• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
หน่วย 2 ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน
 

หน่วย 2 ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน

on

  • 15,990 views

 

Statistics

Views

Total Views
15,990
Views on SlideShare
15,990
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
59
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft Word

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    หน่วย 2 ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน หน่วย 2 ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน Document Transcript

    • ٢ เศรษฐศาสตร์ กลุ ่ ม สาระการเรี ย นรู ้ สั ง คมศึ ก ษา ศาสนา และ วั ฒ นธรรม ชั ้ น มั ธ ยมศึ ก ษาปี ท ี ่ ٤-6 เวลาเรี ย น ٦ ชั ่ ว โมง มาตรฐานการเรี ย นรู ้ /ตั ว ชี ้ ว ั ด ส 3.1 ม.4-6/1 อภิปรายการกำาหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ สาระสำ า คั ญ /ความคิ ด รวบยอด ระบบเศรษฐกิจของโลกในโลกยุคปัจจุบันมีผลต่อการกำาหนด ราคาและค่าจ้าง โดยรัฐบาลมีบทบาทในการแทรกแซงและควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่ายและจัดสรรในทางเศรษฐกิจ สาระการเรี ย นรู ้ 3.1สาระการเรี ย นรู ้ แ กนกลาง 1) ระบบเศรษฐกิจของโลกในปัจจุบน ผลดีและผลเสียของระบบ ั เศรษฐกิจแบบต่าง ๆ 2) ตลาดและประเภทของตลาด ข้อดีและข้อเสียของตลาด ประเภทต่าง ๆ 3) การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน การกำาหนดราคาใน เชิงกลยุทธ์ที่มีในสังคมไทย 4) การกำาหนดค่าจ้าง กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และอัตราค่าจ้าง แรงงานในสังคมไทย 48
    • 5) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคาเพื่อ การแจกจ่ายและจัดสรรในทางเศรษฐกิจ 3.2สาระการเรี ย นรู ้ ท ้ อ งถิ ่ น - สมรรถนะสำ า คั ญ ของผู ้ เ รี ย น 4.١ ความสามารถในการสื ่ อ สาร ٤.٢ ความสามารถในการคิ ด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ - ทักษะการคิดแก้ปัญหา 4.٢ ความสามารถในการใช้ ท ั ก ษะชี ว ิ ต - กระบวนการทำางานกลุ่ม คุ ณ ลั ก ษณะอั น พึ ง ประสงค์ ١. ใฝ่เรียนรู้ 2. มุ่งมั่นในการทำางาน ชิ ้ น งาน/ภาระงาน (รวบยอด) รายงานสรุป เรื่อง ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน การวั ด และการประเมิ น ผล 7.1 การประเมิ น ก่ อ นเรี ย น - แบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 7.2 การประเมิ น ระหว่ า งการจั ด กิ จ กรรมการเรี ย นรู ้ 1) ใบงานที่ 1.1 เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ ٢) ใบงานที่ 1.2 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ٣) ใบงานที่ 1.3 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม ٤) ใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบผสม 5) ใบงานที่ 2.1 เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ 6) ใบงานที่ 2.2 เรื่อง การกำาหนดราคา 7) สังเกตพฤติกรรมการทำางานกลุ่ม ٧.٣ การประเมิ น หลั ง เรี ย น 49
    • - แบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 7.4 การประเมิ น ชิ ้ น งาน / ภาวะงาน (รวบยอด) - ประเมินรายงานสรุป เรื่อง ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน การประเมิ น ชิ ้ น งาน/ ภาระงาน (รวบยอด) แบบประเมิ น รายงานสรุ ป เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ ในโลก ปั จ จุ บ ั น คำ า อธิ บ ายระดั บ คุ ณ ภาพ/ระดั บ คะแนน รายการ ประเมิ น ดี ม าก (٤) ดี (٣) พอใช้ (٢) ปรั บ ปรุ ง (١)١. การ เขียนเปรียบ เ ขี ย น เ ป รี ย บ เ ขี ย น เ ป รี ย บ เ ขี ย น เ ป รี ย บเปรี ย บเที ย บ เทียบผลดีและ เทียบผลดีและ เทียบผลดีและ เทียบผลดีแ ละ ผลดี แ ละ ผลเสียของ ผ ล เ สี ย ข อ ง ผ ล เ สี ย ข อ ง ผ ล เ สี ย ข อ งผลเสี ย ระบบ ร ะ บ บ ร ะ บ บ ร ะ บ บ ของระบบ เศรษฐกิจ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ เศรษฐกิ จ ประเภทต่างๆ ประเภทต่างๆ ประเภทต่างๆ ประเภทต่างๆ แบบต่ า งๆ ได้ถูกต้องครบ ได้ถูกต้อง ได้ถูกต้อง ได้ถูกต้อง ถ้วน ทุก เ กื อ บ ทุ ก บางประเด็น บางประเด็น ประเด็น ประเด็น แต่ สำา นวนวก วน٢. การ เขียนเปรียบ เ ขี ย น เ ป รี ย บ เ ขี ย น เ ป รี ย บ เ ขี ย น เ ป รี ย บเปรี ย บเที ย บ เทียบข้อดีและ เทียบข้อดีและ เทียบข้อดีและ เทียบข้อดีและ ข้ อ เ สี ย ข อ ง ข้ อ เ สี ย ข อ ง ข้ อ เ สี ย ข อ ง ข้ อ ดี แ ละ ข้อเสียของ ตลาดประเภท ตลาดประเภท ตลาดประเภทข้ อ เสี ย ตลาดประเภท ต่ า ง ๆ ไ ด้ ถู ก ต่ า ง ๆ ไ ด้ ถู ก ต่ า ง ๆ ไ ด้ ถู ก ของตลาด ต่างๆ ได้ถูก ต้อง ต้อง ต้องประเภท ต้องครบถ้วน เ กื อ บ ทุ ก บางประเด็น บางประเด็น ประเด็น แต่ สำา นวนวก ต่ า งๆ ทุกประเด็น วน٣. การ อธิบายการ อธิบายการ อธิบายการ อธิบายการกำ า หนด กำาหนดราคา กำาหนดราคา กำาหนดราคา กำาหนดราคาราคา ตามอุปสงค์ ตามอุปสงค์ ตามอุปสงค์ ตามอุปสงค์ อุปทาน ตามอุ ป สงค์ แ ละ อุปทาน อุปทาน อุปทาน พร้อมยก อุ ป ทาน พร้อมยก พร้อมยก พร้อมยก ตัวอย่าง ประกอบได้ถูก 50
    • ตัวอย่าง ตัวอย่าง ตัวอย่าง ต้อง ประกอบได้ถูก ประกอบถูก ประกอบถูก แต่ไม่ชัดเจน ต้อง ชัดเจน ต้องค่อนข้าง ต้องค่อนข้าง ชัดเจนเป็น ชัดเจนเป็น ส่วนใหญ่ บางตอน٤. บทบาท อธิบาย อธิบาย อธิบาย อธิบายของรั ฐ ใน บทบาทของ บทบาทของ บทบาทของ บทบาทของรัฐ การ รัฐในการ รัฐในการ รัฐในการ ในการแทรกแซงราคา แทรกแซง แทรกแซง แทรกแซง แทรกแซง และการ ราคาและการ ราคาและการ ราคาและการ ราคาและการควบคุ ม ควบคุมราคา ควบคุมราคา ควบคุมราคา ควบคุมราคา ราคาเพื ่ อ เพื่อการแจก เพื่อการแจก เพื่อการแจก เพื่อการแจกการ แจกจ่ า ย จ่าย จ่าย จ่าย จ่าย พร้อมยก พร้อมยก พร้อมยก พร้อมยก ตัวอย่าง ตัวอย่าง ตัวอย่าง ตัวอย่าง ประกอบได้ถูก ประกอบได้ถูก ประกอบถูก ประกอบถูก ต้อง ต้อง ชัดเจน ต้องค่อนข้าง ต้องค่อนข้าง แต่ไม่ชัดเจน ชัดเจน ชัดเจน เป็นส่วนใหญ่ เป็นบางตอน คำ า อธิ บ ายระดั บ คุ ณ ภาพ/ระดั บ คะแนน รายการ ประเมิ น ดี ม าก (٤) ดี (٣) พอใช้ (٢) ปรั บ ปรุ ง (١)٥. การนำ า นำาเสนอผล นำาเสนอผล นำาเสนอผล นำาเสนอผลเสนอ งาน งาน งาน งาน ผลงาน เรียงตาม เรียงตาม เรียงตาม เรียงตาม ลำาดับขั้นตอน ลำาดับขั้นตอน ลำาดับขั้นตอน ลำาดับขั้นตอน อย่างถูกต้อง อย่างถูกต้อง อย่างถูกต้อง อย่างถูกต้อง ชัดเจน และ ค่อนข้าง แต่ค่อนข้าง เป็นบางขั้น เข้าใจง่าย ชัดเจน และ วกวน ตอน เข้าใจง่าย แต่ไม่ชัดเจน 51
    • เกณฑ์ ก ารตั ด สิ น คุ ณ ภาพ ช่ ว งคะแนน ระดั บ คุ ณ ภาพ ٢٠-١٧ ดีมาก ١٦-١٣ ดี ١٢-٩ พอใช้ ٨-٥ ปรับปรุง กิ จ กรรมการเรี ย นรู ้  นักเรียนทำาแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ ٢ หน่ ว ยเศรษฐกิ จ และระบบเศรษฐกิ จกิ จ กรร วิ ธ ี ส อนแบบบรรยาย วิ ธ ี ส อนโดยการ มที ่ 1 จั ด การเรี ย นรู ้ แ บบร่ ว มมื อ : เทคนิ ค การ เวลา 2 ชั ่ ว โมง ต่ อ เรื ่ อ งราว (Jigsaw) 1. ครูนำาภาพกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ มา ให้นักเรียนดูและให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นว่า ใครเป็นผู้ ผลิต ใครเป็นผู้บริโภค ถ้านักเรียนเป็นผูบริโภคดังในภาพ ้ นักเรียนจะปฏิบัติอย่างไร ผู้ผลิตในภาพดังกล่าวจะต้องดำาเนิน การอย่างไรจึงจะเกิดผลดีที่สุด 52
    • 2. ครูช่วยอธิบายสรุปให้นักเรียนเข้าใจว่า กิจกรรมทางเศรษฐกิจ ไม่วาจะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การบริโภค การ ่ แลกเปลี่ยน การแจกจ่ายสินค้า และบริการไปยังผูบริโภคจะ ้ ดำาเนินการอย่างประหยัดและตอบสนองความต้องการของ ประชาชนในสังคมให้ได้มากที่สุด ผู้ดำาเนินกิจกรรมทาง เศรษฐกิจ เรียกว่า หน่วยเศรษฐกิจ3. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจ ในเรื่องต่อไปนี้ - หน่วยเศรษฐกิจ - ระบบเศรษฐกิจ4. ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความ สามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลางค่อนข้าง อ่อน และอ่อน ให้สมาชิกในแต่ละกลุ่มมีหมายเลขประจำาตัว หมายเลข 1,2,3,4 เรียกว่า กลุมบ้าน ( Home Groups ) ่5. สมาชิกแต่ละหมายเลขของกลุ่มบ้านแยกย้ายกันไปหาสมาชิก ที่มีหมายเลขเดียวกัน รวมกันเป็นกลุมใหม่ เรียกว่า กลุ่มผู้ ่ เชี่ยวชาญ ( Expert Groups) จากนั้นสมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ แต่ละหมายเลขร่วมกันศึกษาหาความรู้และช่วยกันทำาใบงาน ดังนี้ - กลุ่มหมายเลข 1 ศึกษาความรู้ เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ และ ทำาใบงานที่ 1.1 - กลุ่มหมายเลข 2 ศึกษาความรู้ เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบ ทุนนิยม และทำาใบงานที่ 1.2 - กลุ่มหมายเลข 3 ศึกษาความรู้ เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบ สังคมนิยม และทำาใบงานที่ 1.3 - กลุ่มหมายเลข 4 ศึกษาความรู้ เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบ ผสม และทำาใบงานที่ 1.4 53
