Aan de Slag - SROI-analyse Specialisterren B.V. Utrecht
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Aan de Slag - SROI-analyse Specialisterren B.V. Utrecht

on

  • 797 views

Publieksversie van de impactmeting met behulp van Social Return On Investment (SROI) van het ICT-bedrijf Specialisterren B.V. te Utrecht. Specialisterren is een bedrijf met een dubbele doelstlling ...

Publieksversie van de impactmeting met behulp van Social Return On Investment (SROI) van het ICT-bedrijf Specialisterren B.V. te Utrecht. Specialisterren is een bedrijf met een dubbele doelstlling (sociale onderneming).
Specialisterren B.V. biedt betaald werk aan 14 mensen met autisme.

Statistics

Views

Total Views
797
Views on SlideShare
797
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
4
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Aan de Slag - SROI-analyse Specialisterren B.V. Utrecht Aan de Slag - SROI-analyse Specialisterren B.V. Utrecht Document Transcript

  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie). Aan de slag Sociaal return & Impact van Specialisterren B.V.Publieksversie.Opdrachtgever: Specialisterren B.V., UtrechtUitgevoerd door Gert RebergenIzare B.V., ZutphenUtrecht / Zutphen, januari 2012 © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 1
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie).Aan de slagSociaal return & Impact van Specialisterren B.V. (publieksversie) Januari 2012===========================================================================Inhoudsopgave1. Opdracht pag. 32. Over Specialisterren3. Social Return pag. 44. Social Return On Investment5. Investeringen pag. 56. Waardencreaties7. Indiceren en SROI-ratio pag. 68. Beschouwing pag. 9SamenvattingSpecialisterren B.V. is een bedrijf met een dubbele doelstelling. De missie is mensen metautisme in een sociale onderneming die de eigen continuïteit in de markt organiseert, eeneconomische zelfstandigheid laten verwerven in de ICT.Met behulp van het instrument Social Return on Investment (SROI) is het maatschappelijkrendement (de impact) van de bedrijfsvoering gemeten over anderhalve jaar vastgesteld.In algemene zin levert inzake Specialisterren elke euro (tenminste) € 2,40 op (ratio: 2,4).De maatschappelijke baat komt vooral in handen van de overheden (ratio: 9,2) enopdrachtgevers (ratio: 1,19).Deze SROI-analyse laat zien dat een coalitie van ondernemer, opdrachtverstrekker enoverheden, met een helpende hand van (een) sociale investeerder(s), een fundamenteelmaatschappelijk verschil kan maken ten gunste van mensen met een achterstand op dearbeidsmarkt.Enkele vormen van laaghangend fruit zijn geïdentificeerd. © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 2
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie).1. OpdrachtSpecialisterren heeft Izare gevraagd de impact van de bedrijfsvoering in beeld te brengen.Deze analyse staat in het kader van een additioneel gefinancierd project met als doel hetbedrijfsconcept en het maatschappelijk rendement van Specialisterren te beschrijven.Specialisterren is een bedrijf met een dubbele doelstelling. Naast de sociale doelstelling (hetcreëren van arbeids[leer]plaatsen voor mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt),richt Specialisterren zich bedrijfsmatig op de organisatie van de eigen continuïteit in demarkt c.q. het genereren van voldoende omzet.2. Over SpecialisterrenSpecialisterren B.V. is een sociale onderneming in Utrecht waar mensen met autisme eeneconomische zelfstandigheid verwerven binnen de ICT. Specialisterren is opgericht in 2009en ondersteunt bedrijven bij het testen van applicaties, online software, webwinkels,mobiele toepassingen, portals en simulaties. Het bedrijf bestaat uit 4 managers en 12gecertificeerde testers. Het team van testconsultants bestaat uit testoperators, -engineersen -analysten. Ieder kwartaal worden 8 aspirant testers opgeleid tot gecertificeerdtestoperator.Specialisterren werkt met mensen met autistische kenmerken en biedt haar medewerkerswerkzaamheden op een gestructureerde manier aan. Vanuit het professionele testcentrumin Utrecht worden applicaties op afstand getest. De werkomgeving is aangepast en dewerkzaamheden worden op een Agile