Your SlideShare is downloading. ×
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com   ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file                       /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

МУ-ын 2009-2011 оны төсвийн төсөл www.GELEGJAMTS.org, www.gelegjamts.blogspot.com ТА ТАТАЖ АВАХ БОЛОМЖТОЙ... get file /http://www.iltod.gov.mn-ээс татаж авав/

50,866

Published on

Published in: Education, Technology
4 Comments
9 Likes
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
50,866
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
285
Comments
4
Likes
9
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÀÐ ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË Óëààíáààòàð õîò 2008.09.30
  • 2. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË I. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÈÉÍ ÒªÑªË 9 I.1. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéí ¿çýë áàðèìòëàë 10 I.2. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéí ¿çýë áàðèìòëàë 13 I.3. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéí ¿çýë áàðèìòëàë 15 I.4. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñºë 17 I.5. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñºë 22 I.6. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñºë 23 I.7. Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñëèéí ¿çýë áàðèìòëàë 25 I.8. Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñºë 26 I.9. Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñëèéí òàíèëöóóëãà 27 I.10. Çàñãèéí ãàçðûí õóðàëäààíû òýìäýãëýë 28 II. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌÀÊÐÎ ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ 2008 ÎÍÛ ÓÐÄÜ×ÈËÑÀÍ ÒªËªÂ 29 II.1. Ìîíãîë Óëñûí ìàêðî ýäèéí çàñãèéí 2008 îíû óðüä÷èëñàí òºëºâ 30 II.2. Ìîíãîë Óëñûí ìàêðî ýäèéí çàñãèéí 2009 îíû õàíäëàãà, 2010-2011 îíû òºñººëºë 32 III. ÒªÑÂÈÉÍ ªÍªªÃÈÉÍ ÁÀÉÄÀË 35 III.1. Òºñâèéí îðëîãî, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 36 III.2. Òºñâèéí óðñãàë çàðëàãà, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 53 III.3. Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺠îðóóëàëò, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 59 III.4. Äàìæóóëàí çýýëä¿¿ëñýí çýýëèéí ýðãýí òºëºëò, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 68 III.5. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëõ ñàí, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 69 III.6. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàí, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë 70 IV. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÁÎÄËÎÃÎ, ÇÎÐÈËÒ 71 IV.1. Ìàêðî ýäèéí çàñàãò òóëãàð÷ áóé áýðõøýýë¿¿ä 72 IV.2. Èíôëÿöèéí ºñºëò, ò¿¿íä òºñâèéí çàðëàãûí ¿ç¿¿ëýõ íºëººëºë 74 IV.3. Èíôëÿöèéã áóóðóóëàõ òàëààð àâ÷ õýðýãæ¿¿ëñýí àðãà õýìæýý, ò¿¿íèé ¿ð ä¿í 75 IV.4. Òºñâèéí õóìèõ áîäëîãî 79 IV.5. Òºñâèéí áîäëîãûí ÷èãëýëýýð öààøèä áàðèìòëàõ çàð÷èì, àðãà÷ëàë 81
  • 3. IV.6. Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí á¿òýö, á¿ðýëäýõ¿¿í, òºñâèéí íýãäìýë áàéäàë 83 IV.7. Òºñâèéí øèíý÷ëýë 84 IV.7.1. Òºñâèéí õàðèóöëàãûí òîãòîëöîî 87 V. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË, 2010-2011 ÎÍÛ ÒªÑªªËªË 91 V.1. Òºñâèéí òýíöýë 92 V.1.1. Òºñâèéí íèéò òýíöýë, ò¿¿íèé õàíäëàãà 92 V.1.2. Óóë óóðõàéí ñàëáàðûã õàìðóóëàëã¿éãýýð òîîöñîí òºñâèéí òýíöýë, ýðñäýë 93 V.2. Òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäëèéã õýðõýí õàíãàæ áóé òàëààð 95 V.3. Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí 2010-2011 îíû òºñººëºë, øèíý àðãà õýìæýýã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ áîëîìæ 96 V.4. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãûí òºñºë, 2010-2011 îíû õàíäëàãà 97 V.4.1. Òºñâèéí îðëîãûí áîäëîãî, çàð÷èì 97 V.4.2. Òàòâàðûí îðëîãî 102 V.4.2.1. Àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàð 102 V.4.2.2. Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàð 103 V.4.2.3. Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàð 103 V.4.2.4. Íèéãìèéí äààòãàëûí øèìòãýëèéí îðëîãî 103 V.4.2.5. ªì÷èéí òàòâàð 103 V.4.2.6. Íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàð 103 V.4.2.7. Îíöãîé àëáàí òàòâàð 104 V.4.2.8. Òóñãàé çîðèóëàëòûí îðëîãî 106 V.4.2.9. Ãààëèéí àëáàí òàòâàð 106 V.4.2.10. Áóñàä òàòâàð (òºëáºð, õóðààìæ) 106 V.4.3. Òàòâàðûí áóñ îðëîãî 107 V.4.4. Ãàäààä òóñëàìæèéí îðëîãî 109 V.4.5. ªì÷ õóâü÷ëàëûí îðëîãî 109 V.4.6. Ýäèéí çàñàã äàõü òàòâàðûí à÷ààëàë 109 V.4.7. Òàòâàðûí õºíãºëºëò, ÷ºëººëºëòèéí òàëààð 110 V.4.8. Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçðààñ ºíººã õ¿ðòýë áàéãóóëñàí äàâõàð òàòâàðûí õýëýëöýýðèéí ¿ð ä¿íãèéí òàëààð 111 V.4.9. Îðëîãî òºâëºð¿¿ëýëòýä òóëãàð÷ áîëçîøã¿é ýðñäýë 112 V.4.10. Çàñãèéí ãàçðààñ áàéãóóëñàí òîãòâîðòîé áàéäëûí ãýðýýí¿¿äèéí òàëààð 113 V.4.11. Òºñâèéí îðëîãûí öààøäûí õàíäëàãà 2010-2011 îíä 113 V.5. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí óðñãàë çàðëàãûí òºñºë, 2010-2011 îíû õàíäëàãà 116 V.5.1. Áàðèìòëàõ çàð÷èì, ÷èãëýë 116 V.5.2. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí óðñãàë çàðëàãûí òºñºë 117 V.5.3. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí óðñãàë çàðëàãûí á¿òýö 117 V.5.4. Öàëèí, òýòãýâýð, òýòãýìæèéí áîäëîãî 119 V.5.5. Òºñâèéí áàéãóóëëàãà, ò¿¿íèé îðîí òîî 121 V.5.6. Íèéãìèéí õàëàìæèéí àðãà õýìæýý, òýäãýýðèéã íýãòãýõ øààðäëàãà 122 V.5.7. Çàñàã çàõèðãààíû ò¿âøèí õîîðîíäûí òºñâèéí õàðèëöàà 122 V.5.8. Òîãòìîë çàðäëûí ¿íý, òàðèôûí ººð÷ëºëòèéí òàëààð 123
  • 4. V.6. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, öààøäûí õàíäëàãà 124 V.6.1. Òºñâèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí áîäëîãî, çàð÷èì 124 V.6.2. Õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñâèéí òºñºë (ñàëáàðààð) 126 V.6.2.1. Ýðäýñ áàÿëàã, ýð÷èì õ¿÷íèé ñàëáàð 126 V.6.2.2. Àâòî çàì, òýýâðèéí ñàëáàð 127 V.6.2.3. Áàðèëãà, õîò áàéãóóëàëòûí ñàëáàð 129 V.6.2.4. Õ¿íñ, õºäºº àæ àõóé, õºíãºí ¿éëäâýðèéí ñàëáàð 129 V.6.2.5. Áàéãàëü îð÷íû ñàëáàð 130 V.6.2.6. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàð 131 V.6.2.7. Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ñàëáàð 133 V.6.2.8. Áóñàä ñàëáàð 135 V.6.2.8.1. ׺뺺ò á¿ñ 135 V.6.2.8.2. Ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí òàëààð 135 V.6.2.8.3. Îíöãîé áàéäëûí àëáàíû òàëààð 136 V.6.2.8.4. Íèéñëýëèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí òàëààð 137 V.6.3. Ãàäààä çýýë, òóñëàìæààð õýðýãæèõ òºñë¿¿äèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí ÷àíàðòàé àðãà õýìæýýí¿¿ä 138 V.6.4. Õºðºí㺠îðóóëàëòûã øèíãýýõ ÷àäâàðûí òàëààð ñóäàëãàà 139 V.6.5. Õºðºí㺠îðóóëàëòûí äóíä õóãàöààíû õàíäëàãà 141 V.7. Çàñãèéí ãàçðûí 2009 îíû çýýë, àøèãëàëò, áóöààí òºëºëòèéí òºëºâëºãººíèé òºñºë 141 V.7.1. Ãàäààä çýýëèéí àøèãëàëò 142 V.7.1.1. Àâòî çàìûí ñàëáàð 143 V.7.1.2. Áîëîâñðîëûí ñàëáàð 145 V.7.1.3. Çàñàãëàëûí ñàëáàð 145 V.7.1.4. Íèéãìèéí õàìãààëàë, ÿäóóðëûí ñàëáàð 145 V.7.1.5. Îðîí ñóóö, íèéòèéí àæ àõóéí ñàëáàð 146 V.7.1.6. Ñàíõ¿¿, ýäèéí çàñãèéí ñàëáàð 147 V.7.1.7. Òýýâðèéí ñàëáàð 147 V.7.1.8. Õàðèëöàà, õîëáîîíû ñàëáàð 148 V.7.1.9. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàëáàð 148 V.7.1.10. Ýð÷èì õ¿÷íèé ñàëáàð 148 V.7.2. Ãàäààä çýýëèéí áóöààí òºëºëò 150 V.7.3. Äîòîîä çýýëëýãýý 150 V.7.3.1. Çàñãèéí ãàçðûí õÿìäðóóëñàí ¿íýò öààñ 150 V.7.3.2. Çàñãèéí ãàçðûí áîíä 150 VI. ÍÈÉÃÌÈÉÍ ÄÀÀÒÃÀËÛÍ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË 151 VI.1. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí ºíººãèéí áàéäàë, óðò õóãàöààíû ýðñäýë 152 VI.1.1. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí îðëîãî á¿ðäýëò, øèìòãýëèéí õóâü õýìæýýã øèíý÷ëýí òîãòîîñîí òóõàé 152 VI.1.2. Òýòãýâðèéí íýðèéí äàíñàíä øèëæèõ àæëûí ÿâöûí òàëààð 153 VI.1.3. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãóóäûí ÷ºëººò ¿ëäýãäëèéí óäèðäëàãûí òóõàé 154 VI.1.4. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí õºðºíãèéí ìåíåæìåíòèéã ñàéæðóóëàõ òóõàé 155
  • 5. VI.1.5.Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãóóäûí óðò õóãàöààíû ýðñäýë 155 VI.1.6.Òýòãýâðèéí äààòãàëûí òîãòîëöîîíû øèëæèëòèéí ñòðàòåãè 156 VI.1.7.Çàñãèéí ãàçðààñ íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí ºìíº õ¿ëýýõ ñàíõ¿¿ãèéí ¿¿ðýã 157 VI.1.8.Áîëîâñðîíãóé áîëãîõ øààðäëàãàòàé õóóëü ýðõ ç¿éí îð÷èí, áàéãóóëëàãûí òîãòîëöîî, äýä á¿òýö 157 VI.2. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 òºñâèéí òºñëèéí òóõàé 158 VII. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛà ժÃƯ¯ËÝÕ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË, 2010-2011 ÎÍÛ ÒªÑªªËªË 159 VIII. ÒªÑÂÈÉÍ ÅЪÍÕÈÉËªÍ ÇÀÕÈÐÀÃ×ÄÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË (ÕªÒªËÁªÐÒ ÑÓÓÐÈËÑÀÍ) 161 VIII.1. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí Òàìãûí ãàçðûí äàðãûí òºñâèéí áàãö 162 VIII.2. Óëñûí Èõ Õóðëûí Òàìãûí ãàçðûí äàðãûí òºñâèéí áàãö 164 VIII.3. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëèéí Öýöèéí äàðãûí òºñâèéí áàãö 165 VIII.4. Óëñûí äýýä ø¿¿õèéí Åðºíõèé ø¿¿ã÷èéí òºñâèéí áàãö 167 VIII.5. Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºëèéí äàðãûí òºñâèéí áàãö 170 VIII.6. Óëñûí Åðºíõèé Ïðîêóðîðûí òºñâèéí áàãö 174 VIII.7. ¯íäýñíèé Àþóëã¿éí Áàéäëûí Ǻâëºëèéí Íàðèéí áè÷ãèéí äàðãûí òºñâèéí áàãö 177 VIII.8. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé ñàéäûí òºñâèéí áàãö 178 VIII.9. Ìîíãîë Óëñûí Òýðã¿¿í Øàäàð ñàéäûí òºñâèéí áàãö 183 VIII.10. Ìîíãîë Óëñûí Øàäàð ñàéäûí òºñâèéí áàãö 186 VIII.11. Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçðûí äàðãûí áàãö 190 VIII.12. Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéäûí áàãö 193 VIII.13. Ñàíãèéí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 195 VIII.14. Õóóëü ç¿é, äîòîîä õýðãèéí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 199 VIII.15. Áàéãàëü îð÷èí, àÿëàë æóóë÷ëàëûí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 228 VIII.16. Áàòëàí õàìãààëàõ ñàéäûí òºñâèéí áàãö 234 VIII.17. Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ñàéäûí òºñâèéí áàãö 244 VIII.18. Çàì òýýâýð, áàðèëãà, õîò áàéãóóëàëòûí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 259 VIII.19. Ýðäýñ áàÿëàã, ýð÷èì õ¿÷íèé ñàéäûí òºñâèéí áàãö 261 VIII.20. Íèéãìèéí õàìãààëàë, õºäºëìºðèéí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 268 VIII.21. Õ¿íñ, õºäºº àæ àõóé, õºíãºí ¿éëäâýðèéí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 285 VIII.22. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéäûí òºñâèéí áàãö 294 VIII.23. Òºðèéí àëáàíû çºâëºëèéí äàðãûí òºñâèéí áàãö 307 VIII.24. Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû äàðãûí òºñâèéí áàãö 308 VIII.25. Õ¿íèé ýðõèéí ¿íäýñíèé êîìèññûí äàðãûí òºñâèéí áàãö 310 VIII.26. ¯íäýñíèé åðºíõèé àóäèòîðûí òºñâèéí áàãö 311 VIII.27. Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîîíû òºñâèéí áàãö 312 VIII.28. Yíäýñíèé ñòàòèñòèêèéí õîðîîíû äàðãûí áàãö 314 VIII.29. Öàãààòãàõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ êîìèññûí äàðãûí òºñâèéí áàãö 317 VIII.30. Ìîíãîëûí ¿íäýñíèé îëîí íèéòèéí ðàäèî, òåëåâèçèéí äàðãûí òºñâèéí áàãö 318 VIII.31. Àâëèãàòàé òýìöýõ ãàçðûí äàðãûí òºñâèéí áàãö 319
  • 6. ÕÀÂÑÐÀËÒÓÓÄ 321 1 Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð 2009 îíä ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëò 322 2 Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí õºðºí㺺ð 2009 îíä ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëò 335 3 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû íýãäñýí òºñâèéí ¿ð ä¿íãèéí ¿ç¿¿ëýëò - 1 337 4 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû íýãäñýí òºñâèéí ¿ð ä¿íãèéí ¿ç¿¿ëýëò - 2 338 5 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû òºñâèéí ¿ð ä¿íãèéí ¿ç¿¿ëýëò 339 6 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû íýãäñýí òºñâèéí îðëîãûí òºñºë 340 7 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû íýãäñýí òºñâèéí çàðëàãûí òºñºë 341 8 Ìîíãîë Óëñûí 2009-2011 îíû òºñâèéí îðëîãûí òºñºë 351 9 Îðîí íóòãèéí 2009-2011 îíû òºñºâ õîîðîíäûí øèëæ¿¿ëãèéí òîîöîî 355 10 Îðîí íóòãèéí 2009-2011 îíû òºñâèéí îðëîãûí òºñºë 356 11 Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãóóäûí 2009-2011 îíû òºñâèéí òºñºë 357 12 Òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äûí 2009-2011 îíû òºñâèéí òºñºë 360 13 Òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äûí 2009 îíû òºñâèéí áàãö (ýäèéí çàñãèéí àíãèëëààð) 367 14 Òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äûí 2009 îíû òºñâèéí áàãö (õºòºëáºðººð) 368 15 Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû íýãäñýí òºñâèéí çàðëàãà (õºòºëáºð, ýäèéí çàñãèéí àíãèëëààð) 369 16 Ãàäààäûí õºíãºëºëòòýé çýýë, òóñëàìæèéí õºðºí㺺ð 2009-2011 îíä õýðýãæèõ òºñºë, àðãà õýìæýý 406