    • 6. สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญแต่ละกลุ่มช่วยกันตรวจสอบความถูก ต้องของใบงานที่รบผิดชอบแล้วกลับไปรวมกลุ่มเดิมที่เรียกว่า ั กลุ่มบ้าน สมาชิกแต่ละหมายเลขผลัดกันอธิบายความรู้จาก ใบงานที่ตนรับผิดชอบให้สมาชิกหมายเลขอื่นฟัง สมาชิกใน กลุ่มผลัดกันถามข้อสงสัยจนมีความเข้าใจชัดเจน 7. ครูสุ่มเรียกตัวแทนกลุ่มแต่ละกลุ่มออกไปเฉลยคำาตอบในใบ งานหน้าชั้นเรียน โดยเรียงตามลำาดับตั้งแต่ใบงานที่ 1.1 – 1.4 และครูเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง 8. ครูและนักเรียนสรุปประเด็นสำาคัญของความรู้ในเรื่อง หน่วย เศรษฐกิจและระบบเศรษฐกิจประเภทต่าง ๆ ตลาดและการกำ า หนดราคาในระบบเศรษฐกิ จกิ จ กรร วิ ธ ี ส อนแบบบรรยาย วิ ธ ี ส อนโดยการ มที ่ 2 จั ด การเรี ย นรู ้ แ บบร่ ว มมื อ : เทคนิ ค การ เวลา 4 จั ด ที ม แข่ ง ขั น (Team Games ชั ่ ว โมง Tournament), เทคนิ ค คู ่ ค ิ ด 1. ครูให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างตลาดสินค้าที่นักเรียนรู้จัก ซึ่ง อาจเป็นตลาดสินค้าในท้องถิ่นที่นักเรียนมีภูมิลำาเนาอยู่ หรือ ตลาดสินค้าในจังหวัดต่าง ๆ ทีนักเรียนเคยไปซื้อของ หรือจาก ่ การอ่าน/ฟังข่าว และให้ช่วยกันวิเคราะห์ความสำาคัญของ ตลาด 2. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจ ความหมายของตลาดในระบบ เศรษฐกิจ และอธิบายความรู้เกี่ยวกับเรื่องตลาดในระบบ เศรษฐกิจ ในหัวข้อ ดังนี้ ١) ความสำาคัญของตลาดในระบบเศรษฐกิจ ٢) ขนาดของตลาด 54
    • ٣) คนกลางในตลาด ٤) ประเภทของตลาด٣. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้าง เก่ง ปานกลางค่อนข้างอ่อน และอ่อน และให้แต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับ เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ จากนั้นช่วยกันทำาใบงานที่ 2.1เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ โดยให้แต่ละคนปฏิบัติหน้าที่ ดังนี้ - สมาชิกคนที่ 1 มีหน้าที่อ่านคำาถามและแยกแยะประเด็นที่ โจทย์กำาหนด - สมาชิกคนที่ 2 วิเคราะห์หาแนวทางตอบคำาถามอธิบายให้ ได้มาซึ่งแนวคำาตอบ - สมาชิกคนที่ 3 รวมรวมข้อมูลและเขียนคำาตอบ - สมาชิกคนที่ 4 สรุปขั้นตอนทั้งหมด ตรวจคำาตอบ4. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยคำาตอบในใบงานที่ 2.1 และช่วย กันสรุปประเด็นสำาคัญเกี่ยวกับเรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ5. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจเรื่อง การกำาหนดราคาตามอุปสงค์ และอุปทานในประเด็นต่อไปนี้ - ความหมายของอุปสงค์และอุปทาน - ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปสงค์ - ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปทาน٦. นักเรียนกลุ่มเดิมแต่ละกลุ่มจับคู่กันเป็น 2 คู่ ศึกษา หาความรู้เพิ่มเติม จากหนังสือเรียน และ 55
    • หนังสืออ่านเพิ่มเติม จากนั้นร่วมมือกันทำาใบงานที่ 2.2 เรื่อง การกำาหนดราคา ٧. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยคำาตอบในใบงานที่ 2.2 และ ประเด็นสำาคัญ ٨. ครูอธิบายความรู้ให้แก่นักเรียนในหัวข้อเรื่อง ต่อไปนี้ ١) หลักเกณฑ์ในการกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน ٢) การเปลี่ยนแปลงของราคาดุลยภาพและปริมาณดุลยภาพ ٣) ข้อดีและข้อเสียของการกำาหนดราคาตามอุปสงค์และ อุปทาน ٤) การกำาหนดราคาในเชิงกลยุทธ์ที่มีในสังคมไทย ٥) ข้อดี – ข้อเสียของการกำาหนดเชิงกลยุทธ์ในสังคมไทย ٦) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุม ราคาเพื่อการแจกจ่ายและจัดสรร ในทางเศรษฐกิจ ٧) การกำาหนดค่าจ้าง อัตราค่าจ้างแรงงานในสังคมไทยและ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง 9. นักเรียนศึกษาความรู้เพิ่มเติม จากหนังสือเรียน หนังสืออ่านเพิ่มเติม แหล่งข้อมูลสารสนเทศ นักเรียนกลุ่มเดิมแต่ละกลุ่มช่วยกันตั้งคำาถามจากการฟังครูอธิบายและจากการศึกษาความรู้ เพิ่มเติม กลุ่มละ 10 ข้อ 10. นักเรียนแต่ละกลุ่มผลัดกันถามคำาถาม และให้กลุ่มอื่นเป็นฝ่ายตอบหมุนเวียนกันไปโดยมี จำานวนข้อคำาถามตามความเหมาะสมของเวลา กลุ่มทีมีหน้าที่ ่ถามจะเป็นผู้เฉลย และครูเป็น 56
    • ผู้ตรวจสอบความถูกต้อง 11. ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มไปทบทวนความรู้จากหนังสือเรียน หนังสืออ่านเพิ่มเติม เรื่อง ตลาดและการกำาหนดราคาในระบบเศรษฐกิจ เพื่อเตรียมการแข่งขันการตอบปัญหาใน ชั่วโมงต่อไป ١٢. นักเรียนและครูช่วยกันจัดสถานที่สำาหรับการแข่งขันตอบปัญหา ดังนี้ - โต๊ะหมายเลข 1 เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับนักเรียนทีมีความ ่สามารถในระดับเก่ง - โต๊ะหมายเลข 2 เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับนักเรียนทีมีความ ่ สามารถในระดับปานกลาง (ค่อนข้างเก่ง) - โต๊ะหมายเลข 3 เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับนักเรียนทีมีความ ่ สามารถในระดับปานกลาง (ค่อนข้างอ่อน) - โต๊ะหมายเลข 4 เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับนักเรียนทีมีความ ่ สามารถในระดับอ่อน ในกรณีที่มีนักเรียนจำานวนมาก โต๊ะหมายเลข 1 2 3 4 อาจมี ซำ้ากันหลายโต๊ะ เพื่อให้นักเรียน ทุกคนมีโอกาสแข่งขัน13. นักเรียนแต่ละคนไปนั่งตามโต๊ะที่ครูจัดไว้ ครูแจกซองคำาถาม ให้ทุกโต๊ะ ซึ่งมีคำาถามเป็น 2 เท่าของจำานวนนักเรียน14. เริ่มการแข่งขันให้นักเรียนผลัดกันทำาหน้าที่ ดังนี้ - นักเรียนคนที่ 1 หยิบซองคำาถาม 1 ซอง เปิดอ่านคำาถาม แล้ววางลงกลางโต๊ะ - นักเรียนอีก 3 คน แข่งขันกันตอบคำาถาม โดยเขียนคำา ตอบลงในกระดาษคำาตอบของตนส่งให้คนอ่าน 57
    • - คนอ่านคำาถามทำาหน้าที่ให้คะแนน - สมาชิกในทีมแข่งขันจะผลัดกันทำาหน้าที่อ่านคำาถามจน ครบทุกคำาถาม ให้ทุกคนได้ตอบคำาถามจำานวนเท่ากัน - สมาชิกทุกคนรวมคะแนนของตน โดยให้สมาชิกในกลุ่ม ร่วมกันรับรองว่าถูกต้องพร้อมเซ็นชื่อ 15. นักเรียนทุกคนกลับเข้ากลุ่มเดิม นำาคะแนนที่ได้รับมารวมกันเป็น คะแนนของทีม ทีมที่ได้คะแนนสูงสุดจะได้รับการประกาศ ชมเชย 16. ครูมอบหมายให้นักเรียนทำารายงานสรุป เรื่อง ระบบเศรษฐกิจ ในโลกปัจจุบัน โดยมีขอบข่าย ดังนี้ 1) การเปรียบเทียบผลดีและผลเสียของระบบเศรษฐกิจแบบ ต่าง ๆ 2) การเปรียบเทียบข้อดีและข้อเสียของตลาดประเภทต่าง ๆ 3) การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน 4) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคา เพื่อการแจกจ่าย • นักเรียนทำาแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 สื ่ อ /แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 9.1 สื ่ อ การเรี ย นรู ้ 1) หนังสือเรียน เศรษฐศาสตร์ ม. 4 - ม.6 58
    • 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (1)นราทิพย์ ชุติวงศ์ และชลดา จามรกุล. พื้นฐาน เศรษฐศาสตร์จุลภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541. (2) พอพันธ์ อุยยานนท์. พั ฒ นาการเศรษฐกิ จ ไทย ในประมวลสาระชุ ด วิ ช าไทยศึ ก ษา หน่ ว ยที ่ ٣ สาขาวิ ช าศิ ล ปศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ٢٥٤٦. (3) รัตนา สายคณิต. การพั ฒ นาเศรษฐกิ จ ในเอกสาร การสอนชุ ด วิ ช าสั ง คมศึ ก ษา ٣ : เศรษฐศาสตร์ ส ำ า หรั บ ครู หน่ ว ยที ่ ١٤ สาขาวิ ช า ศึ ก ษาศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย - ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี :โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธร รมาธิราช,٢٥٤٦. (4) รัตนา สายคณิต และคณะ. พื ้ น ฐานเศรษฐศาสตร์ มหภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ٢٥٤٠. (5) วันรักษ์ มิ่งมณีนาคิน. หลั ก เศรษฐศาสตร์ ม หภาค. พิมพ์ครั้งที่ ١٤. กรุงเทพมหานคร : 3) ใบงานที่ 1.1 เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ 4) ใบงานที่ 1.2 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม 5) ใบงานที่ 1.3 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม 6) ใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบผสมผสาน 7) ใบงานที่ 2.1 เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ 8) ใบงานที่ 2.2 เรื่อง การกำาหนดราคา9.2 แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ http://www.bot.or.th 59
