Your SlideShare is downloading. ×
Jak oszacować i zabezpieczyć potrzeby kapitałowe?
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×

Saving this for later?

Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime - even offline.

Text the download link to your phone

Standard text messaging rates apply

Jak oszacować i zabezpieczyć potrzeby kapitałowe?

585
views

Published on

Published in: Business

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
585
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Kwiecień 2013Raport: Jak oszacować i zabezpieczyćpotrzeby kapitałowe? 2
  • 2. Wstęp do raportuZabezpieczenie finansowania biznesów jestproblemem, który spędza sen z powiekprzedsiębiorcom i dyrektorom finansowymna całym świecie. Szczególnie teraz, trzy latapo kryzysie, kiedy kredytodawcy oraz inwestorzysą dużo bardziej niż kiedyś ostrożni w oceniesytuacji finansowej klientów oraz szans ichpomysłów na rozwój.Problem ma charakter globalny, gdyż przykręceniekurka z pieniędzmi zawsze skutkujezahamowaniem wzrostu gospodarczego.Raport Grant Thornton na temat finansowaniapokazuje tę kwestię kompleksowo, a więc zarównow perspektywie dostępności finansowania, doborujego najlepszych źródeł, jak i sposobówskutecznego przekonania instytucji finansowychdo swojego projektu. Maciej Richter Partner Zarządzający Doradztwo Gospodarcze Grant Thornton Polska 3
  • 3. Zabezpieczanie finansowania wymagaodpowiedzi na właściwe pytania:Dlaczego, kiedy i jak zarządzać potrzebamikapitałowymiProfesjonalna ocena sytuacji umożliwiawybór właściwej strategii finansowania:Zabezpieczenie finansowania w nowejgospodarceFinansowanie jest procesem, a nietransakcją:Efektywnie oceniaj i zaspokajaj swojepotrzeby kapitałowe 4
  • 4. Dla szybko rosnących, dynamicznych, prywatnych Określenie potrzeb jest tylko początkiemprzedsiębiorstw, o średniej skali działalności, finansowego równania. Jeśli Twoja firmanajwiększe wyzwanie zawsze stanowiło pozyskanie zamierza realizować dalszą ekspansję,finansowania w najbardziej skuteczny, a jednocześnie chce utrzymaća jednocześnie najtańszy sposób. Określenie dotychczasową działalność w niezachwianejdokładnych potrzeb, jak również sposobu i czasu kondycji, z pewnością możesz podjąćrealizacji strategii pozyskania kapitału, często właściwe kroki, które zapewnią efektywneokazuje się być bardzo złożonym procesem, przeprowadzenie procesu pozyskiwaniado którego większość firm podchodzi kapitału: oceń, gdzie potrzeby kapitałowew nieodpowiedni sposób. są największe, określ poziom kapitałuKwestię pozyskania finansowania komplikuje potrzebnego do osiągnięcia różnychdodatkowo fakt, iż trwający kryzys finansowy, celów oraz wielkość kapitału, którąfala zmian regulacyjnych i niepewność na rynkach należy pozyskać z zewnątrz, oceń swojąfinansowych spowodowały, że pożyczkodawcy zdolność do zarządzania długiem ii inwestorzy są bardziej nieufni i ostrożni rozważ, które źródła finansowaniaw dzieleniu się swoim kapitałem. najbardziej Ci odpowiadają. Proces ten powinien zamknąć się w kompleksowymFaktem jest, że efektywne pozyskiwanie oraz biznesplanie, który uwzględni krótko-,wykorzystywanie finansowania są niezbędne średnio- i długookresowy wpływ różnychdo funkcjonowania i rozwoju każdego strategii finansowania na działalność Twojejprzedsiębiorstwa. Firmy, które starają się wdrożyć firmy.nowe strategie wzrostu lub próbują zaspokoićwłasne potrzeby operacyjne, stoją przedwyzwaniem sfinansowania szerokiego zakresuwydatków i inwestycji, w skład którego wchodzą: kapitał obrotowy (zapasy, należności), środki trwałe (budynki, maszyny), IT oraz badania i rozwój, finansowanie operacji podczas wzrostu i ekspansji (okres pomiędzy zatrudnieniem sprzedawców a wzrostem sprzedaży), przejęcia, finansowanie potrzeb płynnościowych udziałowców. 5