wijze aangeboden. Specialisterren hanteert eenindustry standaard aanpak en werkt volgens de Tmap methode en ISTQB. Hierdoor kanSpecialisterren op maat leveren. Het bovengemiddelde concentratievermogen, oog voordetail en logisch denken zijn zeer nuttige vaardigheden waardoor iemand met autisme beteren sneller is in het testen van software. Specialisterren heeft inmiddels bewezen dat detesters in Utrecht 20% tot 30% sneller kunnen werken dan standaard.Als sociale onderneming is het lastig om banken te betrekken bij de uitbreiding van hetbedrijf.Mensen met een stoornis in het autistisch spectrum (hierna: met autisme) kunnen slechtsproductief zijn in een omgeving die is aangepast op hun speciale behoeften. Hetproductieproces dient op maat van de mensen met autisme te worden gesneden. Watbetreft de plek (vrij van stress), het arbeidsproces (factory model), de arbeidsproductiviteit(mens als productiemiddel) en de persoon (Agile aansturing).In het kader van de dominante trends vergrijzing en toenemende sociale vraagstukken i.v.m.de maatschappelijke kosten van de schulden-/banken-/politieke crisis, is het van grootbelang om alle talenten van mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt te gaanbenutten. Nieuwe regelgeving (Wwnv, WMO) is daarop ingericht. Mensen met autismehebben talenten die waardevol voor bedrijven zijn.In Nederland zijn ongeveer 190.000 mensen met autisme (1% van de totale bevolking).Daarvan staat de meerderheid wat betreft werk aan de kant. Binnen de ICT is naar schattingwerk voor 20 à 25.000 mensen met autisme. Specialisterren wil:a. een aantal van deze mensen toerusten voor de reguliere arbeidsmarkt;b. de reguliere arbeidsmarkt toerusten voor mensen met autisme. © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 3
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie).Het algemene doel van Specialisterren is als volgt omschreven: mensen met autisme in eensociale onderneming die de eigen continuïteit in de markt organiseert, een economischezelfstandigheid laten verwerven in de ICT.3. Social ReturnIn het kader van de verbetering van de participatiemogelijkheden in de samenleving, heeftde Rijksoverheid bepaald dat bij investeringen en aanbestedingen van diensten aandachtmoet worden besteed aan stage- en leerwerkplekken voor kwetsbare groepen. In dit kaderwordt gesproken van ‘social return’. (1)Bij Specialisterren realiseren de medewerkers met autisme 85% van de omzet. Kortom: eenongekend hoge ‘social return’. Dat de voorwaardelijkheden bij Specialisterren dermate goedop orde zijn dat deze return wordt behaald, biedt ruime gelegenheid om via gunningen deuitbreiding van Specialisterren te faciliteren.4. Social Return On InvestmentSocial Return On Investment (SROI) is gedefinieerd als ‘een kwantitatieve maatstaf voor demaatschappelijke impact van een kapitaalsinvestering’. SROI is een methode om hetmaatschappelijk rendement van een bedrijf, bedrijfsonderdeel of project inzichtelijk tekrijgen. Centraal staat de impact, zijnde de optelsom van (in het onderhavige geval) hetfinancieel-economische en sociale rendement. (2) De methode is oorspronkelijk in Amerikaontwikkeld en inmiddels op Nederlandse maat gesneden. (3) Er is geen algemeen aanvaard,tot in de details vastgelegd en in toepassingsregels (zoals GAAP) gefixeerd analysemodelvoorhanden om het maatschappelijk rendement te meten. De kracht van SROI in Nederlandligt in het praktijktheoretische karakter ervan. De specificiteit van het bedrijf(sonderdeel) datwordt geanalyseerd, komt in de SROI-analyse optimaal naar voren.SROI kent zeven algemeen aanvaarde principes. Vanwege deze principes onderscheidt SROIzich tot op zekere hoogte van andere manieren om de impact te onderzoeken.1. Directe betrokkenheid van belanghebbenden.2. Begrijp wat verandert vanuit het standpunt van belanghebbenden.3. Waardeer de activiteiten die er bewijsbaar voor het resultaat toe doen.4. Gebruik algemeen aanvaarde gegevens.5. Claim niet teveel; wees nauwgezet en eerlijk.6. Wees transparant.7. Verifieer de financiële aannames en resultaten op marktconformiteit.SROI beschouwt alle inbreng van partijen in geld, tijd en kennis als investering; dus incluiseen subsidie/contractvergoeding, advies om niet of schenking. Met het geïnvesteerdekapitaal wordt gewerkt aan de doelstelling(en). Bij belanghebbenden partijen wordenvervolgens de effecten (4) van de bedrijfsvoering door de tijd heen (5) nagegaan, die via1 Vgl. Brief Min. Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties aan de Tweede Kamer. Betreft: Kabinetstandpunt ten aanzien van social return bij het Rijk. 29 april 2011. Zie ook: Handleiding Social return bij inkoop door gemeenten. BESO, 2011.2 Hier niet terzake doende rendementen zijn bijvoorbeeld het ecologische, culturele of religieuze rendement.3 Zie verder: www.izare.nl, www.grassrootsbv.nl, www.sroinetwerk.nl.4 Onderscheiden worden: output (directe resultaten), outcome (indirecte resultaten) en impact (outcome minus spontane effecten en toerekeningpercentages).5 Veelal wordt als projectieperiode 3 tot 5 jaar gehanteerd. In het onderhavige geval hebben we ons vanwege de opdracht beperkt tot anderhalf jaar. Deze analyse heeft dus meer het karakter van een foto dan een film. © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 4
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie).indicatoren worden omgezet in waardencreaties. De waarden worden zoveel mogelijk ingeld gedefinieerd.Door het geïnvesteerd kapitaal te vergelijken met de opgetelde waardencreaties, ontstaatinzicht in het maatschappelijk rendement van de bedrijfsvoering, in de impact.SROI is te typeren als een praktijktheoretische analyse. Bestaande en op grond daarvanbeoogde praktijken worden gewaardeerd onder gebruikmaking van geobjectiveerdeinformatie, zoals een benchmark, branchespecifieke targets, externe standaards, min ofmeer algemeen aanvaarde uitgangspunten en principes en/of wetenschappelijke inzichten.‘Social return’ en SROI verschillen fundamenteel van elkaar. Bij ‘Social return’ gaat het om deomzetting van een budget in sociaal-maatschappelijke arbeid voor kwetsbare groepen. BijSROI gaat het om de gerealiseerde impact in relatie tot de gedane investeringen.5. InvesteringenOnderscheiden zijn acht belanghebbende partijen. Bij vijf partijen is sprake van een temonetariseren inbreng. De activiteiten zijn per belanghebbende partij genoteerd. In schema:Belanghebbende Inbreng Zie: ActiviteitenMedewerkers & managers (bedrijf) 270.000 ( 6) Opdrachten uitvoerenEigenaren 1.710 ( 7) Investeren 8Opdrachtgevers 0 () Opdrachten gunnen + leveringenInvesteerders 6.060 ( 9) Monitoren voortgang + supportDonateurs 39.600 (10) Monitoren voortgang 11Gemeente Utrecht 0 ( ) Monitoren voortgangCentrale Overheid - UWV 22.368 (12) Monitoren voortgang 13Belangenverenigingen 0 ( ) Monitoren voortgang ------------Totaal 339.7386. WaardencreatiesMet de inbreng geeft Specialisterren de dubbele doelstelling van het bedrijf vorm.Per belanghebbende partij is de output, outcome / impact vastgesteld. In een bijeenkomstmet de belanghebbende partijen en enkele bilaterale contacten is een en ander geverifieerd.In schema:Belanghebbende Activiteiten Output Outcome / impactMedewerkers Opdrachten Gegenereerde omzet Omzet& managers uitvoeren Afname zorgvraag(bedrijf) Kansverbetering op arbeidsmarktEigenaren Investeren Rente ROI6 Gecorrigeerde waarde van de tijd die de medewerkers en managers inbrengen. breakeven) is de inbreng van tijd door de medewerkers en het management (bedrijf) conform de omzet minus renteverplichtingen.7 Deel van de marktconforme return on assets.8 De opdrachtgevers betalen de declaraties (= opbrengst Specialisterren). Specialisterren hanteert marktconforme prijzen.9 Renteverschil tussen de gehanteerde en marktrente + kosten managementondersteuning..10 Afschrijving op de verkregen donaties van RABO Foundation, Instituut Stg. GAK en Stg. Doen.11 Noch van de gemeentelijke noch van de centrale overheid is geld noch tijd noch kennis ingelegd.12 Jobcoach gelden.13 Inleg alleen in tijd en kennis. Omdat het slechts over enkele uren op jaarbasis gaat en de managers als experts door eigen ervaringen zowel in de privé- als werksfeer zijn geafficheerd, is deze inbreng niet gekapitaliseerd. © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 5
