Your SlideShare is downloading. ×
Handreiking sociale media v&vn
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Introducing the official SlideShare app

Stunning, full-screen experience for iPhone and Android

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Handreiking sociale media v&vn

449
views

Published on

Published in: Health & Medicine

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
449
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Hoe gebruik je sociale media opeen verantwoorde manier?Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgenden
  • 2. Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgendenIn het kort 4. Als verpleegkundige/verzorgende gedraag ik Ik lever vanuit mijn professionele perspectief een me op de sociale media als professional bijdrage aan de ontwikkeling van het beleid van de1. Als verpleegkundige/verzorgende stel ik in Ik vraag mij altijd af of wat ik op sociale media wil instelling over het gebruik van sociale media.de zorgverlening de belangen van de plaatsen een goed beeld van mij geeft alszorgvrager centraal (NBC 2.2) professional. De handreiking ‘Hoe gebruik je sociale media opIk gebruik tijdens mijn zorgverlening aan de Ik communiceer op een respectvolle en beleefde een verantwoorde manier’ is een uitwerking vanzorgvrager(s) niet mijn mobiele telefoon of tablet manier. de Nationale Beroepscode van Verpleegkundigenom sociale media te checken of een spelletje te en Verzorgenden (2007).spelen. 5. Als verpleegkundige/verzorgende bescherm ik de zorgvrager tegen onethische,2. Als verpleegkundige/verzorgende ga ik incompetente, onveilige of anderszinszorgvuldig om met vertrouwelijke informatie tekortschietende zorgverlening van andereover de zorgvrager (NBC 2.10). zorgverleners (NBC 3.6).Ik deel online geen vertrouwelijke informatie over Ik spreek in eerste instantie die zorgverlener aande zorgvrager. op zijn onzorgvuldige gebruik van sociale media. Ik meld, indien nodig, het onprofessionele gebruik3. Als verpleegkundige/verzorgende neem ik in van sociale media via de vastgestelde proceduresmijn relatie met de zorgvrager professionele aan de verantwoordelijke instantie.grenzen in acht (NBC 2.12).Ik word geen vrienden met zorgvragers op 6. Als verpleegkundige/verzorgende draag ikpersoonlijke sociale media pagina’s. bij aan de ontwikkeling, implementatie enIk scheid mijn professionele en persoonlijke evaluatie van het beleid van de instelling ofactiviteiten op de sociale media duidelijk van organisatie waar ik werk (NBC 3.8).elkaar. Ik ben op de hoogte van het beleid van mijnIk zoek geen contact met (voormalige) zorgvragers werkgever over het gebruik sociale media en houdvia sociale media voor persoonlijke doeleinden. mij daaraan. Sociale media wijzer
  • 3. Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgendenInleiding Telezorg of zorg op afstand waarbij het contact je vak of je kunt collega’s om raad vragen. Een tussen de zorgvrager en jou bijvoorbeeld verloopt voorbeeld is de chatsessie van verpleegkundigenWas internet in eerste instantie vooral een plek via een webcam, valt niet onder sociale media. op vrijdagavond op twitter (#vpkchat).waar je over alle mogelijke onderwerpen informatie Telezorg maakt weliswaar ook gebruik van de Je kunt via een weblog collega’s en het publiekkon vinden, met de komst van de sociale media mogelijkheden van internet, maar het is geen informeren over je vak. Je kunt ook een specialekun je heel gemakkelijk zelf informatie online delen sociaal medium waartoe iedereen toegang heeft site ontwikkelen, waarop je algemene informatiemet anderen. en aan mee kan doen. Het gaat om een verstrekt over jouw specialisatie met eenDeze ontwikkeling is zeker positief, ook voor jou professioneel contact van jou met deze mogelijkheid voor zorgvragers om te reageren ofals verpleegkundige of verzorgende. Tegelijkertijd zorgvrager, alleen is dat contact niet lijfelijk. algemene vragen te stellen. Op die manier kun jevraagt het gebruik van sociale media door jou niet alleen je vak onder de aandacht brengen,speciale aandacht met name vanwege de Positieve kanten van gebruik sociale media maar zorgvragers of het algemene publiek ookbescherming van de privacy van de zorgvrager. Sociale media bieden je als privé persoon of als voorzien van informatie die voor hun gezondheid professional de mogelijkheid om snel informatie te van belang kan zijn. Er zijn talloze voorbeeldenWaar hebben we het