  • 5. Wykorzystanie sytuacji firmy oraz jej działalnoścido określenia potrzeb biznesowychKażdy biznes potrzebuje określonej wyników finansowych, jest pozyskanie kapitałuilości kapitału, aby kontynuować potrzebują sfinansować straty na sfinansowanie wyjścia jednegodziałalność i finansować wzrost. operacyjne, z właścicieli.Gotówka jest siłą napędową  działalności sezonowe możeTwojej firmy, jednak wraz Oczywiście globalna sytuacja firmy charakteryzować się dużąz nieustanną dekoniunkturą – to gdzie jest usytuowana, jaki ma zmiennością potrzebw sektorze bankowym w wielu zasięg – ma duży wpływ, nie tylko kapitałowych miesiącregionach na świecie, finansowanie na dostępność kapitału, ale także do miesiąca lub kwartałokazuje się być nie tylko drogie, na rodzaj potrzeb. Na rynkach do kwartału,ale również może być rozwijających się podstawową  przedsiębiorstwa znajdujące sięprzedmiotem bardziej wnikliwej potrzebą jest często kapitał w głównych cyklach wzrostuanalizy due dilligence. Wprawdzie na rozwój wewnętrzny mogą potrzebować znaczącejobecnie zwiększają się możliwości przedsiębiorstwa – nowe zakłady, ilości kapitału obrotowego,kredytowania, ale w dalszym ciągu wzrost zatrudnienia, R&D, aby wypełnić luki pomiędzyfirmy muszą wykazać się dużym promowanie nowych produktów; odzyskaniem należności i spłatąuporządkowaniem prowadzonej oraz kapitał na wzrost zewnętrzny zobowiązań.działalności i właściwą oceną - finansowanie przejęć, produktów,własnych potrzeb kapitałowych. sieci dystrybucji Potrzeba kapitału może równieżTa z kolei zależy w dużej mierze i patentów. wynikać z oczekiwań samychod bieżącej sytuacji przedsiębiorstwa To stworzyło znaczące możliwości udziałowców a nie całej firmy –i przedsięwzięć, które planujesz. dla funduszy private equity np. w celu wypłacenia dywidendy. na Środkowym Wschodzie, Jako że finansujący zazwyczaj woląIstnieje wiele sytuacji, które mogą w Chinach i Afryce, gdzie alokować kapitał w działalnośćmieć wpływ na potrzeby błyskawiczna ekspansja wymaga operacyjną, dług wykorzystywanyfinansowania: dużego zastrzyku kapitału. do zapewnienia płynności firma może potrzebować w związku z wypłatą dywidendy specjalistycznego sprzętu do jest zwykle drogi i często trudny poprawy wydajności operacyjnej do uzyskania. Przekształcenie i ograniczenia kosztów, przedsiębiorstwa może również przedsiębiorstwa, które stworzyć dodatkowe wyzwania zanotowały znaczny spadek np. w przypadku, jeśli konieczne 6
  • 6. Określenie potrzeb kapitałowych –kluczowa rola biznes planuFinansowanie opiera się właściwie na trzechaspektach. Ile mogę wnieść sam? Ile mogę wnieśćz firmy? Ile powinienem zebrać na zewnątrz? Na ogół przedsiębiorcy lekceważą te kwestiewe wszystkich aspektach. Niemniej jednakdokładne prognozy zawierające szczegółowąanalizę możliwych scenariuszy mogą zapewnićkorelację między najważniejszymi miaramifinansowymi. "Solidny biznesplan jest podstawą. Zanim zapewniszKiedy już wiesz, jakie są Twoje Jakie są Twoje bieżące potrzeby kapitałowe? sobie kapitał, któregopotrzeby kapitałowe, musisz Biznesplan jest kluczowym potrzebujesz, musisz zrozumiećokreślić źródła kapitału, którew efektywny sposób sprostają elementem do oceny rynek na który wchodzisz, zapotrzebowania. Kiedy już produkty i usługi, któretym potrzebom. Niezależnie wyznaczysz cele strategiczne oferujesz, założenia finansowe,od tego czy rozważasz Twojej firmy np. roczny które przyjmiesz oraz modelefinansowanie dłużne, czy poprzez wzrost organiczny napodniesienie kapitału i emisję finansowania, które obowiązują poziomie 10% rocznie,akcji, dokładny biznesplan na tym rynku. Tylko wtedy otwarcie nowych rynkówi kompleksowy model finansowy będziesz mógł opracować w Azji i Australii, czy teżpomogą określić nie tylko obecne odpowiednią strategię zidentyfikujesz konkretnepotrzeby kapitałowe, ale również finansowania.” przedsiębiorstwo doocenić możliwość obsługi długu przejęcia, możesz przełożyćw przyszłości oraz Twoje pomyślną realizację tych Brendan Fosterpotrzeby kapitałowe w kolejnych Partner celów na przyszłelatach. Departament Doradztwa Gospodarczego przychody, przepływy Grant Thornton Irlandia pieniężne i prognozy bilansowe. 7
