ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅԱՆ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐԻ (ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ) ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ Ինդիկատորների ընտրությունը, տվյալների և տեղեկատվության ...
ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ <ul><li>ընտրվում են՝  քանակական կամ որակական տվյալները կամ էկոլոգիական բնութագրերի մասին  տ...
Օգտագործվող տվյալների բնութագրերի օրինակներ <ul><li>Ուղղակի չափումներ կամ հաշվարկներ`  արտանետված աղտոտող նյութերի քանակու...
Հոսքաջրեր արտանետող կազմակերպությունն ընտրում է ԷԲԳ հետևյալ ինդիկատորները. <ul><li>մեկ տարվա ընթացքում արտանետված աղտոտող ...
Կառավարման բնույթի ինդիկատորների (ԿԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԿԲԻ կարող է կիրառվել հետամուտ լինելու համար՝ </li></ul><ul><li...
Գործառնական բնույթի ինդիկատորների (ԳԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԳԲԻ-ները վերաբերում են՝ </li></ul><ul><li>մուտքերին` նյութերի...
ԳԲԻ-ի մի քանի օրինակներ <ul><li>օգտագործվող նյութերով պայմանավորված </li></ul><ul><li>Էներգիայի ծախսով, էներգիայի օգտագործ...
 
Էկոլոգիական պայմանի ինդիկատորների (ԷՊԻ) ընտրությունը <ul><li>ԷՊԻ տեղեկատվություն է տրամադրում տեղային, տարածաշրջանային ազգ...
ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ել...
ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ել...
ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ել...
Կազմակերպության գործառնությունների ընդհանրացված սխեման <ul><li>Պլանավորումը օգտակար է իրականացնել, հիմնվելով ձեռնարկության...
<ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի գնահատման համար տվյալների և տեղեկատվության օգտագործման սխեման </li></ul>
ՏՎՅԱԼՆԵՐԻ ՀԱՎԱՔՈՒՄԸ <ul><li>ԷԲԳ ընտրված ինդիկատորների արժեքները հաշվարկելու համար պետք է կանոնավոր կերպով հավաքի մուտքային...
<ul><li>Հավաքած տվյալները պետք է ենթարկվեն վերլուծության և ձևափոխվեն կազմակերպության էկոլոգիական բնութագիրը նկարագրող ԷԲԳ ...
<ul><li>Տվյալների վերլուծության արդյունքում տեղեկատվությունը պետք է համեմատել կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի չափանի...
<ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի վերաբերյալ հաշվետվություններն ու տեղեկատվության տարածումն օժանդակում են կազմակերպության էկոլ...
<ul><li>Բարելավման հնարավորությունները բացահայտելու համար անհրաժեշտ է պարբերաբար քննարկել կազմակերպության ԷԲԳ և դրա արդյու...
ԷԲԳ քննարկմանն օժանդակող հարցերի օրինակներ <ul><li>ԷԲԳ բարելավման գործողությունների օրինակներ. </li></ul><ul><li>տվյալների...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

686 views
582 views

Published on

See more: http://www.akarmazyan.com

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
686
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ

  1. 1. ՁԵՌՆԱՐԿՈՒԹՅԱՆ ԷԿՈԼՈԳԻԱԿԱՆ ԲՆՈՒԹԱԳՐԻ (ԱՐԴՅՈՒՆԱՎԵՏՈՒԹՅԱՆ) ԳՆԱՀԱՏՈՒՄԸ Ինդիկատորների ընտրությունը, տվյալների և տեղեկատվության կիրառումը, վերլուծություն և բարելավում
  2. 2. ԷԲԳ ԻՆԴԻԿԱՏՈՐՆԵՐԻ ԸՆՏՐՈՒԹՅՈՒՆԸ <ul><li>ընտրվում են՝ քանակական կամ որակական տվյալները կամ էկոլոգիական բնութագրերի մասին տեղեկատվությունը ըմբռնելի և մատչելի ձևով ներկայացնելու համար </li></ul><ul><li>ապահովել ինդիկատորների իսկության ստուգումը, համատեղելիությունը, համեմատելիությունը և մատչելիությունը </li></ul>
  3. 3. Օգտագործվող տվյալների բնութագրերի օրինակներ <ul><li>Ուղղակի չափումներ կամ հաշվարկներ` արտանետված աղտոտող նյութերի քանակությունը տոննաներով: </li></ul><ul><li>Տեսակարար արժեքներ` մեկ տ արտադրանքի, մեկ կՎտ.ժամ էլեկտրաէներգիայի կամ միավոր ապրանքաշրջանառությանը համապատասխանող արտանետված աղտոտիչների քանակը: </li></ul><ul><li>Ինդեքսավորված տվյալներ` նկարագրական տվյալներ կամ տեղեկատվություն, </li></ul><ul><li>Համախմբված տվյալներ՝ ստացված տարբեր աղբյուրներից, միատեսակ նկարագրական տվյալներ կամ տեղեկատվություն՝ հավաքված և ներկայացված համակցված ցուցանիշի տեսքով </li></ul><ul><li>Դիտարկված տվյալներ՝ ձևափոխված՝ համաձայն դրանց կարևորության աստիճանի: </li></ul>
  4. 4. Հոսքաջրեր արտանետող կազմակերպությունն ընտրում է ԷԲԳ հետևյալ ինդիկատորները. <ul><li>մեկ տարվա ընթացքում արտանետված աղտոտող նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>աղտոտող նյութերի կոնցենտրացիան կեղտաջրերում, </li></ul><ul><li>արտադրված միավոր արտադրանքի հաշվարկով արտանետված աղտոտող նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>մաքրման տեխնոլոգիաների կամ գործընթացների կատարելագործմանն ուղղված կապիտալ ներդրումների համեմատ տարվա ընթացքում արտանետված աղտոտող նյութերի քանակության փոփոխությունը : </li></ul>
  5. 5. Կառավարման բնույթի ինդիկատորների (ԿԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԿԲԻ կարող է կիրառվել հետամուտ լինելու համար՝ </li></ul><ul><li>ԿԲԻ կարող է նպաստել՝ </li></ul><ul><li>Ծրագրերի ներդրմանն ու արդյունավետ իրականացմանը, </li></ul><ul><li>շրջակա միջավայրը կառավարելու հնարավորությանը, </li></ul><ul><li>օրենսդրական ու նորմատիվ պահանջներին համապատասխանությանը </li></ul><ul><li>կանխատեսելու արդյունավետության փոփոխությունները, </li></ul><ul><li>պարզելու հիմնական պատճառները, որոնց դեպքում փաստացի արդյունավետությունը չի բավարարում էկոլոգիական բնութագրի չափանիշներին, </li></ul><ul><li>պարզելու կանխարգելիչ գործողությունների հնարավորությունները: </li></ul>
  6. 6. Գործառնական բնույթի ինդիկատորների (ԳԲԻ) ընտրությունը <ul><li>ԳԲԻ-ները վերաբերում են՝ </li></ul><ul><li>մուտքերին` նյութերի հոսքին, էներգիային և ծառայություններին, </li></ul><ul><li>մուտքային հոսքերի ապահովմանը, </li></ul><ul><li>նախագծմանը, տեղակայմանը, գործարկմանը, տեխնիկական սպասարկմանը, </li></ul><ul><li>ելքերին` ստացվող արտադրանքներին, ծառայություններին, թափոններին </li></ul><ul><li>ստացված ելքերի առաքմանը: </li></ul><ul><li>Այն հատվածներում, որտեղ հնարավոր է արտադրել կամ ստանալ ինչ-որ լրացուցիչ արտադրանք կամ ծառայություն, կազմակերպությունը էկոլոգիական բնութագրի չափանիշները գնահատելիս պարտավոր է դրանք հաշվի առնել: </li></ul>
