Uploaded on

Thema Meeting "Bewegen" 24-juni 2010

Thema Meeting "Bewegen" 24-juni 2010

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
517
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1

Actions

Shares
Downloads
3
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1.  
  • 2. Nederland in beweging of op drift?
    • Utrecht, 24 juni 2010
    • Paul Schnabel
    • Sociaal en Cultureel Planbureau
    • Universiteit Utrecht
  • 3. Feiten 2020
    • Bevolking 17 miljoen (plus 0,5 miljoen)
    • Jonger dan 20 jaar 3,7 miljoen (min 0,2 miljoen)
    • Boven 65 jaar 3,3 miljoen (plus 0,8 miljoen) (19,7%)
    • Niet-westers 2,2 miljoen (plus 0,4 miljoen)
    • Levensverwachting Mannen 80,3 jaar (78,7)
    • Levensverwachting Vrouwen 83,3 jaar (82,6)
    • Geen grote veranderingen in geboorte- en sterftecijfers. Inwoneraantal blijft nog licht stijgen. Alleen de grensgebieden verliezen inwoners.
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 4. Belangrijke veranderingen
    • Meer en kleinere huishoudens 7,8 miljoen (7,3 miljoen)
    • Meer eenpersoonshuishoudens (40%)
    • Ieder huishouden alles zelf, ieder lid huishouden alles zelf
    • Meer dan 100% gsm, tv, pc (nu al over 90% incl. internet)
    • Nu 7 miljoen personenauto’s (20% hh meer dan één), door naar 7,5 - 8 miljoen
    • Nu 7 miljoen woningen plus 60.000 per jaar
    • Heel dure leefvorm, maar geen kans op nieuwe collectievere leefvormen
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 5. Typisch voor Nederland nu, ook nog in 2020?
    • Wereldkampioen deeltijdwerk : vrouwen 75%, mannen 25%
    • Relatief vroeg en riant met pensioen : voorkeur 62 jaar, bij 65 jaar nog 9%
    • Laagste armoedepercentage bij 65plus (3%)
    • Toenemende populariteit ZZP en zelfstandig ondernemerschap (1,2 miljoen)
    • Lage werkloosheid, relatief hoge arbeidsongeschiktheid (WAO/WIA, Wajong)
    • Snelle stijging opleidingsniveau: 30% beroepsbevolking HBO/WO
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 6. Nederland internationaal
    • Bevolking: nr 8 van de EU-27
    • Inkomen per hoofd van de bevolking:
    • nr. 3 na Luxemburg en Denemarken
    • Absolute omvang BBP :
    • nr. 16 van de wereld
    • Exportpositie :
    • nr. 7 van de wereld (landbouw nr. 3)
    • Concurrentiepositie : bij de eerste tien 
    • streven: eerste vijf
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 7. CPB-beeld crisis, 2011
    • 2009 2010 2011
    • Economie -4% +1,5% +2%
    • Werkloosheid 5% 6,5% 6,5%
    • Inflatie 1,25% 1,5%
    • EMU-saldo -5,1% -6,1% -4,7%
    • EMU-schuld 61,7% 66,4% 68,4%
    • (krediet) (recessie) (staatsschuld)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 8. Werkloosheid nog beperkt – waarom?