  • 7. Na przykład, w celu oszacowania przyszłychdochodów przedsiębiorstwo może wykorzystaćbieżące plany produkcji do prognozy przyszłejsprzedaży, pomnożyć je przez koszt uzyskaniaprzychodu i odjąć powiązane wydatki (takie jakkoszty ogólne i administracyjne).W celu zaprognozowania przepływów pieniężnychmożna wykorzystać przepływ przychodówze sprzedaży, aby w następnej kolejności obliczyćwskaźnik, który pokaże spływ należności odklientów (przy założeniu, że zaksięgowaniesprzedaży nie generuje w tym samym momencieprzyrostu gotówki). Po sporządzeniu prognozy "Ocena ilości potrzebnego kapitału możedochodu oraz przepływów pieniężnych jesteśmy być ruchomym celem. Przedsiębiorstwaw stanie przygotować projekcję bilansu. Z reguły powinny określić swoje przepływyprzedsiębiorstwa agregują te prognozy pieniężne, nie tylko w przyszłym miesiącu,w sprawozdaniu finansowym pro forma, które jest ale w ciągu najbliższych 12, 18 i 24 miesięcy.wykorzystywane do prognozy przyszłych zysków Koniecznym jest cofnięcie się nieco do tyłui zidentyfikowania potrzeb kapitałowych. i zrozumienie nie tylko wymagańPo przypisaniu wartości liczbowych dotyczących przychodów, ale równieżdo zindentyfikowanych obszarów potrzeb tempa wykorzystywania gotówkikapitałowych, będziesz w stanie ocenić, i właściwych potrzeb związanychczy potrzeby te są odpowiednio zaspokojone z finansowaniem kapitału obrotowego.w prognozach. Często okazuje się, że nie są - wtedypojawia się potrzeba pozyskania dodatkowego Zdobycie tej wiedzy wymaga bardziejfinansowania. krytycznego podejścia do prognozowania przepływów pieniężnych, które daje wglądNiemniej jednak twój biznesplan, model biznesowy w codzienne potrzeby operacyjnei sprawozdanie finansowe pro forma są kluczowe, przedsiębiorstwa."aby dokładnie określić prognozy przychodówi skorelować je z potrzebami biznesowymi Jack DiFrancoi wymogami kapitałowymi. Kiedy w kolejnym Partner, Doradztwo Transakcyjnekroku zwrócisz się do banku lub do inwestorów Grant Thornton USAw celu pozyskania dodatkowego finansowania,będziesz przygotowany do odpowiedzi na trudnepytania, które z pewnością zostaną Ci zadane. 8
  • 8. Jaka jest Twoja zdolność do banków, ponieważ kredyt jest większość innych form długu,zaciągania zobowiązań? z reguły zaciągany na mniejszą a więc musi zostać spłacony w wartość niż wartość aktywów pierwszej kolejności. Jeśli z powodzeniem osiągasz stanowiących zabezpieczenie).zakładane cele strategiczne • mezzanine - jest niżej Kolejną możliwością jesti generujesz odpowiednie zyski, w hierarchii niż dług wykorzystanie składników kapitałupotrzeby finansowe Twojego uprzywilejowany, z tego względu obrotowego, czyli zapasówprzedsiębiorstwa mogą zostać jest też postrzegany jako rodzaj i należności. Trzeci sposób zakładazaspokojone. Jeśli jednak będziesz długu podporządkowanego. efektywne zarządzanie długiemmusiał skorzystać z zewnętrznych Zazwyczaj wymaga od poprzez prognozy przepływówźródeł kapitału - najtańsza forma pożyczkobiorców rekompensaty pieniężnych.finansowania, czyli dług, będzie w postaci udziału w firmie dlanajprawdopodobniej Twoim Podejmując decyzję odnośnie pożyczkodawcy (opcje albopierwszym wyborem, niezależnie wyboru podejścia należy zrozumieć warranty).od tego czy chcesz zaciągnąć dług różnice pomiędzy głównymiu zwykłego pożyczkodawcy, rodzajami długu: Twoje decyzje będą ponownie wczy u udziałowców. W tej sytuacji dużej mierze zależne od biznesplanuTwoja zdolność kredytowa, czyli • dług zabezpieczony - dług i tego jak efektywnie byłeś w stanieTwoja zdolność do zaciągnięcia zabezpieczony konkretnymi dopasować swoje prognozyi obsługi długu, powinna być aktywami (np. poprzez do potrzeb. Zanim rozważyszprzedmiotem dokładnej analizy, ustanowienie hipoteki), które finansowanie za pomocąnajlepiej w kilku aspektach. wierzyciel może przejąć kapitału własnegoPierwszym z nich jest analiza w przypadku niewypłacalności. (czyli wieczystego roszczeniazdolności kredytowej oparta na do udziału w zyskach firmy), • dług uprzywilejowany - nieanalizie aktywów (tzw. asset-based), pamiętaj, że kapitał własny jest musi być zabezpieczony, ale i takgdzie aktywa są