  • 7. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÀÐ ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑªÂÒÝÉ ÕÎËÁÎÎÒÎÉ ÕÓÓËÈÓÄ, ¯ÇÝË ÁÀÐÈÌÒËÀË
  • 8. ÑÀÍÃÈÉÍ ÑÀÉÄ ÕÓÓËÜ Ç¯É, ÄÎÒÎÎÄ ÕÝÐÃÈÉÍ ÑÀÉÄ Ö.ÍßÌÄÎÐÆ Ñ. ÁÀßÐÖÎÃÒ 2008 îíû 9 ä¿ãýýð 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÈÉÍ ÒªÑËÈÉÍ ¯ÇÝË ÁÀÐÈÌÒËÀË Íýã. Õóóëèéí òºñºë áîëîâñðóóëàõ ¿íäýñëýë, øààðäëàãà Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëèéí 32.1-ä “Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð óëñûí òºñâèéí òºñºë áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä áàðèìò áè÷ãèéã Óëñûí Èõ Õóðàëä ºðãºí ìýä¿¿ëýõ”, 33 äóãààð ç¿éëèéí 33.1-ä “Óëñûí Èõ Õóðàë Çàñãèéí ãàçðààñ ºðãºí ìýä¿¿ëñýí òºñâèéí áàðèìò áè÷èã, õóóëèéí òºñëèéã õýëýëöýæ áàòëàõ”, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëèéí 3 äóãààð ç¿éëèéí 3.2.1-ä “Óëñûí Èõ Õóðëààñ áàòàëñàí Çàñãèéí ãàçðûí á¿ðä¿¿ëýí, çàðöóóëàõ òºñâèéã óëñûí òºñºâ ãýíý” ãýæ çààñàí íü Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàõ õóóëü ç¿éí ¿íäýñëýë áîëæ áàéíà. Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëèéí 4 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 4.1-ä “òºñâèéí æèë òóõàéí îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõýëæ, 12 äóãààð ñàðûí 31-íèé ºäºð äóóñãàâàð áîëîõ”-îîð çààñàí òóë óëñûí òºñâèéí áàéãóóëëàãûí òóõàéí æèëèéí ¿éë àæèëëàãààíû ñàíõ¿¿æèëò, öàëèí, òýòãýâýð, òýòãýìæ, óëñûí òºñâèéí õºðºí㺠îðóóëàëò, îðîí íóòàãò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãèéí ýõ ¿¿ñâýðèéã á¿ðä¿¿ëýõ, ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õýìæýý, õÿçãààðûã òóõàéí æèëèéí òºñâèéí õóóëèàð òîãòîîí áàòëóóëàõ çàéëøã¿é øààðäëàãàòàé þì. Õî¸ð. Õóóëèéí òºñëèéí á¿òýö, çîõèöóóëàõ õàðèëöàà, õàìðàõ õ¿ðýý Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 6.1.3-ò “óëñûí òºñâèéã òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäýëä ¿íäýñëýí áàòëàõ”-ààð çààñíû äàãóó “Òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäëèéã çºâøººðºõ òóõàé” Óëñûí Èõ Õóðëûí 2008 îíû 41 ä¿ãýýð òîãòîîëîîð çºâøººðñºí ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã áàðèìòëàí ò¿¿íèé õ¿ðýýíä òºñâèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëíà. Õóóëèéí òºñ뺺ð Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãûí íèéò õýìæýý, îðëîãî òºâëºð¿¿ëýõ áàéãóóëëàãà, îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã, îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýýã òîãòîîõ, òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äàä òºñºâ çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõààð òóñãàíà. Õóóëèéí òºñºë 4 á¿ëýã, 11 ç¿éëòýé áàéõ áºãººä á¿ëýã òóñ á¿ðä äàðààõ õàðèëöààã òóñãàíà. ¯¿íä: 1. “Íèéòëýã ¿íäýñëýë” ãýñýí Íýãä¿ãýýð á¿ëýãò: Õóóëèéí çîðèëò, 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ, õóóëèéí ¿éë÷ëýõ õ¿ðýýã òóñãàíà. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæèä Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü áîëîí òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòûã õàìààðóóëàõààð òóñãàíà. 10 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 9. 2. “Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà” ãýñýí Õî¸ðäóãààð á¿ëýãò: 1/ Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí íèéò õýìæýýã òóñãàíà. 2009 îíû òºñâèéí òºñºëä îðëîãûã òºëºâëºõ人 Óëñûí Èõ Õóðëààð øèíý÷ëýí áàòëàãäñàí òàòâàðûí õóóëü òîãòîîìæ, Àøèãò ìàëòìàëûí òóõàé õóóëèéí ººð÷ëºëò, ýäèéí çàñãèéí ºñºëò, äýëõèéí çàõ çýýë äýõ çýñ, àëòíû ¿íèéí íºëººëºë çýðãèéã òîîöîæ òóñãàíà. Òºñâèéí îðëîãî á¿ðä¿¿ëýõ òàëààð äàðààõ çàð÷ìûã áàðèìòëàíà. ¯¿íä: • Îðëîãûã á¿ðýí äàé÷èëæ òºëºâëºõ, òàòâàðûí áààç ñóóðèéã íýìýãä¿¿ëýõ; • Òºñâèéí òîãòâîðòîé õàðüöààã õàíãàõûí òóëä òºñâèéí îðëîãûí ýõ ¿¿ñâýðèéã áîäèòîé òºëºâëºõ. Òºñâèéí çàðëàãûí òàëààð äàðààõ çàð÷ìûã áàðèìòëàíà. ¯¿íä: • Õºòºëáºðò ñóóðèëñàí òºñâèéí òºëºâëºëòèéã õýðýãæ¿¿ëýõ; • Ýðõ ç¿éí îð÷íû ººð÷ëºëòèéã á¿ðýí õàìðóóëàõ; • Á¿òýö, çîõèîí áàéãóóëàëòûí ººð÷ëºëòèéã òîîöîõ; • Çàñãèéí ãàçðûí àãåíòëàã, áàéãóóëëàãóóäûí òºñâèéã õàðüÿà ñàéäûí áàãöàä á¿ðýí õàìðóóëàõ; • Òºñºâò áàéãóóëëàãûí ººðèéí ¿éë àæèëëàãààíû îðëîãûã íýìýãä¿¿ëýõ; • Çàðäëûí ¿ð àøãèéã äýýøë¿¿ëýõ, èë òîä áàéäëûã õàíãàõ, õýìíýëòèéí çàð÷èì áàðèìòëàõ. 2/ Ìîíãîë Óëñûí òºñºâò 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷èä, ò¿¿íèé õàðüÿà áàéãóóëëàãóóä, áóñàä áàéãóóëëàãóóäûí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí ä¿í, Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äàä òºñºâ çàðöóóëàõ ýðõèéã îëãîõîîð òóñãàíà. 3/ Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä äîòîîä ýõ ¿¿ñâýðýýñ õèéõ íèéò õºðºí㺠îðóóëàëòûí õýìæýý, ¿¿íýýñ øèíýýð ýõëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºâò ºðòãèéí õýìæýý, 2009 îíä ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ îáúåêòûí òºñºâò ºðòãèéí õýìæýý áîëîí ãàäààä ýõ ¿¿ñâýðýýð ã¿éöýòãýõ àâòî çàìûí áàéãóóëàìæèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí õýìæýýã áàòëàõààð òóñãàíà. Ìÿíãàíû õºãæëèéí çîðèëòóóä á¿ñ÷èëñýí õºãæëèéí ¿çýë áàðèìòëàë, Çàñãèéí ãàçðûí ¿éë àæèëëàãààíû õºòºëáºð, íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ¿íäñýí ÷èãëýëèéã õýðýãæ¿¿ëýõ, ¿éëäâýðëýëèéã ñýðãýýí õºãæ¿¿ëýõ, õ¿í àìûí îðëîãî, àæëûí áàéðûã íýìýãä¿¿ëýõ çàìààð ÿäóóðëûã äîðâèòîé áóóðóóëàõ, íèéãìèéí ¿éë÷èëãýýíèé ÷àíàðûã ýðñ ñàéæðóóëàõ, ¿íäñýí íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëýõýä 2009 îíû õºðºí㺠îðóóëàëòûí áîäëîãî ÷èãëýãäýíý. Äýä á¿òöèéí ñàëáàðûí õºðºí㺠îðóóëàëòûã ýðñ íýìýãä¿¿ëýõ íü ¿éëäâýðëýë, ¿éë÷èëãýý ºðãºæèí òýëýõ, èðãýäèéí òîõèëîã òàéâàí àìüäðàõ, ñóð÷ áîëîâñðîõ îð÷èí á¿ðä¿¿ëýõýä øèéäâýðëýõ à÷ õîëáîãäîëòîé ãýæ ¿çíý. 3. “Îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã, îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî” ãýñýí Ãóðàâäóãààð á¿ëýãò: Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí æèëä óëñûí òºñ⺺ñ îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãèéí õýìæýý áîëîí àéìàã, íèéñëýëèéí òºñ⺺ñ Óëñûí òºñºâò òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýýã òóñ òóñ òîãòîîæ ºãíº. 11 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 10. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí æèëä óëñûí òºñ⺺ñ îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãèéí õýìæýý áîëîí àéìàã, íèéñëýëèéí òºñ⺺ñ Óëñûí òºñºâò òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýýã òóñ òóñ òîãòîîæ ºãíº. 4. “Áóñàä ç¿éë” ãýñýí ĺðºâä¿ãýýð á¿ëýãò: 2009 îíä Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëòûã îáúåêò íýã á¿ðýýð çààæ ýíýõ¿¿ õóóëèéí õàâñðàëòààð áàòàëíà. Ãóðàâ. Õóóëèéí òºñºë áàòëàãäñàíû äàðàà ¿¿ñ÷ áîëîõ íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ¿ð äàãàâàð Ýíý õóóëü áàòëàãäñàíààð 2009 îíû òºñâèéí æèëä Çàñãèéí ãàçðààñ ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé ýõ ¿¿ñâýð áèé áîëæ, 2009 îíû Çàñãèéí ãàçðûí ìýäýëä ìºíãºí õºðºíãèéã õóðèìòëóóëàí õóâààðèëæ, çàðöóóëàõ ýðõ ç¿éí îð÷èí á¿ðäýíý. Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí òýíöâýðò õàðüöààã õàäãàëàõ õýìæýýíä òºñºâ, òàòâàðûí îðëîãûã òîãòâîðòîé áàéëãàõ, òºñâèéí ñàíõ¿¿æèëòèéí íàéäâàðòàé ýõ ¿¿ñâýðýýð õàíãàõûí òóëä 2009 îíû òºñâèéí òºñºëä óëñûí òºñâèéí îðëîãûã áîäèòîé òºëºâëºõ, òºñâèéí îðëîãûí áîëîìæèò ýõ ¿¿ñâýð¿¿äèéã á¿ðýí äàé÷ëàõ, òºñâèéí îðëîãûí òîãòâîðòîé áààç ñóóðèéã áèé áîëãîõ, òàòâàð õóðààëòûã ýð÷èìæ¿¿ëýõ àðãà õýìæýýí¿¿äèéã àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõ øààðäëàãàòàé. ĺðºâ. Õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîí íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ áîëîí õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöîõ õóóëèéí òºñëèéí òàëààð Õóóëèéí òºñºë íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, áóñàä õóóëü òîãòîîìæèéí õ¿ðýýíä áîëîâñðóóëàãäàíà. Ýíý õóóëèéí òºñºëòýé õîëáîãäóóëàí Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëüä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëæ áàòëóóëíà. 2008 îíû 5 äóãààð ñàðûí 20-íû ºäºð áàòëàãäàæ, 7 äóãààð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ìºðäºæ ýõýëñýí Òàòâàðûí åðºíõèé õóóëèéí 7 äóãààð ç¿éëä “õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàð íü îðîí íóòãèéí òàòâàðò õàìààðàõ”-ààð çààñàí òóë óã òàòâàðûã óëñûí òàòâàðò õàìààðàõ çîõèöóóëàëòòàé Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëèéí 9, 10 äóãààð ç¿éë¿¿äýä õîëáîãäîõ ººð÷ëºëòèéã îðóóëíà. 12 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 11. ÑÀÍÃÈÉÍ ÑÀÉÄ ÕÓÓËÜ Ç¯É, ÄÎÒÎÎÄ ÕÝÐÃÈÉÍ ÑÀÉÄ Ö.ÍßÌÄÎÐÆ Ñ. ÁÀßÐÖÎÃÒ 2008 îíû 9 ä¿ãýýð 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛà ժÃƯ¯ËÝÕ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÈÉÍ ÒªÑËÈÉÍ ¯ÇÝË ÁÀÐÈÌÒËÀË Íýã. Õóóëèéí òºñºë áîëîâñðóóëàõ ¿íäýñëýë, øààðäëàãà Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëèéí 32.1-ä “Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð óëñûí òºñâèéí òºñºë áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä áàðèìò áè÷ãèéã Óëñûí Èõ Õóðàëä ºðãºí ìýä¿¿ëýõ”, 33 äóãààð ç¿éëèéí 33.1-ä “Óëñûí Èõ Õóðàë Çàñãèéí ãàçðààñ ºðãºí ìýä¿¿ëñýí òºñâèéí áàðèìò áè÷èã, õóóëèéí òºñëèéã õýëýëöýæ áàòëàõ”, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëèéí 3 äóãààð ç¿éëèéí 3.2.3-ò “Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí òóõàé õóóëèéí 3.2-ò çààñàí ýõ ¿¿ñâýðýýð á¿ðäýæ, ìºí õóóëèéí 6.1-ä çààñàí çîðèóëàëòààð òóõàéí æèëä Óëñûí Èõ Õóðëààñ áàòàëñàí Çàñãèéí ãàçàð á¿ðä¿¿ëýí çàðöóóëàõ òºñâèéã Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí òºñºâ ãýíý” ãýæ çààñàí íü Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàõ õóóëü ç¿éí ¿íäýñëýë áîëæ áàéíà. Õî¸ð. Õóóëèéí òºñëèéí á¿òýö, çîõèöóóëàõ õàðèëöàà, õàìðàõ õ¿ðýý Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 6.1.3-ò “óëñûí òºñâèéã òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäýëä ¿íäýñëýí áàòëàõ”-ààð çààñíû äàãóó “Òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäëèéã çºâøººðºõ òóõàé” Óëñûí Èõ Õóðëûí 2008 îíû 41 ä¿ãýýð òîãòîîëîîð çºâøººðñºí ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã áàðèìòëàí ò¿¿íèé õ¿ðýýíä Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëíà. Õóóëèéí òºñ뺺ð Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãûí íèéò õýìæýý, òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äàä òºñºâ çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõààð òóñãàíà. Õóóëèéí òºñºë 3 á¿ëýã, 6 ç¿éëòýé áàéõ áºãººä á¿ëýã òóñ á¿ðä äàðààõ õàðèëöààã òóñãàíà. ¯¿íä: 1. “Íèéòëýã ¿íäýñëýë” ãýñýí Íýãä¿ãýýð á¿ëýãò: Õóóëèéí çîðèëò, Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí õýìæýý, çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààíû òàëààð òóñãàíà. Õóóëèéí òºñëèéã Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, òýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòòàé óÿëäàí õàìààð÷ áàéõààð òóñãàíà. 2. “Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà” ãýñýí Õî¸ðäóãààð á¿ëýãò: Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí íèéò õýìæýýã òóñãàíà. 13 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 12. 3. “Áóñàä ç¿éë” ãýñýí Ãóðàâäóãààð á¿ëýãò: 2009 îíä Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëòûã îáúåêò íýã á¿ðýýð çààñàí õóóëèéí õàâñðàëò áàòëàõààð òóñãàíà. Ãóðàâ. Õóóëèéí òºñºë áàòëàãäñàíû äàðàà ¿¿ñ÷ áîëîõ íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ¿ð äàãàâàð Ýíý õóóëü áàòëàãäñàíààð 2009 îíû òºñâèéí æèëä Çàñãèéí ãàçðààñ ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé ýõ ¿¿ñâýð áèé áîëæ, 2009 îíä Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä ìºíãºí õºðºíãèéã õóðèìòëóóëàí õóâààðèëæ, çàðöóóëàõ ýðõ ç¿éí îð÷èí á¿ðäýíý. ĺðºâ. Õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîí íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ áîëîí õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöîõ õóóëèéí òºñëèéí òàëààð Õóóëèéí òºñºë íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, áóñàä õóóëü òîãòîîìæèéí õ¿ðýýíä áîëîâñðóóëàãäàíà. Ýíý õóóëèéí òºñºëòýé õîëáîãäóóëàí áóñàä õóóëüä ÿìàð íýã íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ øààðäëàãàã¿é. 14 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 13. ÑÀÍÃÈÉÍ ÑÀÉÄ ÕÓÓËÜ Ç¯É, ÄÎÒÎÎÄ ÕÝÐÃÈÉÍ ÑÀÉÄ Ö.