëãèé, Çàâõàí, Õîâä àéìãóóä, õàíãàéí á¿ñýýñ Õºâñãºë àéìàã, òºâèéí á¿ñýýñ ªìíºãîâü àéìãèéí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí îð÷èí õàìãèéí ýåðýã áàéõààð áàéíà. Õ¿ñíýãò 4.5-ä îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ ò¿ð àæèëòíû ýðýëò õýðýãöýýã á¿ñýýð áîëîí ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð õàðüöóóëàí ¿ç¿¿ëñýí. Õ¿ñíýãò 4.5. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ ò¿ð àæèëòàí: á¿ñ áîëîí ñàëáàðààð /õóâèàð/ A B C D E F G H Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Áàðóóí á¿ñ 177.3 0.0 0.7 3.9 0.0 0.4 Õàíãàéí á¿ñ 0.0 0.0 0.3 0.0 0.0 0.0 Òºâèéí á¿ñ 0.4 0.0 0.0 5.7 0.0 0.0 Ç¿¿í á¿ñ 0.0 0.0 0.0 0.5 0.0 0.0 0.0 0.1 0.6 1.6 0.04 0.4 Óëñûí õýìæýýíä 28.1 0.1 0.4 1.5 0.04 0.4 0.6 0.7 0.0 0.0 0.0 0.1 0.0 10.9 0.0 0.1 2.1 0.8 0.0 0.1 0.1 0.4 0.1 0.9 Óëààíáààòàð Äýýðõ õ¿ñíýãò íü äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí àæèëëàõ õ¿÷íèé õàìãèéí áàãà ºñºëòèéã õàðóóëæ áàéíà. ªºðººð õýëáýë çîðèëòîò õóãàöààíä íèéò 5709 ò¿ð àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõ áà ýíý íü íèéò àæèëëàõ õ¿÷íèéã 0.9 õóâèàð ºñºõèéã ¿ç¿¿ëæ áàéãàà þì. ¯íäñýíäýý õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðûã ýñ òîîöâîë ýäèéí çàñãèéí á¿õèé ë ñàëáàðò ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýý òóí áàãà áàéõ òºëºâòýé áàéíà. պ人 àæ àõóéí ñàëáàðûí ýíýõ¿¿ ºñºëòèéí ä¿íä Õîâä àéìàãò áèé áîëîõ îëîí òîîíû ò¿ð àæëûí áàéð øóóä íºëººëñºí áà óëñûí õýìæýýíä ýíý ñàëáàðò íèéò 4500 îð÷èì ò¿ð àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéíà. ̺í áàðèëãûí ñàëáàðò 700 îð÷èì, ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò 290 îð÷èì ò¿ð àæëûí áàéð áèé áîëîõîîð áàéãàà íü áóñàä ñàëáàðòàé õàðüöóóëàõàä èõ áàéíà. Áàðóóí á¿ñèéí àéìãóóäàä îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õàìãèéí îëîí ò¿ð àæèëòàí õýðýãöýýòýé áàéõ òºëºâ ãàðëàà. Õîâä àéìàãò áèé áîëîõ õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðûí ò¿ð àæëûí áàéð, Áàÿí-ªëãèé àéìàãò áèé áîëîõ áàðèëãûí ñàëáàðûí ò¿ð àæëûí áàéð, Çàâõàí àéìàãò áèé áîëîõ ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðûí ò¿ð àæëûí áàéðóóä íü áàðóóí á¿ñ íóòàã òºäèéã¿é óëñûí õýìæýýíèé íýãäñýí ä¿íä øóóä íºëºº ¿ç¿¿ëñýí. Íýãòãýí ¿çâýë áàðóóí á¿ñýä 4600 ãàðóé, Óëààíáààòàðò 860 ãàðóé, òºâèéí á¿ñýä 190 ãàðóé ò¿ð àæëûí áàéð áèé áîëîõîîð òîîöîîëîãäñîí áà õàíãàéí á¿ñ áîëîí ç¿¿í á¿ñýä ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýý îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä áàðàã ãàðàõã¿é áàéõ òºëºâ àæèãëàãäëàà. Äàðààõ çóðàã 3.2-ò îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä áèé áîëîõ áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýíèé á¿ñ íóòãààð õàðüöóóëàí ¿ç¿¿ëëýý. Ýíý õóãàöààíä øààðäàãäàõ íèéò áàéíãûí àæèëòíû òîî 15325 áóþó 4.8 õóâèéí ºñºëò, ò¿ð àæèëòíû òîî íü 5709 áóþó 0.9 õóâèéí ºñºëò äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä ¿¿ñýõ áîëîìæ áàéãààã õàðóóëæ áàéãàà þì. 22 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  23. 23. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Çóðàã 4.2. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíä õýðýãöýýòýé áàéõ àæèëëàõ õ¿÷: áàéíãûí áà ò¿ð àæèëòàí /á¿ñýýð-õóâèàð/ Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä ìàíàé õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä õýðýãöýýòýé áàéõ áàéíãûí áîëîí ò¿ð àæèëëàõ õ¿÷íèéã ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàð á¿ðýýð òàðõààí íýãòãýí ¿ç¿¿ëüå. Õ¿ñíýãò 4.6. Îéðûí íýã æèëèéí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðûí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò õýðýãöýý: õóâèàð áà òîîí ¿ç¿¿ëýëòýýð Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð A B C D E F ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà G õîëáîî H ¯éë÷èëãýý Á¿ãä ÁÐÑ-ä á¿ðòãýëòýé ÀÀÍÁ-ûí àæèëòíû òîî 14722 22674 63634 39870 69099 16273 Áàéíãûí àæèëòíû õýðýãöýý Õóâèàð Òîîãîîð 0.7 103 2.6 590 2.9 1845 2.5 997 13.2 9121 4.8 781 Ò¿ð àæèëòíû õýðýãöýý Õóâèàð Òîîãîîð 28.1 4517 0.1 14 0.4 282 1.5 694 0.04 23 0.4 52 40938 2.4 983 0.1 8 82241 349451 1.1 4.8 905 15325 0.1 0.9 119 5709 Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íä òîäîðõîéëîãäñîí îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàðä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä áèé áîëîõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýã íýãòãýí ¿çâýë áàðèëãà áîëîí õóäàëäààíû ñàëáàðò õàìãèéí îëîí àæèëëàõ õ¿÷ õýðýãöýýòýé áàéæ, ýñðýãýýðýý çî÷èä áóóäàë ðåñòîðàí êàôå áîëîí óóë óóðõàéí ñàëáàðò õàìãèéí öººí àæèëëàõ õ¿÷ õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéíà. 23
  24. 24. Õ¿ñíýãò 4.7. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý /ýäèéí çàñãèéí ñàëáàðààð/ Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Îéðûí 1 æèëèéí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýý /òîîãîîð/ Ýõíèé 6 ñàð Ñ¿¿ë÷èéí 6 Ñ¿¿ë÷èéí Ýõíèé 6 ñàð Íèéò áàéíãûí ñàð áàéíãûí 6 ñàð ò¿ð ò¿ð àæèëòàí àæèëòàí àæèëòàí àæèëòàí àæèëòàí 1546 6699 103 4517 12865 1950 544 590 14 3098 7063 1718 1845 282 10908 6499 6579 997 694 14769 4422 691 9121 23 14257 2376 391 781 52 3600 5690 368 983 8 7049 9047 38593 2221 19211 905 15325 119 5709 12292 78838 4.3. ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÝÝÐÕ ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÝÐÝËÒ ÕÝÐÝÃÖÝÝ Ýíýõ¿¿ ñóäàëãààíû àæëûí íýã ãîë çîðèëò íü äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä ÿìàð àæèë ìýðãýæë¿¿äýýð õàìãèéí îëîí àæèëëàõ õ¿÷èí õýðýãöýýòýé áàéõûã òîäîðõîéëñîíîîð îéðûí õóãàöààíä ýðýëòòýé áàéõ ìýðãýæë¿¿äèéí òàëààðõ ìýäýýëëèéã õýðýãëýã÷äýä õ¿ðãýõ ÿâäàë þì. Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýñ õàðàõàä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä íèéò 900 ãàðóé àæèë ìýðãýæë¿¿äýýð àæèëëàõ õ¿÷èí õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéãàà áà õàìãèéí ºíäºð õýðýãöýýã õàðóóëæ áóé 20 àæèë ìýðãýæë¿¿äýä íèéò õýðýãöýýò àæèëëàõ õ¿÷íèé 60.9 õóâü íü õàðüÿàëàãäàæ áàéíà. Ýäãýýð ýðýëòòýé 20 àæèë ìýðãýæë¿¿äýä áàðèëãûí ñàëáàðò õàìààðàõ àæèë ìýðãýæë¿¿äèéí ýçëýõ õóâü ìàø ºíäºð áàéãàà þì. Ìºí ¿éë÷èëãýý áîëîí ¿éëäâýðëýë, õóäàëäààíû ñàëáàðûí àæèë ìýðãýæë¿¿äýýð àæèëëàõ õ¿÷èí õàìãèéí èõ õýðýãöýýòýé áàéõààð áàéíà. Æèøýýëáýë, áàðèëãûí ñàëáàðò áàðèëãà óãñðàëòûí òóñëàõ àæèëòàí, áàðèëãà óãñðàëòûí ìóæààí, ºðëºã÷èí, õîëáîãäîõ áóñàä àæèëòàí, çàì èíä¿¿äëýãèéí àæèëòàí, àðìàòóð÷èí, öàõèëãààí÷èí, áàðèëãà óãñðàëòûí èíæåíåð¿¿ä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõààð áàéíà. ̺í õóäàëäààíû ñàëáàðò áîðëóóëàã÷, æèæèãëýíãèéí ãàçðûí õóäàëäàà÷èí, áîðëóóëàëò ìàðêåòèíãèéí ìåíåæåð, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðò õàìãààëàëòûí àëáàíû àæèëòàí, 纺ã÷, òîãîî÷, ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò ¿éëäâýðëýë àæ àõóéí òóñëàõ àæèëòàí, õ¿íñ óíäààíû òåõíîëîãè÷èä òóñ òóñ ýðýëò èõòýé áàéõ òîîöîî ãàðñàí. Õ¿ñíýãò 4.8-ä îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõ 20 àæèë ìýðãýæëèéã ýðýìáýëýí æàãñààâ. 24 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  25. 25. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 4.8. Îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä õàìãèéí ýðýëòòýé áàéõ àæèë ìýðãýæëèéí æàãñààëò, ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð: ¯ÀÌÀÒ-08 5242-12 9313-11 6111-00 9329-12 5414-00 8322-11 5120-00 5131-11 8332-00 7123-11 7115-11 7112-00 7114-13 7114-11 7212-14 5223-11 7411-11 1221-00 2145-24 2411-00 Àæèë ìýðãýæëèéí íýð Áîðëóóëàã÷ Òóñëàõ àæèëòàí, áàðèëãà óãñðàëòûí Òàðèàëàí÷, íîãîî÷èí ¯éëäâýðëýë, àæ àõóéí òóñëàõ àæèëòàí Õàìãààëàëòûí àëáàíû àæèëòàí Æîëîî÷ /òàêñè, á¿õýýãò òýðýã, à÷ààíû, òîì òýðýãíèé æîëîî÷/ Òîãîî÷ Ǻºã÷ Õ¿íä äààöèéí ìàøèí, òîì òýðýãíèé æîëîî÷ Çàñàë÷èí, øàâàð÷èí Áàðèëãà óãñðàëòûí ìóæààí ªðëºã÷èí, õîëáîãäîõ áóñàä àæèëòàí Çàì èíä¿¿äëýãèéí àæèëòàí Àðìàòóð÷èí Ãàãíóóð÷èí Õóäàëäàà÷èí /æèæèãëýíãèéí ãàçðûí/ Öàõèëãààí÷èí Áîðëóóëàëò, ìàðêåòèíãèéí ìåíåæåð Òåõíîëîãè÷, õ¿íñ, óíäààíû Íÿãòëàí áîäîã÷ ªñºëò 5324 4013 2629 2016 1134 Áóóðàëò 1 Öýâýð ºñºëò 5324 4013 2629 2016 1133 1071 1071 727 679 727 679 648 648 577 570 522 497 490 437 404 375 350 335 328 577 570 522 497 490 437 395 375 350 335 328 9 Òýìäýãëýë: Äýëãýðýíã¿éã ñòàòèñòèê õ¿ñíýãò 2-ò õàðóóëñàí. Àæèë îëãîã÷èä õýðýãöýýò àæèëëàõ õ¿÷èí íü ìýðãýæëèéí áîëîí òåõíèêèéí óð ÷àäâàðòàé áàéõààñ ãàäíà õàðèëöààíû óð ÷àäâàðûí òºëºâøèë, êîìïüþòåð, òåõíèêèéí ìýäëýã, ãàäààä õýëíèé ìýäëýãòýé áàéõ çýðýã íýìýëò óð ÷àäâàðóóäàä èë¿¿ èõ à÷ õîëáîãäîë ºãäºã. ̺í àæèë îëãîã÷äîä áýðõøýýë áîëäîã ç¿éë áóþó àæèë õèéõ ÷èí õ¿ñýëã¿é, óÿí õàòàí à÷ààëàë äààõ ÷àäâàðã¿é, õàðèóöëàãàã¿é àæèë÷èä èõ áàéäàã áà øèíý àæèëòàí àâàõàä ýíý øààðäëàãóóäûã îíöãîé àíõààð÷, öààøèä õºäºëìºðò õàíäàõ çºâ õàíäëàãûã òºëºâø¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð òºð çàñãèéí áîäëîãî, ¿éë àæèëëàãààã õàíäóóëàõ øààðäëàãà áàéãààã äàõèí ñàíóóëëàà. 25
  26. 26. 5. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË 5.1. ÎÐØÈË Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí çºð¿¿ãýýñ ¿¿äýëòýé íýã ¿çýãäýë íü àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë þì. Ýíýõ¿¿ ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí çºð¿¿ã òîîí áîëîí ÷àíàðûí òàëààñ íü àâ÷ ¿çýõ ¸ñòîé þì. ªºðººð õýëáýë òóõàéí àæèë ìýðãýæëýýð õè÷íýýí òîîíû àæèëòàí, ìýðãýæèëòýí äóòàãäàëòàé áàéñàí íü òîîí çºð¿¿ã õàðóóëäàã. Õàðèí òóõàéí àæëûí áàéðàíä òàâèãäàõ øààðäëàãà, òóõàéí àæèë ìýðãýæëèéí õ¿ðýýíä ýçýìøñýí áàéõ ¸ñòîé ìýäëýã, óð ÷àäâàð, õàíäëàãûã ýçýìøýýã¿é, òºëºâø¿¿ëýýã¿é áàéäàë íü ÷àíàðûí çºð¿¿ã èëòãýæ áàéãàà õ¿÷èí ç¿éë ãýæ îéëãîäîã. Áèä ýíýõ¿¿ ñóäàëãààãààðàà äàìæóóëàí ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä äîòîîäûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé òîîí äóòàãäëûã òîäîðõîéëîõîîñ ãàäíà, àæèë îëãîã÷äûí õóâüä áýðõøýýë áîëäîã àæèëëàõ õ¿÷íèé ÷àäàìæèéí õîìñäîëûã òîäðóóëàõûã õè÷ýýñýí áà ¿ð ä¿íãèéí ìýäýýëëèéã ýíý õýñýãò òàíèëöóóëæ áàéíà. Áàðîìåòðèéí ñóäàëãàà íü õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéã õºãæ¿¿ëýõ ìýäýýëëèéí ãîë ¿¿ñâýð áºãººä óðüä÷èëàí ñàíóóëàõ òîãòîëöîîíû íýã ÷óõàë õýñýã ãýäãýýðýý ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé. Òóõàéëáàë, ñóäàëãààãààð õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýýð øèíý àæèë ìýðãýæèë áèé áîëæ áóéã òîäîðõîéëáîë áîëîâñðîëûí ñàëáàðûã õàíãàëòòàé íèéë¿¿ëýëòèéã õèéäýã áîëãîõ, òîãòâîðòîé áîäëîãî ÿâóóëàõ õýðýãòýé. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûã òîäîðõîéëñîíîîð òºð ýíýõ¿¿ ýäèéí çàñãèéí àëäàãäëààñ óðüä÷èëàí ñýðãèéëýõ àðãà õýìæýýã àâàõàä òóñ äºõºì áîëäîãîîðîî ÷óõàë à÷ õîëáîãäîëòîé ìýäýýëýë áîëæ ÷àääàã. 5.2. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄËÛÍ ÄÀÐÀÌÒ Ñóäàëãààíä õàìðàãäñàí àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí 19.2 õóâü ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä îðñîí áàéíà. Ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðûí òàðõàëòààð ¿éëäâýðëýë áîëîí áàðèëãûí ñàëáàð õàìãèéí èõýýð áóþó 24-ýýñ äýýø õóâèéí àæèë ýðõëýëòèéí áîëîìæèéã àëäñàí áà, ýñðýãýýðýý õºäºº àæ àõóéí ñàëáàðûí àæèë îëãîã÷èä õàìãèéí áàãà áóþó 4 õóâü íü àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä øóóä íýðâýãäñýí áàéíà. Õ¿ñíýãò 5.1-ä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí äàðàìòûã ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð òóñ á¿ðýýð ¿ç¿¿ëýâ. Õ¿ñíýãò 5.1. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë: ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðààð Ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð A B C D E F ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà G õîëáîî H ¯éë÷èëãýý Á¿ãä 26 Ò¿¿âýðò õàìðàãäñàí ÀÀÍÁ òîîãîîð 222 153 538 409 463 236 ÀÀÍÁ-ûí òîî Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä îðñîí ÀÀÍÁ òîîãîîð 9 25 131 104 83 50 Ò¿¿âýðò ýçëýõ õóâü õóâèàð 4 16.3 24.3 25.4 17.9 21.1 147 23 15.6 705 2873 126 551 17.8 19.2 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  27. 27. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ Õ¿ñíýãò 5.2-ò ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíû àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí õýìæýýã òóõàéí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãûí îäîîãèéí àæèë÷äûí òîîíä ýçëýõ õóâèàð ¿ç¿¿ëñýí. Òóñ õ¿ñíýãòýýñ Ìîíãîë Óëñûí õºäºëìºðèéí çàõ çýýë 11.2 õóâèéí àæèë ýðõëýëòèéí áîëîìæîî àëäñàíûã õàðæ áîëíî. Õ¿ñíýãò 5.2. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë: Ýäèéí çàñàãò øààðäàãäàõ àæèëëàõ õ¿÷íèé òîîíû õýìæ¿¿ð, òîîãîîð áà àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä ºðòñºí ÀÀÍÁ-ûí àæèëòàíä ýçëýõ õóâèàð Ñàëáàð A B C D E F G H ÕÀÀ Óóë óóðõàé ¯éëäâýðëýë Áàðèëãà Õóäàëäàà ÇÁÐÊ Òýýâýð, õàðèëöàà õîëáîî ¯éë÷èëãýý Á¿ãä Äóòàãäàëòàé áàéñàí ÀÀÍÁ-ûí àæèëòàí òîîãîîð 248 5149 9859 7436 5643 1764 1908 9857 41864 Àæèëòíû òîî Äóòàãäàëòàé îðîí òîî òîîãîîð 60 257 928 1659 614 203 361 596 4678 Ò¿¿âýðò ýçëýõ õóâü õóâèàð 24.2 4.9 9.4 22.3 10.9 11.5 18.9 6.1 11.2 Áàðèëãà, õºäºº àæ àõóé, òýýâýð õàðèëöàà õîëáîîíû ñàëáàðóóäàä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë õàìãèéí èõýýð ¿¿ññýí áàéíà. Ýäãýýð ñàëáàðóóäûí õóâüä íýã òàëààñ óëèðëûí ÷àíàðòàé ò¿ð àæèëòíóóäûí ýðýëò õýðýãöýý ìàø èõ áàéäàãòàé õîëáîîòîéãîîð, íºãºº òàëààñ ìýðãýæèëòýéãýýñ èë¿¿òýéãýýð ìýðãýæèëã¿é òóñëàõ àæèëòíû ýðýëò õýðýãöýý èõ áàéäàã çýðýã õ¿÷èí ç¿éëñýýñ õàìààð÷ õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä íèéë¿¿ëýëò õàíãàëòòàé õýìæýýíä õèéãäýæ ÷àäàëã¿é, àæèëëàõ õ¿÷íèé õîìñäîëä ºðòñºí áàéõ òàëòàé. Çóðàã 5.1-ò àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûã îäîîãèéí áàéãàà àæèëòíû õóâèàð áà á¿ñýýð ¿ç¿¿ëýâ. Á¿õ á¿ñ¿¿ä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä ºðòñºí áà áàðóóí á¿ñèéí àéìãóóäàä àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë õàìãèéí èõ ãàðñàí íü 2011 îíû ñóäàëãààòàé àäèëõàí ¿ð ä¿í áàéëàà. Óëààíáààòàðûí àæèë îëãîã÷èä íèéò àæèëòàíä ýçëýõ áàéäëààð 2.7 õóâèéí àæèë ýðõëýëòèéí áîëîìæèéã àëäñàí áàéãàà íü óëñûí äóíäæààñ 0.1 õóâèàð ºíäºð áàéãàà þì. Çóðàã 5.1. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë á¿ñýýð: àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàë íèéò àæèëòàíä ýçëýõ õóâèàð, á¿ñýýð 27
  28. 28. Óëñûí õýìæýýíä Óâñ àéìàã õàìãèéí èõýýð àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäàëä ºðòñºí áà ¿éëäâýðëýë, áàðèëãà, ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàðóóäûí àæèëòíóóä ýíý àéìàãò òóí õîìñ áàéñàí íü øóóä íºëººëæýý. Õàðèí Ãîâü-Àëòàé, Çàâõàí, Äóíäãîâü, Ñýëýíãý,Òºâ, Õýíòèé àéìãóóä ºíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí á¿ðýí áîëîìæîîðîî àæèëëàæ ÷àäñàí áàéãààã óã ñóäàëãààíû ¿ð ä¿í õàðóóëëàà. 5.3. ÀÆÈËËÀÕ Õ¯×ÍÈÉ ÄÓÒÀÃÄÀË ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÝÝÐ ªíãºðñºí íýã æèëèéí õóãàöààíä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä õàìãèéí èõýýð äóòàãäàæ áàéñàí àæèë ìýðãýæë¿¿äèéã Õ¿ñíýãò 6.3-ò ¿ç¿¿ëýâ. Àæèë ìýðãýæëèéí ¯ÀÌÀÒ-08-ûí àíãèëëààð êîäëîæ, õàìãèéí èõýýñ áàãàðóó ýðýìáýëýí æàãñààñàí áºãººä äýëãýðýíã¿é õ¿ñíýãòèéã ñòàòèñòèêèéí õàâñðàëò äàõü Ñòàòèñòèê õ¿ñíýãò 1-ò ¿ç¿¿ëñýí. Õ¿ñíýãò 5.3. Àæèëëàõ õ¿÷íèé äóòàãäëûí îðîí òîî: ¯ÀÌÀÒ-08 àíãèëëààð áà õàìãèéí ýðýëòòýé àæèë ìýðãýæëýýð ¯ÀÌÀÒ êîä 9313-11 9329-12 8322-12 5414-00 2142-11 7114-11 2144-30 7115-11 7533-13 5120-11 7123-11 8111-31 7112-00 3115-32 7212-00 7512-27 7411-11 5223-11 9333-16 5131-11 1221-00 7126-12 7511-11 2145-24 ÀÆÈË ÌÝÐÃÝÆËÈÉÍ ÍÝÐ Òóñëàõ àæèëòàí, áàðèëãà óãñðàëòûí ¯éëäâýðëýë, àæ àõóéí òóñëàõ àæèëòàí Æîëîî÷, òàêñèíû Õàìãààëàëòûí àëáàíû àæèëòàí Èíæåíåð, áàðèëãà óãñðàëòûí Àðìàòóð÷èí Ìåõàíèê÷, èíæåíåð, àâòîìàøèíû Áàðèëãà óãñðàëòûí ìóæààí θäîë÷èí, ñ¿ëæìýë ýäëýëèéí Òîãîî÷ Çàñàë÷èí, øàâàð÷èí Çàñâàð÷èí, õºäºëã¿¿ðèéí ªðëºã÷èí, õîëáîãäîõ áóñàä àæèëòàí Òåõíèê÷, èíæåíåðèéí òîîöîîëîã÷ Ãàãíóóð÷èí Íàðèéí áîîâ õèéã÷ Öàõèëãààí÷èí Õóäàëäàà÷èí /æèæèãëýíãèéí ãàçðûí/ À÷èã÷, äýëã¿¿ðèéí Ǻºã÷ Áîðëóóëàëò, ìàðêåòèíãèéí ìåíåæåð Ñàíòåõíèê÷, õîîëîé çàñâàð÷èí Ìàõ, ìàõàí á¿òýýãäýõ¿¿íèé áîëîâñðóóëàõ ¿éëäâýðëýëèéí àæèëòàí Òåõíîëîãè÷, õ¿íñ óíäààíû 2011 îíä äóòàãäñàí àæèëòàí /îðîí òîî/ 773 218 200 151 131 116 110 101 96 95 86 76 74 67 66 65 63 55 52 47 41 41 39 35 Õýðýãöýýò àæèëòàí àâàõäàà ìýäýýëëèéí ÿìàð ýõ ñóðâàëæèéã àøèãëàäàã òàëààð òîäðóóëàõàä ¿ð ä¿í íü ºíãºðñºí æèëèéí ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íòýé àäèëõàí ãàðñàí. Ýíý íü åðºíõèé人 ìàíàé õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä àæèëëàõ õ¿÷íèé ìýäýýëýë ò¿ãýýõ, õ¿ëýýí àâàõ ¿íäñýí õýðýãñýë íü õýâëýë ìýäýýëëèéí õýðýãñë¿¿ä áîëñîí áîëîõûã õàðóóëæ áàéíà. ªºðººð 28 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  29. 29. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ õýëáýë íèéò àæèë îëãîã÷äûí 34.1 õóâü ñîíèí áîëîí òåëåâèçèéí çàðààð äàìæóóëàí àæëûí áàéðíû çàð ìýäýýëëèéã ò¿ãýýæ, øèíý àæèëòàí àâäàã ãýæ õàðèóëñàí áàéãàà íü õàìãèéí ºíäºð õóâèéã ¿ç¿¿ëñýí. ̺í ò¿¿í÷ëýí èðãýä ººðñ人 õàíääàã, òàíèë òàë, õàìààòàí ñàäàí, íàéç íºõºä ãýõ ìýò áóñäûí àìàí ìýäýýëëýýð äàìæñàí ìýäýýëëèéí óðñãàë íü øèíý àæèëòàí àâàõàä èõýýð íºëººëäºã áàéíà. Àæèë îëãîã÷èä øèíý àæèëòàí àâàõàä òóëãàðäàã áýðõøýýë áîëîí Ìîíãîëûí àæèëëàõ õ¿÷èíä õàìãèéí ò¿ãýýìýë áàéãàà äóòàãäëûã ñóäëàí ¿çýõýä õºäºëìºðèéí çàõ çýýëä àæëûí õàðèóöëàãà ñóë, òîãòâîðòîé àæèëëàäàãã¿é, àæèëäàà õàíäàõ ÷èí ñýòãýë, ººðèéìñºã áàéäàë äóòàãääàã ãýñýí õºäºëìºðèéí õàíäëàãûí òºëºâøëèéí àñóóäëóóä íü ìýðãýæèëòýé áîëîí ºíäºð óð ÷àäâàðòàé àæèëòíû õ¿ðýëöýýíèé àñóóäëààñ èë¿¿ èõýýð íýðëýæ áóé ò¿ãýýìýë áýðõøýýë¿¿ä áàéëàà. Äàðààõ íýð á¿õèé áýðõøýýë¿¿ä íü àæèë îëãîã÷èä õàìãèéí èõýýð íýðëýñýí øèíý àæèëòàí àâàõàä áîëîí àæèëëóóõàä òóëãàðäàã áýðõøýýë¿¿ä áîëíî. Õ¿ñíýãò 5.4. Àæèë îëãîã÷äûí áýðõøýýë: Øèíý àæèëòàí àâàõàä áîëîí àæèëëóóëàõàä õàìãèéí èõýýð òóëãàðäàã íèéòëýã áýðõøýýë¿¿äèéí æàãñààëò ÀÆÈË ÎËÃÎÃ×ÄÛÍ ÕÀÌÃÈÉÍ ÈÕÝÝÐ ÍÝÐËÝÑÝÍ ÁÝÐÕØÝÝË Àæëûí õàðèóöëàãà ñóë Òîãòâîðòîé àæèëëàäàãã¿é ªºðèéìñºã áèø, èòãýë íàéäâàðã¿é Íàðèéí ìýðãýæëèéí ÷àäâàðëàã àæèëëàõ õ¿÷ îëääîãã¿é Ìýðãýæëèéí ¿íýìëýõòýé, ìýðãýæèëòýé àæèëëàõ õ¿÷ îëääîãã¿é Ìýðãýæëèéí óð ÷àäâàð ìóó, äóòàãäàëòàé áàéäàã Àæëààñ àìàðõàí øàíòàðäàã Àæëûí áàéðíû ñàõèëãà áàò ìóóòàé, àðõè óóäàã, õóëãàé õèéäýã, àæèë òàñàëäàã Ãàäààä õýëíèé ìýäëýã äóòìàã áàéäàã Öàëèí ãîëäîã Àæèë ãîëäîã, àæèë õèéõ äóðã¿é, çàëõóó áàéäàã Àæèë õèéõ õ¿í õîâîð, îëääîãã¿é À÷ààëàë äààõ ÷àäâàðã¿é Áîëîâñðîë, ìýäëýã ìóó áàéäàã Õàðüöààíû ñî¸ë, õóâèéí çîõèîí áàéãóóëàëò ìóó áàéäàã Áèå áÿëäðûí õºãæèë ìóóòàé պ人 áîëîí õîòûí çàõðóó àæèëëàõ õ¿í îëääîãã¿é Àæëûí öàã áàðüäàãã¿é, öàã àøèãëàëò ìóó áàéäàã Õààíà õàíäàæ, àæèëòàí àâàõ àðãà çàìàà ìýääýãã¿é Ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íãýýð òîäîðõîéëîãäñîí òîîí ìýäýýëëèéã çàõèðãààíû á¿ðòãýë äýõ àæèëã¿é èðãýäèéí ìýäýýëýëòýé õàðüöóóëàí ¿çýæ, õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèë ìýðãýæëèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí çºð¿¿ã òîäîðõîé áàéäëààð òàéëáàðëàõûã õè÷ýýëýý. Ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðóóäààð àâ÷ ¿çâýë áàðèëãûí ñàëáàðò ìýðãýæèëòýé àæèëòàí áîëîí òóñëàõ àæèëòíû íèéë¿¿ëýëò õàíãàëòòàé õýìæýýíä áàéãàà ÷ ãýñýí íàðèéí ìýðãýæëèéí ìýðãýæèëòýí, òóõàéëáàë çàìûí áîëîí èðãýíèé áàðèëãûí èíæåíåð, áàðèëãà óãñðàëòûí ìóæààíû ýðýëò õýðýãöýý íèéë¿¿ëýëòýýñ äàâàõ õàíäëàãà àæèãëàãäàæ áàéíà. Ìºí ¿éë÷èëãýýíèé ñàëáàð íü ìýðãýæèëòýé àæèëëàõ õ¿÷íèé õîìñäîëä îðîõã¿é áàéõ áîëîìæ áàéãàà ÷ ýíý ñàëáàðò íýí õýðýãöýýòýé òóñëàõ àæèë÷èä, òóõàéëáàë à÷èã÷, ¿éë÷ëýã÷ öýâýðëýã÷, êàññ òàñàëáàð îëãîã÷, ¿éë÷èëãýýíèé öýãèéí àæèëòíóóäûã àæèë îëãîã÷èä îëîõîä õ¿íäðýë ãàðàõ õàíäëàãàòàé áàéíà. 29
