• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Rozważny wzrost: większy zysk, mniejsze ryzyko. Małe i średnie przedsiębiorstwa.
 

Rozważny wzrost: większy zysk, mniejsze ryzyko. Małe i średnie przedsiębiorstwa.

on

  • 1,302 views

Czy małe i średnie przedsiębiorstwa powinny rosnąć?

Czy małe i średnie przedsiębiorstwa powinny rosnąć?

Statistics

Views

Total Views
1,302
Views on SlideShare
781
Embed Views
521

Actions

Likes
0
Downloads
8
Comments
0

6 Embeds 521

http://grantthornton.pl 448
http://firmer.pl 66
https://twitter.com 3
http://pinterest.com 2
https://abs.twimg.com 1
http://forumprzedsiebiorcowgt.pl 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Rozważny wzrost: większy zysk, mniejsze ryzyko. Małe i średnie przedsiębiorstwa. Rozważny wzrost: większy zysk, mniejsze ryzyko. Małe i średnie przedsiębiorstwa. Presentation Transcript

    • Rozważny wzrost: większy zysk, mniejsze ryzykoCzy małe i średnie przedsiębiorstwa powinny rosnąć?© 2013 Grant Thornton
    • Wstęp Jednym z kluczowych pytań stojących przed każdym przedsiębiorcą jest to czy Naszą analizą objęliśmy wszystkie przedsiębiorstwa niefinansowe, i do jakich rozmiarów rozwijać swoją firmę. zatrudniające 10 i więcej osób. Czy dynamiczny rozwój powinien być domeną segmentu Małych i Średnich Zgodnie z klasyfikacją stosowaną przez GUS przedsiębiorstwa niefinansowe Przedsiębiorstw? Dlaczego warto w szczegółach przyjrzeć się tej grupie firm, to jednostki instytucjonalne, których podstawową funkcją jest produkcja przedstawić wnioski i rekomendacje? wyrobów i usług niefinansowych w celu ich sprzedaży na rynku. Przychody ze  znaczenie MŚP dla polskiej gospodarki jest kluczowe, sprzedaży produkcji są głównym źródłem przychodów jednostek tego sektora. Cechą charakterystyczną tych jednostek jest zatrudnienie siły  przedsiębiorcy mali i średni powinni częściej niż do tej pory zwracać uwagę najemnej, odrębność jednostki organizacyjnej od fizycznej osoby właściciela na istotę strategicznego i dobrze zaplanowanego rozwoju, który zapewni i prowadzenie ksiąg rachunkowych. im stabilność rynkową i wzrost. Przyjęliśmy następujący podział przedsiębiorstw ze względu na wielkość: Analizą objęliśmy trzy główne aspekty: 1. Znaczenie MŚP dla polskiej gospodarki, Mikro Małe Średnie Duże czyli jaką rolę sektor MŚP odgrywa w polskiej gospodarce. Zatrudnienie poniżej 10 10 -49 50 - 249 powyżej 250 (osoby) 2. Analiza MŚP w stosunku do dużych przedsiębiorstw, czyli jakie korzyści MŚP przyniesie zwiększenie skali działalności. Przychody poniżej 2 mln 2 – 10 mln 10 - 50 mln powyżej 50 mln (EUR) 3. Bariery rozwoju przedsiębiorstw, czyli jakie bariery mają do pokonania przedsiębiorcy z MŚP, aby rozwijać Suma bilansowa poniżej 2 mln 2 – 10 mln poniżej 43 mln powyżej 43 mln swoje firmy. Efektem analizy są rekomendacje dla małych i średnich przedsiębiorców Źródłem danych były raporty publikowane przez Główny Urząd w zakresie planowania ich strategicznego rozwoju. Statystyczny, analogiczne instytucje w krajach sąsiednich oraz dane publikowane przez Komisję Europejską. Jeśli nie zaznaczono inaczej dane prezentują stan na 31 grudnia 2011. Szczegóły odnośnie źródeł danych oraz przyjętych założeń znajdują się na stronie 22 w części Przyjęta metodologia, źródła danych oraz eksperci.1
    • Kluczowe wnioski raportu Znaczenie Małych i Średnich Przedsiębiorstw jest kluczowe dla Dużym przedsiębiorstwom łatwiej pokonywać bariery rozwoju. gospodarki MŚP mogą lepiej i efektywniej stawiać im czoła. Małe i średnie firmy są fundamentami polskiej przedsiębiorczości, a ich Pięć najistotniejszych barier utrudniających rozwój firm, bez względu na wkład w rozwój rodzimej gospodarki jest kluczowy. Zatrudniają 2,8 mln ich wielkość to, według przedsiębiorców*: pracowników, tj. o 100.000 więcej niż przedsiębiorstwa duże. Generują • nieprzyjazna legislacja; przychody na poziomie 1,3 bln PLN, czyli zbliżone do poziomu osiąganego przez przedsiębiorstwa duże (1,6 bln PLN). • zmniejszanie się zamówień ze strony klientów; • koszty finansowania; Duzi mają lepiej • niedostatki kapitału obrotowego; Duże przedsiębiorstwa są bardziej rentowne, uzyskując średnią rentowność • niewystarczająca ilość wykwalifikowanych pracowników. na poziomie blisko 6% wobec blisko 4% średniej rentowności MŚP, co Według ekspertów Grant Thornton powyższą listę należy uzupełnić oznacza, że potrafią lepiej czerpać zyski z prowadzonej działalności. Wpływ dodatkowymi, specyficznymi barierami dotykającymi szczególnie MŚP: skali działalności na rentowność jest zróżnicowany w zależności od branży. • brak jasnej, długoterminowej strategii oraz kultury zarządzania Firmy duże charakteryzują się większą