ÍßÌÄÎÐÆ Ñ. ÁÀßÐÖÎÃÒ 2008 îíû 9 ä¿ãýýð 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ÍÈÉÃÌÈÉÍ ÄÀÀÒÃÀËÛÍ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÈÉÍ ÒªÑËÈÉÍ ¯ÇÝË ÁÀÐÈÌÒËÀË Íýã. Õóóëèéí òºñºë áîëîâñðóóëàõ ¿íäýñëýë, øààðäëàãà Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 32 äóãààð ç¿éëèéí 32.1-ä “Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàð óëñûí òºñâèéí òºñºë áîëîí õîëáîãäîõ áóñàä áàðèìò áè÷ãèéã Óëñûí Èõ Õóðàëä ºðãºí ìýä¿¿ëýõ”, 33 äóãààð ç¿éëèéí 33.1-ä “Óëñûí Èõ Õóðàë Çàñãèéí ãàçðààñ ºðãºí ìýä¿¿ëñýí òºñâèéí áàðèìò áè÷èã, õóóëèéí òºñëèéã õýëýëöýæ áàòëàõ”, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëèéí 3 äóãààð ç¿éëèéí 3.2.4-ä “Íèéãìèéí äààòãàëûí òóõàé õóóëèéí 10 äóãààð ç¿éëä çààñàí ýõ ¿¿ñâýðýýð á¿ðäýæ, ìºí õóóëèéí 11 ä¿ãýýð ç¿éëèéí 1-ä çààñíû äàãóó çàðöóóëàãäàõ òóõàéí æèëä Óëñûí Èõ Õóðëààñ áàòàëñàí òºñâèéã íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí òºñºâ ãýíý” ãýæ çààñàí íü Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàõ õóóëü ç¿éí ¿íäýñëýë áîëæ áàéíà. Õî¸ð. Õóóëèéí òºñëèéí á¿òýö, çîõèöóóëàõ õàðèëöàà, õàìðàõ õ¿ðýý Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëèéí 6 äóãààð ç¿éëèéí 6.1.3-ò “óëñûí òºñâèéã òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäýëä ¿íäýñëýí áàòëàõ”-ààð çààñíû äàãóó “Òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäëèéã çºâøººðºõ òóõàé” Óëñûí Èõ Õóðëûí 2008 îíû 41 ä¿ãýýð òîãòîîëîîð çºâøººðñºí ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã áàðèìòëàí ò¿¿íèé õ¿ðýýíä Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëíà. Õóóëèéí òºñ뺺ð Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãûí íèéò õýìæýýã òóñãàíà. Õóóëèéí òºñºë 3 á¿ëýã, 5 ç¿éëòýé áàéõ áºãººä á¿ëýã òóñ á¿ðä äàðààõ õàðèëöààã òóñãàíà. ¯¿íä: 1. “Íèéòëýã ¿íäýñëýë” ãýñýí Íýãä¿ãýýð á¿ëýãò: Õóóëèéí çîðèëò, Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí õýìæýý, çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààíû òàëààð òóñãàíà. 2. “Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà” ãýñýí Õî¸ðäóãààð á¿ëýãò: Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí íèéò õýìæýýã òóñãàíà. 3. “Áóñàä ç¿éë” ãýñýí Ãóðàâäóãààð á¿ëýãò: Õóóëèéã äàãàæ ìºðäºõ õóãàöààã òóñãàíà. 15 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 14. Ãóðàâ. Õóóëèéí òºñºë áàòëàãäñàíû äàðàà ¿¿ñ÷ áîëîõ íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ¿ð äàãàâàð Ýíý õóóëü áàòëàãäñàíààð 2009 îíû òºñâèéí æèëä Çàñãèéí ãàçðààñ ÷èã ¿¿ðãýý õýðýãæ¿¿ëýõýä øààðäëàãàòàé ýõ ¿¿ñâýð áèé áîëæ, 2009 îíä Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíä ìºíãºí õºðºíãèéã õóðèìòëóóëàí õóâààðèëæ, çàðöóóëàõ ýðõ ç¿éí îð÷èí á¿ðäýíý. ĺðºâ. Õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîí íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ áîëîí õ¿÷èíã¿é áîëñîíä òîîöîõ õóóëèéí òºñëèéí òàëààð Õóóëèéí òºñºë íü Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëü, Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, áóñàä õóóëü òîãòîîìæèéí õ¿ðýýíä áîëîâñðóóëàãäàíà. Ýíý õóóëèéí òºñºëòýé õîëáîãäóóëàí áóñàä õóóëüä ÿìàð íýã íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ øààðäëàãàã¿é. 16 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 15. òºñºë ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2008 îíû ... ä¿ãýýð ñàðûí ...-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü Ìîíãîë Óëñûí òºñºâò 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðëàãûí õýìæýý, îðëîãî òºâëºð¿¿ëýõ áàéãóóëëàãà, îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã, îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýýã òîãòîîõ, òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äàä òºñºâ çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí Íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, ýíý õóóëü, ýäãýýðòýé íèéö¿¿ëýí ãàðãàñàí õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà 3 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñºâò 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ òºñâèéí îðëîãûí äîîä õýìæýýã 1,968,512.2 ñàÿ òºãðºãººð áàòàëñóãàé. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä çàðöóóëàõ òºñâèéí çàðëàãûí äýýä õýìæýýã 2,131,645.7 ñàÿ òºãðºãººð áàòàëñóãàé. 5 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñºâò 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷èä, ò¿¿íèé õàðúÿà áàéãóóëëàãóóä, áóñàä áàéãóóëëàãóóäûí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí ä¿íã äîð äóðäñàíààð áàòàëñóãàé. ¯¿íä: ¹ Òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷ Ä¿í /ñàÿ òºãðºãººð/ 1. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí Òàìãûí Ãàçðûí äàðãà 28.4 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 28.4 2. Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà 100.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 100.0 17 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 16. 3. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé Ñàéä 23,482.8 Òºðèéí ºì÷èéí õîðîî 15,600.0 Á¿õ íèéòèéí ¿¿ðãèéí ñàí 6,300.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 1,582.8 4. Ìîíãîë Óëñûí òýðã¿¿í øàäàð ñàéä 1,939.5 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 1,939.5 5. Ìîíãîë Óëñûí Øàäàð ñàéä 9,142.6 Óëñûí ìýðãýæëèéí õÿíàëòûí ãàçàð 1,750.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 7,392.6 6. Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçðûí äàðãà 1,276.3 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 1,276.3 7. Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéä 23,281.8 Äèïëîìàò òºëººëºã÷èéí ãàçðóóä 18,159.8 Äèïëîìàò áàéãóóëëàãûí ¿éë÷èëãýý, àæ àõóéí ãàçàð 951.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 4,171.0 8. Ñàíãèéí ñàéä 1,581,931.1 ¯íäýñíèé òàòâàðûí åðºíõèé ãàçàð 752,268.7 Óëñûí ãààëèéí åðºíõèé ãàçàð 805,414.7 Ñàíãèéí ÿàì 18,188.4 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 1,059.4 Ìîíãîë áàíêíû àøèã 5,000.0 9. Õóóëü ç¿é, äîòîîä õýðãèéí ñàéä 9,478.1 Èðãýíèé á¿ðòãýë ìýäýýëëèéí òºâ 315.6 Ãàäààäûí èðãýíèé õàðúÿàòûí àñóóäàë ýðõëýõ àëáà 967.3 Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãààñ óëñûí ýìíýëýã¿¿äýä îëãîõ ñàíõ¿¿æèëòèéí îðëîãî 1,241.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 6,954.2 10. Áàéãàëü îð÷èí, àÿëàë æóóë÷ëàëûí ñàéä 5,460.4 Áàéãàëü îð÷íûã õàìãààëàõ àëáà 3,914.4 Óñíû õýìíýëòèéí òºâ 355.3 Áîãäõàí-óóëûí õàìãààëàëòûí çàõèðãàà 80.0 Õàí-Õýíòèéí õàìãààëàëòûí çàõèðãàà 45.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 1,065.7 11. Áàòëàí õàìãààëàõûí ñàéä 1,817.7 Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãààñ óëñûí ýìíýëýã¿¿äýä îëãîõ ñàíõ¿¿æèëòèéí îðëîãî 1,284.2 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 533.5 12. Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ñàéä 8,547.6 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 8,547.6 13. Íèéãìèéí õàìãààëàë, õºäºëìºðèéí ñàéä 24,323.1 Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãààñ óëñûí ýìíýëýã¿¿äýä îëãîõ ñàíõ¿¿æèëòèéí îðëîãî 17.9 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 24,206.3 Õºäºëìºð õàëàìæèéí ¿éë÷èëãýýíèé ãàçàð 98.9 14. Õ¿íñ, õºäºº àæ àõóé, õºíãºí ¿éëäâýðèéí ñàéä 23,773.5 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 23,773.5 15. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéä 48,896.6 Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãààñ óëñûí ýìíýëýã¿¿äýä îëãîõ ñàíõ¿¿æèëòèéí îðëîãî 43,675.5 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 5,221.0 16. ¯íäýñíèé Àþóëã¿é áàéäëûí çºâëºëèéí íàðèéí áè÷ãèéí äàðãà 0.1 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 0.1 17. Çàì òýýâýð, áàðèëãà õîò áàéãóóëàëòûí ñàéä 50,783.3 Èðãýíèé íèñýõèéí åðºíõèé ãàçàð 33,032.4 18 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 17. Óëààíáààòàð òºìºð çàì 806.8 Òºìºð çàìûí õýðýã ýðõëýõ ãàçàð 428.0 Òýýâýð ¿éë÷èëãýýíèé òºâ 352.9 Ýä õºðºíãèéí ýðõèéí óëñûí á¿ðòãýëèéí ãàçàð 800.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 15,363.2 18. Ýðäýñ áàÿëàã, ýð÷èì õ¿÷íèé ñàéä 84,114.0 Àøèãò ìàëòìàë, ãàçðûí òîñíû õýðýã ýðõëýõ ãàçàð 78,500.3 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 5,613.6 19. Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîîíû äàðãà 766.9 Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîî 350.0 Õàðúÿàëàãäàõ òºñºâò áàéãóóëëàãóóäûí ººðèéí îðëîãî 416.9 6 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷äàä äîð äóðäñàí òºñºâ çàðöóóëàõ ýðõèéã îëãîñóãàé. ¯¿íä: ¹ Òºñâèéí åðºíõèéëºí çàõèðàã÷ Ä¿í /ñàÿ òºãðºãººð/ 1. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèéëºã÷èéí òàìãûí ãàçðûí äàðãà 1,917.4 2. Ìîíãîë Óëñûí Èõ Õóðëûí äàðãà 11,513.4 3. Ìîíãîë Óëñûí ¯íäñýí õóóëèéí öýöèéí äàðãà 1,312.7 4. Óëñûí Äýýä ø¿¿õèéí åðºíõèé ø¿¿ã÷ 881.4 5. Ø¿¿õèéí åðºíõèé çºâëºëèéí äàðãà 10,209.0 6. Óëñûí Åðºíõèé Ïðîêóðîð 8,077.0 7. ¯íäýñíèé Àþóëã¿é Áàéäëûí Ǻâëºëèéí äàðãà 611.9 8. Ìîíãîë Óëñûí Åðºíõèé Ñàéä 27,052.0 9. Ìîíãîë Óëñûí òýðã¿¿í øàäàð ñàéä 6,437.3 10. Ìîíãîë óëñûí øàäàð ñàéä 57,324.0 11. Çàñãèéí ãàçðûí Õýðýã ýðõëýõ ãàçðûí äàðãà 9,764.8 12. Ãàäààä õàðèëöààíû ñàéä 25,262.1 13. Ñàíãèéí ñàéä 337,218.5 14. Õóóëü ç¿é, äîòîîä õýðãèéí ñàéä 136,854.1 15. Áàéãàëü îð÷èí, àÿëàë æóóë÷ëàëûí ñàéä 26,538.0 16. Áàòëàí õàìãààëàõûí ñàéä 65,306.9 17. Áîëîâñðîë, ñî¸ë, øèíæëýõ óõààíû ñàéä 495,940.7 18. Çàì òýýâýð, áàðèëãà, õîò áàéãóóëàëòûí ñàéä 116,251.4 19. Ýðäýñ áàÿëàã, ýð÷èì õ¿÷íèé ñàéä 55,988.8 20. Íèéãìèéí õàìãààëàë, õºäºëìºðèéí ñàéä 351,233.1 21. Õ¿íñ, õºäºº àæ àõóé, õºíãºí ¿éëäâýðèéí ñàéä 81,644.9 22. Ýð¿¿ë ìýíäèéí ñàéä 239,231.0 23. Òºðèéí àëáàíû çºâëºëèéí äàðãà 312.1 24. Ñîíãóóëèéí åðºíõèé õîðîîíû äàðãà 4,661.4 25. Õ¿íèé ýðõèéí ¿íäýñíèé êîìèññûí äàðãà 237.2 26. Óëñûí åðºíõèé àóäèòîð 590.0 27. Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîîíû äàðãà 719.6 28. ¯íäýñíèé ñòàòèñòèêèéí õîðîîíû äàðãà 4,104.0 29. Öàãààòãàõ àæëûã óäèðäàí çîõèîí áàéãóóëàõ óëñûí êîìèññûí äàðãà 543.3 30. Ìîíãîëûí ¿íäýñíèé îëîí íèéòèéí ðàäèî, òåëåâèçèéí çàõèðàë 7,357.7 31. Àâèëãàòàé òýìöýõ ãàçðûí äàðãà 2,966.3 32. Îðîí íóòãèéí çàñàã, çàõèðãàà 43,598.1 19 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 18. 7 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æèõ õºðºí㺠îðóóëàëò, èõ çàñâàðûí õýìæýýã 317,515.8 ñàÿ òºãðºãººð, ãàäààä ýõ ¿¿ñâýðýýð ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ àâòîçàìûí áàéãóóëàìæèéí õºðºí㺠îðóóëàëòûí õýìæýýã 46,243.4 ñàÿ òºãðºãººð áàòàëñóãàé. ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýã, îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî 8 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí òºñ⺺ñ 2009 îíû òºñâèéí æèëä îðîí íóòãèéí òºñºâò îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãèéí õýìæýýã äîð äóðäñàíààð áàòàëñóãàé. ¹ Àéìàã Îëãîõ ñàíõ¿¿ãèéí äýìæëýãèéí õýìæýý /ñàÿ òºãðºãººð/ 1. Àðõàíãàé 83.2 2. Áàÿí-ªëãèé 63.1 3. Áàÿíõîíãîð 604.1 4. Ãîâü-Àëòàé 540.5 5. Äóíäãîâü 529.1 6. Çàâõàí 768.8 7. ªâºðõàíãàé 553.7 8. Óâñ 1,237.6 9. Õîâä 342.8 10. Õºâñãºë 753.8 11. Ãîâü-Ñ¿ìáýð 114.7 Íèéò ä¿í 5,591.5 9 ä¿ãýýð ç¿éë. Îðîí íóòãèéí òºñ⺺ñ Óëñûí òºñºâò òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýýã äîð äóðäñàíààð áàòàëñóãàé. ¹ Àéìàã Òàòàí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí õýìæýý /ñàÿ òºãðºãººð/ 1. Áóëãàí 1,454.5 2. Äîðíîãîâü 4,760.6 3. Äîðíîä 2,069.0 4. ªìíºãîâü 11,353.2 5. Ñ¿õáààòàð 3,056.5 6. Ñýëýíãý 6,307.7 7. Òºâ 2,851.8 8. Õýíòèé 2,537.3 9. Äàðõàí-Óóë 3,801.8 10. Óëààíáààòàð 75,399.4 11. Îðõîí 41,215.9 Íèéò ä¿í 154,807.6 20 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 19. ĪЪÂįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Áóñàä ç¿éë 10 äóãààð ç¿éë. 2009 îíä Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëòûã ýíý õóóëèéí õàâñðàëòààð áàòàëñóãàé. 11 ä¿ãýýð ç¿éë. Ýíý õóóëèéã 2009 îíû 01 ä¿ãýýð ñàðûí 01-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº. ÃÀÐÛÍ ¯ÑÝà 21 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 20. òºñºë ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2008 îíû ... ä¿ãýýð ñàðûí ...-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛà ժÃƯ¯ËÝÕ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëò 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëò íü Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí õýìæýý, çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûí õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí Íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí òóõàé õóóëü, ýíý õóóëü, õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà 3 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ òºñâèéí îðëîãûí äîîä õýìæýýã 378,752.9 ñàÿ òºãðºãººð áàòàëñóãàé. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. 2008 îíû òºñâèéí æèëä Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõ õºðºí㺠îðóóëàëò, èõ çàñâàðûí çàðäëûí õýìæýýã 138,541.9 ñàÿ òºãðºãººð, õ¿¿õýä á¿ðò 100.0 ìÿíãàí òºãðºã îëãîõîä çàðöóóëàõ çàðäëûí õýìæýýã 104,600.8 ñàÿ òºãðºãººð òóñ òóñ áàòàëñóãàé. ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Áóñàä ç¿éë 5 äóãààð ç¿éë. Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí õºðºí㺺ð ñàíõ¿¿æèõ õºðºí㺠îðóóëàëòûí òºñºë, àðãà õýìæýý, áàðèëãà áàéãóóëàìæèéí æàãñààëòûã ýíý õóóëèéí õàâñðàëòààð áàòàëñóãàé. 6 äóãààð ç¿éë. Ýíý õóóëèéã 2009 îíû 01 ä¿ãýýð ñàðûí 01-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº. ÃÀÐÛÍ ¯ÑÝà 22 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 21. òºñºë ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2008 îíû ... ä¿ãýýð ñàðûí ...-íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò ÍÈÉÃÌÈÉÍ ÄÀÀÒÃÀËÛÍ ÑÀÍÃÈÉÍ 2009 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒÓÕÀÉ ÍÝÃįÃÝÝÐ Á¯ËÝà Íèéòëýã ¿íäýñëýë 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Õóóëèéí çîðèëãî 1.1. Ýíý õóóëèéí çîðèëãî íü Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî, çàðöóóëàõ çàðëàãûí õýìæýý, çàðöóóëàõ ýðõ îëãîõòîé õîëáîãäñîí õàðèëöààã çîõèöóóëàõàä îðøèíî. 2 äóãààð ç¿éë. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ 2.1. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëü òîãòîîìæ íü Ìîíãîë Óëñûí Íýãäñýí òºñâèéí òóõàé õóóëü, Òºñâèéí áàéãóóëëàãûí óäèðäëàãà, ñàíõ¿¿æèëòèéí òóõàé õóóëü, Íèéãìèéí äààòãàëûí òóõàé õóóëü, ýíý õóóëü, õóóëü òîãòîîìæèéí áóñàä àêòààñ á¿ðäýíý. ÕΨÐÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí 2009 îíû òºñâèéí îðëîãî, çàðëàãà 3 äóãààð ç¿éë. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíä 2009 îíû òºñâèéí æèëä òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãûí äîîä õýìæýýã äîð äóðäñàíààð áàòàëñóãàé. ¯¿íä: ¹ Îðëîãûí òºðºë ä¿í /ñàÿ òºãðºãººð/ 1 Àæ àõóé íýãæ, áàéãóóëëàãààñ òºëºõ øèìòãýë 102,430.5 2 Äààòãóóëàã÷ààñ òºëºõ øèìòãýë 139,731.6 3 Òºñºâò ãàçðààñ òºëºõ øèìòãýë 57,145.0 4 Òºð á¿ðýí õàðèóöàõ äààòãóóëàã÷èéí Ýð¿¿ë ìýíäèéí äààòãàëûí õóðààìæ 8,094.3 5 ͺõºí îëãîâîð àâàãñàäûí íèéãìèéí äààòãàëûí øèìòãýë 39.2 6 Ñàéí äóðûí äààòãóóëàã÷ààñ òºëºõ øèìòãýë 2,751.8 7 Áóñàä äààòãóóëàã÷ààñ òºëºõ øèìòãýë 2,815.4 8 Áóñàä îðëîãî 5,194.0 Íèéò îðëîãî 318,201.9 23 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 22. 4 ä¿ãýýð ç¿éë. Íèéãìèéí äààòãàëûí ñàíãèéí çàðëàãûí õýìæýýã äîð äóðäñàíààð áàòàëñóãàé. ¯¿íä: ¹ Çàðëàãûí òºðºë ä¿í /ñàÿ òºãðºãººð/ 1 Òýòãýâðèéí äààòãàëûí ñàí 331,932.7 2 Òýòãýìæèéí äààòãàëûí ñàí 14,477.2 3 ¯ÎÌت-íèé äààòãàëûí ñàí 15,627.4 4 Àæèëã¿éäëèéí äààòãàëûí ñàí 3,341.6 5 Ýð¿¿ë ìýíäèéí äààòãàëûí ñàí 56,060.6 6 ¯éë àæèëëàãààíû çàðäàë 9,557.9 7 Áóñàä çàðäàë 261.4 8 Õºðºí㺠îðóóëàëò 3,000.0 Íèéò çàðëàãà 434,258.8 ÃÓÐÀÂÄÓÃÀÀÐ Á¯ËÝà Áóñàä ç¿éë 5 äóãààð ç¿éë. Ýíý õóóëèéã 2009 îíû 01 ä¿ãýýð ñàðûí 01-íèé ºäðººñ ýõëýí äàãàæ ìºðäºíº. ÃÀÐÛÍ ¯ÑÝà 24 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 23. ÑÀÍÃÈÉÍ ÑÀÉÄ ÕÓÓËÜ Ç¯É, ÄÎÒÎÎÄ ÕÝÐÃÈÉÍ ÑÀÉÄ Ö.ÍßÌÄÎÐÆ Ñ. ÁÀßÐÖÎÃÒ 2008 îíû 9 ä¿ãýýð 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ñàðûí .. .. ..-íû ºäºð ÎÍÖÃÎÉ ÀËÁÀÍ ÒÀÒÂÀÐÛÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÜÄ ªªÐ×˪ËÒ ÎÐÓÓËÀÕ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÈÉÍ ÒªÑËÈÉÍ ¯ÇÝË ÁÀÐÈÌÒËÀË I. Õóóëèéí òºñºë áîëîâñðóóëàõ áîëñîí ¿íäýñëýë, øààðäëàãà Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýðò ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðæ èðæ áóé ÿíæóóð áîëîí ä¿íñýí òàìõèíû õýðýãëýý æèëýýñ æèëä ºñºí íýìýãäýæ áàéãàà áºãººä ýíý íü íèéãìèéí ýð¿¿ë àõóé, èðãýäèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ñºð㺺ð íºëººëæ áàéãàà áèëýý. Èéìä èðãýäèéí äóíä òàìõèíû õýðýãëýýã õÿçãààðëàõ, çîõèñòîé ò¿âøèíä áàéëãàõ, ò¿¿íèé õîð õºíººëòýé òýìöýõ çîðèëãîîð “Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé” õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëëàà. II. Õóóëèéí çîõèöóóëàëòûí õàìðàõ õ¿ðýý, çîõèöóóëàõ õàðèëöàà, õóóëèéí åðºíõèé á¿òýö Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñºë íü 2 ç¿éëòýé áàéõ áºãººä 1 ä¿ãýýð ç¿éëä îíöãîé àëáàí òàòâàð íîãäóóëàõ õóâü õýìæýýíèé òàëààð, 2 äóãààð ç¿éëä õóóëü õ¿÷èí òºãºëäºð áîëîõ õóãàöààã òóñãàõ áîëíî. III. Õóóëèéí òºñºë áàòëàãäñàíû äàðàà ¿¿ñ÷ áîëîõ íèéãýì, ýäèéí çàñãèéí ¿ð äàãàâàðûí òàëààð Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñºë áàòëàãäñàíààð èðãýäèéí äóíä òàìõèíû õýðýãëýý áóóð÷, íèéãìèéí ýð¿¿ë àõóé, èðãýäèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ýåðýãýýð íºëººëººä çîãñîõã¿é òºñâèéí îðëîãî íýìýãäýíý. IY. Õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîí öààøèä øèíýýð áîëîâñðóóëàõ áóþó íýìýëò ººð÷ëºëò îðóóëàõ, õ¿÷èíã¿é áîëãîõ õóóëèéí òàëààð Óã õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëæ, áàòëóóëàõòàé õîëáîãäîí íýìýëò ººð÷ëºëò îðîõ õóóëü òîãòîîìæ áàéõã¿é áîëíî. 25 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 24. òºñºë MOÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÕÓÓËÜ 2008 îíû... äóãààð ñàðûí ...íû ºäºð Óëààíáààòàð õîò ÎÍÖÃÎÉ ÀËÁÀÍ ÒÀÒÂÀÐÛÍ ÒÓÕÀÉ ÕÓÓËÜÄ ªªÐ×˪ËÒ ÎÐÓÓËÀÕ ÒÓÕÀÉ 1 ä¿ãýýð ç¿éë. Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëèéí 6.1 äýõ çààëòûã äîð äóðäñàíàà𠺺ð÷ëºí íàéðóóëñóãàé: 1/ 6 äóãààð ç¿éëèéí 1 äýõ çààëò: 6.1. Ýíý õóóëèéí 4.1.1, 4.1.2-ò çààñàí áàðàà áîëîí ýõ îðíû ¿éëäâýðèéí àâòîáåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé òîãòîîñîí áèåò íýãæèä äàðààõü õýìæýýãýýð îíöãîé àëáàí òàòâàð íîãäóóëíà: ¹ Îíöãîé àëáàí òàòâàð Áèåò íýãæ Íîãäóóëàõ îíöãîé àëáàí òàòâàðûí õýìæýý íîãäóóëàõ /àì. äîëëàðò øèëæ¿¿ëñíýýð/ Ýõ îðíû ¿éëäâýðèéí Èìïîðòîîð àâñàí áàðààíû íýð, òºðºë áàðàà áàðàà 1 ßíæóóð áîëîí ò¿¿íòýé 100 øèðõýã 1.20 1.20 àäèëòãàõ áóñàä òàìõè 2 Ä¿íñýí áîëîí ò¿¿íòýé 1 êèëîãðàìì 0.60 0.60 àäèëòãàõ çàäãàé òàìõè 2 äóãààð ç¿éë. Ýíý õóóëü 2009 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõëýí õ¿÷èí òºãºëäºð áîëíî. ÃÀÐÛÍ ¯ÑÝà 26 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 25. ÒÀÍÈËÖÓÓËÃÀ Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä Ìîíãîë Óëñûí íóòàã äýâñãýðò ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðæ èðæ áóé ÿíæóóð áîëîí ä¿íñýí òàìõèíû õýðýãëýý æèëýýñ æèëä ºñºí íýìýãäýæ áàéãàà áºãººä ýíý íü íèéãìèéí ýð¿¿ë àõóé, èðãýäèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ñºð㺺ð íºëººëæ áàéãàà áèëýý. Äîòîîäîä ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðóóëæ èðñýí ÿíæóóð òàìõè áîëîí ä¿íñýí òàìõèíû õýìæýýã õ¿ñíýãòýýð õàðóóëáàë äàðààõ áàéäàëòàé áàéíà. Õ¿ñíýãò 1. Äîòîîäîä ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðæ èðñýí ÿíæóóð, ä¿íñýí òàìõèíû õýìæýý Á¿òýýãäýõ¿¿íèé íýð ¹ õýìæèõ íýãæ 2006 îí 2007 îí 2008* òºðºë 1 Èìïîðòûí ÿíæóóð òàìõè ìÿí.øèðõýã 776,856.5 1,092,809.0 1,595,501.1 2 Èìïîðòûí ä¿íñýí òàìõè êã 1,207,786.0 1,420,011.8 1,831,815.2 3 Òàìõè ìÿí.øèðõýã 1,017,158.8 1,413,731.2 1,423,966.9 Õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä äîòîîäîä ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðóóëæ èðñýí ÿíæóóð áîëîí ä¿íñýí òàìõèíû õýìæýý æèëýýñ æèëä ºññººð áàéãàà áîëíî. Èéìä èðãýäèéí äóíä òàìõèíû õýðýãëýýã õÿçãààðëàõ, çîõèñòîé ò¿âøèíä áàéëãàõ, ò¿¿íèé õîð õºíººëòýé òýìöýõ çîðèëãîîð “Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëü”- èéí òºñëèéã áîëîâñðóóëëàà. Õóóëèéí òºñºëä äîòîîäîä ¿éëäâýðëýñýí áîëîí èìïîðòîîð îðæ èðýõ ÿíæóóð áîëîí ä¿íñýí òàìõèíä íîãäîõ îíöãîé àëáàí òàòâàðûã 2 äàõèí íýìýãä¿¿ëýõýýð òóñãàëàà. Òàìõèíä íîãäîõ îíöãîé àëáàí òàòâàðûã 2 äàõèí íýìýãä¿¿ëñíýýð íýã õàéðöàã òàìõèíû (20 øèðõýãòýé) áîðëóóëàõ ¿íý äóíäæààð 150.0 îð÷èì òºãðºãººð íýìýãäýõýýð áàéíà. “Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëü” –èéí òºñºë áàòëàãäñàíààð èðãýäèéí äóíä òàìõèíû õýðýãëýý áóóð÷, íèéãìèéí ýð¿¿ë àõóé, èðãýäèéí ýð¿¿ë ìýíäýä ýåðýãýýð íºëººëººä çîãñîõã¿é òºñâèéí îðëîãî 10.5 îð÷èì òýðáóì òºãðºãººð íýìýãäýõýýð áàéãàà áîëíî. 27 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 26. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÐÛÍ ÕÓÐÀËÄÀÀÍÛ ÒÝÌÄÝÃËÝËÝÝÑ ÑÀÍÃÈÉÍ ßÀÌ, ÕÓÓËÜ Ç¯É, ÄÎÒÎÎÄ ÕÝÐÃÈÉÍ ßÀÌÀÍÄ Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçðûí 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí 30-íû ºäðèéí õóðàëäààíû 55 äóãààð òýìäýãëýëä: “VI. ÕÝËÝËÖÑÝÍ íü: Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñºë ØÈÉÄÂÝÐËÝÑÝÍ íü: Ìîíãîë Óëñûí 2009 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèéí òºñëèéã õýëýëöýýä Óëñûí Èõ Õóðàëä ºðãºí ìýä¿¿ëýõýýð òîãòîâ” ãýæýý. ÇÀÑÃÈÉÍ ÃÀÇÐÛÍ ÕÝÐÝà ÝÐÕËÝÕ ÃÀÇÀÐ 28 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 27. II. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌÀÊÐÎ ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ 2008 ÎÍÛ ÓÐÜÄ×ÈËÑÀÍ ÒªËªÂ
  • 28. II. ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ ÌÀÊÐÎ ÝÄÈÉÍ ÇÀÑÃÈÉÍ 2008 ÎÍÛ ÓÐÜÄ×ÈËÑÀÍ ÒªËªÂ II.1. Ìîíãîë Óëñûí ìàêðî ýäèéí çàñãèéí 2008 îíû óðüä÷èëñàí òºëºâ Ãàäààä îð÷èí, äýëõèéí ýäèéí çàñàã. Äýëõèéí òîìîîõîí çàõ çýýë¿¿ä, ò¿¿íèé äîòîð ÀÍÓ áîëîí Åâðîïûí Õîëáîîíû óëñóóäàä í¿¿ðëýýä áóé áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí õÿìðàë, îðîí ñóóöíû çàõ çýýëèéí õ¿íäðýë, Lehman Brothers, AIG, Washington Mutual, Fortis, Alitalia çýðýã ¿íäýñòýí äàìíàñàí êîðïîðàöèóäûí äàìïóóðëûí ñºðºã íºëººëºë îëîí óëñûã õàìðàõ áàéäàë àæèãëàãäàæ áàéãàà íü 2008 îíû äýëõèéí ýäèéí çàñãèéí ä¿ð òºðõèéã áàðààí õàðàãäóóëæ áàéíà. Õýäèéãýýð ÀÍÓ-ûí Çàñãèéí ãàçàð çàõ çýýë äýõ íàéäâàðã¿é õºðºíãèéã òºðººñ õóäàëäàí àâàõ 700 òýðáóì àì.äîëëàðûí ºðòºã á¿õèé òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëààä áàéãàà, Íèäåðëàíä, Áåëüãè, Ëþêñåìáóðãèéí Çàñãèéí ãàçàð Fortis áàíêèéã äàìïóóðëààñ àâðàõààð õºðºí㺠ãàðãàõààð øèéäñýí, ìºí Alitalia àâèàêîìïàíèéã îëîí óëñûí çàõ çýýëä õóäàëäàí àâàõ òºëºâòýé áàéãàà çýðýã àðãà õýìæýýí¿¿äèéã àâ÷ áàéãàà ÷ ýäãýýð õ¿÷èí ÷àðìàéëò íü îëîí óëñûí áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí ã¿íçãèé õÿìðàëûã ¿íäñýýð íü çàñ÷ çàëðóóëàõ ýñýõ íü ýðãýëçýýòýé. ¯¿íýýñ ¿¿äýí ýêñïîðòûí õóäàëäààíààñ ýäèéí çàñàã íü èõýýõýí õàìààðàëòàé ìàíàé õºðø Õÿòàä, ÎÕÓ-ûí ýäèéí çàñãèéí ºñºëò ñààðàõ ýðñäýë áîäèòîîð áèé áîëæ áóé áºãººä ýíý íü ýðãýýä îëîí óëñûí çàõ çýýëèéí òîãòâîðã¿é áàéäëûí ñºðºã íºëººëºë ìàíàé óëñûí ýäèéí çàñàãò í¿¿ðëýõ àþóëûã èõýñãýæ áàéãàà þì. Ýäèéí çàñãèéí ºñºëò. Õýäèéãýýð îëîí óëñûí çàõ çýýëèéí áàéäàë òîãòâîðã¿é áàéãàà ÷ äîòîîäûí Ýäèéí çàñãèéí áîäèò ºñºëò áîëîâñðóóëàõ ñàëáàðûí ¿éëäâýðëýë, áàðèëãûí ìàòåðèàë, òýýâðèéí ñàëáàð íèëýýä õýìæýýãýýð 2.4 õóâüä õ¿ðýõ òºëºâòýé áàéíà. íýìýãäýæ ÕÀÀ-í ñàëáàðò ºñºëò ãàðñíààð 2008 îíû óðüä÷èëñàí ã¿éöýòãýëýýð ýäèéí çàñãèéí áîäèò ºñºëò 12.4 õóâü áîëæ, ÄÍÁ îíû ¿íýýðýý 5,929.8 òýðáóì òºãðºã áîëîõ òºëºâòýé áàéíà. Èíôëÿöè. Øàòàõ, òîñëîõ ìàòåðèàë, í¿¿ðñ, öàõèëãààí, äóëààí çýðýã ñóóðü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý áîëîí õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý, òýýâðèéí òàðèôûí ºñºëòòýé õîëáîîòîéãîîð èíôëÿöèéí ò¿âøèí ýíý îíû ýõíýýñ èõýýõýí ºññºí áºãººä îíû ýöýñò 23.8 õóâüòàé ãàðàõààð áàéíà. Ìàíàé ãàäààä õóäàëäààíû ãîë ò¿íø îðíóóä áîëîõ ÎÕÓ, Õÿòàä Óëñàä èíôëÿöèéí ò¿âøèí íýìýãäñýí, ìºí ìàíàé óëñûí øàòàõóóíû ãîë íèéë¿¿ëýã÷ ÎÕÓ ýêñïîðòûí òàòâàðàà íýìñýí íü ìàíàé óëñûí èíôëÿöè ýíý îíä îãöîì ºñºõºä ãîëëîí íºëººëºâ. 30 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 29. Âàëþòûí õàíø. Ìîíãîë áàíêíààñ ÿâóóëæ áóé ìºíãºíèé õàòóó áîäëîãûí ¿ð ä¿íä òºãðºãèéí àì.äîëëàðòàé õàðüöàõ õàíø ýíý îíû ýöýñò 1,152.0 òºãðºã, õàðèí æèëèéí äóíäàæ õàíø 1,160.4 òºãðºãòýé òýíöýõýýð áàéíà. Ýíý íü 2007 îíû ò¿âøèíòýé õàðüöóóëáàë æèëèéí ýöñèéí õàíø 1.3 õóâü, æèëèéí äóíäàæ õàíø 0.8 õóâèàð òóñ òóñ ÷àíãàðëàà. Ãàäààä õóäàëäàà. Ãàäààäûí óëñ îðíóóäòàé õèéõ õóäàëäàà, õàìòûí àæèëëàãààã ºðãºæ¿¿ëýõ òààòàé îð÷èí á¿ðä¿¿ëýõ ÷èãëýëýýð òîäîðõîé àðãà õýìæýý àâ÷ õýðýãæ¿¿ëñíèé ¿ð ä¿íä Ìîíãîë óëñ äýëõèéí 108 óëñ îðîíòîé õóäàëäààíû õàðèëöààòàé áàéíà. Ãàäààä õóäàëäààíû íèéò áàðàà ýðãýëò 2008 îíû óðüä÷èëñàí ã¿éöýòãýëýýð 5,664.7 ñàÿ àì.äîëëàð áîëæ, 2007 îíûõîîñ 1,545.4 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 37.5 õóâèàð íýìýãäýõýýð áàéíà. Õýäèéãýýð ãàäààä õóäàëäààíû íèéò ýðãýëò ºìíºõ îíîîñ íýìýãäýæ áàéãàà áîëîâ÷ èìïîðò èõýýõýí ºñ÷, ãàäààä õóäàëäààíû òýíöýë 662.0 ñàÿ àì.äîëëàðûí àëäàãäàëòàé ãàðàõààð áàéíà. Ãàäààä õóäàëäààíû àëäàãäëûí õýìæýý ºìíºõ îíûõîîñ 441.0 ñàÿ àì.