    • http://www.mof.go.th http://www.idis.ru.ac.th http://www.mfa.go.th/business/1092.php http://www.itd.or.th/th/comment/reply/354 แบบทดสอบก่ อ นเรี ย น – หลั ง เรี ย น หน่ ว ยการ เรี ย นรู ้ ท ี ่ 2คำ า ชี ้ แ จง ให้กา า ทับตัวอักษรหน้าข้อความที่เป็นคำาตอบที่ถูกที่สุดเพียงข้อเดียว1. ข้อใดจัดเป็นหน่วยเศรษฐกิจ ก. บริษัท ห้างร้าน ห้างหุ้นส่วน ข. ครัวเรือน ธุรกิจ องค์กรรัฐบาล ค. บริษัท ห้างสรรพสินค้า องค์การโทรศัพท์ ง. สหกรณ์ ธนาคาร บริษทเงินทุนหลักทรัพย์ ั 60
    • 2. ข้อความใดสัมพันธ์กับระบบเศรษฐกิจ ก. การดำาเนินกิจกรรมต่างๆ ของรัฐบาลที่เกี่ยวข้องกับธุรกิจ ข. การดำาเนินงานต่างๆ ทีมีความเกี่ยวข้องกับผู้ผลิตจำานวนมาก ่ ค. การนำาปัจจัยการผลิตออกสู่ตลาดในรูปแบบต่างๆ เพื่อประโยชน์ต่อผู้ผลิต แต่คำานึงถึง ความเป็นธรรมของผู้บริโภค ง. ความร่ ว มมื อ กั น ของมนุ ษ ย์ ใ นการสร้ า งและใช้ ท รั พ ยากร เพื่ อสนองความต้องการของสมาชิกใน สังคมที่มีการปฏิบัติคล้ายคลึงกัน 3. ข้อใดจัดเป็นลักษณะของระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ก. มีกิจกรรมทีแสดงถึงการคุ้มครองสวัสดิภาพของแรงงาน ่ ข. รัฐจะเข้าไปควบคุมกิจการสาธารณูปโภค และกิจการธนาคาร ค. การดำาเนินกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจโดยผ่านกลไกราคา ง. เอกชนสามารถดำา เนิ น กิ จ การทางด้ า นอุ ต สาหกรรมร่ ว มกั บรัฐบาลได้ 4. ในระบบเศรษฐกิจที่มีผู้ผลิตน้อยราย จะส่งผลสำาคัญในเรื่องใด ก. ผู้ผลิตมีกำาไรมาก ข. ทำาให้เกิดการผูกขาดการผลิต ค. ผู้บริโภคเลือกซื้อสินค้าได้น้อยลง ง. มีการทำาลายทรัพยากรธรรมชาติลดน้อยลง 5. ข้ อ ใ ด เ ป็ น ข้ อ ดี ข อ ง ร ะ บ บ เ ศ ร ษ ฐ กิ จ แ บ บ ทุ น นิ ย ม ก. การแข่งขันกันขายสินค้าทำาให้คุณภาพของสินค้าดีขึ้น ข. มีการกระจายรายได้ของประชาชนสูงขึ้นอย่างเท่าเทียมกัน ค. เอกชนสามารถตัดสินใจผลิตสินค้าได้อย่างเสรีไม่ถูกจำา กัดจากรัฐบาล ง. ผู้บริโภคและผู้ผลิตมีสิทธิเสรีภาพเท่าเทียมกันในเรื่องของการตัดสินใจผลิตและบริโภค 6. ลักษณะเด่นของระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมเป็นอย่างไร ก. รัฐและเอกชนร่วมมือกันประกอบธุรกิจขนาดใหญ่ เพื่อประโยชน์ของประเทศ 61
    • ข. รั ฐ ควบคุ ม กิ จ การธนาคาร อุ ต สาหกรรมขั้ น พื้ น ฐาน และกิจการสาธารณูปโภค ค. ผู้ผลิตต้องแบ่งปันผลประโยชน์ เพื่อเป็นสวัสดิการประชาชน ง. ผู้ประกอบกิจการธุรกิจขนาดใหญ่มีเสรีภาพในการผลิต 7. ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมีข้อเสียอย่างไร ก. การลงทุนในธุรกิจต่างมีต้นทุนมาก แต่มีกำาไรน้อย ข. รัฐบาลเข้าไปแทรกแซงกลไกราคาต่อผู้ผลิตทุกประเภท ค. ประชาชนไม่มีเสรีภาพอย่างเต็มทีในการทำาธุรกิจที่ต้องการ ่ ง. มีการผูกขาดราคาสินค้าที่เอกชนเป็นผู้ผ ลิต และประชาชนไม่ได้รับสวัสดิการจากรัฐบาล8. ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมีข้อดีอย่างไร ก. ประชาชนมีอำานาจต่อรองราคาสินค้า ข. เอกชนมีแรงจูงใจในการผลิตหรือคิดค้นสิ่งใหม่ๆ ค. ธุรกิจขนาดใหญ่มีกำาไรมาก เพราะมีการรวมกลุ่มกัน ง. ประชาชนได้รับการดูแลเกี่ยวกับสวัสดิการจากรัฐค่อนข้างดี9. ระบบเศรษฐกิจแบบผสมมีลักษณะเด่นอย่างไร ก. รัฐไม่แทรกแซงราคาสินค้าหรือธุรกิจทุกขนาด ข. รัฐมีหน้าที่อำานวยความสะดวกแก่ผู้ประกอบการขนาดเล็ก ค. รัฐเข้าไปดำาเนินกิจกรรมอุตสาหกรรมประเภทการบริการและการท่องเที่ยว ง. รัฐบาลมีส่วนร่วมในกิจกรรมทางเศรษฐกิจหลายด้าน เพื่อให้เกิดความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ10. ข้อดีของระบบเศรษฐกิจแบบผสมคืออะไร ก. รั ฐ บาลสามารถเข้ า ไปควบคุ ม หรื อ อกกฎหมายเพื่ อ กำา กั บ ถ้ าเอกชนดำาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ จนสร้างความเดือดร้อนต่อประชาชน ข. รายได้ของแรงงานมีจำานวนเท่าเทียมกันทุกคน ส่งผลให้ประชาชนมีความตั้งใจในการทำางาน 62
    • ในองค์กรธุรกิจอย่างเต็มที่ ค. เอกชนมีกำาลังใจในการผลิตสินค้าตามนโยบายของรัฐบาล ง. การบริหารงานขององค์กรธุรกิจมีประสิทธิภาพ11. ข้อเสียของระบบเศรษฐกิจแบบผสมคืออะไร ก. การบริหารงานของรัฐในกิจการอุตสาหกรรมบางประเภทขาดประสิทธิภาพเมื่อเทียบกับเอกชน ข. เอกชนมี บทบาทสำา คั ญ ในการแข่ ง ขั น กั น ผลิ ตสิ น ค้ า กั บ รั ฐ บาลทำาให้เกิดการเปรียบเทียบ ค. รายได้จากการผลิตสินค้าต้องถูกนำา มาแบ่งปันให้ รัฐในรูปแบบของการเสียภาษี ง. เอกชนมี พ ลั ง อำา นาจการต่ อ รองการผลิ ต และการบริ ก ารกั บรัฐบาล12. ข้อความเกี่ยวกับตลาด ข้อใดถูกต้อง ก. ประเทศใดใช้ น โยบายการค้ า เสรี กับ ประเทศต่ า งๆ ตลาดสินค้าจะกว้างขวาง ข. พ่ อ ค้ า คนกลางจะเป็ น ผู้ ที่ มี อำา นาจในการค้ า ขายที่ ใ กล้ ชิ ดประชาชนมากที่สุด ค. ตลาดจะมีอาณาเขตกว้างขวางเพียงใดขึ้นอยู่กับนโยบายของรัฐ ง. สินค้าขนาดเล็ก เคลื่อนย้ายได้งาย จะมีอาณาเขตแคบ ่13. ข้อใดเป็นตลาดปัจจัยการผลิต ก. ตลาดหลักทรัพย์ ข. ตลาดเสื้อผ้า อาหาร ค. ตลาดซื้อขายเครื่องสูบนำ้า ง. ตลาดซื้อเงินตราต่างประเทศ14. ตลาดที่มีการแข่งขันอย่างสมบูรณ์มีลักษณะสำาคัญ ยกเว้นข้อใด ก. ธุรกิจรายใหม่มน้อย ผู้ขายมีอทธิพลในการกำาหนดราคา ี ิ ข. ผู้ซื้อและผู้ขายจะต้องมีความรู้เกี่ยวกับสภาวะตลาด ค. สินค้าที่ซื้อหรือขาย จะต้องมีลักษณะอย่างเดียวกัน ง. การติดต่อซื้อขายจะต้องกระทำาโดยสะดวก 63
    • 15. ข้อความใด ไม่สอดคล้องกับกฎของอุปสงค์ (Law of demand) ก. เมื่อทุเรียนมีราคาถูก คนก็จะซื้อทุเรียนมากขึ้น ข. เมื่อเงาะมีราคาแพง คนก็จะซื้อเงาะจำานวนน้อยลง ค. เมื่อโทรศัพท์มือถือราคาลดลง คนก็จะซื้อโทรศัพท์มือถือมากขึ้น ง. เมื่ อยางพารามี ร าคาแพงขึ้ น มี ผ ลให้ ต ลาดต่ า งประเทศงดซื้ อยางพาราของไทย16. ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปสงค์คืออะไร ก. ราคาสินค้า รายได้เฉลี่ยของครัวเรือน จำานวนประชากร ข. ฤดูกาล รายได้เฉลี่ยของครัวเรือน ประเภทของสินค้า ค. ราคาสินค้า จำานวนประชากร รัฐบาล ประเภทสินค้า ง. การเปลียนแปลงราคาสินค้า จำานวนสินค้า ่17. “ถ้าราคาสินค้าลดลง ผู้ผลิตสินค้าออกมาจำา หน่ายลดลง ถ้าราคา สิ นค้ าเพิ่ม ขึ้น ผู้ผลิ ตสิ นค้ า จะผลิ ตสิ น ค้ า ออกมาจำา หน่ า ยเพิ่ ม ขึ้ น ” ข้อความดังกล่าวสอดคล้องกับข้อใด ก. อุปสงค์ ข. อุปทาน ค. กฎของอุปสงค์ ง. ก ฎ ข อ งอุปทาน18. ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปทานคืออะไร ก. รายได้เฉลี่ยของครัวเรือน ข. จำานวนผู้ผลิตหรือผู้ขาย ค. ความนิยมของผู้ผลิต ง.ฤดูกาล19. ระดับราคาที่จำานวนสินค้าที่ผู้บริโภคต้องการซื้อขณะนั้น จะเท่ากับ จำานวนสินค้าที่ผู้ผลิตจะผลิต ออกมาจำาหน่ายในขณะ เดียวกันพอดี เรียกว่าอะไร ก. ราคาดุลยภาพ ข.ราคายุติธรรม ค. ราคาของผู้ผลิต ง. ร า ค า ข อ ง ผู้บริโภค20. หลั กเกณฑ์ ใ นการกำา หนดราคาสิ น ค้ า ในเชิ ง กลยุ ท ธ์ ข้ อ ใดไม่ ถู กต้อง 64
    • ก. กำาหนดราคาขายแตกต่างกันขึ้นอยู่กับลักษณะของผู้ซื้อ ข. กำาหนดราคาขายให้แตกต่างกันตามปริมาณสินค้าที่ซื้อ ค. กำาหนดราคาสินค้าตามวัตถุประสงค์ของผู้ถือหุ้น ง. กำาหนดราคาสินค้าตามช่วงเวลาที่ต่างกัน 21. การแทรกแซงด้ า นราคาของรั ฐ สามารถทำา ได้ ห ลายรู ป แบบย ก เ ว้ น ข้ อ ใ ด ก. การควบคุมราคาสินค้าไม่ให้สูงขึ้น ข. รัฐกำาหนดราคาสินค้าทุกประเภท ค. การรับจำานำาสินค้าเกษตร ง. การประกันราคา 22. กลไกสำาคัญที่เป็นตัวกำาหนดค่าจ้างคืออะไร ก. การกำาหนดราคาของรัฐ ข. อุปสงค์ต่อผู้บริโภค และอุปทานของผู้ผลิต ค. อุปสงค์ต่อแรงงาน และอุปทานของแรงงาน ง. อุปสงค์ต่อแรงงาน และการกำาหนดราคาของผู้ผลิต 23. ประเทศส่วนใหญ่ในโลกมีระบบเศรษฐกิจแบบใด ก. ทุนนิยม ข. เสรีนิยม ค. แบบผสม ง. สังคมนิยม 24. อัตราค่าจ้างขั้นตำ่าของกรุงเทพมหานคร วันละเท่าใด ก. 200 บาท ข. 206 บาท ค. 260 บาท ง. 266 บาท 25. พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงานฉบับปัจจุบันมีความสำาคัญในข้อใดมากที่สุด ก. กำาหนดราคาค่าจ้างของแรงงานทั่วประเทศ ข. ควบคุมนายจ้างให้มีสวัสดิการที่ดีต่อแรงงาน ค. แก้ไขปัญหาข้อขัดแย้งระหว่างลูกจ้างและนายจ้าง ง. กำาหนดราคาค่าจ้างขั้นตำ่าสำาหรับแรงงานในโรงงาน 65
    • เฉลย แบบทดสอบก่ อ นเรี ย น-หลั ง เรี ย น หน่ ว ยการเรี ย นรู ้ ท ี ่ 2ข้ อ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10เฉล ข ง ค ข ก ข ค ง ง ย กข้ อ 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20เฉล ก ก ค ก ง ก ง ข ก ค ยข้ อ 21 22 23 24 25เฉล ข ค ค ข ค ย 66
