Hoofdstuk 7 de adolescent pbko

1,441 views
1,249 views

Published on

Published in: Technology, Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,441
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Hoofdstuk 7 de adolescent pbko

  1. 1. Ontwikkelingspsychologie 1<br />De adolescent<br />(12 tot 18 jaar)<br />
  2. 2. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Puberteit<br />
  3. 3. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Lichaam kind  lichaam volwassene<br />
  4. 4. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Meisjes < jongens: 1 à 2 j. verschil<br />Individuele verschillen <br />Begin en einde<br />Tempo en duur<br />
  5. 5. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Seksuele rijpingsprocessen<br />Secundaire geslachtskenmerken<br />Borstontwikkeling, pubaire beharing, verlaging van de stem bij jongens<br />Primaire geslachtskenmerken<br />Ontwikkeling van genitaliën<br />Biologisch volwassen<br />Meisjes: 15j<br />Jongens: 16j<br />
  6. 6. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Versnelling groei en verandering proportie<br />‘Tweede strekking’<br />Lengte, gewicht, skelet<br />Jongens > meisjes: bredere schouders, smallere heupen, langere benen, meer spieren, minder onderhuidse vetontwikkeling<br />Uithoudingsvermogen <br />Jeugdpuistjes<br />Zweetklieren <br />
  7. 7. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Reacties op lichamelijke veranderingen<br />Lichamelijk aantrekkelijk = ! voor zelfbeeld<br />Negatieve gevoelens door:<br />Vroege/late rijping<br />≠ lichamelijke/psychische ontwikkeling<br />Ongelijk verloop van ontwikkelingen<br />Afwijkingen vrouwelijk/mannelijk ideaalbeeld<br />Jeugdpuistjes<br />Menarche/spermarche: tegenstrijdige emoties<br />
  8. 8. 1. Lichamelijke ontwikkeling<br />Acceleratieverschijnsel<br />Adolescent vandaag > vroeger<br />Groter<br />Eerder geslachtsrijp<br />Door:<br />Betere gezondheidszorg<br />Afschaffing kinderarbeid<br />Doorbreken seksuele taboes<br />…<br />
  9. 9. 2. Motorische ontwikkeling<br />Spierontwikkeling<br />Uithoudingsvermogen <br />Sporten = favoriete bezigheid<br />Technieken verbeteren<br />Lichamelijke aantrekkelijkheid vergroten<br />Competitie<br />Just for fun<br />
  10. 10. 3. Perceptuele ontwikkeling<br />Aandacht en concentratie <br />Selectieve aandacht<br />Verdelen van aandacht<br />Langdurige concentratie mogelijk<br />
  11. 11. 4. Cognitieve ontwikkeling<br />Formeel operationeel stadium<br />Abstract denken<br />Propositionele denken<br />Hypothetisch-deductief denken<br />Combinatorisch denken<br />
  12. 12. 4. Cognitieve ontwikkeling<br />Informatieverwerking<br />Geheugencapaciteit <br />Metacognitie<br />Planmatig en systematisch werken<br />Inhoudelijke kennis<br />
  13. 13. 4. Cognitieve ontwikkeling<br />Consequenties<br />Kritische houding<br />Zelfreflectie <br />Discussiëren<br />Idealisme<br />≠ Intelligenter<br />
  14. 14. 5. Taalontwikkeling<br />Volwassenentaal<br />Gesproken en geschreven taal = begrijpen en voortbrengen<br />Maar volwassenen begrijpen niet altijd ‘taal van jongeren’<br />Bvb. sms’jes en chat-taal <br /> of uitdrukkingen zoals <br /> ‘smoren’, ‘iemand binnendraaien’, etc.<br />Taalontwikkeling stopt niet<br />
  15. 15. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Separatie en individuatie<br />Separatie = loskomen van ouders<br /><ul><li>Invloed: ouders , lftgenoten 
  16. 16. Beeld ouders: ouders = feilbaar
  17. 17. Generatiekloof?</li></ul>Individuatie = autonome persoon worden<br />-Verschilt per gezin en cultuur<br />Rolveranderingen:<br />- Intimiteit en seksualiteit<br />- Relationeel binden<br />- Beroep en studie<br />- Moreel, politiek en levensbeschouwelijk<br />