over? delen met anderen. van vakgenoten met dergelijke initiatieven.De term ‘sociale media’ is niet scherp afgebakend. Als privé persoon kun je via sociale media contact Hetzelfde geldt voor V&VN als beroepsvereniging.Het omvat een hele verzameling houden met familie, vrienden en kennissen en ze Aanwezigheid van V&VN op de sociale media kaninternettoepassingen waarmee je (interactief) laten delen in je belevenissen en ervaringen, in je de zichtbaarheid van de beroepsgroep vergroten.informatie kunt delen met anderen. Bekende ergernissen of vreugde over bepaalde Via de sociale media kan V&VN de aandachtsociale media zijn: Facebook, Hyves, LinkedIn en gebeurtenissen of ontwikkelingen. Je kunt vestigen op thema’s die voor de beroepsgroep ofTwitter. Er zijn ook meer gesloten netwerken zoals bijvoorbeeld de foto’s van je vakantie online voor het publiek van belang zijn. V&VN is actief opYammer, waartoe bijvoorbeeld alleen de zetten, zodat je vrienden kunnen zien hoe leuk je Facebook, Hyves, Youtube, LinkedIn en Twitter.medewerkers van jouw instelling toegang hebben. het gehad hebt.Maar ook Youtube, weblogs, discussiefora of eenpersoonlijke website kun je tot de sociale media Voor jou als professional bieden de sociale mediarekenen. Evenals de mogelijkheid tot reactie die je de mogelijkheid om je kennis en ervaring teveel websites bieden onder geplaatste berichten delen met collega’s, die verspreid over het hele(zie bijvoorbeeld www.venvn.nl). land en zelfs over de wereld kunnen zitten. Je kunt met collega’s discussiëren over ontwikkelingen in Sociale media wijzer
  • 4. Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgenden Grens aan het gebruik van sociale media in de Verpleegkundigen en Verzorgenden). Dit is een belang van de aanwijzing uit het artikel en dezorg belangrijke plicht en heeft ook te maken met het betekenis voor het gebruik van sociale media. Ook belang van de zorgrelatie en het vertrouwen dat is er vaak een casus opgenomen, die illustreertGebruik sociale media geen plaats binnen de de zorgvrager moet kunnen hebben in de wat in de praktijk gebeurt.zorgrelatie zorgverlener.Hoewel het gebruik van sociale media door jou als Net als de Nationale Beroepscode biedt dezeverpleegkundige of verzorgende zeker positieve Uitgangspunt voor de Handreiking: de handreiking je aanknopingspunten, in dit geval omkanten heeft, is er een duidelijke grens. Binnen de Nationale Beroepscode te bepalen hoe je op een verantwoorde manierzorgrelatie is er geen plaats voor het gebruik van Voor de handreiking dient de Nationale sociale media kunt gebruiken. Zelf nadenken oversociale media. Daarvoor is die relatie te Beroepscode van Verpleegkundigen en de vraag welk artikel in de gegeven situatie vankwetsbaar. Verzorgenden (NBC) als uitgangspunt. De toepassing is of wat de betekenis van een artikelIndien jij tijdens de zorgverlening bijvoorbeeld Nationale Beroepscode geeft je de waarden en in deze specifieke situatie is, blijft een vereiste.even via je mobiele telefoon twitter checkt op de normen van de beroepsgroep. Die vormen delaatste berichten van je vrienden, is je aandacht leidraad voor je handelen.niet bij de zorgvrager. Daarmee schaad je de Verschillende artikelen uit de Nationalezorgrelatie. Die zorgrelatie is echter nodig om Beroepscode zijn van toepassing op het gebruikgoede zorg te kunnen verlenen, om samen met de van sociale media. Deze artikelen staan in dezorgvrager vast te kunnen stellen wat zijn handreiking met daarachter tussen haakjes hetzorgbehoeften zijn. Daarnaast heeft de zorgvrager oorspronkelijke nummer van het artikel in derecht op professionele aandacht. Nationale Beroepscode (Bijvoorbeeld: NBC 2.2). Een uitzondering is artikel 4 van deze handreikingBescherming van de privacy van de zorgvrager waarvoor geen bijbehorend artikel in de NationaleEen andere reden om als verpleegkundige of Beroepscode staat. Na het artikel volgen net als inverzorgende goed na te denken over wat je doet de Nationale Beroepscode ‘dat betekent metop sociale media is je plicht om de privacy van de name’ en een of meer bolletjes. Achter de bolletjeszorgvrager te beschermen. Je mag vertrouwelijke staat waaraan je bij dit artikel kunt denken in hetinformatie van en over de zorgvrager niet geval van gebruik van sociale media.verspreiden (Wet BIG, Nationale Beroepscode van In de toelichting staat verdere uitleg over het Sociale media wijzer
