10 labor and delivery translation

937 views
736 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
937
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
28
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • So nurse and midwife have to help birthing women and family.
  • So we are here. We have to teaching and learning maternal and women’s health nursing that’s why.
  • Now I’m going to talking about 4 stage of labor
  • 10 labor and delivery translation

    1. 1. Төрөлтийн үеийн сувилахуйн менежмент Ulaanbaatar University, School of Nursing
    2. 2. Төрөлтийн процесс Төрөлтийн эхлэл  Умайн суналтын онол  Дааврын онол - Окситоцины ялгарал - Prostagrandins production increase Простогландины ялгарал нэмэгдэнэ -Ургаас кортизол ялгарна
    3. 3. (5P) Төрөлтөнд нөлөөлөх хүчин зүйлс 1. 1. 1. 1. 1. Power(uterine contraction) Хүч (умайн базлалт) Passage(pelvis, cervix) Зам (аарцаг, умайн хүзүү) Passenger(fetus, placenta) Зорчигч (ураг, ихэс) Position(maternal position) Байрлал (эхийн байрлал) Psychology(maternal psychology) Физиологи (эхийн физиологи)
    4. 4. 1. power(uterine contractions) Хүч (умайн базлалт) Амжилттай төрөлт нь умай жигд хэмнэлтэй гээр, хангалттай хүчтэйгээр базлаж чадах э сэхээс шалтгаалдаг.  Умайн базлалт нь нь оюун ухаанаар зохицуулагддаггүй бөгөөд төрөлтийн үед түр зуур үүсдэг. Умайн базлалтын үед умайн идэвхтэй дээд хэсэг нь илүү зузаан болж байхад умайн доод хэсэг сунан илүү нарийн болж байдаг. 
    5. 5. 1. power(uterine contractions) Хүч (умайн базлалт) Умайн хэвийн базлалт нь яг давалгаа шиг өсөн нэмэгддэг, оргил цэгдээ хүрдэг, багасан буурдаг.  Давтамж гэдэг нь умайн нэг удаагийн базлалт эхэлснээс авахуулаад дараагийн базлалт эхлэх хүртэлх хугацааг юм.  Үргэлжлэл гэдэг нь умайн нэг удаагийн базлалт эхэлснээс авахуулаад тухайн базлалт дуусах хүртэлх хугацааг юм. Хүчдэл гэдэг нь оргил үеийн хүчтэй холбоотой. 
    6. 6. Умайн базлалт
    7. 7. 2. Passage(pelvis) Зам (аарцаг) Аарцгийн орох хэсэг хангалттай зайтай байх (урд хойд диаметр, хэвийн хэлбэр) 2. Аарцгийн дунд хэсэг хангалттай байх (суудал яс биеийн хөндийрүү товойн ороогүй байх) 3. Аарцгийн гарах хэсэг хангалттай зайтай байх (аарцгийн төвгөрүүдийн хооронд хангалттай зайтай байх, ахар сүүл хөдлөх) 1.
    8. 8. 3. Passenger(fetus) Зорчигч (ураг) Ургийн хэмжээ Ургийн биеийн хэлбэр - Ургийн толгой нугарсан, нуруу бөхийсөн, хөл гар нугарсан хэлбэртэй байна. - Ургийн толгой нугаларч өгснөөр ураг толгойнхоо хамгийн бага диаметртэй хэсгээр цухуйн гарч, төрөх замыг дамжин гадагшлах боломжтой болдог.
    9. 9. Төрөлтийн үеийн ураг Ураг бол зорчигч юм
    10. 10. Ургийн гарах байрлал Ураг уртаашаа юмуу хөндлөнгөөрөө чиглэн б айрладаг. (ургийн босоо тэнхлэгийг эхийн бо соо тэнхлэгтэй харьцуулна )  Уртаашаа байрлах (нийт төрөлтийн 99 хувь) - Ураг зулай хэсгээрээ түрүүлнэ. -Ураг өгзөг хэсгээрээ түрүүлнэ.  Хөндлөн байрлалтай бол ургийн мөр түрүүлнэ. 