stabilnością. W kryzysowym 2009 projektowego; roku były jedyną grupą przedsiębiorstw, która nie zmniejszyła łącznego poziomu przychodów. • niższy (w stosunku do dużych firm) poziom uporządkowania wnętrza; • bariery psychologiczne. * wyniki badań Grant Thornton International Business Report 2013 – opracowanie jest corocznym międzynarodowym badaniem opinii i oczekiwań kadry zarządzającej średnich i dużych przedsiębiorstw niepublicznych z całego świata. Zapoczątkowane w 1992 roku w dziewięciu krajach europejskich badanie, teraz obejmuje swym zasięgiem ponad 12 000 firm z 44 krajów świata zapewniając wgląd w kwestie gospodarcze i handlowe mające wpływ na sektor często opisywany jako "napęd" światowej gospodarki. Szczegółowe wyniki badania można znaleźć na www.internationalbusinessreport.com2
    • Kluczowe rekomendacje dla MŚP Rozwijaj się . Bez względu na branżę, rozwój jest dla firm korzystny. Z dokonanych analiz wynika, że bycie większym przynosi z reguły korzyść w postaci wyższej rentowności i zawsze większej stabilności. Dodatkowo większa skala działalności pozwala na skuteczniejsze pokonywanie ogólnych barier rozwoju. Zaplanuj rozwój Małe i Średnie Przedsiębiorstwa bardzo często działają bez jasno określonego celu strategicznego. W efekcie tracą sporo energii i środków na realizację nieskoordynowanych i niekonsekwentnych działań. Uwzględnij specyficzny wpływ branży w której działasz na optymalne rozmiary biznesu. Przy ustalaniu celów uwzględniaj specyficzny poziom akceptowalnego ryzyka związany z prowadzeniem firmy na własny rachunek, a w szczególnym wypadku rachunek całej rodziny. Doskonal organizację W każdej organizacji tkwią szanse na podniesienie zyskowności i stabilności. Mądra standaryzacja i podnoszenie jakości rozwiązań organizacyjnych i zarządczych prowadzą do uwolnienia wewnętrznego potencjału rozwoju, co owocuje podniesieniem rentowności, przychodów i lepszym radzeniem sobie „Choć zarówno awionetka jak i Boeing 747 to samoloty, to ich z ryzykami zagrażającymi stabilności. prowadzenie wymaga od pilota istotnie różnych kompetencji. Podobnie Żądaj zmian w regulacjach jest z prowadzeniem małych i dużych firm.” Tylko bezustanna silna presja na decydentów może zaowocować Tomasz Wróblewski wprowadzeniem bardziej przyjaznych biznesowi regulacji prawnych. Wyrażaj Grant Thornton swoją opinię w mediach, dołączaj do działań organizacji zrzeszających Partner Zarządzający, Wiceprezes Zarządu przedsiębiorców, identyfikuj przepisy, regulacje, które niekorzystnie wpływają na Twoją działalność i stawiaj im czoła.3
    • Znaczenie MŚP dla gospodarki
    • Znaczenie MŚP dla gospodarkiMŚP są istotną częścią polskich przedsiębiorstw Przeciętne, polskie małe przedsiębiorstwo ma siedzibę na Podlasiu. Zatrudnia Liczba przedsiębiorstw w poszczególnych sektorach 22 osoby, płacąc im średnią pensję na poziomie 2 583 PLN brutto. Jego Małe Średnie MŚP Duże działalność skupiona jest na handlu i pozwala wygenerować 9 452 354 PLN (10 – 49) (50 – 249) (10 –249) ( 250+) przychodów przy 3,61% rentowności. Liczba 54 999 15 817 70 816 3 189 Średnie przedsiębiorstwo wygląda nieco inaczej. Swoją działalność skupia na przedsiębiorstw (74,32%) (21,37%) (95,69%) (4,31%) przetwórstwie przemysłowym. Z natury rzeczy zatrudnia nieco więcej pracowników (104) i generuje nieco więcej przychodów (48 649 807 PLN). Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw Pracownicy średnich przedsiębiorstw zarabiają też lepiej od małych niefinansowych w 2011 roku” – 3 568 PLN brutto, co jednak nie przeszkadza w uzyskiwaniu przez te firmy lepszej rentowności - 4%. Rozmieszczenie MŚP w poszczególnych województwach (% ogólnej liczby MŚP w Polsce) Małych firm jest w Polsce 54 999, średnich 15 817. Nie licząc mikroprzedsiębiorstw, małe i średnie firmy są fundamentami polskiej przedsiębiorczości, a ich wkład w rozwój rodzimej gospodarki jest kluczowy. Pod względem liczebności dominują wyraźnie, stanowiąc ponad 96% 0-5% analizowanej zbiorowości. 6-10% Liczba MŚP >10% Najwięcej małych i średnich przedsiębiorstw zlokalizowanych jest w województwach: Mazowieckim (16%), Śląskim (13%), Wielkopolskim (10%) oraz Małopolskim (9%). Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”5