    • แผนการจั ด การเรี ย นรู ้ ท ี ่ ١ เศรษฐศาสตร์หน่ ว ยการเรี ย นรู ้ ท ี ่ 2 ระบบเศรษฐกิ จ ในชั ้ น มั ธ ยมศึ ก ษาโลกปั จ จุ บ ั น ปี ท ี ่ ٤-6เรื ่ อ ง หน่ ว ยเศรษฐกิ จ และระบบ เวลา ٢เศรษฐกิ จ ชั ่ ว โมง สาระสำ า คั ญ /ความคิ ด รวบยอด ระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ ล้วนมีทั้งผลดีและผลเสียแตกต่างกันและมีผลต่อการกำาหนดราคาและค่าจ้าง ตั ว ชี ้ ว ั ด /จุ ด ประสงค์ ก ารเรี ย นรู ้ 2.1 ตั ว ชี ้ ว ั ด ส ٣.١ ม.٦/١-٤ อภิปรายการกำาหนดราคาและค่าจ้างในระบบเศรษฐกิจ 2.2 จุ ด ประสงค์ ก ารเรี ย นรู ้ 1) อธิบายประเภทของระบบเศรษฐกิจของโลกในปัจจุบนได้ ั 2) วิเคราะห์ผลดีและผลเสียของระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆได้ สาระการเรี ย นรู ้ 3.1 สาระการเรี ย นรู ้ แ กนกลาง - ระบบเศรษฐกิจของโลกในปัจจุบัน ผลดีและผลเสียของระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ 3.2 สาระการเรี ย นรู ้ ท ้ อ งถิ ่ น - 67
    •  สมรรถนะสำ า คั ญ ของผู ้ เ รี ย น 4.١ ความสามารถในการคิ ด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ 4.٢ ความสามารถในการใช้ ท ั ก ษะชี ว ิ ต - กระบวนการทำางานกลุ่ม คุ ณ ลั ก ษณะอั น พึ ง ประสงค์ ١. ใฝ่เรียนรู้ ٢. มุ่งมั่นในการทำางาน กิ จ กรรมการเรี ย นรู ้ (วิ ธ ี ส อนแบบบรรยาย วิ ธ ี ส อนโดยการจั ด การเรี ย นรู ้ แ บบร่ ว มมื อ : เทคนิ ค การต่ อ เรื ่ อ งราว(Jigsaw))  นักเรียนทำาแบบทดสอบก่อนเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ 2 ชั ่ ว โมงที ่ 1. ครูนำาภาพกิจกรรมต่าง ๆ ที่เป็นกิจกรรมทางด้านเศรษฐกิจ มาให้ นักเรียนดู เช่น - การซื้อขายสินค้าในตลาดสด ตลาดนัด ในห้างสรรพสินค้า - ช่างเสริมสวยกำาลังเสริมสวยให้แก่ลูกค้า 2. ครูให้นักเรียนช่วยกันแสดงความคิดเห็นในประเด็นต่อไปนี้ - ใครเป็นผู้บริโภค - ถ้านักเรียนเป็นส่วนหนึงของผู้บริโภคในภาพ นักเรียนจะปฏิบัติ ่ อย่างไร อธิบายเหตุผล - ใครเป็นผู้ผลิต 68
    • - ผู้ผลิตในภาพนั้นจะต้องดำาเนินงานอย่างไร จึงจะเกิดผลดีที่สุด 3. ครูช่วยอธิบายสรุปให้นักเรียนเข้าใจว่า กิจกรรมทางเศรษฐกิจไม่วา ่ จะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับการผลิต การบริโภค การแลกเปลี่ยน การแจกจ่ายสินค้า และบริการไปยังผู้บริโภค จะต้องดำาเนินการ อย่างประหยัดและตอบสนองความต้องการของประชาชนในสังคม ให้ได้มากที่สุด ผู้ดำาเนินกิจกรรมทางเศรษฐกิจ เรียกว่า หน่วย เศรษฐกิจ 4. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจ ในเรื่องต่อไปนี้ 1) หน่วยเศรษฐกิจ - ประเภทของหน่วยเศรษฐกิจ - ความสัมพันธ์ของหน่วยเศรษฐกิจ ٢) ระบบเศรษฐกิจ - ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม (Capitalism) - ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม (Socialism) - ระบบเศรษฐกิจแบบผสม (Mixed economy) ٥.ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถคือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลางค่อนข้างอ่อน และอ่อน โดยแบ่งกลุ่มไว้ล่วงหน้า ให้นักเรียนแต่ละคนในกลุ่มมีหมายเลข 1,2,3,4 เรียกกลุ่มนี้วา กลุ่มบ้าน ( Home Groups ) ่ ٦.สมาชิกแต่ละหมายเลขของกลุ่มบ้านแยกย้ายกันไป หากลุ่มสมาชิกใหม่ที่มีหมายเลขเหมือนกัน 69
    • หมายเลข 1 ไปรวมกับหมายเลข 1 หมายเลข 2 ไปรวมกับหมายเลข 2 หมายเลข 3 ไปรวมกับ หมายเลข 3 หมายเลข 4 ไปรวมกับหมายเลข 4 เรียกกลุ่มใหม่วา กลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (Expert ่ Groups) สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญแต่ละหมายเลข อาจมีจำานวนมากในกรณีที่นักเรียนในห้องมี จำานวนมาก ดังนั้น ครูอาจให้สมาชิกที่มีหมายเลขเดียวกันแยกออกเป็น 2 กลุ่มย่อย เช่น หมายเลข 1 มี 2 กลุม คือ ่ - กลุมหมายเลข ١ มี 2 กลุม กลุ่ม คือ กลุม ١ ก และกลุ่ม 1 ข ่ ่ ่ - กลุมหมายเลข ٢ มี 2 กลุม กลุ่ม คือ กลุม ٢ ก และกลุ่ม ٢ ข ่ ่ ่ - กลุมหมายเลข ٣ มี 2 กลุม กลุ่ม คือ กลุม ٣ ก และกลุ่ม ٣ ข ่ ่ ่เป็นต้น ٧.สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (Expert Groups) แต่ละหมายเลขร่วม กันศึกษาหาความรู้ และช่วยกันทำา ใบงาน ดังนี้ - กลุมหมายเลข 1 ศึกษาความรู้เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ และทำาใบ ่ งานที่ 1.1 เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ - กลุมหมายเลข 2 ศึกษาความรู้เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ่ และทำาใบงานที่ 1.2 เรื่องระบบ เศรษฐกิจแบบทุนนิยม - กลุมหมายเลข 3 ศึกษาความรู้เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบ ่ สังคมนิยม และทำาใบงานที่ 1.3 เรื่อง 70
    • ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม - กลุมหมายเลข 4 ศึกษาความรู้เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบผสม ่ และทำาใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบ เศรษฐกิจแบบผสม ชั ่ ว โมงที ่1. ครูสนทนาและซักถามนักเรียนถึงความรูที่นักเรียนแต่ละกลุ่มได้ ้ ศึกษาและทำาใบงานว่ากลุ่มใด มีปัญหาที่สงสัยในเรื่องใด ครูอธิบายเพิ่มเติมจนนักเรียนมีความเข้าใจชัดเจน2. นักเรียนกลุ่มผู้เชี่ยวชาญ (Expert Groups ) แต่ละหมายเลขช่วย กันตรวจสอบความถูกต้องของ การทำาใบงานที่ตนรับผิดชอบ3. สมาชิกกลุ่มผู้เชี่ยวชาญแต่ละหมายเลขกลับไปยังกลุ่มเดิมที่เรียก ว่า กลุ่มบ้าน ( Home Groups) แล้วให้แต่ละหมายเลขผลัดกันอธิบายความรู้จากใบงานที่ตนรับผิดชอบให้สมาชิกหมายเลขอื่นฟัง กรณีถ้ามีสมาชิกคนใดสงสัยให้ซักถามจนมีความเข้าใจตรงกัน٤. ครูสุ่มเรียกตัวแทนแต่ละกลุมออกไปเฉลยคำาตอบในใบงาน ่หน้าชั้นเรียน เรียงตามลำาดับตั้งแต่ ใบงานที่ 1.1 - 1.4 โดยให้กลุ่มอื่นที่มีผลงานแตกต่างกันไปได้เสนอเพิ่มเติม٥. ครูและนักเรียนช่วยกันสรุปประเด็นสำาคัญของความรูในเรื่อง ้หน่วยเศรษฐกิจ และระบบเศรษฐกิจ 71
    • ประเภทต่าง ๆ ตลอดจนข้อดีและข้อจำากัดของระบบเศรษฐกิจ แต่ละประเภท การวั ด และประเมิ น ผล วิ ธ ี ก าร เครื ่ อ งมื อ เกณฑ์ตรวจแบบทดสอบก่อน แบบทดสอบก่อนเรียน ร้อยละ 60 ผ่านเรียน เกณฑ์ตรวจใบงานที่ 1.1 ใบงานที่ ١.1 ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์ตรวจใบงานที่ 1.2 ใบงานที่ ١.2 ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์ตรวจใบงานที่ 1.3 ใบงานที่ ١.3 ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์ตรวจใบงานที่ 1.4 ใบงานที่ ١.4 ร้อยละ 60 ผ่าน เกณฑ์สังเกตพฤติกรรมการ แบบสังเกตพฤติกรรมการ ระดับคุณภาพ 2ทำางานกลุ่ม ทำางานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์ สื ่ อ /แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 8.1 สื ่ อ การเรี ย นรู ้ ١) หนังสือเรียน เศรษฐศาสตร์ ม.٤-ม.٦ 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (١) นราทิพย์ ชุติวงศ์ และชลดา จามรกุล. พื้นฐาน เศรษฐศาสตร์จุลภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541. (٢) พอพันธ์ อุยยานนท์. พั ฒ นาการเศรษฐกิ จ ไทย ในประมวลสาระชุ ด วิ ช าไทยศึ ก ษา หน่ ว ยที ่ ٣ สาขาวิ ช าศิ ล ปศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ٢٥٤٦. (٣) รัตนา สายคณิต. การพั ฒ นาเศรษฐกิ จ ใน เอกสารการสอนชุ ด วิ ช าสั ง คมศึ ก ษา ٣ : 72
    • เศรษฐศาสตร์ ส ำ า หรั บ ครู หน่ ว ยที ่ ١٤ สาขาวิ ช า ศึ ก ษาศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย - ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี :โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธร รมาธิราช,٢٥٤٦. (٤) รัตนา สายคณิต และคณะ. พื ้ น ฐานเศรษฐศาสตร์ มหภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะ เศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ٢٥٤٠. (٥) วันรักษ์ มิ่งมณีนาคิน. หลั ก เศรษฐศาสตร์ ม หภาค. พิมพ์ครั้งที่ ١٤. กรุงเทพมหานคร : ٣) ใบงานที่ ١.١ เรื่อง หน่วยเศรษฐกิจ ٤) ใบงานที่ ١.٢ เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม ٥) ใบงานที่ 1.3 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยม ٦) ใบงานที่ 1.4 เรื่อง ระบบเศรษฐกิจแบบผสม ٨.2 แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ http://www.bot.or.th http://www.mof.go.th http://www.idis.ru.ac.th http://www.mfa.go.th/business/1092.php http://www.itd.or.th/th/comment/reply/354 ١.١ เรื ่ อ ง หน่ ว ยเศรษฐกิ จคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ 73