zabezpieczeniem najdroższą dostępną formą ma wyższy priorytet niżpożyczki (ciekawa propozycja dla finansowania.W przypadku poszukiwania finansowania dłużnego przedsiębiorca musi zdawać sobiesprawę z tego, że poszczególne rodzaje długu nie są współmierne i należy je rozpatrywaćw świetle konkretnego przypadku. Aby zapewnić sobie jak najlepsze warunki finansowaniapotrzebujesz strategii do negocjowania atrakcyjnej stopy oprocentowania oraz rozsądnychwarunków spłaty kwoty nominalnej. Bądź świadomy rodzajów i liczby zabezpieczeń,które oferujesz wierzycielom, zwłaszcza, jeśli zagraża to twojej zdolności do prowadzeniabieżącej działalności. Upewnij się, że w pełni rozumiesz kowenanty finansowe związane zpożyczką. Często zwykłe spłacenie długu zgodnie z umową nie wystarcza.Jeśli nie dotrzymasz innych klauzul może się okazać, że złamałeś postanowienia umowy. 9
  • 9. Indie od zawsze skłaniały się ku finansowaniu długiem. Nie tylko ze względu naograniczoną podaż kapitału własnego, ale również ze względu na niechęćprzedsiębiorców do utraty pełnej kontroli i wzrostu wymogów związanych z samymzarządzaniem biznesem, co może mieć miejsce, gdy dochodzi do kapitałowegozaangażowania nowego inwestora lub, gdy spółka debiutuje na giełdzie.Jak oszacować skutki zmian, kredytową, narażasz firmę Czasami odpowiedni dobórktórych nie możemy na niewypłacalność. Dlatego współwłaściciela może byćprzewidzieć? zostaw margines bezpieczeństwa, świetnym buforem przeciwko abyś mógł w razie zaistnienia takiej nieprzewidywanej przyszłościW pewnych przypadkach proces potrzeby zaciągnąć kredyt również oraz źródłem długoterminowegofinansowania ogranicza się do w przyszłości. To podejście kapitału. Chociaż współudziałstworzenia biznesplanu, wymaga bardziej niesie ze sobą różne ryzyka,sporządzenia dokładnych prognoz zdyscyplinowanego odpowiedni partner z właściwymii znalezienia odpowiedniego prognozowania przepływów umiejętnościami może nie tylkoźródła kapitału. Jednak takie pieniężnych i dogłębnego pomóc w podjęciu kluczowejpodejście nie jest powszechne, rozumienia codziennych potrzeb decyzji, ale również we wsparciua jednocześnie niczego nie operacyjnych firmy. przedsiębiorstwa w przypadkugwarantuje. Ponieważ nie możemy zbyt dużego obciążenia długiem.udać się do banku za każdym A co z sytuacjami i miarami, które Czego potrzebujesz, z czym sobierazem, kiedy potrzebujemy po prostu nie mogą być dokładnie poradzisz i jak to wszystko możegotówki, ostrożniejsze planowanie przewidziane na podstawie wpłynąć na zmianę Twojej ścieżki?jest najlepszym rozwiązaniem. bieżących danych: Co jeśli firma Te kluczowe pytania pomogą nie rośnie tak szybko jak rozwinąć Twój biznesplanIstnieje kilka sposobów przewidywałeś? Co jeśli rośnie i określić poziom kapitału,planowania przyszłości. szybciej? Co jeśli nieruchomość który jest odpowiedni dla twoichPo pierwsze należy uwzględnić kosztuje więcej niż przewidywałeś? potrzeb.ramy czasowe w biznesplanie. Co jeśli rozpoczęcie generowaniaPierwotne oszacowanie potrzeb zysków przeciąga się o 3 miesiące?prawdopodobnie wybiega Co jeśli rośnie koszt finansowaniaw przyszłość od sześciu miesięcy dłużnego?do roku. Ale jak sfinansowaćwymagania kapitałowe, Liczne wydarzenia,lub obsłużyć istniejące długi, od małych do katastroficznych,w kolejnych okresach? Na jakie mogą wpłynąć na dokładnośćryzyko refinansowania się twoich prognoznaraziłeś? Czy dysponujesz jakimś i efektywność twojej głównejplanem? strategii. Planowanie scenariuszy i analiza wrażliwości, gdziePrzedsiębiorcy muszą rozważać przewidywane rezultaty modeluplany finansowe w średnim mogą ulec zmianie z powodui długim okresie- od dwóch zmiany poszczególnychdo pięciu lat- i starać się czynników, pomagają stworzyćdysponować narzędziami, plan na różnorodne sytuacjektóre pozwolą im osiągnąć i są najlepszą metodą naprzyszłe cele. uwzględnienie tego typu zmian. Jeśli, na przykład, za wcześniewyczerpiesz swoją zdolność 10