    • ¼ miljoen vacatures in 2008
    • Flexibilisering arbeidsmarkt (34%)
          • Uitzendwerk (330.000)
          • ZZP-ers (630.000)
    • Minder overwerk
    • Geen maak-, maar diensteneconomie
          • Deeltijd WW
    • Overheid bezuinigt niet
    • Uitstroom pensionering (babyboom) (85% baanopening)
    • Uitstel arbeidsmarktentree jongeren
    • Uitgestelde uitstoot: bouw
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 9. Problemen en sterke punten van Nederland, 18+, 2009/4
    • Problemen Sterke punten
    • Samenleving, normen + waarden 20% 16% (1)
    • Inkomen en economie 18 7 (6)
    • Politiek en bestuur 13 6 (7)
    • Immigratie en integratie 11 4 (10)
    • (15)NL in internationaal perspectief 1 2 (17)
    • - vrijheden 12% (2)
    • - zorg en vergrijzing 12 (3)
    • - sociale stelsel 11 (4)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 10. Veranderde Verzorgingsstaat
    • Verzorgingsstaat nieuwe stijl
    • Angelsaksisch – lagere , tijdelijke uitkeringen
    • Skandinavisch – hogere arbeidsparticipatie
    • Rijnlands – geen tweedeling zorg en onderwijs
    • * Nederland ‘hybride’
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 11. ‘ Veel spanning’ tussen sociale groepen (2004)
      • NL. Den. VK BRD
    • Arm/rijk 25% 4% 23% 36%
    • Werkn./werkg. 23 6 26 34
    • M/V 9 7 17 7
    • Oud/jong 18 3 17 13
    • Etnisch 61 39 48 38
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 12. NL overheid functioneert goed, 16+
        • 1995 - 52%
    • 1998 - 63
    • 2002 - 34
    • 2006 - 55
    • 2008 - 65
    • 2009 - 63
    • Tevreden met democratie in eigen land (EU) 2009
    • NL - 73%
    • Hoger: Oostenrijk, Zweden, Luxemburg, Denemarken (91%)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 13. ‘ Het gaat de goede kant op met het land’ (EU=36%)
    • Denemarken 60%
    • Estland, Finland 50-60%
    • Frankrijk, Oostenrijk, Ierland,
    • Zweden, Duitsland 40-50%
    • Nederland, België, VK, Spanje,
    • Polen, Griekenland 30-40%
    • ……
    • Italië, Hongarije, Portugal 10-20%
    • (Eurobarometer 2007)
  • 14. Hoe gaat het met Nederland? 2008/1 + 4
    • (1) (4)
    • Duidelijk de verkeerde kant op 15% 13%
    • Iets meer verkeerd dan goed 49 52
    • Iets meer goed dan verkeerd 26 23
    • Duidelijk de goede kant op 1 2
    • Weet niet 9 10
  • 15. Tevredenheid met het eigen leven (2006), EU
    • Zeer tevreden
    • Nederland 44%
    • Denemarken 66
    • Luxemburg 48
    • Zweden 46
    • België 31
    • Duitsland 17
    • Frankrijk 19
    • VK 32
    • Italië 14
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 16. Hoe rijk zijn de Nederlanders? (HH, 2009)
    • Meer dan één miljoen euro 154.000 (2%)
    • 500.000 – 1 miljoen 404.000 (6%)
    • 200.000 – 500.000 1.411.000 (20%)
    • 100.000 – 200.000 961.000 (13%)
    • 60% vermogen – 10% rijkste huishoudens
    • Gemiddeld – 167.000 euro
    • Doorsnee – 43.000 euro
    • (CBS 2010)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 17. Vermogens: inkomen uit arbeid of onderneming
    • Arbeid Onderneming
    • Aantal hh. 4 milj. 800.000
    • Mediaan vermogen €37.000 €207.000
    • Effecten 24% 38%
    • Eigen huis 63% 77%
    • Overig onroerend goed 6% 21%
    • Ondern. vermogen 1% 69%
    • (CBS 2010)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 18. Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 19. Bijna met pensioen 2010 Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 20. Inkomen 65+
    • AOW (+ bijstand) 25 miljard euro
    • Aanvullend pensioen 25 “ “
    • Vermogen/arbeid >5 “ “
    • Gemiddeld per hh. 32.000
    • Pensioenleeftijd 61/62 jr.