    11. 11. Ургийн гарах байрлал
    12. 12. Ураг түрүүлж гарах хэсэг  Ургийн биеийн хэсгийн төрөх замд хамгийн их гүнзгий орсон хэсэг бөгөөд үтрээний үзлэгээр тэр хэсэг нь мэдрэгддэг бөгөөд үүнийг ургийн түрүүлэлт гэж нэрлэдэг.
    13. 13. 3-3. Fetal position Ургийн байрлал Ургийн түрүүлэх хэсэг эмэгтэй аарцагны ба руун, зүүн, урд, хойд, хөндлөн хэсэгт байна уу гэдгийг нь тэмдэглэх.  Жишээлбэл, ургийн түрүүлэх хэсэг нь дагзны оройгоороо эмэгтэйн аарцагны зүүн урд хэсэгт байгаа бол үүнийг LOA (left occi put anterior ) гэж тэмдэглэнэ. 
    14. 14. Fetal Presentations Ургийн түрүүлэлт
    15. 15. Ургийн толгой 1. Ургийн гавлын яс Гавлын ард талд нэг дагзны яс Гавлын хажуу талд хоѐр зулайн яс Гавлын урд хэсэгт хоѐр чамархайн яс Гавлын урд хэсэгт хоѐр духны яс
    16. 16. Ургийн толгой 2. Ургийн гавлын ясны заадас- Гавлын яснуудын хооронд байрлах мембрант хэсэг Духны заадас- 2 духны ясны хооронд байрлана Суман заадас- 2 зулайн ясны хооронд байрлана Титэм заадас- Духны яс ба зулайн ясны хооронд байрлана Ламбдойд заадас- Арын зулайн яс ба дагз ясны хооронд байрлана
    17. 17. Ургийн толгой 2 ба түүнээс дээш заадсууд уулзаж үүсгэсэн тэгш бус хэсгийг зулай гэдэг.  Заадсууд ба зулайнуудын тусламжтайгаар гавл ын яснууд зөрж өгснөөр ураг эхийн аарцгаар д амжин гадагшлах боломжтой болдог. Урд зулай(их зулай) - Суман заадас, духны заадас, титмэн заадсуудын уулзвар- Хүүхэд төрөөд 18 сар орчмын дараа битүүрдэг. Арын зулай(бага зулай)- Суман заадас ламбдойд заадастай уулзах хэсэгт байрлах бөгөөд хүүхэд төрөөд 6-8 долоо хоногтой байхад нь битүүрдэг.
    18. 18. Fetal Head Ургий толгой
    19. 19. 4. Maternal Position Эхийн байрлал Lie down position: Хэвтээ байрлал: Төрөлтийг удирдаж буй хүмүүст төрөлтийг удирдан явуулахад нь хялбар боловч газрын татах хүч ашигладахгүй, хүүхэд доошлоход хүндрэлтэй, эхэд тухгүй байдаг.  Upright position: Босоо байрлал Эхийн тухтай байдлыг сайжруулна, ураг доошлон дүлэгдэн гарахад газрын татах хүч дэм болдог: Өвдөглөсөн, суусан, гар ба хөлний байрлал 
    20. 20. Lithotomy position Литотоми байрлал • Эмэгтэй хөлөө тавиур дээр тавиад хавтгай байрлалаар хэвтэнэ. • Энэхүү байрлал нь төрөлт удирдагчийг хярзанд сайтар хүрч чадахад дэмтэй байрлал бөгөөд ингэснээр төрөлт удирдагчид төрөлтийг хянах боломжийг олгодог. • Хэвтээ байрлалаас үүдсэн даралт багадах хам шинж ба гэмтэл бэртэл авах эрсдэл нэмэгдэнэ.
    21. 21. Modified dorsal recumbent position нуруугаар хэвтэх байрлал • Энэхүү байрлал нь төрөлт удирдагчийг хярзанд сайтар хүрч чадахад дэмтэй байрлал бөгөөд ингэснээр төрөлт удирдагчийг төрөлтийг хянах боломжийг олгодог. • Энэ байрлал нь эмэгтэйд тухгүй байдаг бөгөөд ураг дүлэгдэн гарахад дэм болдоггүй.