    • Znaczenie MŚP dla gospodarkiMŚP są istotną częścią polskich przedsiębiorstw Łączne przychody MŚP (blisko 1,3 bln PLN) są porównywalne do tych Przychody i zatrudnienie w poszczególnych sektorach generowanych przez największych graczy (ponad 1,6 bln PLN). Jednocześnie Małe Średnie MŚP Duże stanowią ponad 44% przychodów analizowanych firm. (10 – 49) (50 – 249) (10 –249) ( 250+) Dynamika przychodów MŚP jest większa od dynamiki dużych firm. W roku Przychody 519 870 mln 769 494 mln 1 289 364 mln 1 616 124 mln 2011 MŚP zwiększyły swoje przychody o 13,3%, podczas gdy duże (17,89%) (26,48%) (44,37%) (55,62%) organizacje zwiększały przychody o 1pp wolniej. Zatrudnienie Duże firmy zatrudniają blisko 2,7 mln osób, podczas gdy MŚP dają pracę 1 181 565 1 646 415 2 827 980 2 691 999 (21,41%) (29,83%) (51,24%) (48.77%) grupie przekraczającej nieco 2,8 mln Polaków, zapewniając im łącznie wynagrodzenie przekraczające 110 mld PLN. Jeśli chodzi o zapewnienie Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw miejsc pracy w naszej gospodarce, obie grupy mają zatem bardzo podobny niefinansowych w 2011 roku” wkład. Gdyby nie było sektora MŚP pracę straciłoby 2 827 980 osób. Struktura zatrudnienia w poszczególnych sektorach wg województw „Większa dynamika wzrostu przychodów MŚP z pewnością wynika z mniejszej centralizacji procesów decyzyjnych, a tym samym większej Województwa z przewagą elastyczności i łatwości w podejmowaniu decyzji, w tym również tych zatrudnionych w MŚP będących dynamiczną reakcją na potrzeby rynku. Przewaga zatrudnienia w Dużych firmach w województwie mazowieckim i dolnośląskim Województwa z przewagą odzwierciedla naturalne umiejscowienie dużego biznesu w największych zatrudnionych w dużych i najbardziej dynamicznie rozwijających się ośrodkach, jakimi bez wątpienia są Warszawa i Wrocław. Warszawa jest miastem stołecznym, co z pewnością jest jej dodatkowym atutem. Niebywałą przewagą Wrocławia są bliskość zachodniej granicy oraz dobra komunikacja z Europą.” Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” Monika Smulewicz Grant Thornton FPA Outsourcing Dyrektor Zarządzający, HR & Payroll Partner6
    • Znaczenie MŚP dla gospodarkiIstotny wkład MŚP w polską gospodarkę Przychody polskich MŚP w 2011 roku wyniosły 1 289 364 mln PLN (wzrost Przychody MŚP a dochody budżetowe w 2011 roku o 13,30%), co 4,5-krotnie przewyższa dochody polskiego budżetu w tym samym roku (277 577 mln PLN). Wartość całkowita wynagrodzeń wypłaconych przez MŚP wyniosła 110 343 mln PLN, co jest sumą prawie 3 razy większą niż wpływy państwa z podatku Przychody MŚP dochodowego od osób fizycznych w 2011 roku (38 075 mln PLN). Dochody budżetowe Wynagrodzenia wypłacone przez MŚP a wpływy budżetowe z podatku dochodowego w 2011 roku „Małe i średnie przedsiębiorstwa zapewniają codzienny byt milionom polskich rodzin poprzez pracę własną ich właścicieli i zatrudnianie pracowników. Można zatem z przekonaniem stwierdzić, że stanowią one Wynagrodzenia MŚP podstawę funkcjonowania polskiej gospodarki.” Podatek dochodowy Dariusz Bednarski Grant Thornton Partner Zarządzający, Doradztwo Podatkowe Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” oraz Ministerstwo Finansów „Sprawozdanie roczne z wykonania budżetu państwa w 2011”.7
    • Znaczenie MŚP dla gospodarkiMŚP mają kluczowe znaczenie również dla sąsiednich gospodarek Struktura przedsiębiorstw w wybranych krajach regionu Polska nie różni się wiele od swoich południowych i zachodnich sąsiadów pod względem liczby MŚP w całym zbiorze przedsiębiorstw. U nas wskaźnik 74,32% 21,37% 4,31% ten wynosi 95,69%, co jest wynikiem niemalże identycznym ze Słowacją (95,71%) i niewiele odbiegającym od Czech oraz Niemiec (odpowiednio 97,04% oraz 97,02%). Natomiast wchodząc głębiej w wielkościową strukturę 82,67% 14,35% 2,98% przedsiębiorstw dostrzegalne są już różnice. W Polsce małe przedsiębiorstwa to 74,32% całości, natomiast w Niemczech aż 82,67. Niemiecka gospodarka ze względu na swoją specyfikę (wysoka różnorodność, silne tradycyjne sektory 78,35% 18,69% 2,96% produkcyjne) zapewnia małym przedsiębiorstwom bardzo korzystne środowisko do prowadzenia działalności. 77,77% 17,94% 4,29% Według prognoz Komisji Europejskiej największy przyrost w roku 2013 zanotuje liczba MŚP na Słowacji (0,91%). W Niemczech ich liczba wzrasta 0% 20% 40% 60% 80% 100% w stabilnym tempie, w 2013 roku o 0,55%, minimalnie szybciej niż rok wcześniej (0,52% w 2012). Nieznaczny spadek całkowitej liczby MŚP małe średnie duże notowany będzie w Polsce oraz w Czechach. Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”; dane dla Niemiec to prognoza na podstawie "Annual Report on European SMEs” Komisji Europejskiej „MŚP w państwach Europy Centralnej i Wschodniej nie są, poprzez Dynamika liczby MŚP (% zmiana) w wybranych krajach regionu uwarunkowania historyczne, tak silnie rozwinięte, jak w Niemczech. W nieodległej przyszłości na polskim rynku wzrośnie liczba większych 1,00% 0,91% podmiotów. Istotne znaczenie w tym rozwoju będzie mieć wzrost obrotów 0,80% w handlu zagranicznym MŚP, głównie z Niemcami, naszym kluczowym 0,55% 0,60% 0,52% Polska partnerem w regionie. Co więcej, planowane wprowadzenie Euro w Polsce skutecznie zachęci niemieckie MŚP do inwestycji zagranicznych 0,40% Czechy w Polsce.” 0,20% 0,04% Niemcy 0,00% Słowacja Przemysław Polaczek -0,20% 2012 2013 Grant Thornton, Partner Zarządzający -0,24% -0,17% -0,20% -0,40% International Business Center Director -0,29% Źródło: Grant Thornton na podstawie danych Komisji Europejskiej „Annual Report on European SMEs”8