äîëëàðààð íýìýãäýæ áàéãàà íü íåôòèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé èìïîðòûí ºðòºã ºìíºõ îíûõîîñ 298.0 ñàÿ àì.äîëëàðààð, ìàøèí, òîíîã òºõººðºìæ, öåëëþëîç öààñ, êàðòîíû èìïîðòûí áèåò õýìæýý íýìýãäñýí çýðãýýñ áîëæýý. Ýêñïîðò. Ýêñïîðòûí õýìæýý 2008 îíû óðüä÷èëñàí ã¿éöýòãýëýýð 2,501.4 ñàÿ àì.äîëëàðò õ¿ð÷ ºíãºðñºí îíûõîîñ 552.2 ñàÿ àì.äîëëàðààð áóþó 28.3 õóâèàð íýìýãäýõýýð áàéíà. Íèéò ýêñïîðòûí áàðààíû 85.9 õóâèéã ýðäýñ á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýêñïîðò ýçýëæ, ºìíºõ îíûõîîñ 584.9 ñàÿ àì. äîëëàðààð ºñ÷ áàéíà. Ýðäýñ á¿òýýãäýõ¿¿íèé 37.9 õóâèéã çýñèéí áàÿæìàëûí ýêñïîðò ýçýëæ áàéãàà áºãººä ýêñïîðòûí ºðòºã ºìíºõ îíûõîîñ 132.7 ñàÿ àì.äîëëàðààð íýìýãäñýí áàéíà. Ìàíàé óëñûí ýêñïîðòûí ãîë á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîõ çýñèéí áàÿæìàë áîëîí àëòíû äýëõèéí çàõ çýýëèéí ¿íý ºíäºð áàéãàà íü ýêñïîðòûí îðëîãûã íýìýãä¿¿ëæ áàéíà. Ìàíàé óëñ äýëõèéí 64 îðîíä áàðàà, ò¿¿õèé ýä, ìàòåðèàë ýêñïîðòîëæ áàéãààãààñ 65.7 õóâèéã ÁÍÕÀÓ, 7.2 õóâèéã ÀÍÓ, 6.7 õóâèéã Êàíàä, 6.0 õóâèéã Ëþêñåìáóðã òóñ òóñ ýçýëæ áàéíà. Èìïîðò. Èìïîðòûí õýìæýý 2008 îíû óðüä÷èëñàí ã¿éöýòãýëýýð 3,163.3 ñàÿ àì.äîëëàð áîëæ ºìíºõ îíûõîîñ 993.2 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 45.8 õóâèàð íýìýãäýæ áàéíà. Èìïîðòûí ºñºëòèéã íü àâ÷ ¿çâýë ýðäýñ á¿òýýãäýõ¿¿í 335.1 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 55.6 õóâü, ìàøèí, òîíîã òºõººðºìæ 207.7 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 32.1 õóâü, öåëëþëîç öààñ, êàðòîí 205.5 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 142.2 õóâü, õýðýãëýýíèé áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèé èìïîðò 235.6 ñàÿ àì.äîëëàð áóþó 71.0 õóâèàð òóñ òóñ íýìýãäñýí áàéíà. Ìàíàé óëñ 96 îðíîîñ áàðàà, ìàòåðèàë èìïîðòëîñíîîñ 33.3 õóâèéã ÎÕÓ, 33.1 õóâèéã ÁÍÕÀÓ, 6.9 õóâèéã ßïîí, 5.7 õóâèéã ÀÍÓ òóñ òóñ ýçýëæ áàéíà. 31 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 30. II.2. Ìîíãîë Óëñûí ìàêðî ýäèéí çàñãèéí 2009 îíû õàíäëàãà, 2010-2011 îíû òºñººëºë Ýäèéí çàñãèéí ºñºëò. Ýäèéí çàñãèéí áîäèò ºñºëòèéã 2009 îíä 14.1 õóâüä õ¿ðãýõýýð òºëºâëºæ áàéíà. Ýíý íü ÓÈÕ-ààñ çºâøººðñºí òºñâèéí õ¿ðýýíèé ìýäýãäëèéí õýìæýýã õàíãàæ áàéãàà áîëíî. Ýäèéí çàñãèéí ºñºëò, ¿íäñýí ñàëáàðààð, õóâü 2006 2007* 2008** 2009** 2010** 2011** պ人 àæ àõóé 7.5 15.8 6.4 9.9 6.3 4.6 ¯éëäâýðëýë 6.9 7.0 6.3 14.1 72.7 27.6 ¯éë÷èëãýý 6.1 10.7 18.7 16.3 13.2 10.8 Íèéò 8.6 10.2 12.4 14.1 29.5 16.5 Àæ ¿éëäâýðèéí ñàëáàð, ÿëàíãóÿà óóë óóðõàéí ¿éëäâýðëýëèéí ñàëáàðò Îþóòîëãîé, Òàâàí òîëãîéí ó òîëãîé, Òàâàí ëãîéí îðäóóäûã îðäóóäûã àøèãëàæ ýõëýõ áýëòãýë àæëûã 2009 îíä á¿ðýí õàíãàæ, 2010 îíîîñ àøèãëàæ ýõëýõýýð 2010 îíîîñ èãëàæ ýõëýõýýð òîîöîæ áàéãààòàé óÿëäàí 2010 îíä ýäèéí çàñãèéí ºñºëòèéí õóðäàö íýìýãäýæ 29.5 õóâüä õ¿ðýõýýð òîîöëîî. áàéíà. Ýäãýýð á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæëûí ¿ð ä¿íä ¿éëäâýðëýë íýìýãäýæ, ýäèéí çàñãèéí ºñºëòèéã áèé áîëãîõ þì. Ãýð õîðîîëëûã äàõèí òºëºâëºëò õèéõ çàìààð îð÷èí ¿åèéí îðîí ñóóöíû õîðîîëîë áîëãîí õºãæ¿¿ëýõòýé õîëáîãäîæ áàðèëãûí ñàëáàðò ÷ íèëýýä ºñºëò ãàðàõààð áàéíà. “Àòðûí 3 äàõü àÿí”-û õ¿ðýýíä 2009 îíä ãàçàð òàðèàëàíãèéí ¿éëäâýðëýë èõýýõýí íýìýãäýõýýð áàéíà. Èíôëÿöè. Çàñãèéí ãàçðààñ èíôëÿöèéã èðýõ îíä áóóðóóëàõ íü áîäëîãûí ãîë çîðèëòûí íýã áîëæ áàéíà. Ýíý õ¿ðýýíä äàðààõ àðãà õýìæýýã àâ÷ õýðýãæ¿¿ëýõýýð òºëºâëºæ áàéíà. ¯¿íä: 1. Èíôëÿöèéã 2009 îíä òºñºâ, ìºíãºíèé õàðèëöàí óÿëäñàí áîäëîãîîð õÿçãààðëàõ; 2. Óóð óñ, öàõèëãààí, äóëààíûã õýìíýõ, øàòàõóóí áàãà çàðöóóëäàã àâòîìàøèí õýðýãëýõ, ãàäààä, äîòîîä òîìèëîëò, ýëäýâ õ¿ëýýí àâàëòûã áàãàñãàõ, áè÷èã õýðýã çýðýã óðñãàë çàðäëûã áóóðóóëàõ çàìààð òºñâèéí õóìèõ áîäëîãî õýðýãæ¿¿ëýõ ÷èãëýë áàðèìòëàõ; 3. Õàðüöàíãóé à÷ õîëáîãäîë áàãàòàé õºðºí㺠îðóóëàëò òóõàéëáàë, êîíòîðûí áàðèëãà øèíýýð áàðèõ, çàñâàðëàõ, àâòîìàøèí, êîíòîðûí òàâèëãà, ýä õîãøèë õóäàëäàí àâàõ çýðãýýñ òàòãàëçàõ çàìààð õºðºí㺠îðóóëàëòûã áóóðóóëæ, ýðýëòèéã áàãàñãàõ. 2009 îíä ýíý îíûõ øèã öàõèëãààí, äóëààí, í¿¿ðñ, áåíçèí, øàòàõóóí çýðýã ñóóðü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý îãöîì ºíäºð ºñºõã¿é ãýæ òîîöîæ áàéãàà òóë ýíý îíä ãàðñàí çàðäëûí èíôëÿöèéã 2009 îíä 32 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 31. ýðñ áóóðóóëàõ áîëîìæòîé ãýæ òîîöîæ áàéíà. Õ¿íñíèé ãîë íýðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëò 2009 îíä áàãà áàéíà ãýæ òîîöîæ áàéãàà áºãººä ¿¿íòýé óÿëäàæ 2009 îíä îëîí ÷óõàë àðãà õýìæýýã õýðýãæ¿¿ëýõýýð òóñãàëàà. ¯¿íä: • Ìàõ, óëààí áóóäàéí íººö á¿ðä¿¿ëýõ, óëààí áóóäàéí òóøààëòûã äýìæèõ óðàìøóóëëûã èðýõ îíä ¿ðãýëæ¿¿ëýõ; • ªðõèéí èë¿¿äýë õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íèéã áîðëóóëàõ çàõ öýã¿¿äèéã àéìàã, ñóì, ä¿¿ðýã, õîðîî á¿ðò çîõèîí áàéãóóëàõ; • Õóäàëäàà, áèðæèéí òóõàé õóóëèéã áîëîâñðóóëàí áàòàëæ, õ¿íñíèé ãîë íýðèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé á¿òýýãäýõ¿¿íèé áèðæèéí õóäàëäààã çîõèîí áàéãóóëàõ. ¯¿íèé çýðýãöýý äýëõèéí çàõ çýýë äýýð ãàçðûí ò¿¿õèé òîñíû ¿íý ýðñ áóóð÷ áàéãàà áºãººä 2009 îíä òºäèéëºí ºñºõã¿é ãýæ òîîöîæ áàéíà. ÎÕÓ-ààñ ìàíàéä íèéë¿¿ëæ áóé íåôòèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýêñïîðòûí òàòâàðàà ýíý îíû äóíäóóð íèëýýä õýìæýýãýýð íýìñýí áîëîâ÷, 3 äóãààð óëèðëààñ ýõëýí äýëõèéí çàõ çýýë äýýð ãàçðûí ò¿¿õèé òîñíû ¿íý áóóð÷ áàéãààòàé óÿëäóóëàí ýêñïîðòûí òàòâàðàà áóóðóóëààä áàéíà. Ýíý íü èðýõ îíä áåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé ¿íý òºäèéëºí ºñºõã¿é ãýñýí òºñººëëèéã ºã÷ áàéíà. ÎÓÂÑ, Ìîíãîëáàíê 2009 îíû ýöýñò èíôëÿöèéí ò¿âøèíã 12 õóâüòàé ãàðíà ãýæ òîîöîæ áàéíà. Äýýð äóðäñàí áîäëîãûí àðãà õýìæýý, äýëõèéí ýäèéí çàñãèéí èðýõ îíû õàíäëàãà çýðãèéã ¿íäýñëýýä 2009 îíä èíôëÿöèéã 12.0 õóâèàñ õýòðýõã¿é ãýæ òîîöëîî. Èíôëÿöèéã áóóðóóëàõ çîðèëãîîð Ìîíãîë áàíê ìºíãºíèé õàòóó áîäëîãûã õýðýãæ¿¿ëæ áàéãàà áîëîâ÷ çàðäëûã õÿçãààðëàõ çàìààð òºñâèéã õóìèõ áîäëîãûã áàðèõã¿éãýýð èíôëÿöèéã áóóðóóëæ ÷àäàõ ýñýõ íü òºñâèéí íèéò çàðëàãà ÄÍÁ-èé 40 øàõàì õóâèéã ýçýëæ áàéãàà ºíººãèéí íºõöºëä òóí ýðãýëçýýòýé. ßëàíãóÿà òºñâèéí çàðëàãûí èõýýõýí õóâèéã èðãýä, îëîí íèéòýä áýëíýýð õ¿ðýõ ìºíãºí øèëæ¿¿ëýã ýçýëæ, õºðºí㺠îðóóëàëòûí çàðäëûã äàâæ ãàðààä áàéãàà íü òºðººñ èíôëÿöèòàé õèéõ òýìöëèéí ¿ð ä¿íã ñóëðóóëæ áàéãààã àíõààðóóøòàé. Ãàäààä õóäàëäàà. Ýêñïîðòûí õýìæýý 2009 îíä 23.0 õóâü, 2010-2011 îíóóäàä 12.4-56.7 õóâèàð Ãàäààä õóäàëäàà òýíöýë 2010-2011 ºñºõººð áàéãàà áºãººä ãàäààä õóäàëäààíû òýíöýë 2009 îíä 660.1 ñàÿ àì.äîëëàðûí àëäàãäàëòàé, îíóóäàä àøèãòà 2010-2011 îíóóäàä 296.2-522.6 ñàÿ àì äîëëàðûí àøèãòàé áàéõààð áàéíà. Ýíý íü Îþó òîëãîé, Òàâàí ãàðàõ òºëºâòýé áàéíà. òîëãîéí îðä ãàçðûã àøèãëàæ, ýðäýñ á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýêñïîðòûí õýìæýý ºñíº ãýæ òîîöîæ áóéòàé õîëáîîòîé þì. 2010-2011 îíä ãàäààä õóäàëäààíû òýíöëèéí ÄÍÁ-ä ýçëýõ õóâü 3.4-4.8 áàéíà. 33 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 32. Ãàäààä õóäàëäàà, ãàäààäûí õºðºí㺠îðóóëàëòûí ñàëáàðûí 2009 îí áîëîí äóíä õóãàöààíû ãîë çîðèëò íü õóäàëäààíû íýí òààëàìæòàé íºõöºë áîëîí õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿éë àæèëëàãààíû òààòàé îð÷èíã á¿ðä¿¿ëýõ çàìààð ãàäààä õàðèëöààã ºðãºæ¿¿ëæ, õºðºí㺠îðóóëàëòûã óðàìøóóëàõ, õàìãààëàõ, ÷àíàðæóóëàõàä ÷èãëýãäýæ áàéíà. Òºëáºðèéí òýíöýë. Íèéò òºëáºðèéí òýíöýë 2009 îíä 254.5 ñàÿ àì.äîëëàðûí àøèãòàé ãàðàõààð òîîöîîëæ áàéãàà áºãººä ãàäààä âàëþòûí öýâýð àëáàí íººö 1,272.5 ñàÿ àì.äîëëàðò õ¿ðýõýýð áàéíà. Ãàäààäûí øóóä õºðºí㺠îðóóëàëò áîëîí çýýëèéí àøèãëàëò íýìýãäýæ áàéãàà íü íèéò òºëáºðèéí òýíöýëä ýåðãýýð íºëººëæ áàéíà. Ãàäààä âàëþòûí öýâýð àëáàí íººö íýìýãäýæ áàéãààòàé óÿëäàí Ìîíãîë óëñûí ìºíãºí òýìäýãòèéã ãàäíû íºëººë뺺ñ õàìãààëàõ ÷àäàâõè á¿ðýí áýõæèæ áóéã õàðóóëæ áàéíà. ¯¿íèé çýðýãöýý îëîí óëñûí ñàíõ¿¿ãèéí çàõ çýýëä Ìîíãîë óëñ çýýëæèõ ýðõ íýìýãäýæ, ãàäààä ºðèéí òºëáºðèéí øààðäëàãûã á¿ðýí õàíãàõóéö õýìæýýíä õ¿ð÷, îëîí óëñûí ñàíõ¿¿ãèéí çàõ çýýë äýõ èòãýëèéã á¿ðä¿¿ëæ áàéíà. Ãàäààä âàëþòûí öýâýð àëáàí íººö 2008 îíû óðüä÷èëñàí ã¿éöýòãýëýýð èìïîðòûí 16,7 äîëîî õîíîãèéí õýðýãöýýã õàíãàõ íººöèéã á¿ðä¿¿ëñýí áîë 2009 îíä 17,7 äîëîî õîíîã, óëìààð 2010 îíä 29,0 äîëîî õîíîãèéí èìïîðòûí õýðýãöýýã õàíãàõ õýìæýýíèé ãàäààä âàëþòûí íººö á¿ðäýõýýð áàéíà. 34 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 33. ÒªÑÂÈÉÍ ªÍªªÃÈÉÍ ÁÀÉÄÀË
  • 34. III. ÒªÑÂÈÉÍ ªÍªªÃÈÉÍ ÁÀÉÄÀË Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí áîäëîãî íü òºñâèéí òýíöëèéã ìàêðî ýäèéí çàñãèéí áîäëîãûí çîðèëòóóä, ìºíãºíèé áîäëîãîòîé óÿëäóóëàí îíîâ÷òîé òîãòîîæ, Çàñãèéí ãàçðûí ñàíõ¿¿ãèéí íººöèéã á¿ðýí äàé÷ëàõ çàìààð íèéãìèéí áàÿëãèéã òýãø, øóäàðãà çàð÷ìààð õóâààðèëàí, õ¿í àìûí áîäèò îðëîãî, íèéãìèéí ¿éë÷èëãýýíèé õ¿ðòýýìæèéã íýìýãä¿¿ëæ, õºðºí㺠îðóóëàëòûí ¿ð ºãººæèéã ñàéæðóóëàí áîäèò ñàëáàðûí õºãæëèéã äýìæèõýä ÷èãëýãäýæ èðëýý. III.1. Òºñâèéí îðëîãî, 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí îðëîãî 2008 îíä ýäèéí çàñàã, íèéãìèéí õºãæëèéí çîðèëò, òºñºâ-ñàíõ¿¿ãèéí ýãäñýí òºñâèéí îðëîãî 54.8 òîãòâîðòîé áàéäàë, ìàêðî ò¿âøíèé çîðèëòîò ¿ç¿¿ëýëò¿¿äèéã õàíãàí òºñâèéí òýíöâýðò õàðüöààã ðáóì òºãðºãººð ýãäýõýýð áàéíà. õàäãàëàí, Óëñûí òºñâèéí ñàíõ¿¿æèëòèéí òàñðàëòã¿é áàéäëûã õàíãàõàä ÷èãëýãäýæ èðëýý. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû íýãäñýí òºñâèéí òºëºâëºãººíä íýãäñýí òºñâèéí îðëîãî 2427.2 òýðáóì òºãðºã, ¿¿íýýñ Óëñûí òºñâèéí îðëîãî 1718.1 òýðáóì òºãðºã, Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí îðëîãî 363.3 òýðáóì òºãðºã áàéõààð òóñãàãäñàíààñ ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýë, õóóëü ýðõ ç¿éí îð÷íû ººð÷ëºëò, ãàäààä çàõ çýýëèéí íºëººëºë çýðãýýñ õàìààð÷ õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû íýãäñýí òºñâèéí îðëîãî 54.8 òýðáóì òºãðºãººð íýìýãäýæ, õàðèí óëñûí òºñâèéí îðëîãî 13.8 òýðáóì òºãðºãººð áóóðàõààð áàéíà. Ýäèéí çàñãèéí ºñºëò áîëîí ãàäààä îð÷íû òààòàé íºëººëëèéí ¿ð ä¿íä íýãäñýí òºñâèéí îðëîãî ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä æèëä äóíäæààð 30 ãàðóé õóâèàð ºñ÷ýý. Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí îðëîãûã á¿ðä¿¿ëæ áóé ýõ ¿¿ñâýðýýð íü àâ÷ ¿çâýë 2005-2007 îíä 79.9-82.6 õóâü íü òàòâàðûí îðëîãîîñ, 16.8-18.8 õóâü íü òàòâàðûí áóñ îðëîãîîñ, ¿ëäýõ 0.5-1.3 õóâü íü õºðºíãèéí áîëîí òóñëàìæèéí îðëîãîîñ á¿ðäýæ áàéñàí áîë 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð òàòâàðûí îðëîãîîñ 86.3 îð÷èì õóâü íü, òàòâàðûí áóñ îðëîãîîñ 13.0 õóâü íü, õºðºíãèéí áîëîí òóñëàìæèéí îðëîãîîñ 0.7 õóâü íü òóñ òóñ á¿ðäýõýýð áàéíà. 36 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 35. Ýíý îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëèéã îðëîãûí íýð òºð뺺ð íü àâ÷ ¿çâýë äàðààõ áàéäàëòàé áàéíà. Ìîíãîë Óëñûí íýãäñýí òºñâèéí îðëîãûí 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýë (òýðáóì òºãðºã) 2007 2008 2005 2006 Ǻ𿿠ã¿éö ã¿éö ¯ç¿¿ëýëò ã¿éö òºë ÕÁà 1 2 3 4 5 5-4 ÍÈÉÒ ÎÐËÎÃÎ ÁÀ ÒÓÑËÀÌÆÈÉÍ Ä¯Í 837.9 1360.4 1880,5 2426.6 2481.2 54.6 1. Òàòâàðûí îðëîãî 692.2 1128.1 1502.3 2078.8 2141.0 62.2 1.1. Îðëîãûí àëáàí òàòâàð 178.5 476.8 648.5 806.2 885.9 79.6 1.2. Íèéãìèéí äààòãàëûí îðëîãî 95.6 111.9 160.5 241.1 240.4 -0.7 1.2. ªì÷èéí òàòâàð 6.3 6.9 8.3 8.6 8.6 0 1.3. Äîòîîäûí áàðàà, ¿éë÷èëãýýíèé îðëîãî 271.0 352.7 411.8 634.9 627.2 -7.7 1.3.1. Íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàð 181.0 241.3 265.0 451.2 407.2 -44.0 1.3.2. Îíöãîé àëáàí òàòâàð 79.0 100.1 133.8 167.8 203.2 35.4 1.3.3. Òóñãàé çîðèóëàëòûí îðëîãî 11.0 11.3 13.0 15.9 16.8 0.9 1.4. Ãàäààä ¿éë àæèëëàãààíû îðëîãî 57.0 72.1 102.5 168.8 159.5 9.3 1.4.1. Èìïîðòûí ãààëèéí àëáàí òàòâàð 53.2 65.2 159.5 148.4 -11.1 1.4.2. Ýêñïîðòûí ãààëèéí àëáàí òàòâàð 3.8 6.8 9.2 11.0 1.8 1.5. Áóñàä òàòâàð (òºëáºð, õóðààìæ) 83.8 107.7 170.7 219.1 219.4 0.3 2. Òàòâàðûí áóñ îðëîãî 140.4 226.0 353.6 329.9 322.3 -7.6 ժЪÍÃÈÉÍ ÎÐËÎÃÎ 1.0 1.6 2.5 2.5 2.5 0 ÒÓÑËÀÌÆÈÉÍ ÎÐËÎÃÎ 4.3 4.9 22.0 15.5 15.5 0 37 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 36. Òºñâèéí îðëîãûí õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëä äàðààõ õ¿÷èí ç¿éë¿¿ä íºëººëæ áàéíà.¯¿íä: Íýã. Íýìýãäýõ îðëîãî 1.1. Äýëõèéí çàõ çýýë äýõ çýñèéí ¿íèéí ºñºëò. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä äýëõèéí çàõ çýýë äýõ 1 òîíí öýâýð çýñèéí ¿íèéã 6800.0 àì äîëëàðààð òîîöîæ, Óóëûí áàÿæóóëàõ Ýðäýíýò ¿éëäâýðýýñ çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 309.5 òýðáóì òºãðºã, àøèãò ìàëòìàëûí íººö àøèãëàñíû òºëáºðèéí îðëîãîîð 53.8 òýðáóì òºãðºã, àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 75.6 òýðáóì òºãðºãèéã òóñ òóñ òºñºâò òºâëºð¿¿ëýõýýð òóñãàñàí áèëýý. Ýíý îíû ýõýýð äýëõèéí çàõ çýýë äýõ öýâýð çýñèéí ¿íý 7000.0 îð÷èì àì.