    22. 22. Side-lying position Хажуу талаар хэвтэх байрлал • Энэ байрлал нь эмэгтэйд тухтай байдлыг нэмэгдүүлж болно. • Энэ байрлал нь төрөлт удирдагчид эвгүй байж магадгүй бөгөөд мөн төрөлтийн үед эмэгтэйн гуяыг барьж байх 3 дагч хүн шаардагддаг.
    23. 23. Squatting position Өвдөглөсөн байрлал • Эхийн тухтай байдлыг сайжруулна, ураг дүлэгдэн гарахад газрын татах хүч дэм болдог. • Эмэгтэй тэнцвэрээ алдан унах эрсдэлтэй учраас араас нь барьж өгөх хүн юмуу төрөлтийн түшлэг хэрэгсэл шаардлагатай.
    24. 24. Hand and Knee (four all) position Гар ба хөл байрлал • Энэ байрлал нь ургийн толгой эргэх хөдөлгөөн хийх ба хярзан сунахад дэмтэй байрлал бөгөөд мөн төрөлт удирдагч хярзанд хүрэхэд хамгийн дэмтэй байрлал юм. Эмэгтэй илүү ядарч магадгүй байдаг.
    25. 25. 5. Psychological response Физиологийн хариу урвал Эмэгтэйн физиологийн хариу урвал нь төрөлтийн процесст нөлөөлдөг.  Айдас ба санаа зовнилт нь төрөлтийн процесс ба ургийн эрүүл мэндэд муу нөлөөтэй. Хэрэв эмэгтэй төрөлтийн процессийн талаар мэдлэгтэй, нөхөр болон гэр бүлийнхнээсээ хангалттай дэмжлэг авдаг бол төрөлтийн явцад айдас ба санаа зовнилтгүй байдаг. 
    26. 26. Төрөлт гэдэг нь эмэгтэй хүүхэд төрүүлэх байгалий н жам ёсны процесс
    27. 27. Төрөлт нь байгалийн жамаар явагддаг процесс юм, гэвч төрөлт нь олон хяналтгүй өөрчлөлттэй тулгардаг.
    28. 28. Төрөлтийн зорилго бол Аюулгүй төрөлт Эх Нярай
    29. 29. Эрүүл эх ба эрүүл нярай
    30. 30. Жаргалтай эх ба жаргалтай нярай
    31. 31. Амар амгалан эх ба амар амгалан нярай
    32. 32. Эхийг аюулгүй төрөхөд нь бид хэрхэн туслаж чадах вэ? Хамгийн сайн нь юу гэдгийг бид хэрхэн мэдэх вэ?
    33. 33. 1. 2. 3. 4. Боловсрол эзэмшсэн Судлагдсан мэдлэг Хөгжүүлсэн ур чадвар Практик
    34. 34. Төрөлтийн өмнөх урьдчилсан дохио 1. Ураг умайн доод хэсэгрүү шилжих Ураг эхийн өрцнөөс холдож байгаа учраас эхэд амьсгалахад амар таатай болж ирдэг. b Ураг аарцагруу орж доошлож байгаа учраас эхий н нурууны хотойлт нэмэгддэг. Алхахад хүндрэлт эй болно. c. Ураг давсгийг дарсны улмаас эхийн шээс ойр ойрхон хүрдэг. a.
    35. 35. Төрөлтийн өмнөх урьдчилсан дохио 2. Үтрээний шүүрэл ялгаралт нэмэгдэнэ 3. Умайн хүзүүнээс бага зэргийн цустай зуура лдсан салст ялгарах бөгөөд үүнийг юм үзэг дэх гэж хэлдэг.(цустай юм үзэгдэх) 4. Хуурамч төрөлтийн умайн базлалт үүсэж болзошгүй байдаг. 5. Нурууны өвлөлт нэмэгдэнэ
    36. 36. Жинхэнэ ба Хуурамч умайн базлалт True Labor Contractions Жихэнэ төрөлтийн умайн базлалт Умай тэлж, богиносож байгаагаас болсон False Labor Contractions Хуурамч төрөлтийн умайн базлалт Умай тэлж, богиносож байгаагаас болоогүй Жигд бус хэмнэлтэй Жигд хэмнэлтэй Базлалт хоорондын зай багасана Базлалт хоорондын зай хэвээрээ байх юмуу уртсана Базлалтын хүч буурах юмуу хэвээрээ байна Базлалт хүчтэй болно Гол төлөв нуруу ба хэвлий хэсгээр базла на Гол төлөв хэвлийн доод хэсэг ба цавьны орчим базлана Алхахаар хүч нь нэмэгдэнэ Алхалт хүчдэлд нөлөө Хөнгөн зэргийн тайвшруулагч нөлөөлөл Хөнгөн зэргийн тайвшруулагч нөлөөлөн үзүүлэхгүй намдаана
    37. 37. Төрөлтийн өмнөх урьдчилсан дохио 6. Умайн хүзүү зөөлөрч, богиносоно(нимгэрн э)  Умайн хүзүү нь ихэвчлэн төрөх өдрөөс 2 долоо хоногийн өмнөөс эхлэн төрөлтөнд бэлтгэж эхэлдэг. Үүнийг “боловсрох” гэж нэрлэдэг.