  • 5. Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgendenReikwijdte handreiking geen beroepsgebonden normering nodig is.Deze handreiking is voor alle vormen van De handreiking geeft ook geen aanwijzingen voorinternetgebruik, waarbij jij als verpleegkundige of het gebruik van sociale media door zorgvragers.verzorgende zelf informatie online zet of reageert Ook daar kun je geen beroepsgebondenop informatie online. Denk bijvoorbeeld aan meer normering voor geven. Je kunt, indien nodig,besloten communities, waar je als zorgvragers wel aanspreken op hun gedrag opverpleegkundige of verzorgende bijvoorbeeld kunt sociale media als dat gedrag gaat over decommuniceren met de zorgvrager, zijn familie en zorgrelatie of over jou als zorgverlener.vrijwilligers. Deze communities vallen niet onderde algemeen toegankelijke sociale media, maarook hier moet je nadenken over wat je doet en hoeje het doet.Bij de informatie die je online zet, kan het gaan omtekst, foto’s, video’s, geluid of plaatjes.De artikelen uit de handreiking zijn bredertoepasbaar, niet alleen op andere activiteitenonline, zoals gewoon gebruik van email. Deartikelen geven bijvoorbeeld ook een (extra)handvat om na te denken over telefonischebereikbaarheid tijdens het werk.De handreiking gaat niet over de vraag hoe je opsociale media met je collega’s moet omgaan.Bijvoorbeeld over de vraag wat je moet doen alseen collega vriend van je wil worden en jij wilt dateigenlijk niet. Dit is een algemene vraag waarvoor Sociale media wijzer
  • 6. Als verpleegkundige/verzorgende stel ik in de zorgverlening de1 belangen van de zorgvrager centraal (NBC 2.2) Dat betekent met name niet bij de zorgverlener. Op dat moment stel je de Verpleegkundigen en Verzorgenden. Utrecht: Dat ik tijdens mijn zorgverlening aan de belangen van de zorgverlener niet meer centraal V&VN, 2008) zorgvrager(s) niet mijn mobiele telefoon of tablet en doe je afbreuk aan de zorgrelatie. Je brengt gebruik om sociale media te checken of een verantwoorde zorgverlening in gevaar, omdat je spelletje te spelen. niet met je aandacht bij de zorgverlening bent. Toelichting De verpleegkundige stagiaires op een Als verpleegkundige/verzorgende ben je gericht op verpleegafdeling hebben allemaal een smartphone de zorgverlening aan de zorgvrager. Voor goede op zak. Tijdens de zorgverlening pakken ze zorgverlening is het belangrijk dat je met de regelmatig hun telefoon om snel even te kijken of zorgvrager een zorgrelatie aangaat (NBC art. 2.4). er nog nieuwe berichten zijn op een van de sociale Die zorgrelatie vraagt om wederzijds vertrouwen. media. En soms tikken ze ook een korte reactie. In die zorgrelatie kun je samen met de zorgvrager Ze keren daarbij de zorgvrager de rug toe. Daarna nagaan wat zijn zorgbehoeften zijn. Daarvoor is gaan ze weer verder met de zorgverlening. het nodig dat je openstaat voor de zorgbehoeften van de zorgvrager, dat je bereid bent op zijn Aanvulling zorgvraag te reageren en ervoor zorgt dat de Zoals in de inleiding al is gezegd, zijn de artikelen gevraagde zorg verleend wordt. Je staat ook open uit de handreiking breder toepasbaar. Dit artikel voor zijn respons op de geboden zorg. Je kunt dit geldt bijvoorbeeld niet alleen voor het gebruik van alleen maar realiseren als je je concentreert op de sociale media via je mobiele telefoon, maar ook zorgverlening. voor het ‘traditionele’ gebruik van die mobiele telefoon: privé bellen en gebeld worden. Reageren Als je tijdens de zorgverlening toch even je op een persoonlijk telefoontje (bijvoorbeeld van facebook pagina checkt op nieuwe berichten van een van je kinderen) tijdens de zorgverlening, doet vrienden en kennissen, nagaat of er nog leuke ook afbreuk aan die zorgverlening en de nieuwe tweets zijn binnengekomen, je email zorgrelatie (een uitwerking van deze casus is te controleert of even een zet doet in een online vinden in Hoe gebruik je de beroepscode. spelletje (bijvoorbeeld wordfeud), is je aandacht Handreiking voor de Nationale Beroepscode van Sociale media wijzer
