PhD Project

483 views
414 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
483
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

PhD Project

  1. 1. Een corpusgebaseerde analyse van de definiete determinanten in het Frans en het Nederlands: van theorie over descriptie naar taalverwerving Gudrun Vanderbauwhede Promotor: Prof. Dr. Piet Desmet Co-promotor: Prof. Dr. Peter Lauwers 5 september 2008 Leuven
  2. 2. <ul><li>0. Inleiding </li></ul><ul><li>1. Centrale probleemstelling </li></ul><ul><li>2. Globaal opzet </li></ul><ul><li>3. State of the art </li></ul><ul><li>4. Methodologie </li></ul><ul><li>5. Concrete onderzoeksvragen </li></ul><ul><li>6. Fasering </li></ul><ul><li>7. Conclusie: resultaten en relevantie </li></ul><ul><li>8. Bibliografie </li></ul>0. Inleiding
  3. 3. <ul><li>Het systeem van de definiete determinanten in het Frans en het Nederlands: </li></ul><ul><li>vrij gelijklopend ( definiteness – Lyons 1999) </li></ul><ul><li>meerdere detailverschillen tussen beide talen </li></ul><ul><ul><li>Onvoldoende beschreven </li></ul></ul><ul><ul><li>Nauwelijks getheoretiseerd </li></ul></ul><ul><ul><li>Implicaties voor het tweedetaalverwervingsonderzoek weinig gekend </li></ul></ul>1. Centrale probleemstelling
  4. 4. <ul><li>Voorbeelden van divergentie: </li></ul><ul><li>Genericiteit </li></ul><ul><li>La femme et le tabac </li></ul><ul><li>-> Vrouwen en tabak / *De vrouw en de tabak </li></ul><ul><li>Bepaald lidwoord vs. demonstratief </li></ul><ul><li>Ces dernières années </li></ul><ul><li> -> De / *Deze laatste jaren </li></ul><ul><li>Bepaald lidwoord vs. possessief </li></ul><ul><li>Jean lève la / sa jambe </li></ul><ul><li> -> Jan heft *het been / zijn been op </li></ul>1. Centrale probleemstelling
  5. 5. <ul><li>3 doelstellingen: </li></ul><ul><li>Contrastieve beschrijving a.d.h.v. een uitgebreide corpusstudie + aftoetsing werkhypotheses uit de subjectrelevante literatuur </li></ul><ul><li>Inschakeling resultaten contrastieve corpusstudie in een breder theoretisch en taaltypologisch kader (o.a. grammaticalisatie / lexicalisatie) </li></ul><ul><li>Confrontatie resultaten descriptief / theoretisch onderzoek met onderzoek naar leerdertaal + bijdrage aan SLA en debat rond positieve / negatieve transfer </li></ul>2. Globaal opzet
  6. 6. <ul><li>Franse definiete determinanten : o.m. Charolles 2002, Corblin 1987, De Mulder 1998, Heinz 2003, Kleiber 2004, Leeman 2004 </li></ul><ul><li>Nederlandse definiete determinanten : Kirsner 1993 </li></ul><ul><li>Contrastief onderzoek N – F : </li></ul><ul><ul><li>Handboeken met vertaaltips: van Baardewijk-Rességuier – Van Willigen-Sinemus 1989 </li></ul></ul><ul><ul><li>Referentiewerken: Devos et al. 1991, Van Langendonck et al. 2005 </li></ul></ul><ul><ul><li>Theoretische studies: Van Peteghem – Willems 1983 </li></ul></ul>3. State of the art