  • 10. Zastanów się, jakie źródła finansowanianajlepiej pasują do Twoich potrzebKiedy jesteś pewien, że rozumiesz • rozważ sposoby finansowaniapotrzeby kapitałowe swojego w kolejności od najtańszegoprzedsiębiorstwa, pora wybrać do najdroższego i od najmniejźródła finansowania do najbardziej rozwadniającegonajodpowiedniejsze w Twojej (zmniejszającego wartość).sytuacji. Istnieje generalny Należy pamiętać, że mimo,podział na finansowanie długiem że kapitał własny nie wymagai kapitałem własnym. Oprócz spłacania odsetek, powodujetego dostępne są alternatywne największe rozwodnienie zysków,formy finansowania dostosowane a zatem jest najdroższydo szczególnych uwarunkowań. • przyjrzyj się historii zysków -Podczas gdy finansowanie może ona dyktować preferencję wyłącznie długiem (kiedy lub konieczność wyboru pewnych „Firmy nie powinny traktować przepływy pieniężne są wysokie), rodzajów finansowania. dostępu do kapitału jako lub wyłącznie kapitałem Na przykład, tradycyjne formy długu pewnik. Rozwijaj relacje (z odpowiednim wspólnikiem) mogą nie być dostępne, jeżeli nie z tymi, którzy umożliwiają może być często odpowiednim posiadasz środków Twoją działalność. Dbaj o to, rozwiązaniem, większość firm na zabezpieczenie i/lub historii by byli dobrze poinformowani. woli połączyć obydwie formy działalności, która mogłaby Połóż nacisk na stałą finansowania jednocześnie. Dług je uwiarygodnić. komunikację i bądź jest często pierwszym słusznym Podczas gdy dług jest zazwyczaj bezpośredni, na ile to wyborem, jednak zbyt wysoka pierwszym wyborem, warto podjąć możliwe, ponieważ kiedy dźwignia może postawić się bardziej szczegółowego przedsiębiorstwo w trudnej nastają trudne czasy, te relacje dopasowania źródła finansowania. sytuacji, z niemożliwymi do Wydatki operacyjne są zazwyczaj nabierają na znaczeniu. obsłużenia płatnościami finansowane za pomocą linii Ponadto, zawsze monitoruj odsetkowymi i nadmierną ilością kredytowej; wydatki inwestycyjne przepływy pieniężne, kapitału do spłacenia. natomiast są finansowane ponieważ jest to W przypadku finansowania długoterminowym długiem lub najważniejsze. Nie możesz kapitałem własnym, niektóre leasingiem; Wzrost lub ekspansja mylić gotówki, którą spółki obawiają się rozwodnienia mogą być finansowane kapitałem posiadasz dzisiaj z przyszłym kapitału przez sprzedaż własnym; Podział zysków przepływem pieniężnym”. udziałów. Jednak w niektórych (zazwyczaj) zależy od tego, sytuacjach może to być co zostało. Podsumowując; należy Kevin Fraser doskonałe rozwiązanie – dopasować potrzeby kapitałowe Partner zwłaszcza dla wrażliwych na z najbardziej odpowiednimi formami Departament Doradztwa Gospodarczego poziom zysku start-up’ów. finansowania, jednocześnie starając Grant Thornton KanadaKażda spółka wymaga unikalnego się zminimalizować ich koszt.rozwiązania finansowego, ale jestkilka kluczowych czynnikówi sytuacji, które trzeba wziąć poduwagę: 11
  • 11. Czy firma powinna zdać się na bank w kwestii określenia sposobu finansowania? Czy też może lepiej jest samemu określić jakie formy finansowania będą najwłaściwsze dla jej rozwoju? Wybór między tymi dwiema opcjami niesie za sobą bardzo istotne konsekwencje: • W pierwszym przypadku firma zdaje się na bankowego sprzedawcę, którego główną motywacją będzie sprzedać produkt, jaki zgodnie z bieżącą polityką banku przyniesie mu największą korzyść w postaci premii „Najbardziej oczywistym i naturalnym sprzedażowej. miejscem, w którym firma poszukuje finansowania jest bank. Kwestią otwartą  Z kolei w drugim przypadku firma wychodzi pozostaje forma w jakiej to finansowanie ma z punktu widzenia własnych potrzeb być pozyskane. Zanim zwrócisz się do banku i oczekuje od banku dostarczenia o kredyt, sprawdź czy w bilansie Twojej firmy konkretnego zestawu produktów związanych są zamrożone pokłady płynności finansowej, z finansowaniem działalności. które uwolnione będą mogły stanowić dużo tańsze źródło pozyskania kapitału niż kredyt W naturalny sposób to drugie rozwiązanie bankowy” stawia firmę w dużo lepszej pozycji negocjacyjnej w rozmowach z bankiem — klient, który wie czego chce zazwyczaj otrzymuje pakiet