Your SlideShare is downloading. ×
0
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Kompetencje nauczyciela prezentacja
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Kompetencje nauczyciela prezentacja

1,769

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,769
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. dr Anna Gajdzica KOMPETENCJE NAUCZYCIELA W WYBRANYCH NURTACH I KONCEPCJACH KSZTAŁCENIA Wykład I:  Kompetencje, funkcje i rola zawodowa – wyjaśnienia terminologiczne
  • 2. Ćwiczenia: 8 godz. Wykłady: 4 godz. Forma zaliczenia przedmiotu: obecność (90%) oraz aktywność na zajęciach. Zaliczenie z oceną. I. Cele zajęć  Zapoznanie z podstawowymi zagadnieniami związanymi z problematyką kompetencji nauczycieli. Kształcenie umiejętności charakteryzowania wybranych koncepcji i nurtów kształcenia w odniesieniu do sytuacji i kompetencji nauczyciela. Wdrożenie do umiejętności rozpoznawania kompetencji związanych z realizacją określonych koncepcji pedagogicznych II. Treści programowe wykładów  Prezentacja podstawowych pojęć: kompetencje, kwalifikacje, rola zawodowa. Przemiany funkcji szkoły i oczekiwań społecznych stawianych przed szkołą jako organizacją w kontekście zmian kompetencji nauczycieli. Kształcenie i doskonalenie zawodowe pedagogów. Rozwój twórczy nauczyciela III. Treści programowe ćwiczeń  Wybrane zmiany społeczne, technologiczne i gospodarcze warunkujące zmiany w kompetencjach nauczycieli. Charakterystyka wybranych nurtów i koncepcji pedagogicznych w odniesieniu do roli, sytuacji i wymaganych kompetencji nauczycieli – omówienie tematów i prezentacja przygotowanych prac (szkoła herbertowska, wybrane koncepcje Nowego Wychowania, współczesne szkoły alternatywne). Rozszerzanie kompetencji pedagogicznych
  • 3. Wykład I: Kompetencje, funkcje i rola zawodowa – wyjaśnienia terminologiczne Pedagog to ktoś, kto prowadzi człowieka do pełni rozwoju, kto przewodzi wśród zawiłości ścieżek życiowych i nieustannych wyborów, kto umie mądrze doradzić lub odradzić, kto troszczy się o to, aby inni ludzie, aby każdy człowiek nie stawał się biernym tworzywem dziejów i wielkich mocy politycznych, lecz był samodzielnym podmiotem, sprawcą własnego losu i współtwórcą pomyślności społeczeństwa” (Z. Kwieciński, 1998, Zmienić kształcenie nauczycieli [w:] A. Siemak-Tylikowska H. Kwiatkowska, S. M. Kwiatkowski (red.), Edukacja nauczycielska w perspektywie wymagań zmieniającego się świata, Żak, Warszawa. s. 15).
  • 4. Plan wykładu:     Najistotniejsze dylematy związane z zawodem nauczyciela Wyjaśnienia terminologiczne podstawowych pojęć Funkcje oświaty Kompetencje pedagogiczne
  • 5. Ideał nauczyciela – mający dawać odpowiedź na pytania jak powinien być przygotowany i co powinno charakteryzować wzorowego nauczyciela-wychowawcę.
  • 6. Koncepcja reformy powinna dostarczać odpowiedzi na dwa zasadnicze pytania:   Jakie zmiany w czynnościach nauczycieli (pracowników systemu edukacji) są pożądane? Jakie zmiany w zewnętrznych warunkach pracy nauczycieli są niezbędne ku temu?
  • 7. Funkcje szkoły i nauczycieli Pojęcie funkcja jest między innymi przedstawione jako: „działanie, funkcjonowanie, rola” (Słownik wyrazów obcych (1997). PWN, Warszawa), jako „ogół czynności będących przejawami życia organicznego, fizycznego lub społecznego” (Didier J. (1992), Słownik filozofii, Książnica, Katowice), czy na przykład „ogół operacji wzajemnie od siebie uzależnionych” (Sillamy N. (1994), Słownik psychologii, Książnica, Katowice.). Dany uczestnik zespołu pełni z kolei, zdaniem T. Kotarbińskiego, swą funkcję, gdy wykonuje określoną, powtarzająca się czynność, scharakteryzowaną przez rodzaj znaczenia jej dla celu jednoczącego czynności uczestników tego zespołu (Kotarbiński T. (1973), Traktat o dobrej robocie, Ossolineum, Wrocław).