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie). 14Opdrachtgevers Opdrachten Gegunde werkzaamheden Verhoogde effectiviteit ( ) gunnen PR waarde + leveringen Geleverd werkInvesteerder Monitoren Kennisdeling ROI(Start Foundation) voortgang Rente Kennisdeling (15) PR-waardeDonateurs Monitoren Goede praktijk uitdragen PR-waarde voortgang Publieke verantwoordingGemeente Monitoren Goede praktijk uitdragen PR-waardeUtrecht voortgang Referentiemodel sociaal ondernemenCentrale Monitoren Goede praktijk uitdragen Kansverbetering op arbeidsmarktOverheid - UWV voortgang Reductie uitkeringen Reductie uitkeringen (incluis effecten uitstroom)Belangen- Monitoren Goed praktijkvoorbeeld Stimulering navolgingverenigingen voortgang7. Indiceren & ratioNiet alle voornoemde outcome is geïndiceerd. Met name de PR-waarde is slechtsmondjesmaat in euro’s uitgedrukt. Spontane effecten (deadweight) en de toerekenbaarheidvan het resultaat aan Specialisterren (attributie), is meegewogen. Van enige verdringing opde arbeidsmarkt is geen sprake, gezien de vraag naar onderhavige ICT-specialisten.De totale impact is becijferd op € 814.498.Door de opbrengsten/ besparingen te delen door de investeringen, wordt de SROI-ratioverkregen. Berekening: € 814.498 gedeeld door € 339.738 geeft een ratio van 2,4. Elke eurolevert dus in het geval Specialisterren in maatschappelijk perspectief (tenminste) € 2,40 op.Een SROI-ratio zegt echter op zichzelf niet zoveel. Het gaat om het verhaal achter de ratio ende kansen die aan de hand van dat verhaal zijn te ontginnen.We roepen de missie van Specialisterren in herinnering: mensen met autisme in een socialeonderneming die de eigen continuïteit in de markt organiseert, een economischezelfstandigheid laten verwerven in de ICT. Gezien deze missie gaat het in eerste termijn omde sociale doelstelling van het bedrijf. De raison d’être van Specialisterren is dearbeids[leer]plek in een commerciële omgeving ten behoeve van een specifieke groepmensen met een achterstand op de arbeidsmarkt.De vraag dringt op aan welke belanghebbende partijen, naast de medewerkers, de impactten goede komt. De besparingen en opbrengsten zijn aan de twee belangrijkste stakeholders(opdrachtgevers en overheden) toegerekend en gerelateerd aan de input.Ratio van de impact t.g.v. de opdrachtgevers: 1,19.Ratio van de impact t.g.v. de overheden: 9,2Duidelijk is dat met name de overheden baat hebben bij de vorm van sociaal ondernemendoor Specialisterren gepraktiseerd. Met een in verhouding zeer lage input weetSpecialisterren voor de overheden als ‘hoeders van het collectieve belang’ een gigantischeimpact te realiseren. Elke euro levert namelijk (tenminste) € 9,20 op.14 Onderzoek heeft uitgewezen dat het testen door mensen met autisme voor de opdrachtgever 30% (Nederlandse benchmark) tot 20% (Harvard studie) minder bugs laat zien. Dit prestatieverschil is volledig toe te schrijven aan het feit dat het werk door mensen met autisme in een passende omgeving wordt uitgevoerd.15 Is onlangs gestart. Derhalve geen waardering. © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 6
  • Aan de slag; social return & impact van Specialisterren B.V. - januari 2012 (publieksversie).9. SlotbeschouwingEen SROI-analyse kan om interne en/of externe redenen worden uitgevoerd. Daarbij kanworden gedacht aan de functies controlling, financiering, marketing, verantwoording,communicatie, portfoliobeheer, prijsbeleid, enz.In de huidige maatschappelijke, politieke en financieel-economische situatie dient daaraante worden toegevoegd de portee ‘coalitievorming’.Juist deze SROI-analyse laat zien dat een coalitie van ondernemer, opdrachtverstrekker enoverheden, met een helpende hand van (een) sociale investeerder(s), een fundamenteelmaatschappelijk verschil kunnen maken ten gunste van mensen met een achterstand op dearbeidsmarkt.Kansen op intensiveringen liggen als laaghangend fruit gereed voor de pluk, zoals:☺ gunning van opdrachten vanuit het publieke domein.☺ commitment van private opdrachtgevers op de sociale doelstelling door het aangaan van leveringsovereenkomsten op de langere termijn, direct dan wel in onderaannemerschap.☺ ontwerp van een regionale verspreiding- / implementatiestrategie van het bedrijfsconcept.Utrecht / Zutphen, januari 2012 © Specialisterren B.V. & Izare B.V. 7