lepiej dostosowany do potrzeb Przemysław Hewelt Menedżer niż klient, który zdaje się na prowadzenie przez Corporate Finance doradcę bankowego. Grant Thornton Polska W zależności od obszaru, w którym przedsiębiorca poszukuje finansowania, do wyboru mogą być różne produkty bankowe.Finansowanie kapitału obrotowego z banku - Firma, poszukując finansowania bankowego,tak, ale w jakiej formie? powinna rozważyć kilka poniższych kwestii.Firmy borykają się z niedoborem gotówki.Częstokroć to właśnie jej brak jest przyczyną Na pewno w sytuacji braku gotówki kredytwolniejszego rozwoju biznesu, a nawet niemożności obrotowy jest jednym z pierwszych rozwiązań,skorzystania z okazji, które pojawiają się na rynku. które przychodzą przedsiębiorcom na myśl.Siłą rzeczy, najbardziej oczywistym i naturalnym Zanim jednak firma zwróci się do bankumiejscem, w którym firma poszukuje finansowania o kredyt warto jest sprawdzić czy w bilansiejest bank. Niemniej kwestią otwartą pozostaje forma firmy są zamrożone pokłady płynnościw jakiej to finansowanie ma być pozyskane. finansowej, które uwolnione mogą dostarczyć dużo tańszego źródła finansowania niż kredyt bankowy. 12
  • 12. Wielkość zapasów i stan należności przez co może być korzystniejsza z punktu widzenia rachunku zysków i strat. UwolnienieW szczególności warto przeanalizować wielkość gotówki z aktywów firmy może równieżzapasów w stosunku do potrzeb firmy oraz stan przyjąć formę leasingu zwrotnego. Podobnienależności od kontrahentów. W szczególności jak w przykładzie podanym powyżej, cenata druga pozycja może zawierać spore rezerwy finansowania uzyskanego w leasingu zwrotnympłynności. Warto jest się przyjrzeć terminom może być istotnie niższa niż w przypadkupłatności jakie firma daje odbiorcom swoich zwykłego kredytu obrotowego.produktów i usług w kontekście terminów, w jakichjest zobowiązana płacić swoim dostawcom - dobrze Generalnie banki stosują zasadę, że kredytjest gdy termin zapłaty zobowiązań jest nie krótszy zabezpieczony oraz obwarowany warunkaminiż termin uzyskania zapłaty od odbiorców. dodatkowymi jest tańszy niż kredyt zabezpieczony w mniejszym stopniu lub niezabezpieczony. Niższa cena może sięAnaliza należności obejmuje jeszcze jeden istotny przekładać na większą uciążliwość związanąelement — należności przeterminowane. To kwestia z dodatkowymi wymaganiamio tyle istotna, że należności przeterminowane są dokumentacyjnymi ze strony banku.odpowiednikiem „złych kredytów" w banku.Dlatego, aby firmy skutecznie zarządzały płynnością Kwestią nieco poboczną, natomiast równiefinansową, bardzo istotne jest wdrożenie jasnych bliską codziennej działalności firm, jestzasad udzielania „kredytów kupieckich" finansowanie pozabilansowe w postacioraz szybkiego odzyskiwania przeterminowanych gwarancji (np. gwarancji należytegonależności. Brak tego typu zasad może spowodować, wykonania) lub też potwierdzenia akredytywyże firma będzie musiała się ponad miarę posiłkować importowej. Ustalenie z bankiem możliwościkosztownym kredytem bankowym. uzyskania tego typu form finansowania pozabilansowego jest bardzo istotne i powinno być przedyskutowane zanim pojawi sięFaktoring i leasing zwrotny konieczność uzyskania tego typu produktuZanim firma zwróci się do banku o kredyt obrotowywarto jest rozważyć czy chociaż część portfelanależności spełnia warunki kwalifikujące je nafaktoring. Ta forma finansowania może byćobciążona znacznie niższymi marżami niż kredyt, Zagadnienia związane z finansowaniem bieżącej działalności obejmują zarówno problematykę czysto finansową, jak również sferę relacji z bankami. Ten drugi aspekt jest warty szczególnego rozważenia po to, by w banku firma była w pełni świadomym swoich oczekiwań partnerem a nie petentem. 13