  7. 7. <ul><li>-> Bestaan er dan geen verschillen? Licentieverhandeling </li></ul>3. State of the art Debates Fiction Total ce, cette, cet, ces + N dit, deze, dat, die 180 (59.02%) 151 (60.16%) 331 ( 59.53 %) autre 9 (2.95%) 2 (0.80%) 11 (1.98%) de, het 92 (30.16%) 83 (33.07%) 175 ( 31.47 %) ø 24 (7.87%) 15 (5.98%) 39 (7.01%) Total 305 (100%) 251 (100%) 556 (100%) Debates Fiction Total dit, deze, dat, die + N ce, cette, cet, ce 172 (35.91%) 57 (30.81%) 229 ( 34.49 %) autre 5 (1.04%) 2 (1.08%) 7 (1.05%) le, la 124 (25.89%) 36 (19.46%) 160 ( 24.10 %) ø 46 (9.60% 17 (9.19%) 63 (9.49%) ceci, cela, ça 28 (5.85%) 12 (6.49%) 40 (6.02%) un 4 (0.84%) 0 (0%) 4 (0.60%) il, elle 29 (6.05% 24 (12.97%) 53 (7.98%) c’, ce (être) 71 (14.82%) 37 (20%) 108 (16.27%) Total 479 (100%) 185 (100%) 664 (100%)
  8. 8. <ul><li>Meerwaarde en noodzaak van meertalige corpora : </li></ul><ul><li>Aijmer – Altenberg eds. 2004, Johansson 2007 </li></ul><ul><li>Belang van corpora voor ons onderzoek: </li></ul><ul><li>contrastieve linguïstiek (vertaalcorpora) </li></ul><ul><li>tweedetaalverwervingsonderzoek (leerdercorpora) </li></ul><ul><li>Theoretisch / descriptief / analytisch : Dutch Parallel Corpus [STEVIN / KUL / HoGent] (Macken et al. 2007) </li></ul><ul><ul><li>Zinsgealigneerd parallel corpus </li></ul></ul><ul><ul><li>10 miljoen woorden </li></ul></ul><ul><ul><li>Nederlands-Engels / Nederlands-Frans </li></ul></ul><ul><ul><li>Bidirectioneel: vertaalcorpus / comparable corpus </li></ul></ul>4. Methodologie
  9. 9. <ul><li>Tweedetaalverwerving : synchrone foutenanalyse </li></ul><ul><ul><li>LCN(avT) [UCL]: Nederlands van Franstaligen </li></ul></ul><ul><ul><li>LCF [KUL(AK) / UGent / Lessius]: Frans van Nederlandstaligen </li></ul></ul><ul><ul><li>LanCom (Elicop) [KUL]: gesproken Frans van Nederlandstaligen </li></ul></ul><ul><li>Integrated contrastive model : </li></ul><ul><li>ICM = CA + CIA </li></ul><ul><li>(Granger 1996) </li></ul>4. Methodologie
  10. 10. <ul><li>5.1. Descriptief / analytisch </li></ul><ul><li>5.2. Theoretisch </li></ul><ul><li>5.3. Tweedetaalverwerving </li></ul>5. Concrete onderzoeksvragen
  11. 11. <ul><li>Absolute en relatieve frequentie van de definiete determinanten in SL en TL </li></ul><ul><li>Semantische en formele parameters : database Access </li></ul><ul><li>(Gebruikscontexten, syntactische functie van de NG, aard van verwijzing, afstand tot antecedent, al dan niet letterlijk hernemen van antecedent, …) </li></ul><ul><li>Eigenschappen determinanten en artikelsysteem </li></ul><ul><li>Bleaching van de Franse demonstratief </li></ul><ul><li>Incorporatie : prendre l’apéro ↔ aperitieven </li></ul><ul><li>Figering : ces derniers jours, ces derniers temps </li></ul>5.1. Descriptief / analytisch « Et pourtant, il y aurait des idées à creuser : la lutte contre la fraude, abandonner cette politique folle de jachère, […]. » Toch zou men een en ander kunnen doen. Men zou de fraude kunnen bestrijden, het dwaze braakleggingsbeleid stopzetten, […].
