Zitten  of  staan  om te werken ? Glenn BISCOP (Eur.Erg.) Regiodirecteur Vlaanderen Afdeling medisch toezicht PreNNE  23 m...
Overzicht <ul><li>Algemeen </li></ul><ul><li>Werkplekontwerp </li></ul><ul><li>Staand werken </li></ul><ul><li>Zittend wer...
Algemeen <ul><li>Staan of zitten ? </li></ul>
Algemeen <ul><li>Plus en min van staand werken </li></ul><ul><li>Hoge graad van beweeglijkheid </li></ul><ul><li>Groot bli...
Algemeen <ul><li>Plus en min van zittend werken </li></ul><ul><li>Energetisch voordeel  (cave zitten/opstaan) </li></ul><u...
Algemeen <ul><li>Staanwerkplaats of zitwerkplaats ? </li></ul><ul><li>of ??? </li></ul>
Werkplekontwerp <ul><li>Analyse van de randvoorwaarden en taakvereisten </li></ul><ul><ul><li>Tijdsaspecten en duur vh wer...
Werkplekontwerp zitwerkplek weinig opstaan  (<10x/uur) weinig afwisselende werkhoogtes beenruimte aanwezig lichte fysieke ...
Werkplekontwerp <ul><li>Zitwerkplek </li></ul><ul><ul><li>Niet mobiel </li></ul></ul><ul><ul><li>Fysiek lichte arbeid </li...
Werkplekontwerp <ul><li>Sta-steunwerkplek </li></ul><ul><ul><li>Men is beperkt mobiel </li></ul></ul><ul><ul><li>Verricht ...
Staand werken <ul><li>   Staand werk is arbeid waarbij de voeten het enige  (belangrijkste)   steunpunt van het lichaam vo...
Staand werken <ul><li>Houding </li></ul><ul><li>=  keten van gewrichtsposities op een  bepaald moment </li></ul><ul><li>St...
Staand werken <ul><li>Lichaamszwaartelijn </li></ul><ul><li>Voor de wervelkolom </li></ul><ul><li>Schommelt rond heupgewri...
Staand werken <ul><li>Handhaven van de rechtopstaande houding vergt het zoeken naar evenwicht rond het lichaamzwaartepunt ...
Staand werken <ul><li>Klachten </li></ul><ul><li>Lage rugpijn </li></ul><ul><li>(Spier)vermoeidheid van de rugspieren </li...
Staand werken
Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>Statische activiteit </li></ul><ul><li>‘ Low-level’ contracties (2...
Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>Activiteitenniveau laag met uitzondering van de kuitspieren </li><...
Staand werken
Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>spiervermoeidheid </li></ul><ul><li>kracht  </li></ul><ul><li>bela...
Staand werken <ul><li>Spiervermoeidheid en/of spierzwakte zullen leiden tot onjuiste houding met mogelijks gevolg statisch...
Staand werken <ul><li>Indien de fysiologische staande houding niet kan volgehouden worden zal dit leiden tot een hogere be...
Staand werken
Staand werken <ul><li>Circulatiestoornis </li></ul><ul><ul><ul><li>Hydrostatische druk </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li...
Staand werken <ul><li>Circulatiestoornis veneus systeem </li></ul><ul><li>zitten staan   lopen  vol.+ </li></ul><ul><li>(1...
Staand werken <ul><li>De energetische belasting bij staand werken is hoger dan bij zittend werken </li></ul><ul><li>De nor...
Staand werken <ul><li>Staande arbeid in één en dezelfde positie is </li></ul><ul><li>ongunstig en moet zoveel mogelijk  </...
Staand werken <ul><li>Preventie </li></ul><ul><li> VERLAGING VAN DE BELASTING </li></ul><ul><li>= goede werkplekinrichtin...
Staand werken
Staand werken
Staand werken
Staand werken
Staand werken
Staand werken
Zittend werken <ul><li>In het KB “beeldschermen” staan een aantal minimumvereisten aan dewelke een bureaustoel moet voldoe...
Zittend werken <ul><li>NBN EN 1335-1;2000 Kantoorstoelen – Deel 1 Afmetingen – Bepaling van de afmetingen </li></ul><ul><l...
Zittend werken <ul><li>Goed zitten </li></ul><ul><li>Behoud van fysiologische kromming van de wervelkolom </li></ul><ul><l...