  • 13. Właściwy moment na obligacjeKiedy Twoją firmę czekają zaplanowane inwestycje a bankii wspólnicy nie kwapią się do finansowego zaangażowania,przyszedł czas abyś pomyślał o obligacjach.Niewiele spółek jeszcze dostrzega, że za sprawą rynku Catalystw Warszawie, proces pozyskania kapitałów z emisji obligacjistał się prosty i relatywnie tani jak nigdy wcześniej.Instrumenty dłużne notowane na GPW Catalyst Stan na 31.03.2013 Korporacyjne* Spółdzielcze Komunalne Razem Liczba 126 22 14 162 „Paradoksalnie odwrót inwestorów z emitentów Liczba 282 31 48 361 giełdy i niepewność na rynku akcji serii Wartość emisji zwiększyły zainteresowanie emisjami 51 352 503 2 467 54 323 (mld zł)Źródło: GPW, * z listami zastawnymi obligacji korporacyjnych. Nadal jednak spółki zainteresowane tąObecnie na Catalyst notowanych jest 137 serii obligacji 59 formą finansowania musząspółek. Na rynku coraz śmielej pojawiają się także gminy udowodnić biznesowy sens i zdolnośći banki spółdzielcze. Głównym powodem rosnącej kredytową do tego typu transakcji.popularności tej formy finansowania są cechy charakterystyczne Coraz ważniejszą rolę odgrywa rynekobligacji. obligacji CATALYST – założony z wizją zaledwie 3 lata temu,Zaletą finansowania z emisji obligacji nie jest ani koszt obsługi przyciągnął do tej pory ponad 100kredytu (który zazwyczaj przewyższa oprocentowanie kredytów emitentów.”bankowych) ani koszt procesu emisji (przewyższający prowizjęw banku). Główną korzyścią dla przedsiębiorcy jest Damian Atroszczakelastyczność w dostosowaniu programu emisji do rzeczywistych Menedżerpotrzeb kapitałowych oraz możliwości finansowych spółki oraz Transakcje Kapitałowepewność, że inwestor nie wypowie umowy w najmniej Grant Thornton Polskaoczekiwanym momencie. A dzięki coraz częstszemuzaangażowaniu w emisje instytucji finansowych OFE i TFI,spółki mogą pozyskać długoterminowego cierpliwegoinwestora, który swoim zaangażowaniem w emisjęuwiarygodnia biznes. Nie bez znaczenia pozostaje także efektreputacji spółki w związku z notowaniem jej obligacji na rynkugiełdowym Catalyst prowadzonym przez GPW. 14
  • 14. Alternatywne źródła zabezpieczenia, ale bardziej dużą skalę, gdzie kontrola możefinansowania kosztowne ze względu na być w wysokim stopniu zależna od zwiększone ryzyko. Tego typu udziałowców bądź zarządu,Czasami tradycyjne sposoby finansowanie – głównie dług lub gdy częścią warunków umowyfinansowania nie są dostępne lub nieuprzywilejowany lub mezzanine jest restrukturyzacjadopasowane do sytuacji spółki –ma przeważnie dłuższy okres przedsiębiorstwa.i musi ona poszukiwać alternatyw. spłaty i większą elastyczność. Private equity może być jednakRynkowe schyłki i wynikająca Pomimo wyższych kosztów, dobrą decyzją dla właścicieli firmz nich ostrożność banków ta elastyczność może być cenna, potrzebujących dużego zastrzykusprzyjają takiemu środowisku. jeżeli spółka rośnie szybko lub gotówki, chcących skorzystać zNa alternatywne źródła zmienia właściciela. finansowej ekspertyzy i kontaktówfinansowania mogą się składać firmy o ustalonej reputacji, bądźleasing, finansowanie przez dla właścicieli, którzy są gotowidostawców, finansowanie przez Private equity odejść od – lub sprzedać –klientów (prośba o zapłatę z góry), przedsiębiorstwo. W globalnychdotacje rządowe oraz sprzedaż Pozyskiwanie kapitału jurysdykcjach, gdzie wycenyaktywów nie przynoszących długookresowego przez sprzedaż są niższe, private equity jestzysków, np. sprzedaż fabryki, udziałów funduszowi private doskonałym sposobem pozyskaniawyposażenia, oddziału, itp., equity może stanowić rozwiązanie finansowania, ponieważ tego typuaby uwolnić kapitał i wykorzystać dla niektórych spółek. Niemniej inwestorzy są w staniego w inny sposób. jednak istnieje duża różnica zaangażować w określone projektyIstnieją także instytucje finansowe, pomiędzy oddaniem udziałów duże ilości kapitału.inne niż banki, które oferują członkowi rodziny lub wybranemufinansowanie w formie kredytu. inwestorowi z branży, a ichSą to instrumenty dłużne bez sprzedażą firmie inwestującej na 15