    • Analiza MŚP w stosunku do dużych przedsiębiorstw
    • Duzi mają lepiejW poszczególnych województwach struktura wielkości firm jest zbliżona Podział firm ze względu na wielkość przedsiębiorstw jest w poszczególnych Ciekawie natomiast wygląda sytuacja w województwach regionach zbliżony do podziału w całym kraju (patrz wykres poniżej). Zachodniopomorskim i Podlaskim, w których udział małych firm w ogólnej Duże przedsiębiorstwa są głównie zlokalizowane w najbardziej rozwiniętych liczbie analizowanych przedsiębiorstw wynosi odpowiednio 77% oraz 76,88%. województwach, co nie jest zaskoczeniem. Do regionów, w których udział To dwa województwa, w których działa nieco więcej małych przedsiębiorstw dużych przedsiębiorstw jest wyższy niż przeciętne 4% można zaliczyć niż wynika z ogólnej struktury. województwo Mazowieckie oraz Śląskie z wartościami na poziomie odpowiednio 6,44% oraz 5,03%. Struktura polskich przedsiębiorstw wg. wielkości Województwa o największej koncentracji dużych i małych firm 4% 22% Województwa o większej koncentracji małych firm Małe (10-49) Średnie (50-249) Województwa o większej koncentracji dużych firm Duże (250+) 74% Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”10
    • Duzi mają lepiejPrzemysł dominuje zarówno w MŚP jak i wśród dużych podmiotów Polskie przedsiębiorstwa najczęściej zajmują się przetwórstwem W przypadku dużych podmiotów dominacja przedsiębiorstw przemysłowych przemysłowym lub handlem. W branżach tych działa odpowiednio 30% oraz jest zdecydowana (47% ). Relatywnie mniej dużych firm działa w branży 27% wszystkich przedsiębiorstw niefinansowych. handlowej (14%). Wyraźną różnicę widać też w przypadku administracji Obie te branże są również dominujące niezależnie w MŚP i dużych i działalności wspierającej, która stanowi trzecią najliczniejszą grupę wśród przedsiębiorstwach. W przypadku MŚP procentowy udział w branży dużych. Wśród małych jej udział wynosi mniej niż 3%. Z kolei 13% MŚP przemysłowej i handlowej jest bardzo zbliżony i wynosi blisko 30%. skupionych jest na budownictwie. Wśród dużych podmiotów zaledwie 6% firm działa w tej branży. Procentowy udział firm z danej branży w MŚP ogółem Procentowy udział firm z danej branży w dużych podmiotach ogółem Przetwórstwo przemysłowe Przetwórstwo przemysłowe 10% 17% Handel i naprawa samochodów Handel i naprawa samochodów 5% 29% 5% 3% Budownictwo Administracja i działalność wspierająca 5% 6% 47% 5% Transport i gospodarka magazynowa Transport i gospodarka magazynowa 6% Działalność profesjonalna, nauk. i techn. 8% Budownictwo 13% 27% Górnictwo/ Energetyka/ Dostawa wody Górnictwo/ Energetyka/ Dostawa wody 14% Pozostałe Działalność profesjonalna, nauk. techn. Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS ,,Działalność przedsiębiorstw Pozostałe niefinansowych w 2011 roku’’ Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”11
    • Duzi mają lepiejMŚP najwięcej przychodów czerpią z działalności handlowej; głównymźródłem przychodów dużych firm jest górnictwo i energetyka Średnia przychodowość* MŚP wyniosła w 2011 roku 18 207 241 PLN, jednak Przychody w podziale na branże (mln PLN) wynik ten głównie zależy od średnich przedsiębiorstw, które przeciętnie Edukacja 1800000 wygenerowały 48 649 807 PLN przychodu. Średnia przychodowość małych przedsiębiorstw to 9 452 354 PLN. Przychodowość dużych przedsiębiorstw Pozostała działalność usługowa jest nieporównywalna do tej uzyskanej przez MŚP. 1600000 Kultura i rekreacja 5% 4% Średni przychód przedsiębiorstw (tys. PLN) 1400000 Opieka zdrowotna i pomoc 4% społeczna Małe Średnie MŚP Duże Zakwaterowanie i (10 – 49) (50 – 249) (10 –249) ( 250+) 14% 1200000 gastronomia 4% Obsługa rynku 9 452 48 650 18 207 506 781 nieruchomości 1000000 9% Administrowanie i 23% 6% działalność wspierająca Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” Działalność profesjonalna, 800000 naukowa i techniczna Struktura przychodów w podziale na branże różni się wyraźnie pomiędzy Informacja i komunikacja dużymi podmiotami i MŚP. Pośród tych pierwszych najwięcej przychodów 600000 44% (44%) zostało wygenerowanych przez firmy zajmujące się przetwórstwem Transport i gospodarka magazynowa przemysłowym. Druga w kolejności branża to handel, który dostarczył 23% 47% 400000 Budownictwo przychodów. W MŚP kolejność i wartości są niemal odwrotne: 25% przychodów z przetwórstwa przemysłowego i 44% z handlu. W dużych Górnictwo/ Energetyka/ przedsiębiorstwach znaczące przychody generowane są również przez 200000 25% Dostawa wody górnictwo/ energetykę/ dostawy wody. W przypadku MŚP ta grupa ma Handel i naprawa poj. zauważalne, ale znacznie mniejsze znaczenie. Różnica ta wynika ze znacznej 0 samoch. kapitałochłonności tego segmentu. Wartym odnotowania jest fakt, że Duże MŚP Przetw. przemysłowe budownictwo to raczej domena MŚP. Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność * Przychodowość definiujemy jako stosunek łącznych przychodów do liczby przedsiębiorstw przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”12
    • Duzi mają lepiejMałe przedsiębiorstwa są bardzo wrażliwe na wahania koniunktury Przychody dużych przedsiębiorstw są bardziej stabilne i mniej gwałtownie Tempo wzrostu przychodów w latach 2007-2011, 2006=100% reagują na wahania koniunktury. Wzrost liczby małych przedsiębiorstw na przełomie lat 2007/2008 pociągnął za sobą wzrost przychodów wśród tych 25,0% przedsiębiorstw o 21,5%, jednak w roku 2009 przychody MŚP radykalnie 20,0% spadły na skutek kryzysu finansowego. W trakcie kryzysu największy spadek 15,0% przychodów zanotowały małe przedsiębiorstwa. Od połowy 2009 roku nastąpiło odbicie i przychody małych firm do 2011 r. bardzo dynamicznie 10,0% małe rosły. 5,0% średnie 0,0% duże Aktualnie aktywność Małych i Średnich Przedsiębiorstw odgrywa zasadniczą 2007 2008 2009 2010 2011 rolę w rozwoju gospodarczym Polski generując 151 336 mln PLN wzrostu -5,0% przychodów w roku 2011. Poziom ten uzyskany został dzięki wzrostowi -10,0% 13,30% w latach 2010/2011. Ten dynamiczny wzrost jest głównie zasługą -15,0% małych przedsiębiorstw. Dynamika przychodów w roku 2011 Dynamika przychodów małych przedsiębiorstw wyniosła blisko 16%, natomiast średnich blisko 12% między 2010 a 2011 rokiem. Średnie 18,00% przedsiębiorstwa odnotowały spadkową tendencję przychodów w latach 16,00% 15,80% Małe 2007-2009, jednak szybko odrobiły straty. 14,00% 13,30% 11,67% 12,30% Średnie 12,00% „Wysoka dynamika przychodów MŚP w latach 2010 i 2011 odzwierciedla z jednej strony ich elastyczność w reagowaniu na zmianę warunków 10,00% MŚP otoczenia, ale z drugiej pokazuje dużą wrażliwość na koniunkturę. Małe 8,00% firmy „zwijają” się szybciej w warunkach niekorzystnych. Często równie 6,00% Duże szybko zwiększają swoją aktywność w momencie poprawy koniunktury, 4,00% jednak takie wahania mogą odbijać się na ich efektywności.” 2,00% Przemysław Hewelt 0,00% Małe Średnie MŚP Duże Grant Thornton Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność Menedżer Zespołu Fuzji i Przejęć przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku”13
    • Duzi mają lepiejZysk dla mniejszych firm jest mniej istotny aniżeli dla dużych Średnia rentowność MŚP jest równa blisko 4% i jest mniejsza o 2pp od średniej rentowności dużych przedsiębiorstw. Średnia rentowność dla badanych grup przedsiębiorstw Małe Średnie MŚP Duże 3,61% 4,04% 3,87% 5,86% Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS ,,Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku’’ Pozornie różnica może wydawać się niewielka, ale w praktyce oznacza 50% zysków! W przeliczeniu na konkretne wartości oznacza to, że MŚP z każdych 10 milionów przychodu są w stanie wygenerować niecałe 400 000 PLN zysku, podczas gdy duzi gracze blisko 200 000 PLN więcej. „Z reguły apetyt na ryzyko małego przedsiębiorcy jest mniejszy niż Niższa rentowność przedsiębiorstw mniejszych jest, w pewnym stopniu, dużego. W konsekwencji, zwłaszcza w krótszych okresach czasu, implikacją oczekiwań ich właścicieli. Dla właścicieli korporacji (z reguły firm istotniejsza od rentowności jest dla niego płynność finansowa.” większych) priorytetem jest dynamiczny i często szybki wzrost zysku i wartości firmy. W konsekwencji, gotowi są akceptować ryzyko takiego Prof. dr hab. Waldemar Frąckowiak wzrostu. Z kolei dla przedsiębiorców prowadzących własne firmy, w tym Grant Thornton zwłaszcza firmy rodzinne, istotniejsze jest bezpieczeństwo, a kluczowym Partner parametrem jest zachowanie płynności. Ich awersja do ryzyka jest znacznie większa.14