äîëëàðò, Ëîíäîíãèéí ìåòàëëûí áèðæ äýõ öýâýð çýñèéí íººöèéí õýìæýý 170.0-200.0 ìÿíãàí òîííä õýëáýëçýæ áàéñàí áîëîâ÷ ýíý îíû 3 äóãààð ñàðààñ ýõýëæ öýâýð çýñèéí íèéë¿¿ëýëòýä äîãîëäîë ãàð÷, Ëîíäîíãèéí ìåòàëëûí áèðæ äýýðõ öýâýð çýñèéí íººöèéí õýìæýý 135.0 ìÿíãàí òîíí õ¿ðòýë áóóðñàí áà 5 äóãààð ñàðààñ ýõëýí äýëõèéä çýñèéí ¿éëäâýðëýëýýð òýðã¿¿ëýã÷ ×èëè Óëñûí òºðèéí ºì÷èò “Codelco” êîìïàíèé çýñèéí óóðõàéä àæèë õàÿëò çàðëàãäñíû óëìààñ Ëîíäîíãèéí ìåòàëëûí áèðæ äýýðõ öýâýð çýñèéí íººöèéí õýìæýý 109.0 ìÿíãàí òîíí õ¿ðòýë îãöîì áóóðñàí íü öýâýð çýñèéí ¿íý ºñºõºä íºëººëñºí áàéíà. ̺í Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñàä ¿¿ññýí áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí çàõ çýýë äýýð áèé áîëñîí õÿìðàë, ýäèéí çàñãèéí òîãòâîðã¿é áàéäëûã àðèëãàõ çîðèëãîîð Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñûí Òºâ áàíê ñóóðü çýýëèéí õ¿¿ãýý øàò äàðààëàí áóóðóóëñíû óëìààñ îëîí óëñûí çàõ çýýë äýýð àì.äîëëàðûí õàíø îãöîì áóóð÷, ýíý îíû 4 ä¿ãýýð ñàðä åâðîãèéí àì.äîëëàðòàé õàðüöàõ õàíø íýìýãäñýí íü äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ öýâýð çýñèéí ¿íý ºñºõºä íºëººëæýý. ýëõèéí çàõ çýýë Äýýðõ ãàäààä çàõ çýýëèéí íºõöºë áàéäàë áîëîí ÁÍÕÀÓ-ûí çýñèéí õýðýãëýýíèé ºñºëò, Õîéä çýñèéí äóíäàæ Àìåðèêèéí óëñóóäûí çýñèéí óóðõàéä ãàðñàí àæèë õàÿëò çýðýã õ¿÷èí ç¿éëýýñ õàìààð÷ äýëõèéí çàõ ý ýíý îíû ýõíèé àðûí áàéäëààð çýýë äýõ çýñèéí äóíäàæ ¿íý ýíý îíû ýõíèé 9 ñàðûí áàéäëààð 7981.96 àì.äîëëàð áàéíà. 81.96 àì.äîëëàð áàéâ. Äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ öýâýð çýñèéí ¿íý 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 3-íû ºäºð 8985.0 àì.äîëëàðò õ¿ðñýí íü ò¿¿õýíä õàìãèéí îðãèë ¿íý áàéñàí áîë 2008 îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí 26-íû ºäðèéí áàéäëààð 6926.0 àì.äîëëàð áîëæ áóóðààä áàéíà. Ýíý íü ÀÍÓ, Åâðîïûí óëñóóäûí ýäèéí çàñãèéí ºñºëòèéí õóðäàö ñààðñàí, ÁÍÕÀÓ-ä Îëèìï áîëæ äóóññàí, ìºí òóñ óëñàä ãýð àõóéí õýðýãñýë ¿éëäâýðëýã÷äèéí öýâýð çýñèéí õóäàëäàí àâàëò áóóð÷ ýõëýýä áàéãàà çýðãýýñ ¿¿äýëòýé ãýæ øèíæýý÷èä ¿çýæ áàéãàà þì. Äýýðõ áàéäëààñ ä¿ãíýí ¿çýõýä äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ çýñèéí ¿íý íèëýýä òîãòâîðã¿é, õýëáýëçýëòýé áàéãààã õàðæ áîëíî. Ýíýõ¿¿ áàéäàë íü ìàíàé óëñûí òºñâèéí îðëîãîä øóóä íºëººëæ, òºñâèéí îðëîãûí á¿ðäýëòýíä ºíäºð ýðñäëèéã áèé áîëãîæ áàéãàà þì. Ýíý îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí 15-íû ºäºð 158 æèëèéí ò¿¿õòýé, äýëõèéä íýð õ¿íä á¿õèé õºðºí㺠îðóóëàëòûí áàíê áîëîõ “Lehman Brothers Holdings Inc” äàìïóóðàë çàðëàñàí íü áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí ñàëáàðò ¿éë àæèëëàãàà ÿâóóëæ áóé áóñàä êîìïàíèé õóâüöààíû ¿íýä ñºð㺺ð íºëººëæ, ñàíõ¿¿ãèéí ñàëáàðûí õÿìðàëûã ã¿íçãèéð¿¿ëýõýä íºëººëæ áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí “Reuters” àãåíòëàãèéí ìýäýýëæ áàéãààãààð áàðèëãûí ñàëáàð, ýð÷èì õ¿÷íèé êàáåëü ¿éëäâýðëýõýä àøèãëàäàã çýñèéí õýðýãëýý Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñûí îðîí ñóóö, áàðèëãûí ñàëáàðûí óíàëòòàé õîëáîãäóóëæ áóóð÷ áàéãàà áºãººä Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñàä øèíýýð áàðèãäàæ áóé îðîí ñóóöíû òîî ýíý îíû 7 äóãààð ñàðààñ ýõëýí ñ¿¿ëèéí 17 æèëä áàéãààã¿éãýýð áóóðñàí ãýæ “Bloomberg” àãåíòëàã ìýäýýëæýý. Ñàíõ¿¿ãèéí çàõ çýýë äýýðõ ýíýõ¿¿ õÿìðàëààñ ¿¿äñýí àëäàãäëûí õýìæýý (writedown&loss) ýíý îíû 9 ä¿ãýýð ñàðûí 26-íû ºäðèéí áàéäëààð äàðóé 557.3 òýðáóì àì.äîëëàðò õ¿ðñýí áºãººä çàðèì 38 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 37. øèíæýý÷äèéí ¿çýæ áàéãààãààð ýíý àëäàãäëûí õýìæýý öààøèä íèëýýä ºñºõ õàíäëàãàòàé áàéíà. Îëîí Óëñûí øèíæýý÷èä ýíý æèë Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñûí ýäèéí çàñãèéí ºñºëò 1.2 õóâü áóþó ò¿¿íýýñ áàãà ò¿âøèíä ºñºõ õàíäëàãàòàé ãýæ ¿çýæ áàéãàà áºãººä íºãºº òàëààñ òóñ óëñûí àæèëã¿éäëèéí ò¿âøèí ñ¿¿ëèéí 5 æèëä áàéãààã¿éãýýð ºñ÷ 6.1 õóâüä õ¿ðñýí íü òóñ óëñûí ýäèéí çàñãèéí ºíººãèéí áàéäàë òîãòâîðã¿é áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñàä çýýëèéí íºõöºë ÷àíãàðñàí, õýðýãëýã÷äèéí îðëîãî, õóðèìòëàë áóóðñàí, îðîí ñóóöíû çýýëèéí õ¿¿ áà ºðõºä íîãäîõ ºðèéí äàðàìò ºññºí, àæèëã¿éäýë èõýññýí çýðýã ñºðºã íºõöºë áàéäëûí óëìààñ õýðýãëýã÷äèéí õýðýãëýý, çàðöóóëàëò ýíý îíû ñ¿¿ëèéí õàãàñò áîëîí èðýõ îíû ýõíèé õàãàñò ñóë õýâýýð áàéõ òºëºâòýé áàéãàà þì. Àìåðèêèéí Íýãäñýí Óëñûí çàõ çýýë äýýðõ áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí ñàëáàðûí óíàëò öààøèä äààìæðàí ÀÍÓ-ä áèé áîëñ ñàíõ¿¿ãèéí õÿìð Åâðîï, Àçèéí ýäèéí çàñàãò ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëæ ýõëýýä áàéãàà áºãººä Àçè, Åâðîïûí á¿ñèéí àæ äààìæðàí Åâðîï ¿éëäâýðèéí ºñºëòºä ñºðºã íºëºº ¿ç¿¿ëæ áàéíà. Òóõàéëáàë, äýëõèéä öýâýð çýñèéí õýðýãëýýãýýðýý Àçèéí ýäèéí çàñ ñºð㺺ð íºëººëæ òýðã¿¿ëäýã ÁÍÕÀÓ-ûí áîëîâñðóóëààã¿é çýñèéí èìïîðòûí õýìæýý ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð áàéíà. 809.9 ìÿíãàí òîííä õ¿ð÷, ºíãºðñºí îíû ìºí ¿åèéíõýýñ äàðóé 20 ãàðóé õóâèàð áóóðñàí áàéíà. Öýâýð çýñèéí ýðýëò, íèéë¿¿ëýëòèéí ãîë ¿íäñýí ¿ç¿¿ëýëò áîëîõ Ëîíäîíãèéí ìåòàëëûí áèðæ äýýðõ öýâýð çýñèéí íººöèéí õýìæýý ýíý îíû 9 ä¿ãýýð ñàð ãàðñààð 200.0 ìÿíãàí òîííîîñ äàâñàí íü äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ öýâýð çýñèéí ýðýëò áóóð÷ áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. Ýíý îíû ýõíèé 9 ñàðûí áàéäëààð Ëîíäîíãèéí ìåòàëëûí áèðæ äýýðõ öýâýð çýñèéí íººöèéí õýìæýý äóíäæààð 145.2 ìÿíãàí òîííä áàéíà. Èéìä äýýðõ íºõöºë áàéäàë, äýëõèéí ýäèéí çàñãèéí öààøäûí õàíäëàãà, çýñèéí ¿íèéí òààìàãëàëûã äýâø¿¿ëäýã òîìîîõîí áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãóóäûí äýâø¿¿ëñýí ä¿ãíýëòýä ¿íäýñëýí öààøèä ó÷èð÷ áîëçîøã¿é ýðñäëèéã òîîöîí ¿çýõýä äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ öýâýð çýñèéí ¿íý 2008 îíû ¿ëäýõ õóãàöààíä áóþó 9-12 ñàðä äóíäæààð 6400.0 àì. äîëëàð áàéõààð áàéíà. Äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ñóäàëãààã õèéäýã òîìîîõîí áàíê ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãóóä 2008 îíû çýñèéí ¿íèéã äàðààõ áàéäëààð òààìàãëàæ áàéíà. 39 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 38. Áàíê ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãûí íýð Òààìàãëàë Scotiabank Group $7,716.17 Commerzbank $7,600.00 Merrill Lynch $7,441.00 Triland Metals* $7,200.00 Deutsche Bank $7,519.00 Standard Chartered* $7,832.00 Citibank $7,648.00 JP Morgan $7,977.00 Lehman Brothers $7,900.00 Barclays Capital $7,828.00 Standard Bank $7,450.00 BaseMetal.com* $6,500.00 Investec $7,936.63 Deutsche Bank AG $7,879.00 Haywood Securities $7,977.56 Cochilco $7,057.09 Äóíäàæ òààìàãëàë $7,500.00 Îëîí óëñûí áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãóóäûí ¿íèéí òààìàãëàë, ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí äóíäàæ ¿íý, ¿ëäýõ õóãàöààíû ¿íèéí òºñººëºëä ¿íäýñëýí 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð 1 òîíí öýâýð çýñèéí ¿íý äóíäæààð 7500.0 àì.äîëëàð áàéõààð áàéíà. Íýã òîíí öýâýð çýñèéí ¿íèéí òààìàãëàëûã 6800.0 àì äîëëàðààñ 7500.0 àì.äîëëàð áîëãîí íýìýãä¿¿ëýõýä Óóëûí áàÿæóóëàõ Ýðäýíýò ¿éëäâýðýýñ çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 83.1 òýðáóì òºãðºã, àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 4.4 òýðáóì òºãðºã, àøèãò ìàëòìàëûí íººö àøèãëàñíû òºëáºðèéí îðëîãîîð 4.2 òýðáóì òºãðºã, íèéò 91.7 òýðáóì òºãðºãèéã ýíý îíä òºñºâò íýìæ òºâëºð¿¿ëýõýýð áàéíà. (òýðáóì òºãðºã) ¯¿íýýñ Íèéò Òàòâàðûí îðëîãûí íýð Óëñûí Îðîí íóòãèéí Ìîíãîë Óëñûã ä¿í òºñºâ òºñºâ õºãæ¿¿ëýõ ñàí 1. Àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí 4.4 4.4 òàòâàð 2. Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí 83.1 83.1 ºñºëòèéí àëáàí òàòâàð 3. Àøèãò ìàëòìàëûí íººö àøèãëàñíû 4.2 2.9 1.3 òºëáºð Íèéò 91.7 7.3 1.3 83.1 Çýñèéí ¿íèéí ºñºëòººñ íèéò ä¿íãýýðýý 91.7 òýðáóì òºãðºã íýìýãäýõýýð áàéãààãèéí 7.3 òýðáóì òºãðºã íü óëñûí òºñºâò, 1.3 òýðáóì òºãðºã íü îðîí íóòãèéí òºñºâò, 83.1 òýðáóì òºãðºã íü Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä òóñ òóñ òºâëºðºõ áºãººä óëñûí áîëîí îðîí íóòãèéí òºñºâò òºâëºð÷ áóé 8.6 òýðáóì òºãðºãèéã óëñ, îðîí íóòãèéí òºñâèéí óðñãàë áîëîí õºðºí㺠îðóóëàëòûí çàðäëûã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõýä çàðöóóëíà. Õàðèí Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä íýìæ òºâëºð¿¿ëýõ 83.1 òýðáóì òºãðºãèéí ãóðàâíû íýãèéã Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó äàâàãäàøã¿é õ¿÷èí ç¿éëèéí óëìààñ ¿¿ññýí òºñâèéí îðëîãûí äóòàãäëûã íºõºõºä, ãóðàâíû íýãèéã óëñûí ýäèéí çàñãèéí ÷àäàâõèéã äýýøë¿¿ëýõ, æèæèã, äóíä áèçíåñ /àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà/-èéã äýìæèõýä ÷èãëýñýí õºðºí㺠îðóóëàëòàä, ãóðàâíû íýãèéã õ¿¿õýä, ãýð á¿ëèéã äýìæèõ çîðèóëàëòààð òóñ òóñ çàðöóóëíà. 40 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 39. 1.2. Àëòíû ¿íèéí ºñºëò. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ íýã óíöè àëòíû ¿íèéã 690.0 àì.äîëëàðààð òîîöîí àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéã öýâýð æèíãýýð 20.0 òîíí àëò îëáîðëîíî ãýæ òîîöîæ (¿¿íýýñ Áîðîî-Ãîóëä ÕÕÊ-èéã 9.0 òîíí àëò), àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿äýýñ çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 53.8 òýðáóì òºãðºãèéã Ìîíãîë Óëñûã Õºãæ¿¿ëýõ ñàíä òºâëºð¿¿ëýõýýð òîîöñîí. Äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ ãàçðûí òîñíû ¿íý, áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí çàõ çýýë äýýðõ òîãòâîðã¿é áàéäàë, àì Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé äîëëàðûí õàíø çýðãýýñ øàëòãààëæ äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ íýã óíöè àëòíû äóíäàæ ¿íý ýíý îíû ¿íèéí ºñºëòèéí ýõíèé 9 ñàðûí áàéäëààð 897.0 àì.äîëëàð áàéíà. àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 53.8 òýðáóì òºãðºãèéã òºñºâò Õýäèéãýýð àëòíû ¿íý äýëõèéí çàõ çýýë äýýð ºíäºð, òààòàé áàéñàí áîëîâ÷ àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí òºâëºð¿¿ëýõýýð íýãæ¿¿äèéí àëòíû îëáîðëîëò, ñîðüö òîãòîîëãîñîí àëòíû õýìæýý, òóøààëò çýðýã íü òºëºâëºñºí áàéíà. õýìæýýíä õ¿ðýõã¿é áàéíà. Ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð 70 àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿ä öýâýð æèíãýýð 8.2 òîíí àëò îëáîðëîæ, 4.1 òîíí àëòûã Ìîíãîëáàíêíû Ýðäýíýñèéí ñàíä òóøààæ, 9.3 òýðáóì òºãðºãèéí çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûã Ìîíãîë Óëñûã Õºãæ¿¿ëýõ ñàíä òºâëºð¿¿ëñýí íü àëòíû îëáîðëîëò ºìíºõ îíû ìºí ¿åèéíõýýñ äàðóé 2 òîííîîð áóóðñàí áàéíà. Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëü 2006 îíä áàòëàãäàí ãàðñíààñ õîéø, àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿ä îëáîðëîñîí àëòàíäàà ñîðüö òîãòîîëãîõ, Ìîíãîëáàíêíû Ýðäýíýñèéí ñàíä òóøààõ íü áóóðñàí áàéíà. (öýâýð æèíãýýð) Ñîðüö òîãòîîëãîñîí àëòíû Ýðäýíýñèéí ñàíä òóøààñàí Äóãààð Òàéëàíò æèë õýìæýý àëòíû õýìæýý 1 2005 22.0 òîíí 13.4 òîíí 2 2006 19.3 òîíí 8.0 òîíí 3 2007 15.1 òîíí 9.3 òîíí 4 2008.08 ñàð 8.2 òîíí 4.1 òîíí Äýýðõ õ¿ñíýãòýýñ õàðàõàä àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿ä ýíý îíä òºëºâëºñºí õýìæýýãýýð áóþó öýâýð æèíãýýð 20.0 òîíí àëò îëáîðëîæ, ñîðüö òîãòîîëãîõ ìàãàäëàë áàãà áàéíà. Äýëõèéí çàõ çýýë äýõ 1 óíöè àëòíû ¿íý ýíý îíû 3 äóãààð ñàðä 1000.0 àì.äîëëàðûã äàâæ ò¿¿õýí ¿íèéí äýýä öýãòýý õ¿ð÷ áàéñàí áîë ýíý 8 äóãààð ñàðûí äóíä ¿åä 790.0 îð÷èì àì.