    • หน่วยเศรษฐกิจ ที่สำาคัญ ได้แก่ หน่วยเศรษฐกิจ ประเภทใดบ้าง จงอธิบาย 1. ครัวเรือน เป็นหน่วยเศรษฐกิจที่ อาจเป็นบุคคลเพียงคนเดียวหรือ หลายคนร่วมกันตัดสินใจ เพื่อใช้ ทรัพยากรไม่ว่า จะเป็นเงิน ทรัพย์สิน และแรงงานให้เกิดประโยชน์มาก ที่สุด สมาชิกครัวเรือนอาจเป็น เจ้าของปัจจัยการผลิต เป็นแรงงาน และเป็นผู้ประกอบกิจการใดกิจการ หนึ่ง 2.ธุรกิจ เป็นบุคคลหรือกลุ่มบุคคลที่ ทำาหน้าที่ในการนำาเอาปัจจัยการผลิต ต่าง ๆ แล้วนำาไปจ่ายให้แก่ผู้บริโภค จุดมุ่งหมายสำาคัญ คือ การแสวงหา ١.١ กำาไรสูงสุดจากการประกอบการของ เรื ่ อ ง หน่ ว ยเศรษฐกิ จ ตน 3.องค์กรรัฐบาล เป็นหน่วยงานของคำ า ชี ้ แ จง รัฐส่วนราชการ ต่าง ๆ มีหน้าที่และ ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ความสัมพันธ์ กับหน่วยงานอื่น ๆ ใน ระบบเศรษฐกิจ และอาจเป็นเจ้าของ ปัจจัยการผลิต ผู้ผลิต ผู้บริโภคใน คราวเดียวกัน 74
    • หน่วยเศรษฐกิจ ที่สำาคัญ ได้แก่ หน่วยเศรษฐกิจ ประเภทใดบ้าง จงอธิบาย ١.٢ เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบทุ น นิ ย มคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ระบบเศรษฐกิจ แบบ ทุนนิยม มี ลักษณะสำาคัญ 75
    • ระบบเศรษฐกิจ แบบ ทุนนิยม มีข้อดี อย่างไร ระบบเศรษฐกิจ แบบ ทุนนิยม มีข้อเสีย อย่างไร ١.٢ เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบทุ น นิ ย มคำ า ชี ้ แ จงให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ เอกชนมีกรรมสิทธิ์ในทรัพย์สิน มี เสรีภาพในการผลิต สามารถ ระบบเศรษฐกิจ ตัดสินใจในการผลิตว่าจะผลิต แบบ อะไร ผลิตอย่างไร ผลิตเพื่อใคร ทุนนิยม มี โดยรัฐบาลไม่มีส่วน ลักษณะสำาคัญ เข้าไปเกี่ยวข้ง ใจในการผลิ ต และ ١ . เกิ ด แรงจู องและควบคุม กิจกรรมทางเศรษฐกิจ มีการ ของ การทำา งานทำา ให้ เ ศรษฐกิ จ แข่งขันกัน เพื่ออย่าปัจจัยสำาคัญ ประเทศขยายตัวเป็น งรวดเร็ว ٢ . การแข่ ง ขั น การผลิ ต จะทำา ให้ คุณภาพของงานและคุณภาพของ สินค้าดีขึ้น 76บุคคลในระบบเศรษฐกิจมีอิสระ ٣. ในการใช้ทรัพยากร หรือ ประกอบ กิจการที่ต้องการ ٤ . ผู้บริโภคมีโอกาสบริโภคสินค้า
    • ระบบเศรษฐกิจ แบบ ทุนนิยม มีข้อดี อย่างไร ١ .การกระจายรายได้ของ ประชาชนไม่เท่าเทียมกันคนมี ทรัพย์สินมากหรือนายทุนย่อม ระบบเศรษฐกิจ แสวงหารายได้จากทรัพย์สินได้ แบบ มาก ทุนนิยม มีข้อเสีย ٢ .อาจเป็นเหตุทำาให้วิกฤติการณ์ อย่างไร ทางเศรษฐกิจ มีความรุนแรง เมื่อมีเหตุการณ์ที่ทำาให้เกิดการ ขาดแคลน ในบางครั้งรัฐบาล จำาเป็นต้องควบคุมราคา ١.٣ ٣ .ผู้ผลิตอาจจะรวมตัวกันผูกขาด เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบสั ง คมนิ ย มคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ระบบเศรษฐกิจ แบบสังคมนิยม มีลักษณะสำาคัญ อย่างไร 77
    • ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมีข้อดีอย่างไรระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมีข้อเสียอย่างไร 78
    • ١.٣ เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบสั ง คมนิ ย มคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ١ . รัฐบาลเข้าไปเป็นผู้ ควบคุมและโอนกิจการ ธนาคารทั้งหมดเป็นของรัฐ ٢ . รัฐจะเข้าไปควบคุม ระบบเศรษฐกิจ อุตสาหกรรมขั้นพื้นฐานและ แบบสังคมนิยม อุตสาหกรรมหนักต่าง ๆ ไว้ มีลักษณะสำาคัญ และควบคุมกิจการ อย่างไร สาธารณูปโภค ٣ . รัฐเข้าไปจัดสวัสดิการให้ กั.ประชาชนได้รับการดูแล ١ บประชาชน ٤ .่ยวกับดโอกาสให้เอกชนมีน เกี รัฐเปิ สวัสดิการจากรัฐค่อ กรรมสิทธิ์ใน ที่อยูอาศัยมี ข้างดี ่ อิสระในการประกอบอาชีพ ٢ .รัฐบาลมีกำาลังทรัพย์มาก ในธุรกิจขนาดย่อโครงการ พอในการดำาเนิน ม มี เสรีภๆ ที่เป็นประโยชน์้อ ่อ ต่าง าพในการเลือกซื ต ประชาชนส่วนใหญ่ ٣ .เป็นการล้มเลิกการผูกขาด ธุรกิจของเอกชนในธุรกิจบาง 79 ชนิด ทำาให้เศรษฐกิจไม่ค่อย ผันแปรขึ้นลงมากนัก
    • ระบบเศรษฐกิจแบบสังคมนิยมมีข้อดีอย่างไร ١ . ถ้าการวางแผนการดำาเนิน กิจการขนาดใหญ่ โดยรัฐไม่ดี ทำาให้การตัดสินใจและการ จัดสรรทรัพยากรไม่ก่อให้เกิด ประโยชน์สูงสุด และผู้บริโภคระบบเศรษฐกิจ ไม่มีโอกาสเลือกบริโภคสินค้าแบบสังคมนิยม มากนักมีข้อเสียอย่างไร ٢ .ประชาชนไม่มีเสรีภาพอย่าง เต็มที่ในการ ทำาธุรกิจที่ตนมี ความรู้ ความสามารถ ทำาให้ ขาดกำาลังใจในการปรับปรุง กิจการให้เกิดประสิทธิภาพ ٣ . ขาดแรงจูงใจในการผลิต หรือคิดค้น สิ่งใหม่ ๆ 80
    • ١.٤ เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบผสมคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ระบบเศรษฐกิจ แบบผสม มีลักษณะสำาคัญ อย่างไร 81
    • ข้อดีของระบบเศรษฐกิจแบบผสม คืออะไรข้อเสียของระบบเศรษฐกิจแบบผสม 82
    • ١.٤ เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ แบบผสมคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ١ . เอกชนและรัฐบาล มีส่วนร่วมใน การใช้กลไกราคา และ การ วางแผนในการตัดสินใจเพื่อให้ เกิดประโยชน์และความเป็นธรรม มากที่สุด 2. เอกชนและรัฐบาลสามารถเป็น เจ้าของปัจจัยการผลิตสินค้าและ บริการ กิจกรรมทางเศรษฐกิจส่วน ระบบเศรษฐกิจ ใหญ่เอกชนจะเป็นผู้ดำาเนินการ แบบผสม ยกเว้นในการผลิตสินค้าและ มีลักษณะสำาคัญ บริการบางประเภทเกี่ยวกับความ อย่างไร มั่นคงของชาติ หรือกิจการที่ เอกชนไม่นิยมลงทุน ٣ . รัฐมีอำานาจเข้าไปแทรกแซง หากมีการค้ากำาไรเกินควร หรือ ธุรกิจมีการดำาเนินการที่จะนำาไปสู่ การผูกขาด ٤ . รัฐจะเข้าไปควบคุม ส่งเสริม และอำานวยความสะดวกแก่ผู้ ประกอบการ ด้วยการสร้าง โครงสร้างพื้นฐานทางเศรษฐกิจ เพื่ออำานวยความสะดวกและกระตุ้น เศรษฐกิจให้ขยายตัวอย่างรวดเร็ว 83
    • ١ .มีความคล่องตัวในการดำาเนิน การ เพราะสามารถปรับตัวให้เข้า กับสถานการณ์ของสภาพเศรษฐกิจข้อดีของระบบ ได้ ถ้าเป็นเอกชนดำาเนินกิจกรรมเศรษฐกิจแบบ ทางเศรษฐกิจจนเกิดปัญหา รัฐบาลผสมผสาน ก็อาจเข้าไปควบคุม หรือออกคืออะไร กฎหมายได้ ٢ .เอกชนมีการแข่งขันผลิตสินค้า ทำาให้เกิดสินค้า มีดุลยภาพ ประชาชนสามารถเลือกบริโภคได้ ٣ . เอกชนสามารถเข้าถึงบริการ ของรัฐทั้งในระบบสาธารณูปโภค การศึกษา สาธารณสุข ١ . เอกชนอาจถูกควบคุมกิจการ จากรัฐ ٢ .การที่รัฐเข้ามาวางแผนบางส่วน ทำาให้ไม่มีประสิทธิภาพเพียงพอต่อ การพัฒนาเศรษฐกิจอย่างรวดเร็วข้อเสียของระบบ ٣ . การวางแผนจากส่วนกลางเพื่อเศรษฐกิจแบบ ประสานประโยชน์ของรัฐกับเอกชนผสม ให้เกิดผลดีตอส่วนรวมนั้นในทาง ่ ปฏิบัติทำาได้ยาก ٤ . การบริหารงานของรัฐในกิจการ อุตสาหกรรมบางประเภท หรือ การ บริการจำานวนมากยังขาด ประสิทธิภาพ เมื่อเทียบกับการ บริหารงานของเอกชน แบบสั ง เกตพฤติ ก รรม การทำ า งานกลุ ่ ม 84
    • การ ชื ่ อ – การ การรั บ ร่ ว ม สกุ ล การ รวม ลำ า ความ แสดง ฟั ง ปรั บ ปรุ ของ ตั ้ ง ใจ ٢٠ ดั บ ร่ ว มมื อ ความ ความ งผล ผู ้ ร ั บ ทำ า งาน คะแน ที ่ คิ ด เห็ น คิ ด เห็ น งาน การ น กลุ ่ ม ประเมิ น ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน .เกณฑ์ ก ารให้ ค ะแนน ............./.................../................ดีมาก = 4ดี = 3พอใช้ = 2ปรับปรุง = 1เกณฑ์ ก ารตั ด สิ น คุ ณ ภาพ ช่ ว ง ระดั บ หมายเหตุ ครูอาจใช้วิธีการมอบ คะแนน คุ ณ ภา หมายให้หัวหน้ากลุ่ม พ เป็นผู้ประเมิน หรือให้ตวแทนกลุ่มผลัด ั 17 – 20 ดีมาก กันประเมิน 13 – 16 ดี หรือให้มีการประเมินโดยเพื่อน โดยตัว พอใช้ นักเรียนเอง 9 – 12 ٥–8 แผนการจั ด การเรี ย นรู ้ ท ี ่ ได้ ปรับปรุง ตามความเหมาะสมก็ ٢ เศรษฐศาสตร์ 85
    • หน่ ว ยการเรี ย นรู ้ ท ี ่ ٢ ระบบเศรษฐกิ จ ในชั ้ น มั ธ ยมศึ ก ษาโลกปั จ จุ บ ั น ปี ท ี ่ ٤-6เรื ่ อ ง ตลาดและการกำ า หนดราคาใน เวลา ٤ระบบเศรษฐกิ จ ชั ่ ว โมง สาระสำ า คั ญ /ความคิ ด รวบยอด ตลาดแต่ละประเภทต่างก็มีทั้งข้อดีและข้อเสียแตกต่างกัน ซึ่งการ กำาหนดราคาในตลาดเสรีนั้นมีปัจจัยสำาคัญหลายประการ ตั ว ชี ้ ว ั ด /จุ ด ประสงค์ ก ารเรี ย นรู ้ 2.1 ตั ว ชี ้ ว ั ด ส ٣.١ ม.٦/١-٤ อภิปรายการกำาหนดราคาและค่าจ้างใน ระบบเศรษฐกิจ ٢.٢ จุ ด ประสงค์ ก ารเรี ย นรู ้ ١) วิเคราะห์ข้อดีและข้อเสียของตลาดประเภทต่างๆ ได้ ٢) อธิบายการกำาหนดราคาตามอุปสงค์ อุปทาน การกำาหนดราคา ค่าจ้าง และกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องได้ ٣) อธิบายบทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและควบคุมราคาได้ สาระการเรี ย นรู ้ 3.1 สาระการเรี ย นรู ้ แ กนกลาง ١) ตลาดและประเภทของตลาด ข้อดีและข้อเสียของตลาด ประเภทต่างๆ ٢) การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน การกำาหนดราคา ในเชิงกลยุทธ์ที่มีในสังคมไทย ٣) การกำาหนดค่าจ้าง กฎหมายที่เกี่ยวข้อง และอัตราค่าจ้าง แรงงานในสังคมไทย ٤) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคา เพื่อการแจกจ่ายและจัดสรร ในทางเศรษฐกิจ 86