  18. 18. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Invloed van gezin<br />Opvoedingsstijl<br />Parentale warmte<br />Permissief Autoritatief <br />toegeeflijk Parentale <br /> controle<br />Permissief Autoritair <br />onverschillig<br />
  19. 19. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Invloed van gezin<br />Omgang van ouders met ouder worden en terugkijken op eigen leven<br />Onderlinge relatie van de ouders<br />Economische situatie in gezin<br />Samenstelling van het gezin<br />Culturele achtergrond<br />
  20. 20. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Conflicten<br />Interpersoonlijke conflicten<br />Conflict ouders <br />Gewenst !?!<br />Oplossing ?<br />Intrapsychische conflicten<br />= Stimulans voor <br /> ontwikkeling<br />
  21. 21. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Stress<br />Tgv gebeurtenissen die ons bedreigen of uitdagen<br />Coping<br />Probleemgericht<br />Emotiegericht<br />Onbewust, defensief<br />
  22. 22. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Omgang leeftijdgenoten<br />Meer omgang, ook buiten school<br />Informele ontmoetingen, ook met andere sekse<br />Grote en kleine groepen<br />Belang??<br />Zelfwaardering, want onzekere periode<br />Sociale vaardigheden <br />Experimenteren met nieuwe rollen<br />Integratie volwassenenwereld voorbereiden<br />Sociale vergelijking<br />
  23. 23. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />De jeugdcultuur<br />Ze hebben een eigen cultuur, met eigen opvattingen en gedragingen<br />Verschillende subculturen<br />= Basis voor ‘imago’<br />Geen groep van vrienden, hoewel die er wel kunnen uit voortkomen<br />‘Conformisme’<br />Bvb. skaters, emo’s, jumpers, tecktonik fans, …<br />
  24. 24. Voorbeeld subcultuur<br />
  25. 25. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Kliekjes of vriendengroepen <br />‘Wij’-gevoel<br />Intense omgang: café, sport, uitgaan, …<br />Via selectie en socialisatie<br />Eén-sekse-groep  gemengde groepen<br />Interculturele vriendschappen <br />
  26. 26. 6. Sociaal-emotionele ontwikkeling<br />Vriendschap tss ‘boezemvriend(inn)en’<br />Speciale band: intimiteit, gelijkwaardigheid en wederkerigheid<br />Invulling: wederzijds vertrouwen, steun en zorg, gesprekken over alledaagse en intieme zaken<br />Nadruk: <br />Jongens: vaak samen dingen doen<br />Meisjes: vertrouwensfiguur<br />Tegenwicht voor gevoelens van eenzaamheid<br />
  27. 27. 7. Seksuele ontwikkeling<br />Ontdekking eigen/ander lichaam <br /> Seksuele omgang met eigen/ander <br /> lichaam<br />Genitale fase (Freud)<br />Geslachtscontact = centraal<br />Volwassen seksualiteit, gericht op seksuele omgang met persoon buiten het gezin<br />Grote openheid versus taboesfeer<br />
  28. 28. 7. Seksuele ontwikkeling<br />Vorming van romantische relaties<br />Meerdere functies<br />4 stadia: <br />Initiatie<br />Status<br />Affectie<br />Relatievorming<br />
  29. 29. 7. Seksuele ontwikkeling<br />Seksuele thema’s<br />1. Zelfbevrediging<br />Verwondering, ongemak, schuld<br />Zelfs bij kleine kinderen<br />Jongens > meisjes<br />2. ‘De eerste keer’<br />Van vasthouden, via tongzoenen, aanrakingen lichaam en geslachtsdelen tot ‘de eerste keer’<br />Opleidingsniveau: hoe lager, hoe vroeger; en viceversa<br />Motieven: nieuwsgierigheid, affectie, status volwassene<br />Gemengde emoties: jongens positiever dan meisjes<br />
  30. 30. 7. Seksuele ontwikkeling<br />