äîëëàð áîëæ îãöîì áóóðñàí. Èéìä àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéí 2008 îíû ýõíèé 8 ñàðä îëáîðëîñîí àëò, ñîðüö òîãòîîëãîñîí áàéäàë, Ýðäýíýñèéí ñàíä òóøààñàí àëòíû õýìæýý çýðãèéã õàðãàëçàí ¿çýõýä àëò îëáîðëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéã ýíý îíä öýâýð æèíãýýð 16.0 òîíí àëò îëáîðëîõîîð áàéíà. Äýëõèéí 41 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 40. çàõ çýýë äýýðõ íýã óíöè àëòíû ¿íèéã 850.0 àì äîëëàðààð òîîöîõîä çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 17.2 òýðáóì òºãðºã, àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 2.8 òýðáóì òºãðºã, àøèãò ìàëòìàëûí íººö àøèãëàñíû òºëáºðèéí îðëîãîîð 0.4 òýðáóì “Àëòàíäîðíîä òºãðºã, íèéò 20.4 òýðáóì òºãðºãèéã íýìæ ýíý îíä òºâëºð¿¿ëýõýýð áàéíà. “Àëòàíäîðíîä Ìîíãîë” íãîë” ÕÕÊ-èéí ÕÕÊ íü Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçðûã Îëîí óëñûí àðáèòðèéí ø¿¿õýä ºãñºíòýé õîëáîãäóóëæ, 6 òýðáóì òºãðºã “Ìîíãîë Óëñûã àðáèòðèéí ø¿¿õ õóðëûí øèéäâýð ýöýñëýí ãàðàõ õ¿ðòýë õóãàöààíä òóñ êîìïàíèéí îëáîðëîñîí ãæ¿¿ëýõ ñàí”-ä ý îíä òºâëºðºõ àëòàíä çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûã íîãäóóëàõã¿é áàéõ ÷èãëýëèéã Õóóëü, áîëîìæã¿é ç¿é äîòîîä õýðãèéí ÿàìíààñ ºãººä áàéãàà òóë òóñ êîìïàíèéí òºëºõ 26.6 òýðáóì òºãðºãèéí çàðèì ëçîøã¿é áàéíà. á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî ýíý îíä Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä òºâëºðºõ áîëîìæã¿é áîëæ áîëçîøã¿é áàéíà. (òýðáóì òºãðºã) ¯¿íýýñ Òàòâàðûí îðëîãûí íýð Íèéò Óëñûí Îðîí íóòãèéí Ìîíãîë Óëñûã ä¿í òºñºâ òºñºâ õºãæ¿¿ëýõ ñàí 1 Àæ àõóéí íýãæèéí îðëîãûí àëáàí 2.8 2.8 òàòâàð 2 Çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéí ºñºëòèéí 17.2 17.2 àëáàí òàòâàð 3 Àøèãò ìàëòìàëûí íººö àøèãëàñíû 0.4 0.3 0.1 òºëáºð 20.4 3.1 0.1 17.2 Íèéò Àëòíû ¿íèéí ºñºëòººñ íèéò ä¿íãýýðýý 20.4 òýðáóì òºãðºã íýìýãäýõýýð áàéãààãèéí 3.1 òýðáóì òºãðºã íü óëñûí òºñºâò, 0.1 òýðáóì òºãðºã íü îðîí íóòãèéí òºñºâò, 17.2 òýðáóì òºãðºã íü Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä òóñ òóñ òºâëºðºõ áºãººä óëñûí áîëîí îðîí íóòãèéí òºñºâò òºâëºð÷ áóé 3.2 òýðáóì òºãðºãèéã óëñ, îðîí íóòãèéí òºñâèéí óðñãàë áîëîí õºðºí㺠îðóóëàëòûí çàðäëûã ñàíõ¿¿æ¿¿ëýõýä çàðöóóëíà. Õàðèí Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíä íýìæ òºâëºð¿¿ëýõ 17.2 òýðáóì òºãðºãèéí ãóðàâíû íýãèéã Ìîíãîë Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàíãèéí òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó äàâàãäàøã¿é õ¿÷èí ç¿éëèéí óëìààñ ¿¿ññýí òºñâèéí îðëîãûí äóòàãäëûã íºõºõºä, ãóðàâíû íýãèéã óëñûí ýäèéí çàñãèéí ÷àäàâõèéã äýýøë¿¿ëýõ, æèæèã, äóíä áèçíåñ /àæ àõóéí ¿éë àæèëëàãàà/-èéã äýìæèõýä ÷èãëýñýí õºðºí㺠îðóóëàëòàä, ãóðàâíû íýãèéã õ¿¿õýä, ãýð á¿ëèéã äýìæèõ çîðèóëàëòààð òóñ òóñ çàðöóóëàõ þì. 1.3. Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî. Ìîíãîë Óëñûí òºñâèéí îðëîãûí 2008 îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýëýýð õóâü õ¿íèé îðëîãûí Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí àëáàí òàòâàð áóþó öàëèí, õºäºëìºðèéí õºëñ áîëîí ò¿¿íòýé àäèëòãàõ îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí àòâàðûí îðëîãî îðëîãî òºëºâëºæ áàéñíààñ 7.2 òýðáóì òºãðºãººð äàâæ áèåëñýí áàéíà. Ýíý íü øèíýýð áàòëàãäñàí 15.0 òýðáóì òºãðºãººð òàòâàðûí õóóëèéí ¿ð ä¿í, òàòâàð òºëºã÷äèéí òîî íýìýãäñýí, òàòâàðûí áààç ñóóðü ºðãºæñºí, òºñâèéí ýãäýõýýð áàéíà. áàéãóóëëàãûí áîëîí õóâèéí õýâøëèéí àæ àõóéí íýãæ¿¿äèéí öàëèí íýìýãäñýíòýé õîëáîîòîé þì. Ýíý îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð öàëèí, õºäºëìºðèéí õºëñ áîëîí ò¿¿íòýé àäèëòãàõ îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî òºëºâëºñíººñ 15.0 òýðáóì òºãðºãººð íýìýãäýõýýð áàéíà. 1.4. Ãàçðûí òîñíû îðëîãî. Ìîíãîë Óëñ 1991 îíîîñ ãàçðûí òîñíû õàéãóóë, îëáîðëîëòûí àæëûã á¿òýýãäýõ¿¿í õóâààõ ãýðýýíèé äàãóó ãàäààäûí õºðºí㺠îðóóëàã÷èéí çàðäëààð ã¿éöýòãýæ ýõýëñýí áºãººä 1998 îíîîñ òóðøèëòûí îëáîðëîëò õèéæ, 1998-2006 îíóóäàä ìàíàé óëñ 1.4 ñàÿ áàððåëü ò¿¿õèé òîñ îëáîðëîæ, 1.3 ñàÿ áàððåëèéã ÁÍÕÀÓ-ä ýêñïîðòëîñîí áºãººä 2006 îíû òóõàéä îëáîðëîñîí ãàçðûí òîñíû õýìæýý ºíãºðñºí îíûõîîñ 1.9 äàõèí, ìºí ýêñïîðò 1.8 äàõèí òóñ òóñ ºñºí íýìýãäýýä áàéãàà íü öààøèä ÷ ºñºí íýìýãäýõ áîëîìæòîé áàéãààã õàðóóëæ áàéíà. 2007 îíä 811.1 ìÿíãàí áàððåëü ãàçðûí òîñ ýêñïîðòëîñîí íü ºíãºðñºí îíîîñ 2.3 äàõèí íýìýãäæýý. 42 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 41. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèíä 1258.0 ìÿíãàí áàððåëü ãàçðûí òîñ îëáîðëîæ äóíäæààð 83.0 àì.äîëëàðààð áîðëóóëàõààð òîîöîæ, ãàçðûí òîñíû ýêñïîðòûí îðëîãîîñ Ìîíãîë Óëñûí Çàñãèéí ãàçàðò 32.2 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî õóâààðèëàãäàõààð òóñãàñàí þì. Äýëõèéí õàìãèéí òîì ãàçðûí òîñ ¿éëäâýðëýã÷ á¿ñ íóòàã áîëîõ Îéðõ äîðíîäîä ãàðààä áóé çýâñýãò ìºðãºë人í áîëîí ãàäààä çàõ çýýëèéí íºõöºë áàéäàë íü íèéë¿¿ëýëòýä ñºðºã ¿ð äàãàâàð ¿ç¿¿ëæ ãàçðûí òîñíû ¿íý ºñºõºä èõýýõýí íºëººëæ, äýëõèéí çàõ çýýë äýýðõ ò¿¿õèé ãàçðûí òîñíû ¿íý äóíäæààð 100-114.87 àì äîëëàðò õýëáýëçýæ áàéíà. Äýëõèéí çàõ çýýë äýõ ¿íèéí ºñºëòòýé õîëáîãäóóëàí 1 áàððåëü ò¿¿õèé ãàçðûí òîñíû ¿íèéí ºñºëòººñ 2008 îíä óëñûí òºñºâò 1.7 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî íýìýãäýæ òºâëºðºõººð áàéíà. 1.5.Ñóóäëûí àâòîìàøèíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãî. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëèíä ñóóäëûí àâòîìàøèíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 33.2 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãûã óëñûí òºñºâò òºâëºð¿¿ëýõýýð òîîöîæ òóñãàñàí áîëîâ÷ ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð ñóóäëûí àâòîìàøèíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð óëñûí òºñºâò 43.5 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî òºâëºðñºí íü ýíý îíû òºëºâëºñºí õýìæýýíýýñ 10.3 òýðáóì òºãðºãººð èë¿¿ áàéíà. Ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä àðä èðãýäèéí àìüæèðãààíû ò¿âøèí æèë èðýõ òóñàì íýìýãäýæ áàéãààãààñ äîòîîäûí çàõ çýýë äýõ àâòîìàøèíû ýðýëò, õýðýãöýý ìýäýãäýõ¿éö ºññºí áàéíà. Ñòàòèñòèê ìýäýýíýýñ õàðàõàä ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä àâòîìàøèíû èìïîðò íýìýãäñýýð áàéíà. Æèøýý Ñóóäëûí àâòî ìàøèíû îíöãîé íü: 2005 îíä íèéò 13957 øèðõýã, 2006 îíä 21221 øèðõýã, 2007 îíä 20012 øèðõýã àâòîìàøèí àëáàí òàòâàðûí èìïîðòëîæ áàéñàí áîë 2008 îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýëýýñ õàðàõàä 23583 øèðõýã àâòî ìàøèí îðëîãî 10.3 òýðá òºãðºãººð äàâæ èìïîðòëîæ 43.5 òýðáóì òºãðºãèéí îíöãîé àëáàí òàòâàð íîãäóóëñàí áàéíà. Îíû ýöýñò õ¿ëýýãäýæ áèåëëýý. áóé ã¿éöýòãýëýýð 33020 ãàðóé àâòîìàøèí èìïîðòëîæ àâòîìàøèíû îíöãîé àëáàí òàòâàðààð 64.2 òýðáóì òºãðºã òºâëºð¿¿ëýõýýð áàéíà. Ìîíãîë Óëñàä ñ¿¿ëèéí ¿åä èìïîðòîîð îðæ èðæ áóé ñóóäëûí àâòî ìàøèíû òîî ýðñ ºññºíººñ áîëæ àâòîçàìûí à÷ààëàë íýìýãäýæ, àâòîçàìûí õºäºë㺺íä íèëýýäã¿é õ¿íäðýë ó÷ðóóëàõ áîëñîí òºäèéã¿é óëìààð íèéñëýë Óëààíáààòàð õîòûí àãààðûí áîõèðäîëä ÷ íºëººëæ áàéãàà òóë àâòîçàìûí à÷ààëàë, àãààðûí áîõèðäëûã áóóðóóëàõ çîðèëãîîð îíöãîé àëáàí òàòâàðûí õóâü õýìæýýã 2008 îíû 10 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðººñ ýõëýí ºíººäðèéí ìºðäºæ áóé õóâü õýìæýýíýýñ õî¸ð äàõèí íýìýãä¿¿ëýõýýð “Îíöãîé àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé” õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàí Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé õóóëèéí òºñëèéí õàìò ÓÈÕ-ä ºðãºí ìýä¿¿ëñýí. Èìïîðòûí ñóóäëûí àâòîìàøèíä íîãäîõ îíöãîé àëáàí òàòâàðûã ò¿¿íèé ¿éëäâýðëýãäñýí õóãàöàà, öèëèíäðèéí áàãòààìæèéã õàðãàëçàí îäîîãèéíõîîñ õî¸ð äàõèí íýìýãä¿¿ëñíýýð èìïîðòîîð îðæ èðæ áóé àâòîìàøèíû òîî áóóð÷, óëìààð àâòîçàìûí õºäºë㺺íèé à÷ààëàë ñààðìàãæèõ, áàéãàëü îð÷èí, ýäèéí çàñàãò çîõèõ òààòàé íºëºº ¿ç¿¿ëýõ òºäèéã¿é ýíý îíä òºñâèéí îðëîãî 10.0 îð÷èì òýðáóì òºãðºãººð íýìýãäýõýýð áàéíà. 1.6.¯íèéí ºñºëòòýé õîëáîãäóóëàí íýìýãäýõ îðëîãî. Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òºëºâëºãººã áîëîâñðóóëàõäàà íèéò èìïîðòûã òîî õýìæýý áîëîí ¿íèéí ºñºëòººñ øàëòãààëàí ºìíºõ îíòîé õàðüöóóëàõàä 60 ãàðóé õóâèàð ºñºõººð òîîöñîí. Èìïîðòûí ãààëèéí áîëîí íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûã ÷ ìºí õýìæýýãýýð ºñºõººð òîîöñîí áîëîâ÷ 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð 70 îð÷èì õóâèéí ºñºëòòýé áàéõààð áàéíà. Èéìä èìïîðòûí áàðààíû ¿íèéí ºñºëòººñ Ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî 13.7 òýðáóì òºãðºãººð, èìïîðòûí áàðààíû íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî 37.7 òýðáóì òºãðºãººð, äîòîîäûí áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý ºññºíòýé õîëáîãäóóëàí äîòîîäûí áàðààíû ͪÀÒ-ûí îðëîãî 10.7 òýðáóì òºãðºãººð òóñ òóñ íýìýãäýõýýð áàéíà. 43 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 42. 1.7. Èìïîðòûí îíöãîé àëáàí òàòâàðòàé áàðààíû òîî õýìæýýíèé ºñºëòººñ íýìýãäýõ îðëîãî. Ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýëýýð óëñûí òºñºâò èìïîðòîîð îðóóëæ èðæ áóé àðõè òàìõè, ïèâîíä íîãäóóëñàí îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 11.2 òýðáóì òºãðºã òºâëºðñºí íü òºëºâëºñºí õýìæýýíýýñ 1.6 òýðáóì òºãðºãººð áóþó 18 îð÷èì õóâèàð äàâæ áèåëñýí áàéíà. Ò¿¿í÷ëýí ýäãýýð á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýðýãëýý æèëèéí ýöýñò íýìýãäýæ áàéãàà áºãººä 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð èìïîðòûí àðõè, òàìõè, ïèâîíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 4.2 òýðáóì òºãðºã íýìæ óëñûí òºñºâò òºâëºðºõººð áàéíà. 1.8. Íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûí áóöààí îëãîëòûí áóóðàëòààð íýìýãäýõ îðëîãî. Íåôòèéí á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéã ñààðìàãæóóëàõ çîðèëãîîð èìïîðòîîð îðæ èðæ áóé íåôòèéí á¿òýýãäýõ¿¿íä íîãäîõ ͪÀÒ, îíöãîé àëáàí òàòâàð, ãààëèéí àëáàí òàòâàðûã “0” õóâèàð íîãäóóëñàí, Îþó òîëãîé, Òàâàí òîëãîé îðäûí á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæèë çîãñîíãè áàéäàëòàé áàéãàà áîëîí ÓÈÕ-ààñ ¿ðèéí áîëîí õ¿íñíèé áóóäàé, óëààí áóóäàé, Àòàðûí 3 àÿíû õ¿ðýýíä õºäºº àæ àõóéí çîðèóëàëòòàé çàðèì íýð òºðëèéí òîíîã òºõººðºìæ, õ¿íñíèé ãîë íýð òºðëèéí çàðèì á¿òýýãäýõ¿¿íèéã òóñ òóñ ãààëèéí àëáàí òàòâàð, èìïîðòûí áàðààíû ͪÀÒ, îíöãîé àëáàí òàòâàðààñ ÷ºëººëñºíòýé õîëáîãäóóëàí ýíý îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð äîòîîäûí áàðààíû ͪÀÒ-ûí îðëîãî 22.2 òýðáóì òºãðºãººð, èìïîðòûí áàðààíû ͪÀÒ-ûí îðëîãî 89.0 òýðáóì òºãðºãººð òóñ òóñ áóóðàõààð áàéãààòàé õîëáîãäóóëàí ͪÀÒ-ûí áóöààí îëãîëò 18.8 òýðáóì òºãðºãººð ìºí áóóðàõààð áàéãàà íü óëñûí òºñâèéí îðëîãî òýð õýìæýýãýýð íýìýãäýõýä õ¿ðãýæ áàéíà. 1.9. Äîòîîäûí ïèâîíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãî. Ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð óëñûí òºñºâò äîòîîäûí ïèâîíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 2.8 òýðáóì òºãðºã òºâëºðºõººñ 4.5 òýðáóì òºãðºã òºâëºð÷, òºëºâëºæ áàéñíààñ 1.6 òýðáóì òºãðºãººð äàâæ áèåëñýí áàéíà. ªíãºðñºí îíû ýõíèé 8 ñàðä 11368.3 ìÿíãàí ëèòð ïèâî äîòîîäîä ¿éëäâýðëýæ áàéñàí áîë ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðä 19502.6 ìÿíãàí ëèòð ïèâî ¿éëäâýðëýæ, áîðëóóëñàí íü äîòîîäûí ïèâîíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãî äàâæ áèåëýõýä íºëººëæýý. Èéìä ýíý îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð äîòîîäûí ïèâîíû îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð óëñûí òºñºâò 2.7 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî íýìæ òºâëºðºõººð áàéíà. 1.10. Àâòîòýýâðèéí áîëîí ººðºº ÿâàã÷ õýðýãñëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî. âòîìàøèíû òîî ºñ÷ áàéãààòàé Îðîí íóòãèéí òºñºâò 2008 îíä àâòîòýýâðèéí áîëîí ººðºº ÿâàã÷ õýðýãñëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð õîëáîãäóóëàí 6.8 òýðáóì òºãðºã òºâëºð¿¿ëýõýýñ ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýëýýð 7.1 òýðáóì òºãðºã òºâëºð÷ àâòî òýýâðèéí áîëîí ººðºº æèëèéí òºëºâëºñíººñ 0.3 òýðáóì òºãðºãººð èë¿¿ òºâëºðñºí áàéíà. Ñòàòèñòèê ìýäýýíýýñ õàðàõàä âàã÷ õýðýãñëèéí ñ¿¿ëèéí æèë¿¿äýä àâòîìàøèíû èìïîðò íýìýãäñýýð áàéíà. Ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí ã¿éöýòãýëýýñ àëáàí òàòâàðûí îðëîãî 0.9 õàðàõàä 23583 øèðõýã àâòî ìàøèí èìïîðòëîñîí áîë õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð 33020 ãàðóé ðáóì òºãðºãººð àâòîìàøèí èìïîðòëîõîîð áàéíà. Èéìä àâòîòýýâðèéí áîëîí ººðºº ÿâàã÷ õýðýãñëèéí àëáàí òàòâàðûí ýãäýõýýð áàéíà. îðëîãûã 0.9 òýðáóì òºãðºãººð íýìýãä¿¿ëýí íèéò 7.8 òýðáóì òºãðºãèéã òºâëºð¿¿ëýõýýð òîîöîâ. 1.11. Ýêñïîðòûí ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî. Ýêñïîðòûí ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð óëñûí òºñºâò ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð 7.5 òýðáóì òºãðºã òºâëºðñºí íü òºëºâëºñíººñ 1.8 òýðáóì òºãðºãººð èë¿¿ áóþó æèëèéí òºëºâëºãººíèé 80 îð÷èì õóâèéã íü òºâëºð¿¿ëýýä áàéíà. Èéìä ýíý îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð ýêñïîðòûí ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí îðëîãî òºëºâëºñíººñ 1.8 òýðáóì òºãðºãººð íýìýãäýõýýð áàéíà. 