  7. 7. ԳԲԻ-ի մի քանի օրինակներ <ul><li>օգտագործվող նյութերով պայմանավորված </li></ul><ul><li>Էներգիայի ծախսով, էներգիայի օգտագործման արդյունավետությամբ </li></ul><ul><li>Ծախսված նյութերի քանակը, </li></ul><ul><li>Վերամշակվող նյութերի ծախսը, </li></ul><ul><li>Ծախսվող ջրի քանակը, </li></ul><ul><li>շրջանառու ջրի քանակը, </li></ul><ul><li>Օգտագործվող վտանգավոր նյութերի քանակը: </li></ul><ul><li>Ծախսված էներգիայի քանակը, </li></ul><ul><li>էներգակիրներից յուրաքանչյուրի ծախսը, </li></ul><ul><li>անջատված էներգիայի քանակը, </li></ul><ul><li>տնտեսված էներգիայի քանակը: </li></ul>
  8. 9. Էկոլոգիական պայմանի ինդիկատորների (ԷՊԻ) ընտրությունը <ul><li>ԷՊԻ տեղեկատվություն է տրամադրում տեղային, տարածաշրջանային ազգային կամ գլոբալ էկոլոգիական պայմանի մասին: </li></ul><ul><li>կազմակերպությունները և ինստիտուտները կարող են հավաքել տվյալներ ու տեղեկատվություն հետևյալի մասին՝ </li></ul><ul><li>հիմնական ջրային պաշարների հատկությունների ու որակի, </li></ul><ul><li>տարածաշրջանի օդի որակի, </li></ul><ul><li>վտանգավոր նյութերի տեսակների, </li></ul><ul><li>բնական պաշարների քանակի կամ որակի, </li></ul><ul><li>օվկիանոսի (լճերի, գետերի, ջրամբարների) ջերմաստիճանի, </li></ul><ul><li>կենդանի օրգանիզմներում աղտոտիչների խտության, </li></ul><ul><li>օզոնային շերտի քայքայման, </li></ul><ul><li>կլիմայի գլոբալ փոփոխության, </li></ul>
  9. 10. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԷՊԻ՝ շարժիչային տրանսպորտային արտանետումներով պայմանավորված աղտոտիչների խտությունը օդում : </li></ul>
  10. 11. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԳԲԻ՝ </li></ul><ul><li>այլընտրանքային վառելիքի օգտագործումով պայմանավորված արտանետումների նվազումը, </li></ul><ul><li>վառելիքի ընդհանուր ծախսը, </li></ul><ul><li>տրանսպորտային միջոցների շարժիչներում վառելիքի օգտագործման արդյունավետությունը, </li></ul><ul><li>տրանսպորտային միջոցների տեխնիկական սպասարկման պարբերականությունը, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական հսկման միջոցներով սարքավորված տրանսպորտային միջոցների քանակը: </li></ul>
  11. 12. ՕՐԻՆԱԿ՝ <ul><li>Հայտնի է, որ ծառայություններ մատուցող կազմակերպության գտնվելու վայրում օդի որակն անբավարար է, հետևաբար, ելնելով օդի որակի վերաբերյալ տեղեկատվությունից, ԷԲԳ-ի համար անհրաժեշտ է ընտրել տրանսպորտային միջոցների արտանետումների նվազեցման նպատակներին համապատասխան ինդիկատորներ: </li></ul><ul><li>ԿԲԻ՝ </li></ul><ul><li>հասարակական տրանսպորտի խթանմանը և դրա շահագործման նպատակաուղղված դրամական ծախսերը, </li></ul><ul><li>հասարակական տրանսպորտից օգտվելու շահավետության վերաբերյալ աշխատակիցների համար կազմակերպված դասընթացների ժամաքանակը, </li></ul><ul><li>վառելիքի ծախսի կրճատման, տրանսպորտի տեխնիկական սպասարկումը բարելավելու, հիմնական և այլընտրանքային վառելիքի օգտագործման միջոցառումների արդյունավետությունը: </li></ul>
  12. 13. Կազմակերպության գործառնությունների ընդհանրացված սխեման <ul><li>Պլանավորումը օգտակար է իրականացնել, հիմնվելով ձեռնարկության գործունեության ընդհանուր սխեմայի վրա: Նման սխեմայի կազմումը հնարավորություն է տալիս ճիշտ որոշել շրջակա միջավայրի պահպանության տեսակետից ավելի կարևոր տեղամասերը և արտադրական գործընթացի փուլերը: </li></ul>
  13. 14. <ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի գնահատման համար տվյալների և տեղեկատվության օգտագործման սխեման </li></ul>