    • 3.2 สาระการเรี ย นรู ้ ท ้ อ งถิ ่ น - สมรรถนะสำ า คั ญ ของผู ้ เ รี ย น 4.١ ความสามารถในการสื ่ อ สาร ٤.٢ ความสามารถในการคิ ด - ทักษะการคิดวิเคราะห์ - ทักษะการคิดอย่างมีวิจารณญาณ - ทักษะการคิดแก้ปัญหา 4.٣ ความสามารถในการใช้ ท ั ก ษะชี ว ิ ต - กระบวนการทำางานกลุ่ม คุ ณ ลั ก ษณะอั น พึ ง ประสงค์ ١. ใฝ่เรียนรู้ ٢. มุ่งมั่นในการทำางาน กิ จ กรรมการเรี ย นรู ้ ( วิ ธ ี ส อนแบบบรรยาย วิ ธ ี ส อนโดยการจั ด การเรี ย นรู ้ แ บบ ร่ ว มมื อ : เทคนิ ค การจั ด ที ม แข่ ง ขั น (Team Games Tournament) , เทคนิ ค คู ่ ค ิ ด ) ชั ่ ว โมงที ่ 1. ครูให้นักเรียนช่วยกันยกตัวอย่างตลาดสินค้าในท้องถิ่นที่ นักเรียนรู้จักซึ่งอาจเป็นตลาดสินค้าในท้องถิ่นที่นักเรียนมี ภูมิลำาเนา หรือตลาดสินค้าในจังหวัดต่าง ๆ ที่นักเรียนเคยไปซื้อ ของหรือเที่ยว และให้ช่วยกันวิเคราะห์ความสำาคัญของตลาด 2. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจว่า ตลาดมีความหมาย 2 นัย คือ ตลาดสินค้าที่ผู้ซื้อผู้ขายมาติดต่อซือขายกัน และหมายถึง การ ้ ติดต่อกันระหว่างผู้ซื้อและผู้ขายในทางใดทางหนึ่งหรือหลายทาง ครูอธิบายเกี่ยวกับเรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ ในประเด็นต่อไป นี้ ١) ความสำาคัญของตลาดในระบบเศรษฐกิจ ٢) ขนาดของตลาด ٣) คนกลางในตลาด ٤) ประเภทของตลาด 87
    • 3. ครูแบ่งนักเรียนเป็นกลุ่ม กลุ่มละ 4 คน คละกันตามความสามารถ คือ เก่ง ปานกลางค่อนข้างเก่ง ปานกลางค่อนข้างอ่อน และ อ่อน และให้แต่ละกลุ่มศึกษาความรู้เพิ่มเติมเกี่ยวกับเรื่อง ตลาดใน ระบบเศรษฐกิจ จากหนังสือเรียน 4. นักเรียนแต่ละกลุ่ม ร่วมกันทำาใบงานที่ 2.1 เรื่อง ตลาดในระบบ เศรษฐกิจ โดยให้แต่ละคนปฏิบัติหน้าที่ ดังนี้ - สมาชิกคนที่ 1 มีหน้าที่อ่านคำาถามและแยกแยะประเด็นที่ โจทย์กำาหนด - สมาชิกคนที่ 2 วิเคราะห์หาแนวทางตอบคำาถามอธิบายให้ ได้มาซึ่งแนวคำาตอบ - สมาชิกคนที่ 3 รวมรวมข้อมูลและเขียนคำาตอบ - สมาชิกคนที่ 4 สรุปขั้นตอนทั้งหมด ตรวจคำาตอบ 5. สมาชิกแต่ละกลุ่มเริ่มทำาแบบฝึกหัดจากคำาถามข้อที่ 1 โดย สมาชิกคนที่ 1 เริ่มปฏิบัติหน้าที่อ่านคำาถามและแยกแยะประเด็นที่ โจทย์กำาหนด หรือสิ่งที่เป็นประเด็นสำาคัญของคำาถาม เมือถึง ่ คำาถามหรือโจทย์ข้อที่ 2 ก็เลื่อนให้สมาชิกคนที่ 2 เลื่อนขึ้นมาทำา หน้าที่แทนคนที่ 1 สมาชิกคนที่ 3 เลื่อนขึ้นมาทำาหน้าที่แทน สมาชิกคนที่ 2 สมาชิกคนที่ 4 เลื่อนขึ้นมาทำาหน้าที่แทนสมาชิก คนที่ 3 สมาชิกคนที่ 1 กลับมาทำาหน้าที่แทนสมาชิกคนที่ 4 หมุนเวียนเปลี่ยนหน้าที่กันไปเรื่อย ๆ จนครบคำาถาม ซึ่งรวมแล้ว สมาชิกทุกคนจะได้ทำาหน้าที่ทุกบทบาท สมาชิกทุกคนร่วมมือกันทำาแบบฝึกหัด หรือตอบคำาถามที่กำาหนด ไว้จนเสร็จเรียบร้อย มีการพึ่งพาอาศัยกัน ช่วยเหลือกัน และมี การอธิบายให้กันจนเข้าใจ จนสมาชิกทุกคนสามารถทำาแบบ ฝึกหัดได้ครบทุกคน 6. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยคำาตอบในใบงานที่ 2.1 จากนั้น ช่วยกันสรุปประเด็นสำาคัญเกี่ยวกับ เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ ชั ่ ว โมงที ่ 88
    • 1. ครูตั้งคำาถามให้นักเรียนตอบ ดังนี้ - นักเรียนจะตัดสินใจซื้อสินค้านั้นจะต้องคำานึงถึงเรื่องใดบ้าง - นักเรียนคิดว่าก่อนที่ผู้ผลิตจะผลิตสินค้าและบริการนั้นมี หลักในการตัดสินใจผลิตอย่างไร 2. ครูอธิบายให้นักเรียนเข้าใจเรื่อง การกำาหนดราคาตามอุปสงค์ และอุปทาน ในประเด็นต่อไปนี้ - ความหมายของอุปสงค์และอุปทาน - ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปสงค์ - ปัจจัยที่มีผลต่อการกำาหนดอุปทาน 3. ครูให้นักเรียนกลุ่มเดิมจับคู่กันเป็น 2 คู่ ศึกษาหาความรู้เพิ่มเติม จากหนังสือเรียน และจากหนังสือ อ่านเพิ่มเติม จากนั้นร่วมมือกันทำาใบงานที่ 2.2 เรื่อง การกำาหนด ราคา ٤. นักเรียนทั้ง 2 คู่ ของแต่ละกลุ่มผลัดกันเฉลยคำาตอบใบงานที่2.2 และตรวจสอบความถูกต้อง ٥. ครูและนักเรียนช่วยกันเฉลยคำาตอบในใบงานที่ 2.2 และสรุปประเด็นสำาคัญ ชั ่ ว โมงที ่ 1. ครูทบทวนความรู้ของนักเรียนเกี่ยวกับเรื่อง การกำาหนดราคา ตามอุปสงค์และอุปทาน โดยให้นักเรียนช่วยกันเล่าถึงปัจจัยสำาคัญ ที่มีผลต่อการกำาหนดอุปสงค์ และอุปทาน 2. ครูอธิบายความรู้ให้แก่นักเรียนในหัวข้อเรื่อง ต่อไปนี้ ١) หลักเกณฑ์ในการกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน ٢) การเปลี่ยนแปลงของราคาดุลยภาพและปริมาณดุลยภาพ ٣) ข้อดีและข้อเสียของการกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน ٤) การกำาหนดราคาในเชิงกลยุทธ์ที่มีในสังคมไทย ٥) ข้อดี – ข้อเสียของการกำาหนดราคาเชิงกลยุทธ์ในสังคมไทย ٦) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคา เพื่อการแจกจ่ายและจัดสรรในทาง เศรษฐกิจ ٧) การกำาหนดค่าจ้าง อัตราค่าจ้างแรงงานในสังคมไทยและ กฎหมายที่เกี่ยวข้อง ٣. นักเรียนศึกษาความรู้เพิ่มเติม จากหนังสือเรียน หนังสืออ่านเพิ่มเติม และแหล่งข้อมูลสารสนเทศ 89
    • ٤. นักเรียนกลุ่มเดิมแต่ละกลุ่มช่วยกันตั้งคำาถามจากความรู้ที่ได้ จากฟังครูอธิบายและจากการศึกษา ความรู้เพิ่มเติมโดยตั้งคำาถาม กลุ่มละ ١٠ ข้อ ٥. นักเรียนแต่ละกลุ่มจับสลากหมายเลขกลุ่ม แล้วผลัดกันถามคำาถามกลุ่มอื่น ดังนี้ - กลุ่มหมายเลข ١ เป็นฝ่ายถาม กลุ่มหมายเลข ٢ เป็นฝ่ายตอบ - กลุ่มหมายเลข ٢ เป็นฝ่ายถาม กลุ่มหมายเลข ٣ เป็นฝ่ายตอบ - กลุ่มหมายเลข ٣ เป็นฝ่ายถาม กลุ่มหมายเลข ٤ เป็นฝ่ายตอบ - กลุ่มหมายเลข ٤ เป็นฝ่ายถาม กลุ่มหมายเลข ٥ เป็นฝ่ายตอบ - กลุ่มหมายเลข ٥ เป็นฝ่ายถาม กลุ่มหมายเลข ١ เป็นฝ่ายตอบ กลุ่มที่มีหน้าที่ถามจะต้องเป็นผู้เฉลยคำาตอบโดยมีครูเป็นผู้ตรวจสอบความถูกต้อง ٦. ครูมอบหมายให้นักเรียนแต่ละกลุ่มไปทบทวนความรู้จากหนังสือเรียน และหนังสืออ่านเพิ่มเติม เพื่อเตรียมการแข่งขันตอบปัญหาในชั่วโมงต่อไป ชั ่ ว โมงที ่ ١. นักเรียนและครูช่วยกันจัดสถานที่สำาหรับการแข่งขันตอบ ปัญหา ดังนี้ - โต๊ะหมายเลข ١ เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับผู้เรียนที่มีความสามารถในระดับเก่ง - โต๊ะหมายเลข ٢ เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับผู้เรียนที่มีความสามารถในระดับปานกลาง (ค่อนข้าง เก่ง) - โต๊ะหมายเลข ٣ เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับผู้เรียนที่มีความสามารถในระดับปานกลาง (ค่อนข้าง อ่อน) - โต๊ะหมายเลข ٤ เป็นโต๊ะแข่งขันสำาหรับผู้เรียนที่มีความสามารถในระดับอ่อน โต๊ะหมายเลข ١ โต๊ะหมายเลข ٢ โต๊ะหมายเลข ٣ โต๊ะหมายเลข ٤ ١ ٢ ٣ ٤ 90
    • ١ ٢ ٣ ٤ ١ ٢ ٣ ٤ ในกรณีที่มีผู้เรียนจำานวนมาก โต๊ะหมายเลข ٤ ,٣ ,٢ ,١ อาจจะซำ้ากันหลายโต๊ะ เพื่อให้ผู้เรียนทุกคน ได้มีโอกาสแข่งขัน ٢. การจัดการแข่งขัน มีการจัดโต๊ะแข่งขันที่มีตัวแทนแต่ละกลุ่มซึ่งมีทั้งเก่ง ปานกลาง (ค่อนข้างเก่ง) ปานกลาง (ค่อนข้างอ่อน) อ่อน ครูจะจัดโต๊ะแข่งขันโดยกำาหนดให้ผู้เรียนแต่ละกลุ่ม ซึ่งมี ความสามารถแตกต่างกันแยกย้ายกันไปแข่งขันในโต๊ะที่จัดไว้ตามความสามารถ ตัวอย่างเช่น นักเรียนที่เก่งของแต่ละกลุ่มจะมาแข่งขันในโต๊ะที่จัดไว้สำาหรับคนเก่ง นักเรียนที่มีความสามารถ อยู่ในระดับปานกลาง (ค่อนข้างเก่ง) ของแต่ละกลุ่มก็จะมาแข่งขันกันในโต๊ะที่จัดไว้สำาหรับคนที่มี ความสามารถปานกลาง (ค่อนข้างเก่ง) นักเรียนที่มีความสามารถอยู่ในระดับปานกลาง (ค่อนข้าง อ่อน) ของแต่ละกลุ่มก็จะมาแข่งขันกันในโต๊ะที่จัดไว้ สำาหรับคนที่มีความสามารถอยู่ในระดับ ปานกลาง (ค่อนข้างอ่อน) ผู้เรียนที่มีความสามารถอยู่ในระดับอ่อนของแต่ละกลุ่มก็จะเข้าไป แข่งขันกันในโต๊ะที่จัดไว้สำาหรับคนที่มีความสามารถอยู่ในระดับอ่อน ٣. การดำาเนินการแข่งขันควรปฏิบัติตามขั้นตอน ดังนี้ ١) ครูแจกซองคำาถามให้ทุกโต๊ะ ซึ่งมีคำาถามเท่ากับจำานวนนักเรียน ซึ่งถ้ามีเวลามากอาจจะมี คำาถามเป็น ٢ หรือ ٣ เท่าของจำานวนนักเรียน โดยตอบเป็น ٢หรือ ٣ รอบก็ได้ ครูควรชี้แจง ให้นักเรียนทราบว่า ทุกคนจะผลัดกันเป็นผู้อ่านคำาถาม ขอให้อ่านช้าๆ ชัดๆ ผูอ่านคำาถามจะ ้ 91
    • มีหน้าที่อ่านคำาเฉลย และให้คะแนนผู้ที่ตอบถูก ตามลำาดับ ดังนั้นครูจะต้องมีคำาเฉลยที่ชัดเจน ใส่ซองให้นักเรียนควบคู่ไปกับคำาถาม อาจจะเริ่มขึ้นจากคำาถามง่ายๆ ไปถึงยากก็ได้ คำาถาม แต่ละข้อนั้นครูอาจจะเป็นผู้กำาหนดเวลาต่อข้อก็ได้ ٢) เริ่มการแข่งขัน  นักเรียนคนที่ ١ หยิบซองคำาถาม ١ ซอง เปิดอ่าน คำาถาม แล้ววางลงกลางโต๊ะ  นักเรียนอีก ٣ คน แข่งขันกันตอบคำาถาม โดยเขียนคำา ตอบลงในกระดาษคำาตอบของตนส่งให้คนอ่านคนที่ ١  คนที่อ่านคำาถามทำาหน้าที่ให้คะแนน ผู้ที่ตอบถูกได้ ٢ คะแนน ผู้ที่ตอบผิดได้ ٠ คะแนน  สมาชิกในทีมแข่งขันจะผลัดกันทำาหน้าที่อ่านคำาถาม จนคำาถามหมดโดยให้ทุกคนได้ตอบคำาถามจำานวนเท่า กัน  ให้ทุกคนรวมคะแนนของตนเอง โดยมีสมาชิกทุก คนในกลุ่มรับรองร่วมกันว่าถูกต้อง อาจจะให้เซ็นชื่อ รับรองด้วยก็ได้ และอาจจะมีการคิดคะแนนในรูปของ โบนัสได้ เช่น ผู้ที่ได้คะแนนสูงสุดในแต่ละโต๊ะจะได้โบนัส ١٠ คะแนน ผู้ที่ได้คะแนนรองอันดับ ١ ได้โบนัส ٨ คะแนน ผู้ที่ได้คะแนนรองอันดับ ٢ ได้โบนัส ٦ คะแนน ผู้ที่ได้คะแนนรองอันดับ ٣ ได้โบนัส ٤ คะแนน (ผูสอนอาจจะออกแบบการแข่งขันเป็นอย่างอื่น) ้ ٣) การให้คะแนนทีมผู้ชนะ ผู้ที่ไปทำาการแข่งขันจะกลับเข้ากลุ่มเดิม นำาคะแนนการแข่งขันแต่ละ คนมารวมกันเป็นคะแนนของทีม ทีมที่ได้คะแนนสูงสุดจะได้รับ รางวัล คือคำาชมเชย หรือการ ประกาศชมเชยบนป้ายนิเทศ ٤. ครูมอบหมายให้นักเรียนทำารายงานสรุปเรื่อง ระบบเศรษฐกิจ ในโลกปัจจุบัน โดยมีขอบข่ายดังนี้ 92