  31. 31. 7. Seksuele ontwikkeling<br />3. Anticonceptie en veilig vrijen<br />Waarom condoom?<br />Meisjes: zwangerschap voorkomen<br />Jongens: geslachtsziekten voorkomen<br />Hoe jonger, hoe minder anticonceptiegebruik<br />Hoe meer seksuele ervaring, hoe meer anticonceptiegebruik <br />Tienerzwangerschap<br />Belang van externe factoren: steun familie, steun partner, economische en culturele factoren<br />
  32. 32. 7. Seksuele ontwikkeling<br />4. Homoseksueel gedrag<br />Drie reacties op ontdekking:<br />Verzet en maskeren<br />Acceptatie en dubbelleven<br />Volledige aanvaarding en openheid<br />Spanningen en angsten<br />Zelfmoord > gemiddelde<br />Reacties omgeving meestal positief<br />
  33. 33. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Egocentrisme<br />= ‘anderen zijn ook met mij bezig, omdat ik met mezelf bezig ben’<br />Imaginair publiek<br />Wanneer een adolescent (kritisch of bewonderend) over zichzelf denkt, denkt hij dat de anderen dit ook doen op dezelfde manier (zoals een publiek).<br />
  34. 34. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Egocentrisme<br />Persoonlijke fabel<br />‘Ik ben uniek, er is geen tweede zoals ik. Ik heb unieke gedachten en gevoelens.’ Ze voelen zich onkwetsbaar en hebben vaak het gevoel dat niemand hen begrijpt. <br />Oplossing<br />Imaginair publiek: Contact met leeftijdsgenoten <br />Persoonlijke fabel: Realisatie van vriendschappen<br />
  35. 35. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Conformisme<br />In zoektocht naar eigen persoonlijkheid<br />Met jeugdcultuur, subcultuur, vriendengroep<br />Bvb. kleding, muziekkeuze, taalgebruik<br />Met volwassenen<br />Bvb. oplossen van problemen, kiezen van een beroep<br />Einde adolescentie<br />Conformisme <br />
  36. 36. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Identificatie<br />Zelfontdekking van ‘buiten naar binnen’<br />Lichamelijke aantrekkelijkheid = !!!<br />Persoonlijkheidseigenschappen en vaardigheden<br />Modellen<br />Personen waaraan adolescent gedrag wil oriënteren<br /> Bvb. verre, nabije, abstracte modellen<br />Idealen<br />Waardeopvattingen, ontwerpen voor toekomst<br />
  37. 37. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Experimenteren met sociale rollen <br />Bvb. vakantiejob, animator in jeugdwerk, lid van muziekband, partner/lief, roken/drinken, brommerrijden, etc.<br />Toetsen van gedrag aan rolverwachtingen<br />
  38. 38. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Identiteitsstatus<br />Ontdekken van identiteit versus identiteitsverwarring (Erikson)<br />4 statussen<br />Verkennen van alternatieven (Experiment) <br />Kiezen van positie (Identificatie)<br />
  39. 39. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Identiteitsstatussen<br />Exploratie identiteitsalternatieven<br /> MoratoriumAchievement<br />Identificatie<br />Identiteitsdiffusie Foreclosure<br />Identiteitsvorming meestal niet voltooid aan einde adolescentie<br />Opvoedingsstijl heeft invloed<br />Genderidentiteit: verhoogde differentiatie<br />
  40. 40. 8. Persoonlijkheidsontwikkeling<br />Zelfbeeld<br />Hoe zie ik mezelf? <br /> Voor wie houdt men mij?<br />Differentiatie zelfbeeld <br /> + zelfwaardegevoel<br />Genderverschillen<br /> meisjes < jongens<br />
  41. 41. 9. Morele ontwikkeling<br />Universele menselijke waarden<br />
  42. 42. 9. Morele ontwikkeling<br />‘Afwegingen’ <br />Formeel oper. denken = basisvoorwaarde<br />Empathie/inlevingsvermogen<br />Afwegingen = daden ???<br /> Postconventioneel stadium bereikt!<br />
  43. 43. 10. Schoolse ontwikkeling<br />Leerlingenbegeleiding<br />‘Leerling zijn’<br />‘Kind/jongere zijn’<br />Zorg voor alle leerlingen<br />3-lijnenmodel<br />Leerkracht<br />Leerlingenbegeleider<br />Externe diensten<br />