    • Duzi mają lepiej Rozważny wzrost pozwala zwiększyć zyski Wskaźnik rentowności w podziale na branże (Wynik brutt / Przychodów ogółem) Istnieją działalności, gdzie kluczem do sukcesu jest skala. Dotyczy to DUŻE ŚREDNIE MAŁE takich branż jak traktowane łącznie górnictwo/ energetyka/ dostawa wody, obsługa rynku nieruchomości, działalność profesjonalna czy Przetwórstwo przemysłowe 4,36% 4,93% 6,95% informacja i komunikacja. W tych branżach duże firmy uzyskują wyraźnie Handel i naprawa samochodów 2,21% 2,96% 4,00% lepszą rentowność od MŚP, wyróżniając się jednocześnie na tle ogółu Górnictwo/ Energetyka/ Dostawa wody 17,19% 5,14% 3,98% dużych podmiotów. Można wymienić trzy główne powody, dla których tak Budownictwo 2,42% 3,66% 8,73% się dzieje: Transport i gospodarka magazynowa 2,35% 7,41% 4,69% • dostęp do kapitału obrotowego i inwestycyjnego, o który z natury Informacja i komunikacja 11,40% 7,22% 5,90% rzeczy łatwiej bardziej rentownym i stabilnym organizacjom; Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna 8,03% 5,36% -38,25% • dostęp do talentów i wyspecjalizowanej kadry, który wymaga Administrowanie i działalność wspierająca 5,76% 6,00% 9,07% możliwości zaoferowania im odpowiedniego poziomu wynagrodzenia; Obsługa rynku nieruchomości 10,43% 1,50% 5,63% • dostęp do badań, wiedzy i nowych technologii, który z kolei wymaga Zakwaterowanie i gastronomia 7,83% -0,40% 8,47% obu omawianych powyżej czynników. Opieka zdrowotna i pomoc społeczna -1,78% 1,90% 12,86% W innych branżach sytuacja nie jest już tak oczywista. W szczególności Kultura i rekreacja 2,17% -5,67% -2,39% dotyczy to edukacji, opieki zdrowotnej, transportu i gospodarki Pozostała działalność usługowa 11,11% 6,26% 11,08% magazynowej oraz budownictwa. W przypadku tych branż, w pierwszym Edukacja 0,78% 5,45% 10,99% momencie można dojść do wniosku, że nie warto rosnąć. W rzeczywistości sytuacja wygląda tak, że w niektórych branżach opłacalny jest przedeUWAGA! Kolory wskazują jakiej wielkości przedsiębiorstwa uzyskują średnio najwyższąrentowność w danej branży, zielony oznacza najwyższą, a czerwony najniższą rentowność. wszystkim dynamiczny wzrost, który pozwoli na odpowiednio duże zwiększenie przychodów rekompensujące spadek rentowności.Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalnośćprzedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” W związku z powyższym skala wzrostu i jego tempo powinny być planowane z uwzględnieniem specyfiki danej branży. „Wzrost – wbrew pozorom – nie zawsze jest korzystny. Mądry wzrost wymaga zarówno określenia optymalnej wielkości biznesu jak i najkorzystniejszego tempa oraz sposobów – rozwój organiczny, inwestycje strategiczne, M&A – jego osiągnięcia.” Tomasz Wróblewski Grant Thornton Partner Zarządzający, Wiceprezes Zarządu 15
    • Bariery rozwoju MŚP
    • Bariery rozwoju MŚPKłody pod nogami przedsiębiorców Niejasne prawo i skomplikowane przepisy doskwierają polskim Pod względem barier biurokratycznych zdecydowanie negatywnie odbiegamy przedsiębiorcom od wielu lat, co potwierdzają badania IBR prowadzone od średniej światowej i europejskiej, gdzie ok. 30-40%* właścicieli firm w Polsce od 2004 r. W opinii badanych to czynnik najsilniej hamujący rozwój wskazuje tę barierę jako kluczową. W każdym kraju jest to element hamujący biznesu – 56% polskich firm w I kwartale 2013 r. uznało biurokrację za ważną rozwój przedsiębiorstw, ale występują istotne różnice w skali tego zjawiska. lub bardzo ważną barierę*. Globalnie przedsiębiorcy najbardziej obawiają się spadku zamówień jako Wśród innych barier wskazywanych przez przedsiębiorców do grupy czynnik hamujący ich rozwój. najistotniejszych należały: ograniczenie zamówień, trudniejszy dostęp do wykwalifikowanych kadr, wysokie koszty finansowania, niedobór kapitału obrotowego i długoterminowego finansowania. * według Grant Thornton International Business Report 2013 Największe bariery rozwoju wskazywane przez przedsiębiorców w Polsce w latach Największe bariery rozwoju wskazywane przez przedsiębiorców globalnie w latach 2003-2013 2007-2013 (% firm wskazujących daną barierę jako istotną lub bardzo istotną) (% firm wskazujących daną barierę jako istotną lub bardzo istotną) 70 Spadek 50 Spadek zamówień/spadek zamówień/spadek 45 popytu 60 popytu Brak 40 Brak wykwalifikowanej siły wykwalifikowanej 35 roboczej 50 siły roboczej Niekorzystne 30 Niekorzystne 40 przepisy/biurokracja przepisy/biurokracja 25 Koszty/dostępność Koszty/dostępność 30 20 finansowania finansowania 15 20 Niedobór kapitału Niedobór kapitału 10 obrotowego obrotowego 10 5 Niedobór Niedobór 0 długoterminowego długoterminowego 0 finansowania finansowania 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013* Źródło: Grant Thornton International Business Report 2007-2013 Źródło: Grant Thornton International Business Report 2007-2013 * Dane za 2013 r. to średnia z pierwszego kwartału * Dane za 2013 r. to średnia z pierwszego kwartału17