  • 7. Als verpleegkundige/verzorgende ga ik zorgvuldig om met2 vertrouwelijke informatie over de zorgvrager (NBC 2.10) Dat betekent met name Aan de andere kant kan de casus van een Een verpleegkundige twittert dat er vandaag een Dat ik geen vertrouwelijke informatie over de bepaalde zorgvrager heel geschikt zijn voor nieuwe zorgvrager op de afdeling komt: meneer zorgvrager online (facebook, twitter, blog, gebruik in het onderwijs (e-learning). Of wil je Karel Misdaad. Hij komt op de afdeling omdat hij discussieforum) deel, die tot de zorgvrager te graag via sociale media met collega’s overleggen geopereerd moet worden. Meneer Misdaad heeft herleiden is over de situatie van een bepaalde zorgvrager. tbs. “Hij is dus geen lieverdje. Ik vind het wel Dat ik geen foto’s of filmpjes van zorgvragers spannend.” twittert de verpleegkundige ook nog. maak en die online deel. Als je dit overweegt: • Vraag je eerst af of het echt nodig is de casus Een verzorgende werkt op een psychogeriatrische Toelichting van de zorgvrager te gebruiken voor afdeling. Zij vindt het leuk om foto’s te maken met Als verpleegkundige/verzorgende heb je je communicatie via sociale media haar mobiele telefoon. Die foto’s zet ze vervolgens beroepsgeheim. Je zorgt ervoor dat je (onderwijsdoeleinden of collegiaal overleg) of op haar facebook pagina. Daarop krijgt ze vaak vertrouwelijke informatie van en over de dat het beter op de ‘traditionele’ manier kan leuke reacties. Ze maakt ook foto’s van de afdeling zorgvrager niet verder verspreidt. Daarbij hoort (teamoverleg, telefonisch overleg). waar ze werkt. Ze fotografeert een gang, de ook informatie, die je tijdens je beroepsuitoefening huiskamer, maar ook zorgvragers en collega’s. Op te weten bent gekomen over personen uit de En als je de casus gebruikt: een van de foto’s staat een collega, die een omgeving van de zorgvrager. • Zorg je ervoor dat de informatie online op geen zorgvrager probeert te wassen. De zorgvrager is Je beroepsgeheim geldt vanzelfsprekend ook bij enkele manier tot de zorgvrager te herleiden naakt en heeft duidelijk geen zin in zijn wasbeurt. het gebruik van sociale media. Daar moet je je is. Dat moment vangt de verzorgende met haar foto. misschien nog wel meer bewust zijn van je • Heb je de zorgvrager om toestemming Ook deze foto’s plaatst de verzorgende op geheimhoudingsplicht, omdat vaak heel veel gevraagd voor gebruik van zijn casus. facebook. mensen toegang hebben tot de sociale media. En je hebt zelf de verspreiding van informatie niet meer in de hand, als het eenmaal op internet staat. Bovendien is het lang niet altijd mogelijk om eenmaal online gedeelde informatie achteraf te verwijderen. Sociale media wijzer
  • 8. NB: Foto’s van zorgvragers verspreiden via sociale Een zorgvrager heeft een complexe wond. De Verder zullen er afspraken gemaakt moetenmedia (of op welke manier dan ook) is niet verpleegkundigen willen over de behandeling worden over wissen van de foto van de privétoegestaan. Zelfs met toestemming van de graag advies van een wondverpleegkundige. Om telefoon, toevoegen van de foto en gegevenzorgvrager moet je het niet doen, want de de wondverpleegkundige te raadplegen maken ze informatie en van het advies van deverspreiding via sociale media gaat heel snel en met een persoonlijke mobiele telefoon van een wondverpleegkundige aan het zorgdossier van destrekt heel ver. Je hebt dat niet in de hand. van de verpleegkundigen een foto van de wond en zorgvrager.Dit geldt echter niet alleen voor de verspreiding sturen die naar de wondverpleegkundige metvan foto’s van zorgvragers, maar ook voor foto’s aanvullende informatie. De wondverpleegkundigevan zorgverleners. Je kunt collega’s niet zomaar geeft op basis van de foto advies over defotograferen tijdens het werk en die foto’s verzorging van de wond.vervolgens bijvoorbeeld op facebook zetten. Ookaan collega’s zul je toestemming moeten vragen. In een dergelijke situatie verdient het de voorkeurEn ook bij hen is het de vraag of je het wel moet dat je de foto neemt met apparatuur van dedoen, ook al heb je toestemming. Schaad je door instelling. En dat je de foto vervolgens via eende foto’s te plaatsen je collega, de collegiale afgeschermd kanaal op een gewone computer vanrelaties en/of de instelling? de instelling naar de wondverpleegkundige verstuurt.Uitzondering Soms is dat echter niet mogelijk. Dan kan het inHet is niet de bedoeling dat je foto’s van het belang van de zorgvrager zijn om toch gebruikzorgvragers of zorgverleners maakt en verspreid te maken van je persoonlijke mobiele telefoon.via internet. Toch kan een mobiele telefoon als Daarbij moet je er dan wel op letten dat je alleenfototoestel in uitzonderlijke situaties ook uitkomst de wond fotografeert en niet (ook) de zorgvrager.bieden. Zoals de volgende casus illustreert: Zo is de anonimiteit van de zorgvrager gewaarborgd. Sociale media wijzer