  • 15. Upublicznienie spółkiW następstwie kryzysu finansowego poziom aktywności IPO(pierwszych ofert publicznych) na giełdach znacząco sięzmniejszył, gdyż zwracanie się ku zdestabilizowanym rynkomw poszukiwaniu funduszy na strategie wzrostowe lubwyjściowe po prostu stało się nieatrakcyjnym rozwiązaniem.Wraz z powrotem globalnej gospodarki na ścieżkę wzrostu wwielu krajach, ten trend powinien mieć się ku końcowi,a w odpowiednich okolicznościach oferta publiczna może byćdobrym sposobem na pozyskanie kapitału. Wraz ze wzrostemspółki rosną również dostępne możliwości i może się okazać,że finansowanie oparte na długu i kapitale własnym może niewystarczyć do pełnego wykorzystania pojawiających się „Istnieje pogląd, że trudniej jestsytuacji. Ponadto spółce będącej już w obrocie publicznym pozyskać kapitał własny niż dług,łatwiej pozyskać kapitał w przyszłości, ponieważ inwestorzy jednak te procesy są w zasadziemają więcej zaufania do sprawozdań finansowych spółek tożsame. W obu przypadkach trzebafunkcjonujących w restrykcyjnych regulacjach giełdowych. przedstawić sytuację firmy w najlepszym możliwym świetle. CelemZarządy spółek powinny jednak uważnie przemyśleć taką jest doprowadzenie do tego, żestrategię finansowania. IPO może zapewnić kapitał i może inwestorzy lub pożyczkodawcy będąbyć siłą napędową rozwoju, jednak zobowiązuje do na tyle zainteresowani przyszłościąradzenia sobie z wymogami giełdowymi, ładem spółki i jej projekcjami, że będąkorporacyjnym, kosztami relacji inwestorskich oraz utratą chcieli zapewnić jej kapitał, czy to wprywatności i mniejszą kontrolą pierwotnych właścicieli. formie odnawialnej linii kredytowej, czy kapitału własnego.”Niemniej jednak, jeżeli ma się odpowiednie atrybuty –dobrą historię zysków, pokrycie aktywów, potencjał dlawzrostu i biznes plan wspierający koncepcję IPO – możeto być doskonały wybór, który zaspokoi zapotrzebowaniena kapitał również w przyszłości. 16
  • 16. Abyś mógł wykorzystać corazlepsze możliwości finansowania,musisz mieć spójny planSpółki nie mogą zakładać, Nieważne, jakiego rodzajuże banki i inwestorzy rozdają finansowania poszukujesz,pieniądze – w rzeczywistości wszystko zależy w jakim świetlesą one bardziej czujne niż przedstawisz swoją spółkę.kiedykolwiek i chcą widzieć Upewnij się, co do jakościprzejrzyste dowody na zdolność Twojego biznesplanu i strategii;spółki do utrzymania się na rynku wykonaj krótko-, średnio-i ostrożne planowanie. i długoterminowe projekcje;Bardzo możliwe, że będzie rosła zastosuj w planowaniu różnekonkurencja ze strony innych scenariusze i przeprowadź analizękredytobiorców. wrażliwości. Upewnij się,Z tych przyczyn firmy starające że znajdujesz się w stabilnejsię o finansowanie powinny sytuacji finansowej.uporządkować własnepodwórko, zanim udadzą się Krótko mówiąc, Twoja wizjado banku lub rozpoczną biznesowa musi być nie doposzukiwanie inwestorów. odparcia, zanim zaczniesz ją przedstawiać bankom, innym pożyczkodawcom lub potencjalnym inwestorom. 17
  • 17. Zapraszamy do zapoznania się z naszymiostatnimi raportami „Raport Catalyst – podsumowanie rozwoju” Zbadaliśmy każdy spośród ponad 300 dokumentów i not informacyjnych wszystkich emitentów obligacji notowanych na Catalyst. W oparciu o przeanalizowane dane zaprezentowaliśmy najważniejsze statystyki dotyczące rynku obligacji. „Raport: 5 lat NewConnect Podsumowanie rozwoju” W raporcie dzielimy się naszymi doświadczeniami Autoryzowanego Doradcy rynku NewConnect oraz prezentujemy wynik analizy ponad 400 debiutów, które miały miejsce na rynku alternatywnym.Każdy raport dostępny jest na naszej stronie www. grantthornton.pl/publikacje 18
  • 18. Dane kontaktowe Kontakt z Grant Thornton w związku z tym dokumentem: Maciej Richter Partner Zarządzający Doradztwo Gospodarcze T +48 61 62 51 463 E richter.maciej@gtfr.pl Damian Atroszczak Przemysław Hewelt Menedżer Menedżer Transakcje Kapitałowe Corporate Finance T +48 22 20 54 844 T +48 61 62 51 470 M + 48 661 530 314 M + 48 601 068 984 E atroszczak.damian@gtfr.pl E hewelt.przemyslaw@gtfr.plwww.grantthornton.plGrant Thornton Frąckowiak Sp. z o.o. Sp. k.ul. Abpa Antoniego Baraniaka 88 E , 61-131 PoznańNIP: 778-14-76-013, REGON: 301591100Sąd Rejonowy Poznań – Nowe Miasto i Wilda w PoznaniuVIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego, KRS 369868 19