Zittend werken <ul><li>Goed zitten stelt eisen aan </li></ul><ul><li>Het concept van de stoel </li></ul><ul><li>Het ontwer...
Zittend werken
Zittend werken
Zittend werken
Zittend werk
Staan of zitten?
Staan of zitten?
Besluit <ul><li>Het is wenselijk een werknemer nooit  </li></ul><ul><li>een volledige werktijd  </li></ul><ul><li>in dezel...
Besluit <ul><li>Variatie in werkhouding </li></ul><ul><li>is van  </li></ul><ul><li>primordiaal belang </li></ul>
Besluit <ul><li>Literatuur </li></ul><ul><li>Hanboek Ergonomie 2008; P. Voskamp et al, red, Kluwer </li></ul><ul><li>Balie...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Glenn Biscop Zitten Of Staan Om Te Werken Pre N Ne 23 03 2010

814

Published on

Published in: Health & Medicine
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
814
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Glenn Biscop Zitten Of Staan Om Te Werken Pre N Ne 23 03 2010

  1. 1. Zitten of staan om te werken ? Glenn BISCOP (Eur.Erg.) Regiodirecteur Vlaanderen Afdeling medisch toezicht PreNNE 23 maart 2010
  2. 2. Overzicht <ul><li>Algemeen </li></ul><ul><li>Werkplekontwerp </li></ul><ul><li>Staand werken </li></ul><ul><li>Zittend werken </li></ul><ul><li>Tussenvormen </li></ul><ul><li>Besluit </li></ul>
  3. 3. Algemeen <ul><li>Staan of zitten ? </li></ul>
  4. 4. Algemeen <ul><li>Plus en min van staand werken </li></ul><ul><li>Hoge graad van beweeglijkheid </li></ul><ul><li>Groot blikveld en reikbaarheid </li></ul><ul><li>Inzetbaarheid van eigen lichaamsgewicht – gebruik van grotere krachten </li></ul><ul><li>Geen lichaamsondersteuning </li></ul><ul><li>Energetisch zwaarder </li></ul><ul><li>Mogelijks meer belastend voor het bewegingsapparaat (statische belasting) </li></ul>
  5. 5. Algemeen <ul><li>Plus en min van zittend werken </li></ul><ul><li>Energetisch voordeel (cave zitten/opstaan) </li></ul><ul><li>Mogelijkheid lichaam optimaal te ondersteunen </li></ul><ul><li>Meer beperkt qua blikveld en reikbaarheid </li></ul><ul><li>Kleinere krachtsuitoefening, verminderde inzetbaarheid van eigen lichaamsgewicht </li></ul><ul><li>Vereist belangrijke voet/beenruimte onder het werkvlak </li></ul><ul><li>Statische belasting </li></ul>
  6. 6. Algemeen <ul><li>Staanwerkplaats of zitwerkplaats ? </li></ul><ul><li>of ??? </li></ul>
  7. 7. Werkplekontwerp <ul><li>Analyse van de randvoorwaarden en taakvereisten </li></ul><ul><ul><li>Tijdsaspecten en duur vh werk </li></ul></ul><ul><ul><li>Afmetingen werkruimte/te behandelen voorwerpen </li></ul></ul><ul><ul><li>Krachtuitoefening </li></ul></ul><ul><ul><li>Visuele vereisten </li></ul></ul><ul><ul><li>(nood aan) mobiliteit </li></ul></ul><ul><li>Taakanalyse </li></ul>
  8. 8. Werkplekontwerp zitwerkplek weinig opstaan (<10x/uur) weinig afwisselende werkhoogtes beenruimte aanwezig lichte fysieke arbeid of grote concentratie niet mobiel > 4uur/dag Werknemer taken beperkt mobiel mobiel < 1uur/dag middelzware arbeid of hanteren objecten zware arbeid of hanteren grote objecten beenruimte niet aanwezig vaak opstaan (>10x/uur) veel afwisselende werkhoogtes Gecombineerde sta/zitwerkplek Werkplek met stasteun Staand werk
  9. 9. Werkplekontwerp <ul><li>Zitwerkplek </li></ul><ul><ul><li>Niet mobiel </li></ul></ul><ul><ul><li>Fysiek lichte arbeid </li></ul></ul><ul><ul><li>Mogelijkheid voor beenruimte </li></ul></ul><ul><ul><li>Langere tijd aaneengesloten op dezelfde werkplek </li></ul></ul><ul><li>Stawerkplek </li></ul><ul><ul><li>Men is erg mobiel </li></ul></ul><ul><ul><li>Moet (veel) kracht leveren </li></ul></ul><ul><ul><li>Groete objecten hanteren </li></ul></ul>