    • BBP 2008 595 miljard
    • Pensioenvermogen (2005) 675 miljard
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 21. Welvaart en welzijn van de 65+
    • Minst onder lage inkomensgrens 3% (VS > 25%)
    • 41% eigen huis + gemiddeld 80.000 euro vermogen
    • (Erg) gelukkig – 65-74 jr 87%, 75+ 77%
    • Nalatenschap (2005) 8,5 miljard euro 65+ € 70.000
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 22. De individualisering van de 65+
    • Dankzij de AOW:
    • ongeveer 1% samenwonen met kind
    • Ruim 1 miljoen alleenstaanden,
    • 0,7 miljoen 2-persoonshuishoudens
    • Verzorgings- of verpleeghuis: 6% (83 jaar)
    • Verpleeghuis: 2/3 1-persoonskamers
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 23. Verschil met vroeger
    • Meer mensen worden oud
      • 1957 – 700.000 65+ (6%)
      • 2007 – 2.400.000 65+ (14%)  4/4,5 miljoen tot 2040
    • Meer mensen worden heel oud
      • 1957 – levensverwachting 65+
        • M. 14,2 V. 16,7
      • 2007 M. 17,0 V. 20,5
      • Sterfte: 81% boven 65 jr., 1,3% tot 20 jaar
      • - (1850): 18% - 50%
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 24. Levensverwachting bij geboorte (en bij 65 jaar)
    • Mannen Vrouwen
      • 38 jr (11 jr ) 41 jr (12 jr)
    • 1900 47 (11) 50 (12)
    • 1950 71 (14) 73 (15)
      • 76 (15) 81 (19)
    • 2008 78,3 82,3
    • 2050 83,2 85,5
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 25. Levensverwachting naar opleidingsniveau
    • Mannen Vrouwen
    •  
    • Lagere school 73,2 jr 82,3 jr
    • LBO/MAVO/VMBO 74,6 81,1
    • HAVO/VWO/MBO 77,1 83,7
    • HBO/WO 79,1 83,8
    •  
    • Gemiddeld verschil hoog/laag SES 6,9jr 5,7 jr
    •  
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 26. Arbeidsparticipatie ouderen
    • Mannen 1996 2008
    • 55-59 jr. 58% 77%
    • 60-64 jr. 18 36
    • 65-69 jr. 4 9
    • Vrouwen 1996 2008
    • 55-59 jr. 22% 48%
    • 60-64 jr. 5 17
    • 65-69 jr. 1 2,5
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 27. De vitale ouderen (geen beperkingen)
    • 55-74 jaar:
    • 55% eigen huis
    • 10% recreatieverblijf
    • 28% wekelijks vereniging
    • 72% ieder jaar vakantie(s)
    • 2,6 uur sport per week
    • 64% auto, 17% twee auto’s
    • (65 – 74 jr. – 73%)
  • 28. De minder vitale oudere (matige of ernstige beperkingen)
    •  
    • 75+
    • 32% eigen huis
    • 25% (tamelijk) bang voor beroving
    • 3% recreatieverblijf
    • 29% met vakantie
    • 0,7 uur sport per week (vitalen 18-54 jaar: 2,3 uur)
    • 23 uur tv per week (jonge vitalen 14 uur)
    • 64% geen auto
  • 29. Positie etnische minderheden
    • In veertig jaar van 1% tot 11% van de bevolking
    • Turken (370.000) : niet zo splendid isolation
    • Marokkanen (335.000) : integratie met wederzijds pijn
    • Surinamers (335.000) : geïntegreerd, maar achterblijvend
    • Antillianen (130.000) : aan de top en aan de grond
    • Moslims: eerste generatie geen opleiding, tweede generatie huwelijksimport
    • Marokkanen en Antillianen zeer hoge criminaliteitscijfers
    • Alle minderheden: veel schooluitval, zwakke positie op de arbeidsmarkt
    • Sterke concentratie in bepaalde wijken grote steden: segregatie, kans op parallelle samenlevingen
    • Geen inburgering voor wie al Nederlandse nationaliteit heeft
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 30. Het multiculturele drama
    • 1999 – Beeld positiever dan de realiteit
    • 2009 – realiteit positiever dan het beeld
    • Hogere opleiding/hogere arbeidsparticipatie 2 e generatie
    • Surinamers meest geïntegreerd,
    • Turken meest op zichzelf
    • Marokkanen integreren het hardst
  • 31. Immigratie 2000-2007
    • 2000 2007
    • Turkije 5000 2400
    • Marokko 4200 1300
    • Afghanistan 4600 400
    • Irak 4400 1800
    • Iran 1700 700
    • Somalië 2000 1200
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 32. Zich thuis voelen in Nederland (2006)
    • ja wel/niet nee
    • Turken 65% 27 8
    • Marokkanen 73 24 4
    • Surinamers 85 12 2
    • Antillianen 77 19 4
    • ‘ Nederlanders’ 91 8 1
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 33. Ervaren acceptatie van allochtonen in NL (2006)
    • T. M. NL. S.