  • 8. Funkcje szkoły i nauczycieli     Pojęcie funkcja jest między innymi przedstawione jako: „działanie, funkcjonowanie, rola” (Słownik wyrazów obcych (1997), PWN, Warszawa), jako „ogół czynności będących przejawami życia organicznego, fizycznego lub społecznego” (Didier J. (1992), Słownik filozofii, Książnica, Katowice), czy na przykład „ogół operacji wzajemnie od siebie uzależnionych” (Sillamy N. (1994), Słownik psychologii, Książnica, Katowice.). Dany uczestnik zespołu pełni z kolei, zdaniem T. Kotarbińskiego, swą funkcję, gdy wykonuje określoną, powtarzająca się czynność, scharakteryzowaną przez rodzaj znaczenia jej dla celu jednoczącego czynności uczestników tego zespołu (Kotarbiński T. (1973), Traktat o dobrej robocie, Ossolineum, Wrocław).
  • 9.     Podział funkcji może być dokonany między innymi ze względu na: hierarchię realizowanych zadań (podstawowe i pomocnicze), etap organizacji działań (przygotowawcze, realizacyjne i kontrolne), lub też z punktu widzenia zadań kierownictwa (planowania, organizowania, zarządzania, koordynowania, kontrolowania oraz w odniesieniu do personelu – wychowawcze) (Pszczołowski T. (1978), Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Ossolineum, Wrocław.).
  • 10.     Najwcześniej, intuicyjnie zostały określone: Funkcja ogólnospołeczna, przejawiająca się w budzeniu świadomości narodowej, spo­łecznej i politycznej dotyczy działalności różnych ludzi, towarzystw na rzecz ludności. Funkcja podstawowa (właściwa), przeja­wiająca się w organizacji warunków uzyskiwa­nia wykształcenia (głównie umysłowego, dziś dodajemy ­ duchowego), częściowo intencjonalnie, częściowo intuicyjnie. Funkcja kompensacyjna, pojawiająca się intuicyjnie, ale także intencjonalnie, okresowo, w wyniku szczególnego zapotrzebowania, pole­ga na upowszechnianiu wykształcenia elemen­tarnego wśród ludzi, którzy z różnych powo­dów nie osiągnęli go w odpowiednim dla siebie czasie rozwojowym, likwidacja analfabetyzmu wtórnego, analfabetyzmu cywilizacyjnego. Funkcja dydaktyczna, skoncentrowana na kształceniu w szkole, przez programy kompu­terowe, programy telewizji edukacyjnej, poja­wiła się w XIX wraz z opisem homo educantius
  • 11. S. Wołoszyn na podstawie raportów międzynarodowych i krajowych podkreślał, że „szkoła przyszłości”, chcąc sprostać potrzebom życia powinna nasilić, poszerzyć i wzmocnić swoje podstawowe funkcje wewnątrzszkolne w stosunku do młodzieży. Wśród nich wskazywał:    funkcje wychowawcze funkcje dydaktyczne funkcje edukacyjno­kulturalne
  • 12. Ważną funkcją jest zatem prowadzenie człowieka, społeczeństwa ku pogłębionemu zrozumieniu świata i własnego miejsca w nim. Inną pełnioną przez współczesną oświatę jest ogólna funkcja przygotowująca ludzi do spotkania z przyszłością, która jest w tym ujęciu elementem współtworzącym jej obraz. Z kolei cywilizacja industrialna i postindustrialna spowodowała konieczność kreowania funkcji związanej ze wspieraniem niezależności/tożsamości narodowej.
  • 13. Ze względu na procesy globalizacji oświata powinna pełnić funkcję integracyjną wobec celów edukacyjnych, które powinny być przystosowane do specyficznych warunków środowiskowych. Cechą charakterystyczną obecnych czasów jest zmiana, która prowadzi do konieczności modernizowania wychowania, kształcenia i upowszechniania kultury. W takiej sytuacji oświata pełni funkcję innowacyjną.
  • 14. Pochodną funkcji przypisywanych oświacie są zadania stawiane przed szkołą i pedagogami. Model zadań nauczycielskich B. Kwiatkowskiej-Kowal i S. Słomkiewicza, uwzględnia zadania aktualne i perspektywiczne:         rozwijanie samodzielności uczniów; pobudzanie ich aktywności poznawczej i praktycznej; rozwijanie systemu wartości; stwarzanie szansy pełnego wykorzystania możliwości psychicznych uczniów; rozwijanie zainteresowań; zapewnienie współudziału w pracy pedagogicznej środowiska; usuwanie mikroefektów; formułowanie planów życiowych i zawodowych uczniów.