  12. 12. <ul><li>Semantisch model </li></ul><ul><li>-> Markedness ? (Lyons 1999) </li></ul><ul><li>Definiete artikelsysteem N – F </li></ul><ul><li> -> Verschillende ‘division of labour’? </li></ul><ul><li> -> Compensatiestrategieën (bv. –ci )? </li></ul><ul><li> -> Definiet artikel: rol van default markeerder? </li></ul><ul><li>Globale evolutie van artikelsystemen </li></ul><ul><li> -> Grammaticalisatie (De Mulder – Carlier 2006) </li></ul><ul><li>Incorporatie : avoir la trouille / avoir peur -> schrik hebben </li></ul><ul><li> -> Grens lexicon en syntaxis? </li></ul>5.2. Theoretisch
  13. 13. <ul><li>CA : a priori relevantie (Selinker 1992) </li></ul><ul><li>Noodzaak synchrone foutenalayse (Hunston 2002) </li></ul><ul><ul><li>Identificatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Beschrijving </li></ul></ul><ul><ul><li>Verklaring </li></ul></ul><ul><ul><li>Evaluatie </li></ul></ul><ul><li>Positieve / Negatieve (bv. simplificatie, overgebruik) transfer </li></ul><ul><li> Aanbevelingen voor een adequatere aanpak van de pedagogische grammaticografie </li></ul>5.3. Tweedetaalverwerving
  14. 14. <ul><li>4 fases: </li></ul><ul><li>Eerste heuristische fase: </li></ul><ul><ul><li>Kritische analyse subjectrelevante literatuur </li></ul></ul><ul><ul><li>Synthese literatuurstudie </li></ul></ul><ul><li>Tweede heuristische fase: </li></ul><ul><ul><li>Aanmaak luik Frans van het leerdercorpus </li></ul></ul><ul><ul><li>Vastleggen design, verzamelen dataset, vastleggen tagsets, invoeren metadata </li></ul></ul><ul><li>Analysefase: </li></ul><ul><ul><li>Corpusanalyse en uitdiepen centrale onderzoeksvragen a.d.h.v. Dutch Parallel Corpus </li></ul></ul><ul><ul><li>Foutenanalyse a.d.h.v. leerdercorpora </li></ul></ul><ul><li>Redactiefase: </li></ul><ul><ul><li>Uitwerken en uitschrijven doctoraatsstudie </li></ul></ul><ul><ul><li>Schrijven van enkele analytische artikels </li></ul></ul>6. Fasering
  15. 15. <ul><li>Eerste resultaten: </li></ul><ul><ul><li>Licentieverhandeling: Brussel, Québec (Canada) </li></ul></ul><ul><ul><li>Doctoraatsproject: LLN, Leuven (Dag van het Onderzoek) </li></ul></ul><ul><ul><li>Nieuwe hypotheses: Leuven (ICLC-5), Oxford </li></ul></ul><ul><li>Beoogde resultaten en relevantie: </li></ul><ul><li>Empirisch onderbouwde bijdrage aan </li></ul><ul><ul><li>Contrastieve en descriptieve grammatica F en N </li></ul></ul><ul><ul><li>Theoretische reflectie omtrent definiete artikelsystemen en grammaticalisatie </li></ul></ul><ul><ul><li>Tweedetaalverwerving en transfer vanuit moedertaal </li></ul></ul><ul><li>Nieuw aangelegde corpusmateriaal online ter beschikking </li></ul>7. Resultaten en relevantie