    • Allocht. alle kansen 37% 40% 43% 51%
    • Rechten allocht. gerespecteerd 49 56 52 59
    • Gastvrij voor allochtonen 50 56 60 68
    • Open voor allocht. culturen 59 53 59 71
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 34. ‘ Opvattingen over opvattingen’
    • Autochtone NL (18-80) over Moslims
    • 1998
    • Mannen overheersen hun vrouwen 84% (89)
    • Autoritaire opvoedingsstijl 68% (76)
    • Gevaarlijk fanatiek 26% (20)
    • Misbruiken godsdienst politiek 51% (31)
    • Grijpen gemakkelijk naar geweld 42% (29)
    • Hoofddoek is geen aanpassing aan
    • onze samenleving 43% (34)
    • Geen respect voor homoseksuelen 74% (-)
    • Wel respect voor cultuur en leefwijze van anderen 43% (51)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 35. Slecht voor een wijk als er teveel allochtonen komen wonen
    • Opmerkelijk eensgezind:
    • Autochtone Nl. 67%
    • Turken 60
    • Marokkanen 58
    • Surinamers 56
    • Antillianen 52
  • 36. Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 37. Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 38. Zelfstandig ondernemerschap (% 15-64 jr.), 2008
    • Turken - 18.500 (7%) (detail, horeca, bouw)
    • Marokkanen - 8.600 (4,0) (idem, idem, service)
    • Surinamers - 11.800 (4,7) (service, advies, detail)
    • Chinezen - 7.100 (13,4) (horeca – 67%)
    • (Totaal N.W. ondernemers - 70.000)
    • (Starters na één jaar nog actief - 80%)
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 39. Onderwijsniveau bevolking, 25-65 jaar (2007)
    • Totaal 25-34 jr
    • m v m v
    • Basis 7% 8% 4% 3%
    • VMBO 18 22 15 12
    • HAVO/VWS 7 9 10 9
    • MBO 35 33 36 35
    • Bachelor 19 18 20 24
    • Master, Ph.D 13 9 13 14
  • 40. Opleidingsniveau bevolking, 2006
    • Autochtoon (25-64 jr)- 7% basisonderwijs, 27% hoger onderwijs
    • Marokkanen (25-34 jr)- 30% basisonderwijs, 15% hoger onderwijs
    • (55-64 jr)- 85% basisonderwijs, 0% hoger onderwijs
    • Surinamers (25-34 jr)- 15% basisonderwijs, 25% hoger onderwijs
    • (55-64 jr)- 43% basisonderwijs, 19% hoger onderwijs
    Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 41. Sociaal en Cultureel Planbureau
  • 42. De stemming in het land
    • ‘ Tevreden met het eigen leven, minder tevreden met de samenleving, ontevreden met de politiek’
    •  
    • ‘ De anderen moeten veranderen’
    •  
    • ‘ De zacht van binnen, hard van buiten samenleving’
    • Nederland is van een high trust society een medium trust society en in veel opzichten een mistrust society geworden.
    Sociaal en Cultureel Planbureau