  • 9. Als verpleegkundige/verzorgende neem ik in mijn relatie3 met de zorgvrager professionele grenzen in acht (NBC 2.12) Dat betekent met name de zorgvrager uitstorten, zoals je dat wel bij een Professionele pagina: zorgvrager kan wel vriend of • Dat ik zorgvragers niet als ‘vriend’ accepteer vriendin zou doen. fan zijn op mijn persoonlijke sociale media pagina’s Dit verschil tussen een professionele en een Je kunt als verpleegkundige of verzorgende ook • Dat ik niet inga op een uitnodiging van een vriendschapsrelatie bepaalt ook of en hoe je als professional actief zijn op de sociale media. Je zorgvrager om ‘vriend’ van hem te worden contact kunt hebben met zorgvragers via sociale hebt bijvoorbeeld een facebook pagina waarop je • Dat ik ervoor zorg dat mijn professionele en media. (algemene) informatie geeft over jouw vak(gebied) mijn persoonlijke activiteiten op de sociale of een weblog waar je over je dagelijkse media duidelijk van elkaar onderscheiden zijn Geen vrienden op persoonlijke pagina’s werkzaamheden vertelt. Die informatie kan ook (bijvoorbeeld verschillende Om te voorkomen dat de professionele grens voor zorgvragers interessant zijn. Je kunt een identiteiten/accounts gebruiken) vervaagt, accepteer je een (voormalige) zorgvrager daarom wel als vriend of fan • Dat ik mijn persoonlijke pagina’s en accounts zorgvrager niet als ‘vriend’ op je persoonlijke accepteren op een professionele pagina. goed afscherm (met privacyinstellingen, website. En omgekeerd word je zelf ook geen beveiligingen en wachtwoorden) vriend van de zorgvrager. Als je dat wel doet, is • Dat ik geen contact zoek met (voormalige) het onmogelijk om een professionele zorgrelatie zorgvragers via sociale media voor met de zorgvrager in stand te houden. De kans is persoonlijke doeleinden. groot dat allerlei persoonlijke informatie een rol gaat spelen in je contact met de zorgvrager. Hij Toelichting vraagt bijvoorbeeld hoe het feest was naar Als verpleegkundige/verzorgende heb je een aanleiding van wat foto’s op je facebook pagina. zorgrelatie met de zorgvrager. In die relatie is Of hoe het staat met je relatie, omdat je had sprake van een zekere wederkerigheid. Je geschreven dat je wat problemen met je partner verzorgt een mens en die reageert op wat jij doet. had. Er is interactie. Je herkent elkaar als mens in die relatie. Het is echter een professionele relatie en geen vriendschapsrelatie. Het is belangrijk om dat onderscheid in de gaten te houden. De zorgvrager kan bijvoorbeeld zijn hart wel bij jou uitstorten. Omgekeerd kun jij als professional je hart niet bij Sociale media wijzer
  • 10. Bescherming van je persoonlijke pagina’s Vraag je daarom bij het plaatsen van persoonlijke Een verpleegkundige verpleegt een zorgvraagsterOm te voorkomen dat de zorgvrager toegang kan informatie online af of je het risico wilt lopen dat gedurende een aantal weken dat zij in hetkrijgen tot jouw persoonlijke activiteiten op die informatie helemaal openbaar wordt. Zo niet, ziekenhuis ligt. Een paar dagen na het ontslag vaninternet, is het belangrijk om ervoor te zorgen dat plaats het dan niet. Let daarbij niet alleen op de zorgvraagster uit het ziekenhuis, zoekt deje professionele en persoonlijk gebruik van sociale schade voor jezelf, maar ook op schadelijke verpleegkundige contact met haar via Hyves. Hetmedia duidelijk van elkaar onderscheiden zijn. Als effecten voor je collega’s, de instelling of de komt tot een ontmoeting van de verpleegkundigeje voor beide activiteiten bijvoorbeeld dezelfde beroepsgroep. met de zorgvraagster en er ontstaat een relatie.identiteit gebruikt, heb je kans dat een zorgvrager Voor deze relatie scheidt de zorgvraagster vanook je persoonlijke sociale media pagina’s vindt. Geen contact zoeken met zorgvrager via sociale haar echtgenoot.Dan loop je vervolgens het risico dat de mediaprofessionele grenzen gaan vervagen, omdat de Als je via internet contact zoekt met (voormalige) Dit is een element van een tuchtzaak tegen eenzorgvrager opmerkingen maakt over dingen die hij zorgvragers voor persoonlijke doeleinden, heb je verpleegkundige (tuchtrecht.overheid.nl  zoekenop jouw persoonlijke website heeft gezien. de professionele grens al overschreden (dit geldt  LJN: YG1742). Er speelt meer in deze casus.Het kan ook de zorgrelatie schaden, omdat jij je vanzelfsprekend ook voor contact zoeken per Voor hier is het van belang om te melden dat hetniet meer op je gemak voelt bij de zorgvrager. Of telefoon of email). Zorgvragers