    • 1) การเปรียบเทียบผลดีและผลเสียของระบบเศรษฐกิจแบบต่าง ๆ 2) การเปรียบเทียบข้อดีและข้อเสียของตลาดประเภทต่าง ๆ 3) การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน 4) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการควบคุมราคาเพื่อ การแจกจ่าย • นักเรียนทำาแบบทดสอบหลังเรียน หน่วยการเรียนรู้ที่ ٢ การวั ด และประเมิ น ผล วิ ธ ี ก าร เครื ่ อ งมื อ เกณฑ์ตรวจใบงานที่ ٢.١ ใบงานที่ ٢.١ ร้อยละ ٦٠ ผ่าน เกณฑ์ตรวจใบงานที่ ٢.٢ ใบงานที่ ٢.٢ ร้อยละ ٦٠ ผ่าน เกณฑ์ประเมินรายงานสรุป แบบประเมินรายงานสรุป ระดับคุณภาพ ٢เรื่อง เรื่อง ผ่านเกณฑ์ระบบเศรษฐกิจในโลก ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน ปัจจุบันสังเกตพฤติกรรมการ แบบสังเกตพฤติกรรมการ ระดับคุณภาพ ٢ทำางานกลุ่ม ทำางานกลุ่ม ผ่านเกณฑ์ตรวจแบบทดสอบหลัง แบบทดสอบหลังเรียน ร้อยละ ٦٠ ผ่านเรียน เกณฑ์ สื ่ อ /แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 93
    • 8.1 สื ่ อ การเรี ย นรู ้ ١) หนังสือเรียน เศรษฐศาสตร์ ม.٤-ม.٦ 2) หนังสือค้นคว้าเพิ่มเติม (١) นราทิพย์ ชุติวงศ์ และชลดา จามรกุล. พื้นฐาน เศรษฐศาสตร์จุลภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะเศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2541. (٢) พอพันธ์ อุยยานนท์. พั ฒ นาการเศรษฐกิ จ ไทย ในประมวลสาระชุ ด วิ ช าไทยศึ ก ษา หน่ ว ยที ่ ٣ สาขาวิ ช าศิ ล ปศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ٢٥٤٦. (٣) รัตนา สายคณิต. การพั ฒ นาเศรษฐกิ จ ใน เอกสารการสอนชุ ด วิ ช าสั ง คมศึ ก ษา ٣ : เศรษฐศาสตร์ ส ำ า หรั บ ครู หน่ ว ยที ่ ١٤ สาขาวิ ช า ศึ ก ษาศาสตร์ มหาวิ ท ยาลั ย สุ โ ขทั ย - ธรรมาธิ ร าช. นนทบุรี :โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธร รมาธิราช,٢٥٤٦. (٤) รัตนา สายคณิต และคณะ. พื ้ น ฐานเศรษฐศาสตร์ มหภาค. กรุงเทพมหานคร : คณะ เศรษฐศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, ٢٥٤٠. (٥) วันรักษ์ มิ่งมณีนาคิน. หลั ก เศรษฐศาสตร์ ม หภาค. พิมพ์ครั้งที่ ١٤. กรุงเทพมหานคร : ٣) ใบงานที่ ٢.١ เรื่อง ตลาดในระบบเศรษฐกิจ ٤) ใบงานที่ ٢.٢ เรื่อง การกำาหนดราคา٨.2 แหล่ ง การเรี ย นรู ้ 1) ห้องสมุด 2) แหล่งข้อมูลสารสนเทศ http://www.bot.or.th http://www.mof.go.th http://www.idis.ru.ac.th http://www.mfa.go.th/business/1092.php http://www.itd.or.th/th/comment/reply/354 94
    • ชิ ้ น งาน/ภาระงาน (รวบยอด) รายงานสรุ ป เรื ่ อ ง ระบบเศรษฐกิ จ ในโลกปั จ จุ บ ั น คำ า ให้นักเรียนทำารายงานสรุปเรื่อง ระบบเศรษฐกิจในโลกปัจจุบัน โดยให้ครอบคลุม หัวข้อ ดังนี้ ١) การเปรียบเทียบผลดีและผลเสียของระบบเศรษฐกิจ แบบต่างๆ ٢) การเปรียบเทียบข้อดีและข้อเสียของตลาดประเภท ต่างๆ ٣) การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน ٤) บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและการ ควบคุมราคาเพื่อการแจกจ่าย 95
    • แบบประเมิ น รายงานสรุ ป เรื ่ อ ง ระบบ เศรษฐกิ จ ในโลกปั จ จุ บ ั นชื่อ ชั้น เลขที่ ลำ า คุ ณ ภาพผลงาน ดั บ รายการประเมิ น ٤ ٣ ٢ ١ ที ่ การเปรียบเทียบผลดีและผลเสียของระบบ ١ เศรษฐกิจต่างๆ การเปรียบเทียบข้อดีและข้อเสียของตลาด ٢ ประเภทต่างๆ ٣ การกำาหนดราคาตามอุปสงค์และอุปทาน บทบาทของรัฐในการแทรกแซงราคาและ ٤ การควบคุมราคา เพื่อการแจกจ่าย 96
    • ٥ การนำาเสนอผลงาน รวม ลงชื่อ..............................................................................ผู้ประเมินเกณฑ์ ก ารให้ ค ะแนนดีมาก = 4 ......................./.........................../........................ดี = 3พอใช้ = 2ปรับปรุง = 1เกณฑ์ ก ารตั ด สิ น คุ ณ ภาพ ช่ ว ง ระดั บ คะแนน คุ ณ ภา พ ١7-20 ดีมาก ١٦-١٣ ดี ١٢-٩ พอใช้ ٨-٥ ปรับปรุง ٢.١ เรื ่ อ ง ตลาดในระบบเศรษฐกิ จ คำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ 1. ตลาดมี ความสำาคัญ ต่อระบบ เศรษฐกิจ อย่างไร 97
    • 2. ปัจจัยสำาคัญที่มีผล ทำาให้ตลาดมีอาณาเขต หรือขอบข่ายกว้างขวาง เพียงใดนั้นขึ้น3. การแบ่งตลาดตามชนิด สินค้าแบ่งออกเป็น กี่ประเภท 98
    • 4. การแบ่งตลาดตามการ ดำาเนินการของผู้ขาย แบ่งออกเป็นกี่5. การแบ่งตลาดตามกลุ่ม ของผู้ซื้อ แบ่งออกเป็น กี่ประเภท อะไรบ้าง 99
    • 6. การแบ่งตลาดตามลักษณะ ของการแข่งขันแบ่งออก เป็นกี่ประเภทอะไรบ้าง7. ตลาดที่มีการแข่งขัน อย่างสมบูรณ์มีความ แตกต่างกับตลาดที่มี 100
    • ٢.١ เรื ่ อ ง ตลาดในระบบเศรษฐกิ จคำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนตอบคำาถามต่อไปนี้ ١. ผู้ผลิตทำาการผลิตสินค้าและบริการ ได้ตรงกับความต้องการของผู้บริโภค ช่วยลดความสิ้นเปลืองทรัพยากร ที่ ใช้ในการผลิตสินค้าที่เกินความ 1. ตลาดมี ต้องการลงได้ ความสำาคัญ 1. การคมนาคมและการสื่อสารสะดวก ٢. ผู้บริโภคมีมาตรฐานครองชีพสูงขึ้น ต่อระบบ ทันสมัย มีการพัฒนาและขยาย สามารถบริโภคสินค้าต่างๆ ทั้งอุปโภค เศรษฐกิจ ตัวอย่างกว้างขวาง บริโภค และสิ่งอำานวยความสะดวก อย่างไร 2. ลักษณะของสินค้า ถ้าสินค้ามีนำ้า ต่างๆ หนักเบา ขนาดเล็ก เน่าเสียได้ยาก ٣. ช่วยให้เศรษฐกิจของประเทศขยาย เคลื่อนย้ายได้ง่าย ตลาดจะมี ตัวสูงขึ้น กล่าวคือตลาดจะก่อให้เกิด อาณาเขตกว้างขวาง การจ้างงานในกิจกรรมทางการตลาด ประชาชนมีงานทำา มีรายได้สูงขึ้น ส่ง 3. ถ้ารัฐมีการเปิดประเทศมาก มีการ ผลต่อเศรษฐกิจของประเทศขยายตัว ใช้นโยบายการค้าเสรีกับประเทศต่างๆ ก็จะช่วยทำาให้ตลาดสินค้าของประเทศ กว้างขวาง 101
    • 2. ปัจจัยสำาคัญที่มีผล ทำาให้ตลาดมีอาณาเขต หรือขอบข่ายกว้างขวาง แบ่งเป็น 3 ประเภท คือ 1. ตลาดสินค้าอุปโภค บริโภค เป็น3. การแบ่งตลาด ตลาดที่มีการซื้อขายสินค้าอุปโภคตามชนิด บริโภคโดยผู้ซื้อนำาไปบริโภคโดยตรง สินค้าแบ่งออก 2. ตลาดปัจจัยการผลิต เป็นตลาดที่มีเป็น การซื้อขายปัจจัยการผลิตเพื่อนำาไป กี่ประเภท ใช้ในการผลิตสินค้าชนิดอื่น ๆ 3. ตลาดเงินและตลาดทุนเป็นตลาดที่มี การติดต่อตกลงกันเรื่องเงินและทุน แบ่งเป็น ٢ ประเภท คือ ١. ตลาดขายส่ง เป็นตลาดที่มีการขาย สินค้าครั้งละมากๆ โดยจำาหน่ายให้กับ พ่อค้าคนกลางเพื่อนำาสินค้าไปจำาหน่าย โดยตรงให้ผู้บริโภคอีกครั้งหนึ่ง ٢. ตลาดขายปลีก เป็นตลาดที่มีการ ขายสินค้าให้แก่ผู้บริโภคโดยตรง 102
    • 4. การแบ่งตลาดตามการ ดำาเนินการของผู้ขาย แบ่งออกเป็นกี่ แบ่งเป็น ٥ ประเภท คือ ١. ตลาดผู้บริโภค เป็นกลุ่มของผู้ บริโภคที่เป็นบุคคลหรือครัวเรือนที่ซื้อ สินค้าไปเพื่ออุปโภคบริโภคในครัวเรือน ٢. ตลาดผู้ผลิต เป็นการซื้อสินค้าของผู้5. การแบ่งตลาด ผลิตเพื่อนำาไป แปรรูปหรือใช้ในการตามกลุ่ม ผลิตสินค้าเพื่อจำาหน่ายอีกทอดหนึ่ง ของผู้ซื้อ แบ่ง ٣. ตลาดผู้ขายต่อ เป็นการซื้อสินค้าออกเป็น ของผู้ประสงค์จะนำาสินค้าไปขายต่อ กี่ประเภท อะไร โดยหวังผลกำาไรอีกทอดหนึ่ง แบ่ตลาดรัฐบาล เป็นการซื้อสินค้าของ ٤. งเป็น ٢ ประเภท คือบ้าง ١. ตลาดที่มีการแข่งา นอย่างสมบูรณ์ หน่วยราชการเพื่อนำขัไปใช้ในองค์การ เป็นตลาดที่มีผู้ซื้อผูขายจำานวนมาก ต่างๆ ้ สินตลาดระหว่างประเทศ ักษณะอย่า้อ ٥. ค้าที่ซื้อขายจะต้องมีล เป็นการซื ง เดียวกัน ผู า ื้อและผู้ข ผู้ซื้อหรือผูขาย สินค้าระหว่้ซงประเทศายรอบรู้สภาวะ ้ ตลาด การติดต่อซืหรือรัฐบาลก็ได้ วย อาจจะเป็นเอกชน ้อขายสะดวก หน่ ธุรกิจสามารถเข้าหรือออกจากธุรกิจ การค้าโดยเสรี ٢. ตลาดที่มีการแข่งขันอย่างไม่สมบูรณ์ ได้แก่ ตลาดผูกขาดมีผู้ขายเพียงราย เดียว ตลาดกึ่งแข่งขันกึ่งผูกขาด ตลาด ผูขายน้อยราย ้ 103
    • 6. การแบ่งตลาดตามลักษณะ ของการแข่งขันแบ่งออก เป็นกี่ประเภทอะไรบ้าง ตลาดที่มีการแข่งขันอย่างสมบูรณ์ ราคาสินค้ามีราคาเดียวกันหมด ผู้ขาย คนใดขายเกินราคาตลาด ผูซื้อจะไป้ ซือสินค้าอื่น ผู้ซื้อและผู้ขายจะไม่มี ้ อิทธิพลต่อราคาสินค้า7. ตลาดที่มีการ ตลาดแข่งขันไม่สมบูรณ์นั้น ผู้ขายมักมีแข่งขัน อิทธิพลในการกำาหนดราคาและปริมาณ อย่างสมบูรณ์มี การขาย ผู้ซอมีอำานาจในการต่อรอง ื้ความ ราคาได้น้อย แตกต่างกับตลาดที่มี 104
    • ٢.٢ เรื ่ อ ง การกำ า หนดราคาตอนที ่ ١คำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนอธิบายข้อความ / คำา ต่อไปนี้ 1. อุปสงค์ ( Demand ) 2. อุปสงค์ แต่ละ บุคคล 105