  44. 44. 10. Schoolse ontwikkeling<br />1. Leren leren<br />= verwerven van kennis, vaardigheden en attitudes; gemotiveerd en zelfstandig informatie verwerken en toepassen<br />4 leerstijlen:<br />Doeners<br />Waarnemers<br />Denkers<br />Toepassers<br /> Combinatie: beste garantie!<br />
  45. 45. 10. Schoolse ontwikkeling<br />1. Leren leren<br />3 componenten voor zelfstandig leren<br />Hoe voel ik mij? (Sociaal-emotioneel)<br />Hoe verwerk ik informatie? (Cognitief)<br />Hoe stuur ik mezelf bij? (Metacognitief)<br /> Alle 3 = essentieel, niet alleen cognitief.<br />
  46. 46. 10. Schoolse ontwikkeling<br />2. Leren kiezen<br />Vaak verkeerde keuzes<br />Watervaleffect!<br />Daarom: keuzebegeleiding<br />4 scharniermomenten<br />Constant<br />Beter zicht op zichzelf<br />Breed perspectief op de wereld<br />Zelf plannen en sturen<br />Belang van positieve keuze<br />
  47. 47. 10. Schoolse ontwikkeling<br />3. Leren leven<br />‘Leerschool’, maar ook ‘leefschool’<br />Begeleidingsplan<br />
  48. 48. 12. Tekenontwikkeling<br />Kritische houding tov eigen tekentalenten<br /> Stoppen <br /> Toevlucht in:<br />Kalmerend tekenen<br />Karikaturen<br />Herbeginnen<br />Aftekenen<br />Tekentechnieken verfijnen (= enkelingen)<br />
  49. 49. Indien ontwikkeling anders loopt …<br />Adolescentie = gevoelige periode<br />Meestal zonder ernstige problemen<br />Indien wel problemen:<br />Verschil in aard<br />Externaliserend<br />Internaliserend<br />Verschil in gradaties<br />
  50. 50. Indien ontwikkeling anders loopt …<br />Jeugdcriminaliteit<br />Meestal lichte vormen<br /> Bvb. fietsen zonder verlichting, protesteren in betoging, niet teruggeven van te veel ontvangen wisselgeld<br />Hoogtepunt: 17-18 jaar<br />Oorzaak: Wensen goedkeuring lftgenoten<br />Gesocialiseerd versus ondergesocialiseerd<br />Stoppen criminaliteit Gaan er mee door<br />
  51. 51. Indien ontwikkeling anders loopt …<br />Middelengebruik en –verslaving<br />Biologische en psychische afhankelijkheid<br />Alcohol, roken, andere (illegale) drugs<br />Waarom? <br />Spanningen wegnemen, plezierige emotionele toestand,…<br />Problemen?<br />Identificatie met drugcultuur, fysieke achteruitgang, schoolprestaties , gedragsveranderingen<br />
  52. 52. Indien ontwikkeling anders loopt …<br />Depressiviteit<br />Sombere stemming, minder plezier beleven, eetlust  of , verstoord slaappatroon, concentratie , …<br />Stijgt in adolescentie<br />Oorzaak: genetisch of omgeving<br />Suïcide<br />Oorzaak: depressie, stress, perfectionisme, conflicten, …<br />
  53. 53. Indien ontwikkeling anders loopt …<br />Eetproblemen<br />Obesitas<br />Gevolgen voor psyche en gezondheid<br />Eetstoornis<br />Anorexia nervosa<br />Onderdrukte eetlust, slank willen zijn, ontkenning van vermagering, buitengewone invloed van gewicht op zelfbeeld<br />Boulimia nervosa<br />Vreetbuien owv eetdrang versus slank willen zijn (braken, dieethouden, …), gewicht blijft normaal, buitengewone invloed van gewicht op zelfbeeld<br />Oorzaak: biologisch, psychisch, sociaal, cultureel<br />
  54. 54. Samengevat<br />Overgang kind – volwassene<br />Tweede strekking – seksuele rijpingsprocessen<br />Waarnemen van meerdere dingen tegelijk<br />Formeel operationeel denken<br />Jongerentaal<br />Separatie en individuatie<br />Belang leeftijdgenoten , ook andere sekse<br />Jeugd- en subcultuur, vrienschappen<br />
  55. 55. Samengevat<br />Genitale fase: geslachtscontact = centraal<br />Egocentrisme, conformisme, identiteitsvinding<br />Richt zich naar universele menselijke waarden, met afwegingen<br />Belang van leerlingenbegeleiding<br />Sport/hobby’s/samen zijn ipv spel<br />Kritisch tov tekentalent<br />Externaliserende en internaliserende problemen<br />

×