    38. 38. Жимс түүх  Хэрэв жимс боловсорсон байгаа бол амархан түүгдэнэ. Харин ногооноороо, боловсроогүй бол амархан түүгддэггүй.  Энэ бүхэн яг л умайн хүзүү мэт.  Умайн хүзүү яг л жимс шиг.  Хэрэв умайн хүзүү боловсорсон бол төрөхийн өмнө зөөлөн, уян хатан болсон байдаг. Мөн богиносон, нимгэрч эхэлдэг.
    39. 39. Богиносоогүй Богиноссон
    40. 40. Төрөлтийн үе шат Анхны шат Хоёрдахь шат Гуравдахь шат Тэлэлтийнүе 0 to 10 cm Дүлэлтийн үе Умайн хүзүү бүрэн тэлэгдсэний дараа Ихэс гадагшлах үе
    41. 41. Анхны шат Төрөлти йн үе шат Төрөлт ихэвчлэн аажим эхэлдэг. Төрөлтийн анхан шат нь эрт(далд) болон идэвхтэй үетэй.
    42. 42. Төрөлтийн анхан шат Умайн жинхэнэ базлалтаар эхлээд умай бүрэн тэлэгдэж гүйцсэнээр төрөлтийн анхан шат дуусна. (10 см тэлнэ). 2. Төрөлтийн анхан шат нь анхлан төрөгчдөд 12 цаг орчим, харин давтан төрөгчдөд 8 цаг орчим үргэлжилдэг. 1.
    43. 43. Тэлэлтийн хэмжилт 1cm 2cm 100% Open Нээлттэй 10cm 3cm 4cm 5cm 80% Open Нээлттэй 8cm 6cm
    44. 44. Төрөлт ийн үе шат 1. Анхны шат (Latent phase Далд үе) Эмэгтэй инээмсэглэж, ярьж байгаа бол энэ нь төрөлт эхэн үедээ байсаар байна гэсэн үг юм.
    45. 45. 3. Далд үе(эхэн үе) Умайн хүзүү 0-4 см болж тэлнэ b. 5-20 мин тутамд умайн базлалт үүсээд бага зэргийн хүчдэлтэйгээр 20-40 секунд үргэл жлэнэ. c. Базлалт 5 минут тутмын процесстойгоор явж, жигд хэмнэлээ хадгална. a.
    46. 46. 4. Идэвхтэй үе 4-7 см болж тэлнэ. b. Базлалт ихэвчлэн 2-5 минут тутамд давтагдан, 30-50 секунд үргэлжлэх бөгөөд хөнгөнөөс дунд зэргийн хүчтэй болно.. c. Идэвхтэй үед хүрснийхээ дараа, тэлэлт анхлан төрөгчдөд нэг цаг тутамд дунджаар 1.2 см харин давтан төрөгчдөд 1.5 см тэлнэ. a.
    47. 47. Төрөлтийн үе шат 1. Анхны шат Идэвхтэй үе
    48. 48. 5. Шилжилтийн үе Умайн хүзүү 8-10 см болж тэлэгдэнэ. 2. Базлалт 2-3 минут тутамд давтагдах бөгөөд 50-60 секундт үргэлжлэнэ, дунд зэргээс хүч тэй болж өөрчлөгдөнө. 1. Зарим базлалт 90 сек хүртэл үргэлжилдэг.