    • 3. อุปสงค์ ตลาด4. กฎของอุปสงค์(Law ofDemand)5. อุปทาน (Supply) 106
    • 6. กฎของ อุปทาน (Law of Supply)ตอนที ่ ٢คำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนอ่านบทสนทนา และกรณีศึกษา แล้วตอบคำาถาม ชุ ด การประชุมคณะกรรมการกลุ่มบริษัทอุตสาหกรรมผลิตสินค้าไทยจัดขึ้นเมื่อสิ้นปีเพื่อหาแนวทางพัฒนาธุรกิจของบริษัท สมาชิกในที่ประชุมต่างก็เล่าปัญหาเป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ธเนศ : ปีนี้อากาศหนาวนานกว่าทุกปีและลมหนาวก็มาเร็ว ทำาให้บริษัทขงผมผลิตผ้าห่มและเสื้อ กันหนาวมากกว่าทุกปี ชาญชัย : ระยะนี้นำ้ามันเบนซินและก๊าซมีราคาแพงขึ้นกว่าเดิมมากเลยทำาให้ยอดขายรถยนต์ในช่วง ٣ - ٢ เดือนนี้ลดลงมาก กอบศักดิ์ : ผมอ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์รู้ว่าปัจจุบันนี้ประชาชนที่ใช้รถนิยมใช้แก๊สเอนจีวีมากขึ้น เพราะนำ้ามันราคาแพงขึ้น อานนท์ : บริษัทจำาหน่ายเครื่องสำาอางที่ผมเป็นผู้จัดการฝ่ายขายนั้น เรามีพนักงานขายตรงยังผู้ซื้อ โดยตรงจะมียอดจำาหน่ายสูงในแถบโรงงานเย็บเสื้อผ้าโรงงานสิ่งทอ เพราะสินค้าของเรา ราคาถูกกว่ายี่ห้ออื่นและในโรงงานเหล่านั้นมีพนักงานหญิงมาก ลีลาวดี : สินค้ากางเกงยีนที่บริษัทสตาร์ เป็นตัวแทนจำาหน่ายนั้นขายดีตลอดปี เพราะเรามีการ โฆษณามาก ถึงแม้ว่าราคาแพงแต่คนก็นิยมซื้อ โดยเฉพาะปีนี้เศรษฐกิจของประเทศดีกว่า 107
    • ทุกปี ประชาชนรายได้มากขึ้นก็มีเงินซื้อสินค้าคุณภาพดีแต่ราคาแพง คำ า ถา การสนทนาของคณะกรรมการกลุ่มบริษัทอุตสาหกรรมผลิตสินค้าไทย แสดงถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการซื้อสินค้าอย่างไรบ้าง คำ า ตอบ ชุ ด กรณี ศ ึ ก ษาเรื ่ อ ง โรงงานนำ ้ า ตาล โรงงานผลิตนำ้าตาลแสงชัย ผลิตนำ้าตาลมากขึ้นกว่าทุกปี เพราะราคานำ้าตาลในตลาดมีราคาสูงขึ้นมาก และมีนโยบายผลิตนำ้าตาลทรายแดงมากขึ้นโดยลดปริมาณการผลิตนำ้าตาลทรายขาวให้น้อยลง มีการนำาเครื่องจักรมาใช้ในการผลิตกล่องและบรรจุนำ้าตาลลงกล่องส่งไปขายยังตลาด ทำาให้ปริมาณการผลิตกล่องใส่นำ้าตาลมากพอต่อความต้องการ นอกจากนั้นยังมีผลทำาให้ต้นทุนการผลิตตำ่า เมื่อสิ้นปีทางฝ่ายบัญชีสรุปผลกำาไรของบริษัทมากกว่าปีก่อน ๆ ถึง ٣٠ % ในอดีตโรงงานนำ้าตาลแสงชัยเคยขาดทุนติดต่อกันถึง ٣ ปีเนื่องจากมีวิกฤตราคานำ้ามันในตลาดโลกสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นพวกคนงานขอขึ้นราคาค่าจ้างจึงทำาให้โรงงานต้องลดปริมาณการผลิตนำ้าตาลลง แต่ยังไม่ปิดกิจการ แต่โรงงานนำ้าตาลอื่น ๆ พากันปิดกิจการลงหลายแห่ง ทำาให้ปริมาณนำ้าตาลในตลาดลดน้อยลงซึ่งเป็นผลดีตอโรงงานผลิตนำ้าตาลแสงชัยที่ไม่มีคู่แข่ง เป็นส่วนหนึ่งที่ทำาให้ ่โรงงานสามารถฟื้นกิจการได้เร็วขึ้น คำ า ถา 108
    • จากการศึกษา แสดงถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการผลิตนำ้าตาลของโรงงานนำ้าตาลแสงชัยอย่างไรบ้าง คำ า ตอบ ٢.٢ เรื ่ อ ง การกำ า หนดราคาตอนที ่ ١คำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนอธิบายข้อความ / คำา ต่อไปนี้ ความเต็มใจและความ 1. อุปสงค์ สามารถของผู้ซื้อ ในการ จ่ายเงินซื้อสินค้าในปริมาณ ( Demand ) ต่างๆ ณ ระดับราคาต่างๆ กัน ของสินค้าชนิดนั้น ๆ ใน ช่วงเวลาใดเวลาหนึ่ง เป็นการศึกษาพฤติกรรมใน 2. อุปสงค์ การซื้อสินค้าและบริการของ แต่ละ บุคคลใดบุคคลหนึ่งในช่วง บุคคล เวลาใดเวลาหนึ่ง 109
    • เป็นการศึกษาพฤติกรรมใน การซื้อสินค้าและบริการของ 3. อุปสงค์ ทุกคนในตลาดร่วมกัน ใน ตลาด ช่วงเวลาใด เวลาหนึ่ง ถ้าราคาสินค้าหรือบริการใด ๆ4. กฎของ ความต้องการซื้อสินค้าและอุปสงค์(Law of จะลดน้อยลง ถ้าราคาสินค้าหรือDemand) ลดลง ความต้องการซื้อสินค้า ปริมาณสินค้าและบริการที่ผู้ ผลิตหรือผู้ขายพร้อมที่จะผลิต ออกขาย ณ ระดับราคาต่างๆ5. อุปทาน ภายในระยะเวลาที่กำาหนด (Supply) 110
    • ถ้าราคาสินค้าหรือบริการใด ๆ เพิ่มขึน ผูผลิตจะผลิต ้ ้ 6. กฎของ สินค้าออกมาจำาหน่ายเพิ่มขึ้น อุปทาน (Law of ถ้าราคาสินค้าหรือบริการใด Supply) ๆ ลดลง ผู้ผลิตจะผลิตสินค้าออกมาตอนที ่ ٢คำ า ชี ้ แ จง ให้นักเรียนอ่านบทสนทนา และกรณีศึกษา แล้วตอบคำาถาม ชุ ด การประชุมคณะกรรมการกลุ่มบริษัทอุตสาหกรรมผลิตสินค้าไทยจัดขึ้นเมื่อสิ้นปีเพื่อหาแนวทางพัฒนาธุรกิจของบริษัท สมาชิกในที่ประชุมต่างก็เล่าปัญหาเป็นการแลกเปลี่ยนประสบการณ์ ธเนศ : ปีนี้อากาศหนาวนานกว่าทุกปีและลมหนาวก็มาเร็ว ทำาให้บริษัทของผมผลิตผ้าห่มและเสื้อ กันหนาวมากกว่าทุกปี ชาญชัย : ระยะนี้นำ้ามันเบนซินและก๊าซมีราคาแพงขึ้นกว่าเดิมมากเลยทำาให้ยอดขายรถยนต์ในช่วง ٣ - ٢ เดือนนี้ลดลงมาก กอบศักดิ์ : ผมอ่านข่าวจากหนังสือพิมพ์รู้ว่าปัจจุบันนี้ประชาชนที่ใช้รถนิยมใช้แก๊สเอนจีวีมากขึ้น เพราะนำ้ามันราคาแพงขึ้น อานนท์ : บริษัทจำาหน่ายเครื่องสำาอางที่ผมเป็นผู้จัดการฝ่ายขายนั้น เรามีพนักงานขายตรงยังผู้ซื้อ โดยตรง จะมียอดจำาหน่ายสูงในแถบโรงงานเย็บเสื้อผ้าโรงงานสิ่งทอ เพราะสินค้าของ เราราคาถูกกว่ายี่ห้ออื่น และในโรงงานเหล่านั้นมีพนักงานหญิงมาก 111
    • ลีลาวดี : สินค้ากางเกงยีนที่บริษัทสตาร์ เป็นตัวแทนจำาหน่ายนั้นขายดีตลอดปี เพราะเรามีการ โฆษณามาก ถึงแม้ว่าราคาแพงแต่คนก็นิยมซื้อ โดยเฉพาะปีนี้เศรษฐกิจของประเทศดีกว่า ทุกปี ประชาชนรายได้มากขึ้นก็มีเงินซื้อสินค้าคุณภาพดีแต่ราคาแพง คำ า ถา การสนทนาของคณะกรรมการกลุ่มบริษัทอุตสาหกรรมผลิตสินค้าไทย แสดงถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการซื้อสินค้าอย่างไรบ้าง คำ า ตอบ١. การเปลี่ยนแปลงของภูมิอากาศมีผลต่อการผลิตสินค้าเสื้อกันหนาว٢. ราคาสินค้าสูงขึ้น ปริมาณการซื้อจะลดลง และมีการเปลี่ยนแปลงชนิดของสินค้า٣ . องค์ประกอบของประชากรเกี่ยวกับเรื่องเพศมีผลต่อความต้องการสินค้าและบริการแตกต่างกัน٤ . รายได้เฉลี่ยของประชากรสูงขึ้นทำาให้สามารถบริโภคสินค้าราคาแพงและคุณภาพดีได้มากขึ้น ชุ ด กรณี ศ ึ ก ษาเรื ่ อ ง โรงงานนำ ้ า ตาล โรงงานผลิตนำ้าตาลแสงชัย ผลิตนำ้าตาลมากขึ้นกว่าทุกปี เพราะราคานำ้าตาลในตลาดมีราคาสูงขึ้นมาก และมีนโยบายผลิตนำ้าตาลทรายแดงมากขึ้นโดยลดปริมาณการผลิตนำ้าตาลทรายขาวให้น้อยลง มีการนำาเครื่องจักรมาใช้ในการผลิตกล่องและบรรจุนำ้าตาลลงกล่องส่งไปขายยังตลาด ทำาให้ปริมาณการผลิตกล่องใส่นำ้าตาลมากพอต่อความต้องการ นอกจากนั้นยังมีผลทำาให้ต้นทุนการผลิตตำ่า เมื่อสิ้นปีทางฝ่ายบัญชีสรุปผลกำาไรของบริษัทมากกว่าปีก่อน ๆ ถึง ٣٠ % ในอดีตโรงงานนำ้าตาลแสงชัยเคยขาดทุนติดต่อกันถึง ٣ ปีเนื่องจากมีวิกฤตราคานำ้ามันในตลาดโลกสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว นอกจากนั้นพวกคนงานขอขึ้นราคาค่าจ้างจึงทำาให้โรงงานต้องลดปริมาณการผลิตนำ้าตาลลง แต่ยังไม่ปิดกิจการ แต่โรงงานนำ้าตาลอื่น ๆ พากันปิด 112
    • กิจการลงหลายแห่ง ทำาให้ปริมาณนำ้าตาลในตลาดลดน้อยลงซึ่งเป็นผลดีตอโรงงานผลิตนำ้าตาลแสงชัยที่ไม่มีคู่แข่ง เป็นส่วนหนึ่งที่ทำาให้ ่โรงงานสามารถฟื้นกิจการได้เร็วขึ้น คำ า ถา จากการศึกษา แสดงถึงปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการผลิตนำ้าตาลของโรงงานนำ้าตาลแสงชัยอย่างไรบ้าง คำ า ตอบ١. ราคาสินค้าเพิ่ม คือ ราคานำ้าตาลสูงขึ้นทำาให้ผลิตนำ้าตาลมากขึ้น٢. เป้าหมายของผู้ผลิต คือ นโยบายหรือเป้าหมายการผลิตนำ้าตาลของโรงงาน ทำาให้ผลิตนำ้าตาลทรายแดงมีจำานวนมาก และลดการผลิตนำ้าตาลทรายขาว٣. การเปลี่ยนแปลงเทคนิคการผลิต คือ มีการปรับปรุงเทคนิคหรือเทคโนโลยีของการผลิตกล่องสำาหรับบรรจุนำ้าตาลทำาให้ต้นทุนการผลิตตำ่า٤. ราคาปัจจัยการผลิต คือ ราคานำ้ามันสูงขึ้น และค่าแรงงานสูงขึ้นมีผลกระทบต่อการผลิตนำ้าตาลมีการลดการผลิตลง٥. จำานวนผู้ผลิต คือ เมือโรงงานนำ้าตาลหยุดกิจการหลายแห่ง ทำาให้ ่สินค้าคือนำ้าตาลลดลง แบบสั ง เกตพฤติ ก รรม การทำ า งานกลุ ่ ม 113
    • การ ชื ่ อ – การ การรั บ ร่ ว ม สกุ ล การ รวม ลำ า ความ แสดง ฟั ง ปรั บ ปรุ ของ ตั ้ ง ใจ ٢٠ ดั บ ร่ ว มมื อ ความ ความ งผล ผู ้ ร ั บ ทำ า งาน คะแน ที ่ คิ ด เห็ น คิ ด เห็ น งาน การ น กลุ ่ ม ประเมิ น ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ٤ ٣ ٢ ١ ลงชื่อ...................................................ผู้ประเมิน .เกณฑ์ ก ารให้ ค ะแนน ............./.................../................ดีมาก = 4ดี = 3พอใช้ = 2ปรับปรุง = 1เกณฑ์ ก ารตั ด สิ น คุ ณ ภาพ หมายเหตุ ครูอาจใช้วิธีการมอบ ช่ ว ง ระดั บ หมายให้หัวหน้ากลุ่ม คะแนน คุ ณ ภา เป็นผู้ประเมิน หรือให้ตวแทนกลุ่มผลัด ั พ กันประเมิน 17 – 20 ดีมาก หรือให้มีการประเมินโดยเพื่อน โดยตัว 13 – 16 ดี นักเรียนเอง 9 – 12 พอใช้ ตามความเหมาะสมก็ได้ ٥–8 ปรับปรุง 114