  10. 10. Werkplekontwerp <ul><li>Sta-steunwerkplek </li></ul><ul><ul><li>Men is beperkt mobiel </li></ul></ul><ul><ul><li>Verricht middelzware arbeid </li></ul></ul><ul><ul><li>Hanteren van middelgrote objecten </li></ul></ul><ul><ul><li>Slechts beperkte beenruimte mogelijk </li></ul></ul><ul><li>Combinatie zit-stawerkplek </li></ul><ul><ul><li>Men moet veel opstaan </li></ul></ul><ul><ul><li>Afwisselend staand en zittend werken </li></ul></ul><ul><ul><li>Voldoende beenruimte nodig </li></ul></ul>
  11. 11. Staand werken <ul><li>  Staand werk is arbeid waarbij de voeten het enige (belangrijkste) steunpunt van het lichaam vormen, zonder noemenswaardige verplaatsing van de voeten. </li></ul><ul><li>De ruimte van het vloeroppervlak waarop men zijn werk verricht is kleiner dan 1 m²  </li></ul><ul><li>(Moonen, 1988) </li></ul>
  12. 12. Staand werken <ul><li>Houding </li></ul><ul><li>= keten van gewrichtsposities op een bepaald moment </li></ul><ul><li>Staande houding </li></ul><ul><li>= wordt gekenmerkt door een labiel evenwicht waarbij getracht wordt het lichaamszwaartepunt boven het steunvlak te houden </li></ul>
  13. 13. Staand werken <ul><li>Lichaamszwaartelijn </li></ul><ul><li>Voor de wervelkolom </li></ul><ul><li>Schommelt rond heupgewricht </li></ul><ul><li>Voor de knie-as </li></ul><ul><li>Voor de enkel-as </li></ul>
  14. 14. Staand werken <ul><li>Handhaven van de rechtopstaande houding vergt het zoeken naar evenwicht rond het lichaamzwaartepunt </li></ul><ul><li>- </li></ul><ul><li>De staande houding is het resultaat van het evenwicht tussen zwaartekracht en de door het lichaam geleverde (reactie)krachten </li></ul><ul><li>- </li></ul><ul><li>Het is een continu proces van </li></ul><ul><li>actie – reactie van spieren </li></ul>
  15. 15. Staand werken <ul><li>Klachten </li></ul><ul><li>Lage rugpijn </li></ul><ul><li>(Spier)vermoeidheid van de rugspieren </li></ul><ul><li>(Spier)vermoeidheid van de benen </li></ul><ul><li>Zwaar gevoel in de onderbenen </li></ul><ul><li>Vermoeide voeten </li></ul><ul><li>Algemeen gevoel van vermoeidheid </li></ul>
  16. 16. Staand werken
  17. 17. Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>Statische activiteit </li></ul><ul><li>‘ Low-level’ contracties (2-3% MVC, 15 –20% voor de triceps surae) </li></ul><ul><li>Kracht </li></ul><ul><li>Doorbloeding </li></ul>
  18. 18. Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>Activiteitenniveau laag met uitzondering van de kuitspieren </li></ul><ul><li>Contractieduur voor een statische belasting niet onbeperkt </li></ul>
  19. 19. Staand werken
  20. 20. Staand werken <ul><li>Spieractiviteit </li></ul><ul><li>spiervermoeidheid </li></ul><ul><li>kracht </li></ul><ul><li>belasting passieve structuren </li></ul>
  21. 21. Staand werken <ul><li>Spiervermoeidheid en/of spierzwakte zullen leiden tot onjuiste houding met mogelijks gevolg statische rugpijn en spieroverrekking </li></ul><ul><li>Op lange termijn zullen spieren onder invloed van de veranderde houding verkorten </li></ul>
  22. 22. Staand werken <ul><li>Indien de fysiologische staande houding niet kan volgehouden worden zal dit leiden tot een hogere belasting van het passief steunapparaat met mogelijks een accentuering van de wervelkolom krommingen => overbelasting van disci en kapsel-band apparaat </li></ul>