    • Bariery rozwoju MŚPOgólne bariery wyjątkowo mocno uderzają w MŚP Nieprzyjazna legislacja W gąszczu niespójnych i nieprzyjaznych przepisów przewagę mają duże firmy, które mogą sobie pozwolić na silne, a zatem kosztowne zespoły prawnicze Średnie wynagrodzenie i koszty wynagrodzeń w zależności od wielkości i doradcze. Częściej też optymalizują one procesy i zobowiązania budżetowe. Przeciętne Udział wynagrodzeń wynagrodzenie Zmniejszanie się zamówień ze strony klientów brutto w kosztach Z natury rzeczy MŚP dysponują mniejszymi budżetami marketingowymi, jak Małe* 2583 zł 6,4% również mają mniejsze rezerwy, pozwalające przetrwać trudny czas agresywnie walcząc o klientów. Średnie 3568 zł 9,2% W praktyce często również, w okresach dekoniunktury, więksi gracze Duże 4255 zł 8,7% konsolidują rynek, wykorzystując „głębsze” portfele. * Dane odnośnie małych przedsiębiorstw prezentowane są z uwzględnieniem mikroprzedsiębiorstw Koszty finansowania oraz niedobór kapitału obrotowego Źródło: Grant Thornton na podstawie danych z raportu GUS „Działalność W walce o kapitał bardziej wiarygodne mogą okazać się większe podmioty przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku” zapewniające lepsze zabezpieczenie pożyczanych/ inwestowanych środków. W konsekwencji mniejsi muszą akceptować wyższe koszty pozyskania kapitału. Alternatywą dla MŚP jest poszukiwanie nowych, poza kredytem bankowym, dróg finansowania rozwoju biznesu. O ile 10 lat temu przedsiębiorcy nie mieli jeszcze do dyspozycji takich źródeł jak NewConnect, „W przeregulowanym i często zmieniającym się środowisku prawnym przedsiębiorcy potrzebują wsparcia ze strony kompetentnych i pomocnych czy Catalyst, a fundusze private equity były również czymś egzotycznym, o urzędników. Dotychczasowe efekty działań kolejnych rządów pod hasłem tyle dziś te źródła kapitału są do dyspozycji właścicieli firm. ułatwień dla biznesu i zwiększenia przyjazności państwa, nie rokują w najbliższych latach poprawy sytuacji.” Niewystarczająca ilość wykwalifikowanych pracowników Małe i Średnie Przedsiębiorstwa oferują średnio swoim pracownikom Dariusz Bednarski wyraźnie niższe wynagrodzenie. Dodatkowo, w przypadku średnich Grant Thornton przedsiębiorstw udział wynagrodzeń w kosztach ogółem jest większy niż Partner Zarządzający, Doradztwo Podatkowe w dużych. W praktyce powoduje to, że bariera związana z ograniczona podażą wykwalifikowanych pracowników jest dla MŚP jeszcze istotniejsza.18
    • Bariery rozwoju MŚPW przypadku MŚP występują specyficzne bariery rozwoju W naszej ocenie do omówionych barier ogólnych należy dołożyć częste słabości związane z wnętrzem małych i średnich podmiotów, a w szczególności: 1. Brak jasnej, długoterminowej strategii oraz kultury zarządzania projektowego Małe i Średnie Przedsiębiorstwa bardzo często działają bez jasno określonego celu strategicznego. W efekcie tracą sporo energii i środków na realizację nieskoordynowanych i niekonsekwentnych działań. 2. Niższy poziom uporządkowania wnętrza Z jednej strony duże podmioty łatwiej wpadają w biurokrację i standardy usztywniające procesy. Z drugiej jednak, to właśnie mądra standaryzacja prowadzi do ograniczenia nieefektywności. Duże rozmiary uzasadniają też ponoszenie kosztów na wdrażania bardziej zaawansowanych systemów zarządzania, które w ostatecznym rozrachunku poprawiają rentowność. 3. Bariery psychologiczne Małe i Średnie Przedsiębiorstwa najczęściej zarządzane są bezpośrednio „Stosunkowo niska rentowność MŚP spowodowana jest między innymi przez właścicieli, którzy najczęściej rozwijali daną działalność od podstaw. brakiem określonego celu strategicznego. W efekcie przedsiębiorstwa te Z biegiem czasu często okazuje się jednak, że styl zarządzania i kultura tracą sporo energii i środków na realizację nieskoordynowanych organizacji powinny zmieniać się wraz z wielkością przedsiębiorstwa i nieefektywnych działań” i rynkiem. Brak elastyczności w podejściu do sposobu zarządzania firmą w miarę jej rozwoju bywa barierą mentalną trudną do pokonania dla Anatol Skitek właścicieli / zarządzających. Grant Thornton Dyrektor Zespołu ds. Efektywności Biznesu19
    • PODSUMOWANIE  MŚP stanowią jeden z głównych filarów polskiej gospodarki. W ok. 70  Wśród barier rozwoju wskazywanych przez polskich przedsiębiorców tysiącach firm tego typu zatrudnienie znajduje ponad 2,8 mln Polaków. dominuje biurokracja, niejasne prawo i skomplikowane przepisy. Ich łączne przychody to 1,3 bln PLN.  Generalnie, bariery rozwoju łatwiej pokonywać dużym podmiotom. Tym  Choć największa liczba MŚP funkcjonuje w przetwórstwie niemniej MŚP nie są bezbronne i powinny aktywnie sięgać po dostępne przemysłowym, to głównym źródłem przychodów MŚP jest działalność rozwiązania służące pokonywaniu barier. handlowa.  