  16. 16. <ul><li>Aijmer, K. – Altenberg, B. (eds.) 2004. Advances in corpus linguistics . Language and computers: studies in practical linguistics 49. Amsterdam: Rodopi. </li></ul><ul><li>Charolles, M. 2002. La référence et les expressions référentielles en français . Gap: Ophrys. </li></ul><ul><li>Corblin, F. 1987. Indéfini, défini et démonstratif: constructions linguistiques de la référence . Genève: Droz. </li></ul><ul><li>De Mulder, W. 1998. &quot;Du sens des démonstratifs à la construction d'univers&quot;. Langue française 120. pp. 21-32. </li></ul><ul><li>De Mulder, W. - Carlier, A. 2006. &quot;Du démonstratif à l'article défini: le cas de &quot;ce&quot; en français moderne&quot;. Langue française 152. pp. 96-113. </li></ul><ul><li>Devos, F. et al. 1991. Nederlands, Frans en Engels in contrast: 1. de nominale constituent . Louvain: Peeters. </li></ul><ul><li>Diessel, H. 1999. Demonstratives: form, function and grammaticalization . Typological studies in languages 42. Amsterdam: Benjamins. </li></ul><ul><li>Granger, S. 1996. &quot;From CA to CIA and back: An integrated approach to computerized bilingual and learner corpora&quot;. In: Aijmer – Altenberg – Johansson (eds.). Languages in Contrast. Text-based cross-linguistic studies . Lund: Lund University Press. pp. 37-51. </li></ul><ul><li>Heinz, M. 2003. Le possessif en français: aspects sémantiques et pragmatiques . Bruxelles: De Boeck – Duculot. </li></ul><ul><li>Hunston, S. 2002. Corpora in Applied Linguistics . Cambridge: Cambridge University Press. </li></ul><ul><li>James, C. 1998. Errors in Language Learning and Use: Exploring Error Analysis . Harlow: Longman. </li></ul>8. Bibliografie
  17. 17. <ul><li>Johansson, S. 2007. Seeing through mutilingual corpora: on the use of corpora in contrastive studies . Studies in corpus linguistics 26. Amsterdam: Benjamins. </li></ul><ul><li>Kleiber, G. 1994. Anaphores et pronoms . Louvain-la-Neuve: Duculot. </li></ul><ul><li>Kirsner, R.S. 1993. &quot;From meaning to message in two theories: cognitive and Saussurean views of the modern Dutch demonstratives&quot;. In: Geiger – Rudzka-Ostyn (eds.). Conceptualizations and mental processing in language . Berlin: De Gruyter. pp. 81-114. </li></ul><ul><li>Leeman, D. 2004. Les déterminants du nom en français . Paris: Presses Universitaires de Paris. </li></ul><ul><li>Lyons, C. 1999. Definiteness . Cambridge: Cambridge University Press. </li></ul><ul><li>Macken, L. – Truskina, J. – Paulussen, H. – Rura, L. – Desmet, P. – Vandeweghe, W. 2007. &quot;Dutch Parallel Corpus. A multilingual annotated corpus&quot;. In: On-line Proceedings of Corpus Linguistics 2007 , 27-30 juli 2007, Birmingham. 13p. </li></ul><ul><li>Selinker, L. 1992. Rediscovering interlanguage. Applied linguistics and language study. London: Longman. </li></ul><ul><li>Van Baardewijk-Resseguier, J. – Van Willigen-Sinemus, M. 1989. Matériaux pour la traduction du néerlandais en françai s. Muiderberg: Coutinho. </li></ul><ul><li>Van Langendonck, W. – Lauwers, P. – Lamiroy, B. – Melis, L. – Van Belle, W. 2005. &quot;De nominale constituent&quot;. In: Nederlandse Grammatica voor Franstaligen. [Voorlopige publicatie. KULeuven, Dept. Linguïstiek. 53 p.] </li></ul><ul><li>Van Peteghem, M. - Willems, D. 1983. La détermination nominale en français, de la linguistique à l'enseignement&quot;. In: Callebaut – De Meersman (eds.). Linguistische en socio-culturele aspecten van het taalonderwijs. 2e Faculteitscolloquium Letteren en Wijsbegeerte RUG . Gand: Faculté de Lettres et de Philosophie. pp. 365-372. </li></ul>8. Bibliografie

×