  23. 23. Staand werken
  24. 24. Staand werken <ul><li>Circulatiestoornis </li></ul><ul><ul><ul><li>Hydrostatische druk </li></ul></ul></ul><ul><ul><ul><li>Spierpompwerking </li></ul></ul></ul>
  25. 25. Staand werken <ul><li>Circulatiestoornis veneus systeem </li></ul><ul><li>zitten staan lopen vol.+ </li></ul><ul><li>(1) 90% 10% 3% </li></ul><ul><li>(2) 5% 75% 20% 4,5% </li></ul><ul><li>(3) 33% - 67% 1% </li></ul><ul><li>(Dupuis&Rieck, 1980) </li></ul>
  26. 26. Staand werken <ul><li>De energetische belasting bij staand werken is hoger dan bij zittend werken </li></ul><ul><li>De norm ISO 8996 rekent met een verbruik van 2,5 kJ/min(staand) t.o.v. 1 kJ/min (zittend) </li></ul>
  27. 27. Staand werken <ul><li>Staande arbeid in één en dezelfde positie is </li></ul><ul><li>ongunstig en moet zoveel mogelijk </li></ul><ul><li>vermeden worden. </li></ul>
  28. 28. Staand werken <ul><li>Preventie </li></ul><ul><li> VERLAGING VAN DE BELASTING </li></ul><ul><li>= goede werkplekinrichting </li></ul><ul><li>= zoeken naar ondersteuning, zittend of staand </li></ul><ul><li>= jobdesign, jobrotatie waarbij er variatie is van belasting (que vorm of aangrijpingspunt) </li></ul><ul><li>= indien nodig voorzien van rusttijden (cfr. KB 27/04/2004) </li></ul>
  29. 29. Staand werken
  30. 30. Staand werken
  31. 31. Staand werken
  32. 32. Staand werken
  33. 33. Staand werken
  34. 34. Staand werken
  35. 35. Zittend werken <ul><li>In het KB “beeldschermen” staan een aantal minimumvereisten aan dewelke een bureaustoel moet voldoen: </li></ul><ul><li>stabiel zijn </li></ul><ul><li>bewegingsvrijheid geven aan de gebruiker </li></ul><ul><li>comfortabele werkhouding verschaffen </li></ul><ul><li>zitting moet in hoogte verstelbaar zijn </li></ul><ul><li>hoogte en hellingshoek van de rugleuning moet verstelbaar zijn </li></ul>
  36. 36. Zittend werken <ul><li>NBN EN 1335-1;2000 Kantoorstoelen – Deel 1 Afmetingen – Bepaling van de afmetingen </li></ul><ul><li>NBN EN 1335-1;2000 Kantoorstoelen – Deel 2 Veiligheidseisen </li></ul><ul><li>NBN EN 1335-1;2000 Kantoorstoelen – Deel 3 Veiligheidsproeven </li></ul>
  37. 37. Zittend werken <ul><li>Goed zitten </li></ul><ul><li>Behoud van fysiologische kromming van de wervelkolom </li></ul><ul><li>Comfortabel </li></ul><ul><li>Laat een ontspannen uitvoering van het werk (taak) toe </li></ul><ul><li>Laat ruimte voor beweging </li></ul>
  38. 38. Zittend werken <ul><li>Goed zitten stelt eisen aan </li></ul><ul><li>Het concept van de stoel </li></ul><ul><li>Het ontwerp van de werkplek </li></ul><ul><li>Kennis omtrent het ‘correct’ gebruiken van de stoel als arbeidsmiddel </li></ul>
  39. 39. Zittend werken
  40. 40. Zittend werken
  41. 41. Zittend werken
  42. 42. Zittend werk
  43. 43. Staan of zitten?
  44. 44. Staan of zitten?
  45. 45. Besluit <ul><li>Het is wenselijk een werknemer nooit </li></ul><ul><li>een volledige werktijd </li></ul><ul><li>in dezelfde houding te laten werken </li></ul>
  46. 46. Besluit <ul><li>Variatie in werkhouding </li></ul><ul><li>is van </li></ul><ul><li>primordiaal belang </li></ul>
  47. 47. Besluit <ul><li>Literatuur </li></ul><ul><li>Hanboek Ergonomie 2008; P. Voskamp et al, red, Kluwer </li></ul><ul><li>Baliewerk; Looze,M.C.R. en Scholtens,H.E.; Arbo themacahier 7; Uitgeverij SDU; Den Haag </li></ul>

×