  14. 15. ՏՎՅԱԼՆԵՐԻ ՀԱՎԱՔՈՒՄԸ <ul><li>ԷԲԳ ընտրված ինդիկատորների արժեքները հաշվարկելու համար պետք է կանոնավոր կերպով հավաքի մուտքային տվյալները: </li></ul><ul><li>Տվյալների հավաքումը պետք է ուղեկցվի դրանց որակի ստուգումով, համապատասխանության հսկողությամբ, որը կարող է երաշխավորել ստացված տվյալների բնույթը և որակը` ԷԲԳ նպատակով կիրառելու համար: </li></ul><ul><li>Կազմակերպությունը կարող է օգտագործել սեփական կամ այլ աղբյուրներից ստացված տվյալներ </li></ul><ul><li>մոնիթորինգ և չափումներ, </li></ul><ul><li>հարցազրույցներ և դիտարկումներ, </li></ul><ul><li>կառավարական մարմինների հաշվետվություններ, </li></ul><ul><li>գույքագրման և արտադրական տվյալներ </li></ul><ul><li>ֆինանսական և հաշվապահական տվյալներ, </li></ul><ul><li>գնումների վերաբերյալ տվյալներ, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական վերլուծության, աուդիտի կամ գնահատման տվյալներ, </li></ul><ul><li>էկոլոգիական դասընթացների տվյալներ, </li></ul><ul><li>գիտական զեկույցներ և ուսումնասիրություններ, </li></ul><ul><li>կառավարական մարմիններ, ակադեմիական ինստիտուտներ և հասարակական կազմակերպություններ, </li></ul><ul><li>առաքիչներ և ենթակապալառուներ, </li></ul><ul><li>սպառողներ, վաճառողներ և շահագրգիռ կողմեր, </li></ul><ul><li>մասնագիտական միավորումներ: </li></ul>
  15. 16. <ul><li>Հավաքած տվյալները պետք է ենթարկվեն վերլուծության և ձևափոխվեն կազմակերպության էկոլոգիական բնութագիրը նկարագրող ԷԲԳ ինդիկատորներով արտահայտվող տեղեկատվության: </li></ul>
  16. 17. <ul><li>Տվյալների վերլուծության արդյունքում տեղեկատվությունը պետք է համեմատել կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի չափանիշների հետ: </li></ul><ul><li>Համեմատության արդյունքում պարզ են դառնում էկոլոգիական բնութագրի չափանիշները բավարարելու կամ չբավարարելու պատճառները: </li></ul>
  17. 18. <ul><li>Էկոլոգիական բնութագրի վերաբերյալ հաշվետվություններն ու տեղեկատվության տարածումն օժանդակում են կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի վերաբերյալ տեղեկատվության տրամադրմանը </li></ul>
  18. 19. <ul><li>Բարելավման հնարավորությունները բացահայտելու համար անհրաժեշտ է պարբերաբար քննարկել կազմակերպության ԷԲԳ և դրա արդյունքները: </li></ul>
  19. 20. ԷԲԳ քննարկմանն օժանդակող հարցերի օրինակներ <ul><li>ԷԲԳ բարելավման գործողությունների օրինակներ. </li></ul><ul><li>տվյալների որակի, հավաստիության և մատչելիության բարելավում, </li></ul><ul><li>վերլուծման և գնահատման հնարավորությունների բարելավում, </li></ul><ul><li>ԷԲԳ նոր կամ առավել կիրառելի ինդիկատորների մշակում կամ սահմանում, </li></ul><ul><li>ԷԲԳ ոլորտի փոփոխում: </li></ul><ul><li>Արդյո՞ք կազմակերպության ԷԲԳ-ն </li></ul><ul><li>էկոլոգիական բնութագրի փոփոխությունների չափման համար տրամադրում է համապատասխան տեղեկատվություն, </li></ul><ul><li>օգտագործվում են տվյալների համապատասխան աղբյուրները և ապահովվում է տվյալների հավաքման անհրաժեշտ հաճախությունը, </li></ul><ul><li>արդյունավետ է վերլուծում և գնահատում հավաքված տվյալները, </li></ul><ul><li>համատեղելի է կազմակերպության էկոլոգիական բնութագրի չափանիշի հետ, </li></ul><ul><li>արձագանքում է կազմակերպության ներքին և շրջակա փոփոխություններին, </li></ul><ul><li>և այլն </li></ul>

×