  • 15. Kompetencje nauczycieli Kompetencje są to cechy podmiotu działania zrelatywizowane do sprawnego wykonywania określonego czynu. Oznacza to więc spełnianie funkcji w organizacji (T. Pszczołowski, 1978). Jeszcze do niedawna pojęcie kompetencje pedagogiczne nie było używane. Pierwotnie bowiem wypowiadano się przede wszystkim na temat kwalifikacji zawodowych nauczycieli. Z pojęciem kwalifikacja wiąże się czynność kwalifikowania, czyli określania jakości.
  • 16. Kompetencje zawodowe nauczycieli są ściśle związane zarówno z filozofią wychowania, przyrostem wiedzy i środków informacji oraz celami edukacji, jak i są konsekwencją zmian zachodzących w otoczeniu szkoły jako instytucji. Jest to zbiór zawodowych umiejętności i dyspozycji, w jakie powinien być pedagog wyposażony, aby mógł efektywnie wykonywać swoja pracę. (Průcha J., Walterovà E., Mareš J. (2003), Pedagogický slovnik, Portàl, Praha)
  • 17. Na posiedzeniu Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN w dniu 13 listopada 1997 roku poświęconym wymaganiom w zakresie wykształcenia zawodowego nauczycieli przyjęto projekt zestawu standardów kompetencji zawodowych. Tworzą go standardy:
  • 18.       Prakseologiczne – wyrażają się skutecznością nauczy-ciela w planowaniu, organizowaniu, kontroli i oceny procesów edukacyj-nych. Komunikacyjne – kompetencje komunikacyjne nauczyciela wyrażają się skutecznoś-cią zachowań językowych w sytuacjach edukacyjnych. Kompetencje współdziałania manifestują się skutecznością zacho-wań prospołecznych i sprawnością działań integracyjnych nauczyciela. Nauczyciel, który legitymuje się kompetencjami kreatywnymi wyróżnia się innowacyjnością i niestandardowością działań. Kompetencje informatyczne wyrażają się sprawnym korzystaniem z nowoczesnych źródeł informacji. O nauczycielu mówimy, że nie są mu obce kompetencje moralne wówczas, gdy: posiada zdolność do pogłębionej refleksji moralnej przy ocenie dowolnego czynu etycznego;
  • 19. Zdaniem A. Pacławskiej w literaturze ostatnich lat dominują dwa podejścia do kompetencji. Mogą być one traktowane jako:  element nowo wyodrębnionej struktury opisu procesu edukacyjnego  dynamiczna forma samowiedzy nauczyciela, która mediuje między potrzebami dostosowawczymi, jakie perspektywa zmiany społecznej projektuje dla ucznia, a odpowiednią, funkcjonalną zdolnością nauczyciela do kształtowania umiejętności, kreacji wartości i norm, które regulują zarówno sytuację szkolną, edukacyjną, jak i społeczną
  • 20. W skład wyróżnionej przez R. Ossowskiego struktury kompetencji zawodowych nauczyciela wchodzą kompetencje:    przedmiotowe; metodyczne; wychowawcze.
  • 21. S. Dylak analizując kompetencje nauczycieli wskazuje na trzy podstawowe grupy, które są pochodną traktowania pedagoga jako animatora procesu kształcenia, osoby kreatywnej:    bazowe, konieczne, pożądane.
  • 22. W kontekście podejmowanych coraz częściej rozważań na temat oceny szkolnej warto zwrócić uwagę na niezbędne kompetencje nauczycieli w zakresie oceniania szkolnego. Nauczyciele powinni umieć:    wybierać metody sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów stosownie do decyzji dydaktycznych, jakie mają być podjęte. tworzyć metody sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów stosownie do decyzji dydaktycznych, jakie mają być podjęte. tworzyć metody sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów oraz punktować i interpretować wyniki stosowania tych metod.
  • 23. wykorzystać wyniki sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów do podejmowania decyzji zarówno o pojedynczych uczniach, jak i programie kształcenia, doborze metod itd.  wykorzystać wyniki sprawdzania i oceniania osiągnięć uczniów do budowania trafnych procedur stawiania stopni szkolnych uczniom.  komunikować wyniki sprawdzania i oceniania zarówno uczniom, jak ich rodzicom, innym pedagogom.  rozpoznawać nieetyczne i niewłaściwe metody zdobywania i wykorzystywania informacji o osiągnięciach uczniów (Niemierko B. Pomiar wyników kształcenia. Warszawa: WSiP, 1999). 

×