    49. 49. Төрөлтийн хоѐрдугаар шат 1. Бүрэн тэлэлтээр эхэлж хүүхэд гарснаар төгсөнө. 2. Хоѐрдугаар шат анхлан төрөгчдөд 1 цагаас 1 цаг 30 минут үргэлжлэх бөгөөд давтан төрөгчдөд 20 минутаас 45 минут үргэлжлэнэ.
    50. 50. Төрөлтийн гуравдугаар шат Хүүхэд гарснаар эхэлж ихэс гарснаар дуусна. 2. Гуравдугаар шат хэдхэн минутаас 30 минут хүртэл үргэлжилдэг.
    51. 51. Дөрөвдүгээр шат  Ихэс гарснаас эхлээд эмэгтэйн төрөлтийн дараахь биеийн байдал тогтворжтол үргэлжлэнэ. (Ихэвчлэн төрснөөс хойш 1-2 цаг)
    52. 52. Төрөлтийн механизм 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. Engagement Давших Descent Уруудах Flexion Нугарах Internal rotation Дотогш эргэх Extension Гэдийх External rotation Гадагш эргэх Expulsion Дүлэгдэн гарах
    53. 53. Давших Ургийн толгой хоѐр зулайн ясны диаметраараа аарцгийн орох хэсгээр дамжин гарах үе. 1. Анхлан төрөгчдөд- төрөлтийн эхлэлээс өмнөх 2 долоо хоногт явагдана. 2. Давтан төрөгчдөд- төрөлт эхлэхтэй зэрэгцэн явагдана 3. Ургийн толгойн хоѐр зулайн ясны диаметр нь ургийн толгойн хамгийн нарийн диаметр нь бө гөөд аарцгийн урд хойд диаметр нь аарцгийн х амгийн нарийн диаметр нь учраас ургийн толг ой аарцагруу орохдоо хөндлөн байрлалаар орд ог юм. 
    54. 54. Доошлолт  Төрөлтийн үед явагдах бөгөөд энэ нь төрж г арахын өмнөх ургийн эргэлт юм. Умайн ѐроол орчимд байгаа ургийн хэсэг у майн ашгилтаар хүчээр хөөгдөн гардаг бөг өөд энэ нь төрөлтийн хоѐрдугаар үед явагда х бөгөөд доошоо дүлэлт өгнө.
    55. 55. Доошлох
    56. 56. Нугалах  Доошлох үеийн эсэргүүцэл ургийн толгойг нугалаж өгснөөр эрүү нь цээжрүүгээ шахагддаг бөгөөд ингэж байж ургийн толгой хамгийн бага диаметртэй болдог. Дагзны хойд хэсгээс духны урд хэсэг хүртэлх диаметр нь 9.5 см орчим болох бөгөөд төрөх зам цухуйн гарна.
    57. 57. Нугалах
    58. 58. Дотогшоо эргэлт Төрөх сувагт зохицон таарахын тулд дагз өө рийн төрөлх байрлалаасаа эргэн урагшаагаа эргэж өгдөг.  Энэ хөдөлгөөн нь толгойн хэлбэрийн улмаа с үүсэж буй бөгөөд аарцгийн боломжит зай нд тохирон, хярзангийн булчинд зохицоно.  Суудал яс нь аарцгийн дунд хэсэгрүү түрэн гарсан байдаг бөгөөд энэ нь ургийн толгойг урагш эргүүлэн боломжит зайнд зохицон тааруулдаг.. 
    59. 59. Гэдийлт Ургийн толгой улам бүр доошлоход хярзанг ийн булчингаас ирэх эсэргүүцэлтэй тулгарч арагш гэдийнэ.  Ургийн толгой бэлгийн уруулаар цухуйн харагдах бөгөөд толгойн хамгийн том диаметр нь тойрог болсон байна. Тийнхүү у ргийн толгой үтрээнээс гарч ирнэ. 
    60. 60. Гадагшаа эргэлт Толгой цухуйсны дараа мөр аарцгийн дунд хэс гийн дагуу дотогш эргэх бөгөөд энэ нь суудал ясны хамгаалалтанд зохицон таарахын тулд юм.  Мөр дотогш эргэж, ургийн толгой төрөн гарна. 
    61. 61. Төрөлтийн үеийн ураг доошлолт

    ×