bevinden zich in tuchtcollege in haar oordeel apart aandachtomgekeerd, omdat de zorgvrager geen vertrouwen een afhankelijke positie ten opzichte van besteedt aan dit element. Het tuchtcollege wijstmeer heeft in jou als professional door jouw zorgverleners. De zorgrelatie ontstaat omdat de erop dat de verpleegkundige onvoldoendepersoonlijke beelden en informatie op internet. zorgvrager zorg nodig heeft. En voor die zorg is hij professionele afstand in acht heeft genomen. Hij (mede) afhankelijk van jou als zorgverlener. In die had moeten beseffen dat bij een relatie met eenVandaar ook de raad om je persoonlijke pagina’s zorgrelatie is er wel een zekere gelijkwaardigheid, voormalige zorgvraagster, die zorgvraagster zichgoed af te schermen, zodat ze niet voor iedereen maar je ontmoet elkaar niet op volstrekt toch nog in een zekere afhankelijke positietoegankelijk zijn. Bedenk daarbij wel dat volledige gelijkwaardige basis. Dat maakt dat het onduidelijk bevindt. Die afhankelijkheid stopt niet meteen nabescherming van je persoonlijke pagina’s bijna is of de zorgvrager volledig vrijwillig een relatie met beëindiging van de zorgrelatie. Voor een BIG-onmogelijk is. Ook al verwijder je informatie, is die jou aangaat. geregistreerde zorgverlener geldt naar hetinformatie waarschijnlijk allang verspreid. Ergens In de Nationale Beroepscode staat daarom onder oordeel van het college een verbod op hetbevindt zich vast nog wel een kopie. andere als aandachtspunt dat je geen misbruik aangaan van een persoonlijke relatie met eenNeem als uitgangspunt: staat informatie eenmaal maakt van de afhankelijke positie van de zorgvrager/zorgvraagster direct of kort na hetonline, dan staat het voor altijd online. zorgvrager en dat je geen seksuele relatie beëindigen van de professionele relatie. aangaat met de zorgvrager. Sociale media wijzer
  • 11. Als verpleegkundige/verzorgende gedraag ik me op de4 sociale media als professional Dat betekent met name op het vertrouwen in de beroepsgroep als geheel. ze vinden dat je je als verpleegkundige of • Dat ik mij altijd afvraag of wat ik op sociale Het is daarom belangrijk om steeds na te gaan of verzorgende onprofessioneel gedraagt. media wil plaatsen (professioneel of je professionele activiteiten op sociale media persoonlijk) een goed beeld van mij geeft als voldoen aan het beeld van jou als professional, als Een verpleegkundige twittert: “Grote pech professional lid van de beroepsgroep van verpleegkundigen en vandaag. Heb de zorg voor oude zeurpiet • Dat ik op een respectvolle en beleefde manier verzorgenden. nr.1 van de afdeling. Baal nu al.” De zoon communiceer van de ‘oude zeurpiet’ is ook online en ontdekt • Dat ik alleen feitelijke informatie uit mijn Het beeld van jezelf hoog houden als professional de tweet van de verpleegkundige. Hij begrijpt deskundigheidsgebied plaats geldt niet alleen voor je professionele activiteiten meteen dat het om zijn vader gaat. Hij is ontdaan, • Dat ik geen denigrerende, kwetsende, op sociale media. Het is ook van belang voor je want hij had een goed contact met de discriminerende, misleidende of op een andere persoonlijke activiteiten. Want ook al houd je je verpleegkundige over zijn vader (dacht hij). manier verwerpelijke opmerkingen plaats op professionele en persoonlijke informatie goed sociale media over zorgvragers, collega’s, de gescheiden, is er geen garantie dat dat ook echt instelling waar ik werk of mijn beroep (sgroep) lukt (zie artikel 3). En je persoonlijke informatie op • Dat ik geen roddels of klachten over sociale media heeft ook invloed op het beeld dat zorgvragers, collega’s of de instelling via mensen hebben van jou als professional en sociale media verspreid. daarmee van de beroepsgroep als geheel. Anders gezegd: de manier waarop je je Toelichting presenteert op sociale media kan het vertrouwen De manier waarop je je op de sociale media van zorgvragers in jou als professional en in de presenteert (op facebook, op twitter), geeft een beroepsgroep als geheel bevorderen of schaden. bepaald beeld van jou. Dat beeld beïnvloedt hoe Dat geldt trouwens ook voor je gedrag in ‘real life’. je volgers (bij twitter) of degenen die toegang hebben tot je facebook pagina of die je blog lezen, Hoe je je op sociale media presenteert, kan ook over jou denken. Of ze het idee hebben dat jij een gevolgen hebben voor jezelf. Werkgevers kijken goede verpleegkundige of verzorgende bent. Of ook op sociale media. Zij zouden maatregelen dat ze daaraan twijfelen door de manier waarop jij kunnen nemen als je bijvoorbeeld op sociale je presenteert op sociale media. Dit straalt ook af media klaagt over de instelling waar je werkt of als Sociale media wijzer