  30. 30. Óóë óóðõàéí ñàëáàðûí õýìæýýíä õ¿íä ìàøèí ìåõàíèçìûí îïåðàòîð÷äûí íèéë¿¿ëýëò õàðüöàíãóé èõ áàéãàà ÷, ýíý ñàëáàðûí íàðèéí ìýðãýæëèéí àæèëòíóóäûí íèéë¿¿ëýëò áàãà áàéãàà íü ýíý ñàëáàðûã ìýðãýæèëòýé àæèëòíû õîìñäîëä îðîõ òºëºâòýé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. ̺í õóäàëäààíû ñàëáàð íü áîðëóóëàã÷, õóäàëäààíû öýãèéí õóäàëäàà÷èí ãýõ ìýò ÷óõàë õýðýãöýýòýé àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý èõ áàéãàà ÷ ýíýõ¿¿ õýðýãöýýã õàíãàõóéö àæèëëàõ õ¿÷ áàéõã¿é áàéãààã àíõààðàõ õýðýãòýé þì. ªíãºðñºí æèëòýé õàðüöóóëàõàä õºíãºí ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò àæèëëàõ õ¿÷íèé íèéë¿¿ëýëòèéí íààøòàé ººð÷ëºëò ãàð÷ýý. Òóõàéëáàë 纺ëºí ýäëýëèéí î¸äîë÷èí, õàòãàìàë÷èí, ñ¿ëæìýë ýäëýë óãñðàã÷ çýðýã àæèë ìýðãýæë¿¿äýýð á¿ðòãýëòýé àæèëã¿é èðãýä îëîí áàéãààãààñ ýíýõ¿¿ ä¿ãíýëòèéã õèéæ áîëîõîîð áàéíà. Åðºíõèéä íü íýãòãýí ¿çâýë õºäºëìºðèéí çàõ çýýë æèë èðýõ òóñàì óëàì îëîí òºðëèéí íàðèéí ìýðãýæëèéí ìýðãýæèëòýé àæèëëàõ õ¿÷íèéã ýðýëõèéëæ áàéãààãààñ ãàäíà, ìýðãýæèëã¿é òóñëàõ àæèëòíû ýðýëò õýðýãöýý ÷ ìºí àäèë óëàì íýìýãäýõ òºëºâ àæèãëàãäëàà. Ýíýõ¿¿ õàðüöóóëñàí øèíæèëãýýíèé äýëãýðýíã¿éã ñòàòèñòèêèéí õàâñðàëò 2 áóþó àæèëëàõ õ¿÷íèé õýðýãöýý áîëîí á¿ðòãýëòýé àæèëã¿é èðãýíèé àæèë ìýðãýæëýýðõ õàðüöóóëàëòààñ õàðíà óó. 30 ժĪË̪ÐÈÉÍ ÒªÂ ÁÈÐÆ 2012
  31. 31. Õºäºëìºðèéí çàõ çýýëèéí áàðîìåòðèéí ñóäàëãààíû ÝÖÑÈÉÍ ÒÀÉËÀÍ 6. 2011 ÎÍÛ ÑÓÄÀËÃÀÀÍÛ ¯Ð įÍÒÝÉ ÕÀÐÜÖÓÓËÑÀÍ ØÈÍÆÈËÃÝÝ 6.1. Á¯Ñ ÍÓÒÀÃ, ÑÀËÁÀÐÀÀÐ ÕÀÐÜÖÓÓËÑÀÍ ØÈÍÆÈËÃÝÝ Áàðîìåòðèéí ñóäàëãàà íü ò¿¿âýðò õàìðàãäñàí àæ àõóéí íýãæ áàéãóóëëàãóóäàà äàõèí ñîíãîæ, òîãòìîë õóãàöàààíû äàâòàìæòàéãààð ÿâóóëæ ÷àäâàë õºäºëìºðèéí çàõ çýýë äýõ àæèëëàõ õ¿÷íèé õºäºë㺺íèé ç¿é òîãòëûã òîäîðõîéëîõ à÷ õîëáîãäîëòîé àðãà õýðýãñýë áîëäîã. ªºðººð õýëáýë òîãòìîë ÿâóóëñíààð ýõíèé ñóäàëãààãààð òîäîðõîéëñîí àæèëëàõ õ¿÷íèé ýðýëò õýðýãöýýã áàòàëãààæóóëæ ºãäºã. Åðºíõèé人 ñóäàëãààíû ¿ð ä¿íã¿¿äèéã îí äàðààëñàí áàéäëààð õàðüöóóëàí ¿çýõýä 2012 îí íü 2011 îíîîñ èë¿¿ èõ àæèëëàõ õ¿÷èí øèíãýýõ áîëîìæòîé áàéãàà þì. Òóñ ñóäàëãààíû ìýäýýëëèéã îéðûí íýã æèëèéí õóãàöààíû ýõíèé áîëîí ñ¿¿ë÷èéí 6 ñàð ãýñýí ÿëãààòàéãààð öóãëóóëäàã. Ýäèéí çàñãèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàëáàðóóäûí õóâüä õóäàëäàà áîëîí çî÷èä áóóäàë ðåñòîðàí êàôåíû ñàëáàðò àæèëëàõ àæèëòíû õýðýãöýý 2011 îíîîñ áàãà çýðýã áóóðàõ ä¿ð çóðàã õàðàãäàæ, õàðèí áóñàä ñÀ

×