Wraz ze wzrostem, MŚP powinny profesjonalizować zarządzanie firmą  Dynamika przychodów MŚP przewyższa dynamikę obrotów dużych firm. i korzystać z narzędzi, które usprawniają działanie organizacji. Priorytetem W roku 2011 MŚP zwiększyły swoje przychody o 13,3%. przy wdrażaniu nowych rozwiązań powinno być zachowanie kluczowego czynnika sukcesu MŚP – ducha przedsiębiorczości.  Polska nie odbiega znacząco od swoich południowych i zachodnich sąsiadów pod względem udziału MŚP w całym zbiorze przedsiębiorstw.  Duże przedsiębiorstwa są bardziej efektywne – średnia rentowność w dużych przedsiębiorstwach wynosi 6% wobec ok. 4% w MŚP, przy czym profil rentowności w ujęciu branż charakteryzuje się istotnymi różnicami.  Dla MŚP istotniejsza od rentowności, zwłaszcza w krótkim okresie, jest płynność finansowa; duzi mają większy apetyt na zysk i większą skłonność do podejmowania ryzyka.  Co do zasady im większe przedsiębiorstwo tym stabilniejsze. Małe przedsiębiorstwa są bardzo wrażliwe na wahania koniunktury.  Jedynie rozważny wzrost pozwala MŚP zwiększyć zyski minimalizując ryzyka z nim związane.20
    • Przyjęta metodologia,źródła danych oraz eksperci
    • Przyjęta metodologia, źródła danych oraz eksperciMetodologia oraz źródła danych Metodologia: Źródła danych: Przedsiębiorstwo niefinansowe zdefiniowano jako podmiot zaklasyfikowany Główne źródła danych: (niezależnie od liczby pracujących w nich osób) do następujących sekcji • ,,Działalność przedsiębiorstw niefinansowych w 2011 roku’’, GUS, według Polskiej Klasyfikacji Działalności: Warszawa 2013 B. Górnictwo i wydobywanie • ,,Rachunki narodowe według sektorów i podsektorów instytucjonalnych C. Przetwórstwo przemysłowe w latach 2007 -2010’’, GUS, Warszawa 2013 D. Wytwarzanie i zaopatrywanie w energię elektryczną, gaz, parę wodną, • ,,Niefinansowe rachunki kwartalne według sektorów instytucjonalnych gorącą wodę i powietrze do układów klimatyzacyjnych w latach 2005-2012, ceny bieżące’’, GUS, Warszawa 2013 E. Dostawa wody • ,,Schemat klasyfikacji PKD’’, GUS F. Budownictwo • ,,Annual Report on EU SMEs 2010/2011’’, Komisja Europejska, G. Handel hurtowy i detaliczny Rotterdam, Cambridge, 2011 H. Transport i gospodarka magazynowa • Oficjalna strona czeskiego urzędu statystycznego Czech Statistical Office I. Działalność związana z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi • Urząd Statystyczny na Słowacji Statisticke_udaje_MSP-Slovensko J. Informacja i komunikacja • Sprawozdania Ministerstwa Finansów RP L. Działalność związana z obsługą rynku nieruchomości • Grant Thornton International Business Report 2013 M. Działalność profesjonalna, naukowa i techniczna • Grant Thornton International Business Report 2009 N. Działalność w zakresie usług administrowania i działalność wspierająca (bez podklasy działalności usługowej związanej z zagospodarowaniem terenów zielonych) P. Edukacja Q. Opieka zdrowotna i pomoc społeczna (bez działalności szpitali) R. Działalność związana z kulturą, rozrywką i rekreacją S. Naprawa i konserwacja komputerów i artykułów użytku osobistego i domowego oraz pozostała indywidualna działalność usługowa Poza oznaczonymi wyjątkami, wszelkie dane odnośnie małych przedsiębiorstw są bez uwzględnienia mikroprzedsiębiorstw.22
    • Przyjęta metodologia, źródła danych oraz eksperciNasi eksperci Prof. dr hab. Waldemar Frąckowiak Partner Grant Thornton Tomasz Wróblewski Dariusz Bednarski Wiceprezes Zarządu Partner Zarządzający Partner Zarządzający Grant Thornton Doradztwo Podatkowe Przemysław Polaczek Monika Smulewicz Partner Zarządzający Grant Thornton FPA Outsourcing Relacje Biznesowe Dyrektor Zarządzający International Business Centre Director HR & Payroll Partner Anatol Skitek Przemysław Hewelt Dyrektor Zespołu ds. Efektywności Biznesu Menedżer Zespołu Fuzji i Przejęć Doradztwo Gospodarcze Doradztwo Gospodarcze23
    • Kontakt w związku z niniejszym dokumentemAnatol Skitek Agnieszka Janković-ŻelaznaCIA MenedżerDyrektor Zespołu ds. Efektywności Biznesu Relacje BiznesoweT +48 61 625 1461 T +48 22 205 4841M +48 661 538 546 M +48 609 366 474E anatol.skitek@pl.gt.com@pl.gt.com E agnieszka.jankovic-zelazna@pl.gt.com24
    • Kontakt z Grant Thornton Poznań Warszawa Malta Office Park, Budynek F al. Jana Pawła II 15 ul. abpa Antoniego Baraniaka 88 E 00-828 Warszawa 61-131 Poznań T +48 22 20 54 800 T +48 61 62 51 100 F +48 22 20 54 801 F +48 61 62 51 101 Wrocław Kraków ul. Włodkowica 21 lok. 12 ul. Kamieńskiego 51 50-072 Wrocław 30-653 Kraków T +48 71 73 37 560 T +48 12 37 64 100 F +48 71 73 37 561 F +48 12 37 64 101 Katowice ul. Francuska 34 40-028 Katowice T +48 32 72 13 700 F +48 32 72 13 701 www.GrantThornton.plGrant Thornton Frąckowiak spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k jest członkiem Grant Thornton International Ltd.25