  • 12. Als verpleegkundige/verzorgende bescherm ik de5 zorgvrager tegen onethische, incompetente, onveilige of anderszins tekortschietende zorgverlening van andere zorgverleners (NBC 3.6) Dat betekent met name Toelichting beroepsgroep als in jezelf als lid van de • Dat ik mijn zorg over het onzorgvuldige gebruik De stappen die je zet als je merkt dat een collega beroepsgroep. niet online meld (bijvoorbeeld via twitter) op een onzorgvuldige manier sociale media • Dat ik in eerste instantie de betreffende gebruikt, zijn hetzelfde als bij vormen van Onzorgvuldig gebruik van sociale media kan ook zorgverlener aanspreek op zijn of haar tekortschietende zorgverlening. De eerste stap is de instelling waar je werkt schaden en die kan je onzorgvuldige gebruik van sociale media dat je nagaat of je vermoeden klopt. Twittert je daarop aanspreken. • Dat ik mijn leidinggevende op de hoogte stel collega bijvoorbeeld inderdaad op zo’n manier van (mijn vermoeden van) onzorgvuldig over zorgvragers dat hun identiteit makkelijk te gebruik van sociale media door een andere achterhalen is? Of heeft zij foto’s van zorgvragers zorgverlener, als een gesprek met die in lachwekkende of kwetsbare situaties op haar zorgverlener niet mogelijk is of niet tot het facebook pagina staan? gewenste resultaat heeft geleid • Dat ik in de verschillende gesprekken de Je spreekt allereerst je collega op haar gebruik mogelijk negatieve of schadelijke gevolgen van sociale media aan, zodat zij de kans krijgt voor de rechten, het belang, het welzijn of de haar gebruik van sociale media te verbeteren. Je veiligheid van de zorgvrager, voor de zoekt haar bijvoorbeeld op voor een gesprekje, je verpleegkundige/verzorgende zelf, voor de belt haar op of stuurt een persoonlijke email of instelling en voor de integriteit van de sms. Je wijst haar er op dat de manier waarop zij professionele beroepsbeoefening aan de orde sociale media gebruikt niet alleen schadelijk is stel voor de zorgvrager, maar ook afstraalt op de • Dat ik, indien nodig, het onzorgvuldige gebruik beroepsgroep als geheel. Als van sociale media aan de orde stel bij een verpleegkundige/verzorgende maak je deel uit van klachtencommissie of bij de Inspectie voor de een beroepsgroep en heb je de taak om de eer Gezondheidszorg meld van de beroepsgroep hoog te houden. Zo draag je • Dat ik, indien nodig, het onprofessionele bij aan het vertrouwen van de zorgvragers en de gebruik van sociale media via de vastgestelde samenleving als geheel in de beroepsgroep. Door procedures aan de verantwoordelijke instantie onzorgvuldig gebruik van bijvoorbeeld sociale meld. media ondergraaf je dat vertrouwen, zowel in de Sociale media wijzer
  • 13. Als verpleegkundige/verzorgende draag ik bij aan de6 ontwikkeling, implementatie en evaluatie van het beleid van de instelling of organisatie waar ik werk (NBC 3.8) Dat betekent met name Het contact met doelgroepen via sociale media zal Instellingen hebben daarom steeds vaker een • Dat ik vanuit mijn professionele perspectief vaak via medewerkers verlopen. Ook de kennis eigen beleid over het gebruik van sociale media. een bijdrage lever aan de ontwikkeling van het die via sociale media vanuit de instelling verspreid Het is belangrijk dat je ervoor zorgt dat je de beleid van een instelling of organisatie over wordt, zal veelal van medewerkers afkomstig zijn. gedragsregels van je werkgever kent en volgt. Op het gebruik van sociale media Ook voor instellingen geldt dat de bescherming die manier draag je bij aan een verantwoord • Dat ik naga of het beleid over het gebruik van van vertrouwelijke informatie gewaarborgd moet gebruik van sociale media en bevorder je het sociale media in overeenstemming is met de zijn. vertrouwen van de zorgvrager in de instelling en in voorwaarden voor een verantwoord gebruik En dat de manier waarop zij en hun medewerkers de beroepsgroep. van sociale media door de beroepsgroep en zich presenteren op sociale media het beeld Als je bijvoorbeeld actief wilt zijn op sociale media met verantwoorde zorg voor de zorgvrager beïnvloedt dat de zorgvrager heeft of krijgt van de vanuit je werkplek, is het raadzaam om je • Dat ik conflicten tussen het beleid over het instelling en