1.12. “Áóìàí íàðíû ãýðýë” òºñ뺺ñ óëñûí òºñºâò áóöààí òºâëºð¿¿ëýõ îðëîãî. Ìîíãîë Óëñûí ýð÷èì õ¿÷íèé õàíãàìæèä ñýðãýýãäýõ ýð÷èì õ¿÷íèé ýçëýõ õóâü õýìæýýã íýìýãä¿¿ëæ, ýð÷èì õ¿÷íèé õàíãàìæèéí á¿òöèéã ñàéæðóóëàõ, àãààðûí áîõèðäëûã áàãàñãàõ, õºäºº, îðîí íóòãèéã ýð÷èì õ¿÷íèé íàéäâàðòàé ýõ ¿¿ñâýðýýð õàíãàõ çàìààð íèéãýì, ýäèéí çàñãèéã òîãòâîðòîé õºãæ¿¿ëýõ íºõöëèéã á¿ðä¿¿ëýõ çîðèëãîîð Óëñûí Èõ Õóðëûí 2005 îíû 32 òîîò òîãòîîëîîð “Ñýðãýýãäýõ ýð÷èì õ¿÷íèé ¿íäýñíèé õºòºëáºð”-èéã áàòëàí ãàðãàñàí áèëýý. Ýíýõ¿¿ õºòºëáºðèéã õýðýãæ¿¿ëýõ çîðèëãîîð 44 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 43. “Áóìàí íàðíû Çàñãèéí ãàçðûí ¿éë àæèëëàãààíû ìºðèéí õºòºëáºðò òóñãàñíû äàãóó “Ñýðãýýãäýõ ýð÷èì õ¿÷íèé ãýðýë” òºñ뺺ñ ¿íäýñíèé õºòºëáºð”-èéí 4-ò çààñàí “100000 íàðíû ãýðýë” õºòºëáºðèéí õ¿ðýýíä 2007 îíä Ìîíãîë 9.8 òýðáóì òºãðº óëñûí òºñºâò Óëñûã õºãæ¿¿ëýõ ñàí, óëñûí òºñ⺺ñ íèéòäýý 7.7 òýðáóì òºãðºãèéí õºðºí㺠îðóóëàëò õèéí, 40400 òºâëºð¿¿ëýõýýð øèðõýã íàðíû öàõèëãààí ¿¿ñã¿¿ð õóäàëäàí àâ÷, ºíººäðèéí áàéäëààð 40.0 ìÿíãà ãàðóé ìàë÷èí áàéíà. ºðõºä ¿íèéí 50 õóâüòàé òýíöýõ õºíãºëºëòòýé ¿íýýð îëãîñîí áàéíà. Ýíýõ¿¿ õºòºëáºðèéí äàãóó 2008 îíä ºìíºõ îíä õóäàëäàí àâñàí ñýðãýýãäýõ ýð÷èì õ¿÷íèé õºðºí㺠îðóóëàëòûí 50 õóâèéã ìàë÷äààñ òºâëºð¿¿ëñíýýð 7.9 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî, 2004 îíä îëãîñîí íàðíû ýõ ¿¿ñâýðèéí òºëáºðèéí äóòóó 1.5 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî òºâëºð¿¿ëýõýýð áàéíà. ªíººäðèéí áàéäëààð íèéò 7.6 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî òºâëºðººä áàéãàà áºãººä 2008 îíû õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëýýð íèéòäýý 9.8 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãûã óëñûí òºñºâò òºâëºð¿¿ëýõýýð áàéíà. 1.13. Áóñàä îðëîãî. Áîëîìæèò îðëîãûí ýõ ¿¿ñâýð¿¿äèéã óëñûí òºñºâò á¿ðýí äàé÷ëàí òºâëºð¿¿ëýõ çîðèëãîîð Àøèãò ìàëòìàë, ãàçðûí òîñíû õýðýã ýðõëýõ ãàçàð, Áîãäõàí-Óóëûí õàìãààëàëòûí çàõèðãàà, Õàí-Õýíòèéí õàìãààëàëòûí çàõèðãàà, Ãàäààä õýðãèéí ÿàì, Ãàäààäûí èðãýí õàðúÿàòûí àëáà, Äèïëîìàò òºëººëºã÷èéí ãàçàð, Äèïëîìàò áàéãóóëëàãóóäûí ¿éë÷èëãýý àæ, àõóéí ãàçàð, Öàãäààãèéí åðºíõèé ãàçàð, Ñàíõ¿¿ãèéí çîõèöóóëàõ õîðîî, Ýä õºðºíãèéí ýðõèéí óëñûí á¿ðòãýëèéí ãàçàð, Áàðèëãà õîò áàéãóóëàëò, íèéòèéí àæ àõóéí ¿íäýñíèé òºâ çýðýã áàéãóóëëàãóóäûí òºëºâëºãººíººñ äàâæ áóé ººðèéí îðëîãî 7.5 òýðáóì òºãðºãèéã óëñûí òºñºâò òºâëºð¿¿ëíý. Õî¸ð.Áóóðàõ îðëîãûí òàëààð: 2.1.“Îþó òîëãîé”,”Òàâàí òîëãîé” îðä. ªìíºãîâü àéìãèéí íóòàãò áàéðëàõ Îþó Òîëãîé, Òàâàí Òîëãîéí îðä ãàçàðò òóñãàé çºâøººðºë ýçýìøèã÷ “Àéâåíõîó Ìàéíç Ìîíãîëèà Èíê”, “Ýíåðæè Ðåñóðñ” ÕÕÊ-òàé áàéãóóëàõ Õºðºí㺠îðóóëàëòûí ãýðýýíèé òºñëèéã 2007 îíû 6 äóãààð ñàðûí 26-íû ºäðèéí Çàñãèéí ãàçðûí õóðàëäààíààð õýëýëöýæ, 2007 îíû 7 äóãààð ñàðûí 9-íèé ºäºð ÓÈÕ-ä ºðãºí ìýä¿¿ëñýí. “Îþó òîëãîé”, “Òàâàí òîëãîé” îðäûã àøèãëàõ òóõàé õºðºí㺠îðóóëàëòûí ãýðýýíèé òºñëèéã Çàñãèéí ãàçðààñ ÓÈÕ-ä ºðãºí áàðüñàíòàé õîëáîãäóóëàí óã îðäóóäûí á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæëûã 2008 îíû 1 ä¿ãýýð ñàðûí 1-íèé ºäðººñ ýõëýõýýð òîîöîæ, óëñûí òºñºâò èìïîðòûí áàðààíû ãààëèéí àëáàí òàòâàð, ͪÀÒ-ûí îðëîãîîð 85.9 òýðáóì òºãðºã, îíöãîé àëáàí òàòâàðûí îðëîãîîð 4.4 òýðáóì òºãðºã, íèéò ä¿íãýýðýý 90.3 òýðáóì òºãðºãèéã òºâëºð¿¿ëýõýýð òîîöîæ, Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä òóñãàñàí. Ýäãýýð îðäóóä äàõü òºðèéí ýçýìøëèéí õóâü õýìæýýã òîãòîîõ àñóóäëûã äàõèí òîõèðîëöîõîîð Îþóòîëãîé, Òàâàíòîëãîé øèéäâýðëýñýíòýé õîëáîãäóóëàí îðäóóäûí á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæèë ò¿ð õóãàöààãààð õîéøèëæ îðäóóäûí á¿òýýí áàéíà. áàéãóóëàëòûí àæèë óäààøèð÷ áàéãààãààñ áîëæ Ýíý îíû ýõíèé õàãàñ æèëèéí áàéäëààð íèéò 1564.5 òýðáóì òºãðºãèéí áàðàà èìïîðòëîñîí íü ºìíºõ óëñûí òºñâèéí îðëîãî 90.3 îíû ìºí ¿åòýé õàðüöóóëàõàä 81.6 õóâü áóþó 703 ãàðóé òýðáóì òºãðºãººð ºññºí áàéíà. Íèéò èìïîðòûí òýðáóì òºãðºãºº áóóðàõààð áàéíà 13.2 õóâüä íü ÓÈÕ-ààð áàòëàãäñàí õóóëü, òîãòîîìæèéí äàãóó òàòâàðûí õºíãºëºëò ÷ºëººëºëò ¿ç¿¿ëñýí, ¿íèéí ºñºëòèéã ñààðìàãæóóëàõ çîðèëãîîð îí ãàðñààð èìïîðòûí íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿í, óëààí áóóäàéí ãóðèë, ¿ðèéí áóóäàé, õ¿íñíèé áóóäàé, áîëîí ãîë íýðèéí õ¿íñíèé á¿òýýãäýõ¿¿íèéã ãààëèéí òàòâàðóóäààñ ÷ºëººëºõ àðãà õýìæýý àâñàí áîëîí Îþó òîëãîé, Òàâàí òîëãîé îðäûí á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæèë ýõëýýã¿é çýðýã õ¿÷èí ç¿éëñýýñ øàëòãààëàí ãààëèéí îðëîãî íèéò ä¿íãýýðýý 21 îð÷èì òýðáóì òºãðºãººð òàñàð÷, õàãàñ æèëèéí òºëºâëºãºº 93.2 õóâèéí ã¿éöýòãýëòýé ãàðëàà. Èéìä äýýð äóðäñàí íºõöºë áàéäëûã õàðãàëçàí ¿çýæ Îþó òîëãîé, Òàâàí òîëãîéí îðä ãàçðûí á¿òýýí áàéãóóëàëòààñ Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä óëñûí òºñºâò òºâëºðºõººð òóñãàãäñàí 90.3 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî òºâëºðºõ áîëîìæã¿é áîëæ áàéíà. 45 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 44. 2.2.Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí áóöààí îëãîëò. ÓÈÕ-ààð øèíý÷ëýãäýí áàòëàãäñàí Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä çààñíû äàãóó èðãýäèéí õóäàëäàí àâñàí îðîí ñóóö, ãàäààäûí áîëîí äîòîîäûí èõ, äýýä ñóðãóóëüä ñóðàëöàã÷ õ¿¿õä¿¿äèéí ñóðãàëòûí òºëáºðèéã òàòâàð íîãäîõ îðëîãîîñ ÷ºëººëºõººð çààñàíòàé õîëáîãäóóëàí õºíãºëºëò, ÷ºëººëºëò íýìýãäýæ, óëìààð õºíãºëºëò, ÷ºëººëºëò ýäýëñýí õóâü õ¿íèé òóõàéí æèëèéí àëáàí òàòâàðûí èë¿¿ òºëºëòèéã òºñ⺺ñ áóöààæ îëãîõîä çîðèóëàí óëñûí òºñºâò òîäîðõîé õýìæýýíèé Õóâü õ¿íèé õºðºíãèéí ýõ ¿¿ñâýðèéã çàéëøã¿é òóñãàæ ºãºõ øààðäëàãà áèé áîëîîä áàéíà. Õóâü õ¿íèé îðëîãûí îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé àëáàí òàòâàðûí áóöààí îëãîëòûí õàðèëöààã çîõèöóóëñàí íýìýëòèéã Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí õóóëüä íýìýëò òàòâàðûí òóõàé õóóëüä îðóóëàõ íü ç¿éòýé ãýæ ¿çýí õóóëèéí òºñëèéã áîëîâñðóóëàí ÓÈÕ-ä ºðãºí îðóóëàõ òóõàé óóëèéí òºñëèéã ìýä¿¿ëñýí. Èéìä ýíýõ¿¿ Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëüä íýìýëò îðóóëàõ òóõàé ëñûí Èõ Õóðàëä ðãºí ìýä¿¿ëýýä õóóëèéí òºñëèéã Ìîíãîë Óëñûí 2008 îíû òºñâèéí òóõàé õóóëüä íýìýëò, ººð÷ëºëò îðóóëàõ òóõàé áàéíà. õóóëèéí òºñºëòýé öóã áàòëàõ øààðäëàãàòàé áàéãàà þì. Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëèéí 16.1.12-ò “õóâü õ¿íèé ººðèéí îðëîãî áîëîí áàíê, ñàíõ¿¿ãèéí áàéãóóëëàãààñ àâñàí çýýëèéí õºðºí㺺ð àìüäðàí ñóóõ çîðèóëàëòààð àíõ óäàà õóâüäàà îðîí ñóóöíû áàðèëãà áàðèõ, ýñõ¿ë õóäàëäàí àâàõàä çàðöóóëñàí 30.0 ñàÿ òºãðºãººñ äýýøã¿é õýìæýýíèé õºðºíãºòýé òýíöýõ îðëîãûã àëáàí òàòâàð íîãäîõ îðëîãîîñ ÷ºëººëºõ”-ººð çààñàí õóóëèéí çààëòûí äàãóó 6416 õóâü õ¿í 4234.8 ñàÿ òºãðºãººð òàòâàðûí õºíãºëºëò ýäëýõýýð áàéíà. Õóóëèéí 24.6-ä “àëáàí òàòâàð òºëºã÷èéí òºðñºí áóþó ¿ð÷èëñýí õ¿¿õýä ãàäààä äîòîîäûí èõ, äýýä áîëîí ìýðãýæëèéí áîëîâñðîëûí ñóðãóóëü, êîëëåæèä ýëñýí ñóðàëöàæ áàéãàà áîë ò¿¿íèé áàðèìòààð íîòëîãäîæ áàéãàà òºëáºðèéí õýìæýýãýýð àëáàí òàòâàðûí õºíãºëºëò ¿ç¿¿ëýõ”-ýýð çààñàí õóóëèéí çààëòûí äàãóó 9174 õóâü õ¿í 835.8 ñàÿ òºãðºãèéí òàòâàðûí õºíãºëºëò ýäëýõýýð áàéíà. Õóâü õ¿íèé îðëîãûí àëáàí òàòâàðûí òóõàé õóóëèéí 24.7-ä “ñóðàëöàæ áàéõ õóãàöààíäàà õºäºëìºð ýðõëýëòèéí îðëîãîîñîî àëáàí òàòâàð òºëæ, óëìààð ñóðãàëòûí òºëáºð òºëñºí èõ, äýýä áîëîí ìýðãýæëèéí áîëîâñðîëûí ñóðãóóëü, êîëëåæèä ñóðàëöàã÷èéí ñóðãàëòûí òºëáºð”-ººð 88 îþóòàí 6.8 ñàÿ òºãðºãèéí õºíãºëºëò ¿ç¿¿ëýýä áàéíà. Òàòâàðûí Ìàë÷èí ºðõèéí õ¿¿õäèéí ñóðãàëòûí òºëáºðººð 2527 ìàë÷èí 85.4 ñàÿ òºãðºãèéí àëáàí òàòâàðûí õºíãºëºëò, õºíãºëºëòèéã òóñ òóñ ýäëýõýýð òîîöîî ãàðñàí áàéíà. ººëºëòººð íèéò 18240 õ¿íä 5.2 ðáóì òºãðºãèéí Èéíõ¿¿ 2005-2007 îíóóäûí æèëèéí ýöñèéí àëáàí òàòâàð íîãäîõ îðëîãîîñ òàòâàðûí õºíãºëºëò, òàòâàðûí èë¿¿ ëºëòèéã áóöààí ÷ºëººëºëòèéã íèéò 18240 õ¿íä ýäë¿¿ëæ, 5165.1 ñàÿ òºãðºãèéí òàòâàðûí èë¿¿ òºëºëòèéã áóöààí îëãîõ áîëëîî. îëãîõîîð òîîöîí òóñãàæ áàéíà. 2.3. Õóóëü ýðõ ç¿éí îð÷íû íºëººëºë: ¯ðèéí áîëîí õ¿íñíèé áóóäàé, óëààíáóóäàéí ãóðèë. “Íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûí õóâü, õýìæýý òîãòîîõ òóõàé” õóóëü áîëîí ÓÈÕ-ûí “Èìïîðòûí áàðààíû ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí õóâü, õýìæýý òîãòîîõ òóõàé” 2007 îíû 12 äóãààð ñàðûí 20-íû ºäðèéí 96 äóãààð òîãòîîëîîð 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 1-íèé ºäðèéã õ¿ðòýëõ õóãàöààíä èìïîðòîëæ áîðëóóëñàí õ¿íñíèé áóóäàé áîëîí ìºí õóãàöààíä èìïîðòîëæ áîðëóóëñàí 40.0 ìÿíãàí òîíí áóóäàéí ãóðèëûí íýìýãäñýí ºðòãèéí áîëîí ãààëèéí àëáàí òàòâàðûí õóâü õýìæýýã 0 õóâüòàé òýíö¿¿ áàéõààð çààæ, õèëèéí áîîìòóóäààð èìïîðòëîõ áóóäàéí ãóðèëûí õýìæýýã òîãòîîæ, õÿíàëò òàâüæ àæèëëàõûã Çàñãèéí ãàçàðò äààëãàñàí. Ýíýõ¿¿ õóóëèéã õýðýãæ¿¿ëñíýýð ãààëèéí àëáàí òàòâàðò 2.6 òýðáóì òºãðºã, íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðò 2.0 òýðáóì òºãðºãèéí òàòâàðûí îðëîãûã ÷ºëººëæ, õ¿íñíèé áóóäàéí ãààëèéí àëáàí òàòâàðò 0.9 òýðáóì òºãðºã, ͪÀÒ-ò 1.8 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãî áóþó íèéòäýý ãààëèéí òàòâàðò 3.5 òýðáóì òºãðºã, ͪÀÒ-ò 3.8 òýðáóì òºãðºãèéí îðëîãûã òóñ òóñ ÷ºëººëñºí áàéíà. Ìºí “Íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðààñ ÷ºëººëºõ òóõàé” õóóëèàð ¿ðèéí áóóäàéã 2011 îíû 5 äóãààð ñàðûí 10-íû ºäðèéã õ¿ðòýë ͪÀÒ-ààñ ÷ºëººëºõººð õóóëü÷èëñíààð 2008 îíû ýõíèé õàãàñ æèëèéí áàéäëààð 358.5 ñàÿ òºãðºãèéí ͪÀÒ-ûí îðëîãûã ÷ºëººëñºí áàéíà. ¯ðèéí áóóäàéã ͪÀÒ-ààñ, õ¿íñíèé áóóäàé, 46 ÌÎÍÃÎË ÓËÑÛÍ 2009-2011 ÎÍÛ ÒªÑÂÈÉÍ ÒªÑªË
  • 45. óëààíáóóäàéí ãóðèëûã ãààëü áîëîí ͪÀÒ-ààñ ÷ºëººëñíººð íèéòäýý 4.2 òýðáóì òºãðºãèéã ͪÀÒ-ûí îðëîãîîð, 3.5 òýðáóì òºãðºãèéã ãààëèéí àëáàí òàòâàðààð ÷ºëººëñºí òóë óëñûí òºñâèéí îðëîãî 7.7 òýðáóì îð÷èì òºãðºãººð áóóðàõààð áàéíà. Íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé òàòâàðûí òàëààð. Íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íä 2008 îíä íîãäîõ òàòâàðûí îðëîãûã òºëºâëºõ人 íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé õýðýãëýýíèé æèëèéí ºñºëòèéí õóðä, ¿íèéí ºñºëò áîëîí òîìîîõîí òºñºë àðãà õýìæýý á¿òýýí áàéãóóëàëòûí àæèë ýõëýõ ãýõ ìýò õ¿÷èí ç¿éëñèéã õàðãàëçàí íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé íèéò èìïîðòèéã 781.0 îð÷èì ìÿíãàí òîííä õ¿ðãýí ºìíºõ îíîîñ 30 îð÷èì õóâèàð íýìýãä¿¿ëýí òîîöîîëæ 180 ãàðóé òýðáóì òºãðºãèéí òàòâàð òºâëºðºõººð òºñâèéí õóóëüä òóñãàãäñàí áàéíà. Ýíý îíû ýõíèé 8 ñàðûí áàéäëààð 453.1 ìÿíãàí òîíí íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿í èìïîðòëîñîí íü ºíãºðñºí îíû ìºí ¿åòýé õàðüöóóëàõàä 26.5 õóâü áóþó 94.9 ìÿíãàí òîííîîð ºññºíººñ 90 õ¿ðòýë îêòàíòàé àâòîáåíçèí 21.4 õóâü (21.0 ìÿíãàí òîííîîð), 90 –ýýñ äýýø îêòàíòàé àâòîáåíçèí 24.3 õóâü (16.5 ìÿíãàí òîííîîð), äèçåëèéí ò¿ëø 30 õóâèàð (57.3 ìÿíãàí òîííîîð) òóñ òóñ ºññºí áàéíà. Íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ýíý îíû æèëèéí ýöñèéí õ¿ëýýãäýæ áóé ã¿éöýòãýëèéã 2008 îíû ýõíèé 8 ñàðûí íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé èìïîðòûí ºñºëòèéí õóðäàö õàäãàëàãäàíà ãýæ òîîöâîë æèëèéí ýöýñò íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé íèéò èìïîðò 781.3 ìÿíãàí òîííä õ¿ð÷, òºëºâëºãºº òîî õýìæýýíèé õóâüä áèåëýõýýð áàéíà. Äýëõèéí çàõ çýýë äýõ ãàçðûí òîñíû ¿íèéí ºñºëò, ÎÕÓ íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý, òàòâàðàà íýìýãä¿¿ëæ áàéãààòàé õîëáîãäóóëàí ìàíàé íåôòü èìïîðòëîã÷ àæ àõóéí íýãæ¿¿ä äîòîîäûí çàõ çýýëä áîðëóóëæ áóé íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íèéã íýìñýí, íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé íººö á¿ðä¿¿ëýõ øààðäëàãà áèé áîëñîí çýðãýýñ øàëòãààëàí ÓÈÕ-ààñ ýðõ îëãîñíû äàãóó 2008 îíû 6 äóãààð ñàðûí 11-íèé ºäðººñ 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðèéã õ¿ðòýë õóãàöààíä îíöãîé àëáàí òàòâàðûã “0” áàéõààð, íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûã “5” õóâü áàéõààð, 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 9- íèé ºäðèéí 282 äóãààð òîãòîîëîîð 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 15-íû ºäðººñ ýõëýí îíöãîé àëáàí òàòâàðûã “0” áàéõààð, ãààëèéí àëáàí òàòâàð áîëîí èìïîðòûí íýìýãäñýí ºðòãèéí àëáàí òàòâàðûã “0” õóâü áàéõààð òóñ òóñ òîãòîîí ìºðä¿¿ëñýí áèëýý. Èìïîðòûí íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íä íîãäîõ àâòîáåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé àëáàí òàòâàðààñ áóñàä òàòâàðûã ÷ºëººëñíººð íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé äîòîîäûí çàõ çýýë äýõ æèæèãëýí õóäàëäààíû ¿íý õàðüöàíãóé òîãòâîðòîé áàéëàà. Ìàíàé ãàçðûí òîñíû á¿òýýãäýõ¿¿í èìïîðòëîã÷ êîìïàíèóä 2008 îíû 7 äóãààð ñàðûí 27 –íû ºäðººñ 1 ëèòð äèçåëèéí ò¿ëøíèé ¿íèéã 146 òºãðºãººð, 8 äóãààð ñàðûí 7-íû ºäðººñ 1 ëèòð àâòîáåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé ¿íèéã äàõèí 155-174 òºãðºãººð, 8 äóãààð ñàðûí 19-íèé ºäðººñ 250-292 òºãðºãººð òóñ òóñ íýìýãä¿¿ëýýä áàéíà. ªºðººð õýëáýë 2008 îíû 7 äóãààð ñàðààñ õîéø àâòî áåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé ¿íèéã ëèòð òóòàìä 405-600 òºãðºãººð íýìýãä¿¿ëæ çàõ çýýëèéí çîõèöóóëàëòàä øèëæèæ íåôòü á¿òýýãäýõ¿¿íèé ¿íý ÷ºëººëºã人ä áàéíà. Ýíý òóõàé Ñàíãèéí ñàéäààð àõëóóëñàí ¿íèéí çºâëºëèéí 2008 îíû 8 äóãààð ñàðûí 11-íû ºäðèéí Èìïîðòûí àâòîáåíçèí, 22 äóãààð õóðàë äýýð Ìîíãîëûí íåôòü, õèéí àññîñèàöèàñ õèéñýí ìýäýýëýëä òîäîðõîé äóðüäñàí äèçåëèéí áºãººä ñ¿¿ëèéí ¿åä äýëõèéí çàõ çýýë äýõ ãàçðûí òîñíû ¿íý áóóð÷ áàéãàà, òàòâàðûí õºíãºëºëò ò¿ëøèíä íîãäîõ òàòâàðûã 2008 ¿ç¿¿ëýõ ñàíõ¿¿ãèéí áîëîìæ õîìñäîæ áàéãàà çýðãýýñ øàëòãààëàí àâòîáåíçèí, äèçåëèéí ò¿ëøíèé îíû 10-ð ñàðûí ¿íèéã öààøèä òºðººñ çîõèöóóëàõ øààðäëàãàã¿é áîëæ &#x