de mensen die daar werken. Het kan werkgever om toestemming te vragen. gebruik van sociale media en de voorwaarden het vertrouwen van zorgvragers in de instelling en voor een verantwoord gebruik van sociale zelfs in de zorgsector als geheel bevestigen of Als professional kun je ook een bijdrage leveren media door de beroepsgroep en voor aantasten. aan de ontwikkeling van het beleid van de verantwoorde zorg voor de zorgvragers aan de Onzorgvuldig gebruik van sociale media door instelling over het gebruik van sociale media, orde stel bij mijn direct leidinggevende. medewerkers schaadt de instelling. De instelling bijvoorbeeld via de Verpleegkundige/Verzorgende kan daardoor negatief in het nieuws komen en Advies Raad (VAR). Je kunt nagaan of het beleid Toelichting berichten op sociale media kunnen leiden tot een over het gebruik van sociale media in Verschillende instellingen zijn zelf actief op sociale onderzoek door de Inspectie voor de overeenstemming is met deze handreiking als media om via die weg contact te onderhouden met Volksgezondheid of het Openbaar Ministerie. norm voor de beroepsgroep. de groepen die voor hen belangrijk zijn, zoals Als je een conflict ervaart tussen het beleid over zorgvragers maar ook het eigen personeel. Denk aan het voorbeeld van een paar jaar het gebruik van sociale media en een Sociale media stellen instellingen in staat om een geleden toen twee medewerkers van een instelling verantwoorde beroepsuitoefening of verantwoorde ontmoetingsplek te bieden zorgvragers en naaktfoto’s hadden gemaakt van bejaarden met zorg voor zorgvragers, stel je dit bij je zorgverleners. Via sociale media kunnen dementie, die aan hun zorgen waren leidinggevende aan de orde in een persoonlijk instellingen zicht krijgen op wat er onder toevertrouwd. Dit incident heeft uitgebreide contact (dus niet via sociale media). zorgvragers leeft en hun beleid daarop aandacht gehad in alle media, waarbij de instelling afstemmen. Zij kunnen via sociale media de met naam en toenaam werd genoemd. dialoog aangaan met zorgvragers. Sociale media wijzer
  • 14. Je kunt bij de instelling bijvoorbeeld ook aan deorde stellen of het wenselijk is om spelregels voorhet gebruik van sociale media door zorgvragers opte stellen. Ook zorgvragers nemen deel aansociale media en delen online hun gedachten enervaringen over de geleverde zorg, de instelling ende zorgverleners. De zorgvrager kan daarmee ookde zorgrelatie schaden. De instelling kan daarvoorspelregels opstellen.Een zorgvraagster wil haar eerste bevalling delenmet de hele wereld. Ze is voortdurend in de weermet twitter om te melden wat ze meemaakt.Aangezien de zorgvraagster toch wel heel veeltwittert, bekijkt een van de verpleegkundigentwitter ook maar eens. Tot haar schrik ziet ze datieder woord dat zij als betrokken artsen enverpleegkundigen zeggen letterlijk op twitterverschijnt. Zij wijst de andere zorgverlenersdaarop. Aangezien ze het onwaarschijnlijk vindendat de zorgvraagster alles zo goed onthoudenheeft, vermoeden ze dat de zorgvraagsteropnames gemaakt heeft. Ze spreken dezorgvraagster daarop aan en zij geeft het toe. Zeheeft alles opgenomen met haar mobiele telefoon.De zorgverleners voelen zich niet meer prettig inhet contact met de zorgvraagster. Sociale media wijzer
  • 15. Handreiking voor verpleegkundigen en verzorgendenBronnen Colofon• American Nurses Association (2011) ANA’s Deze handreiking is een product van de Principles for Social Networking and the commissie Ethiek van V&VN, mede tot stand Nurse. gekomen door een online raadpleging van• Nursing & Midwifery Council (2011) Social verpleegkundigen en verzorgenden. networking sites.• Royal College of Nursing (2009) Legal advice for RCN members using the internet. De handreiking ‘Hoe gebruik je sociale media op• Nursing and Midwifery Board of Australia een verantwoorde manier’ is een uitwerking van (2010) Information sheet on social media. de Nationale Beroepscode van Verpleegkundigen• Royal College of Nursing Australia (2011) en Verzorgenden (2007). In dezelfde serie RCNA Social Media Guidelines for Nurses. verschenen ook de handreikingen:• KNMG (2011) Artsen en Social Media. Handreiking voor het gebruik van Social Media • Omgaan met seksualiteit door artsen. • Verklaring afleggen • Seksuele handelingen als zorgvraag • Omgaan met gewetensbezwaren Het is uitsluitend toegestaan teksten uit deze handreiking over te nemen met bronvermelding. Juni 2012 Sociale media wijzer