Schilderij abraham janssens uit de karmelieten kerk antwerpen, nu in denderwindeke en schilderij anton sallaert .

1,295 views
1,107 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,295
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
24
Actions
Shares
0
Downloads
5
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Schilderij abraham janssens uit de karmelieten kerk antwerpen, nu in denderwindeke en schilderij anton sallaert .

  1. 1. Antoon Sallaert (Brussel 1594-1650) De kruisiging van de Heilige Petrus &Abraham Janssen (Luik? Ca. 1571/75-Antwerpen 1632) De graflegging Twee belangrijke gerestaureerde altaarstukken in de kerk van Denderwindeke Lezing Prof. Dr. MBA Joost Vander Auwera Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Universiteit Gent Koninklijke Academie voor Oudheidkunde van België Denderwindeke, 20 mei 2012 1
  2. 2. foto kerknet ST-Pieterskerk 2
  3. 3. I.Antoon Sallaert (Brussel 1594 – 1650) Een beknopte toelichting 4
  4. 4. Foto: Frederik Cnockaert (Schilderij Anton sallaert vóór restauratie)) 5
  5. 5. FOTO vóór en nà de herstelling door kunstrestauratie KERAT bvba Foto’s: Frederik Cnockaert – Kerat 6
  6. 6. Detailopnames tijdens de reiniging en nà restauratie Foto’s: Frederik Cnockaert
  7. 7. Na restauratieDetailfoto’s : Frederik Cnockaertt
  8. 8. Een echteAntoon Sallaert (Brussel 1594-1650) ? 9
  9. 9. Niet gecatologeerd in Marie Van der Vennet, Le peintre bruxellois Antoine Sallaert, in Bulletin Koninklijke Musea voor SchoneKunsten van België, 1974-1980/1-3, pp. 171-198
  10. 10. Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium,Brussel - Database on-line: wél gecatalogeerdNummer cliché: M23338Gemeente: DenderwindekeInstelling: Kerk Sint-PetrusKIK objectnummer: 19000Standplaats of adres: boven hoofdaltaarType object: schilderij[schilderstuk]Titel: Marteldood van de H.PetrusVervaardiger: Sallaert, Anthonis (kunstschildertoegeschreven)Datum: van 1590 (geboorte) tot 1657 (dood)Materiaal: olieverf schilderdoekTechniek: geschilderdAfmetingen: hoogte 400 cmbreedte 280 cmICONOGRAFIEChristelijk geloof gebeurtenis: Petrus[paus-tafereel]
  11. 11. Antoon Sallaert: meer bekend voor ander soort schilderijenDenijs van Alsloot en Antoon Sallaert, De processievan 1615 op de Zavel te Brussel : de maagdekens(Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten 12van België (KMSKB)) – met dank aan Dr. Sabine Van Sprang
  12. 12. Sallaert, Getekendevoorstudie voor een figuur(Brussel, KMSKB) – metdank aan Dr. Sabine VanSprang
  13. 13. Maar ook auteur van religieuze taferelen Antoon Sallaert, Salome met het hoofd van Johannes de Doper – 1634 Relegem, kerk van Johannes de Doper
  14. 14. Sallaerts stijleigenDe vier kerkvadersmet de Heilige Lambertus23,7 x 15,5 cmbrunaille op papier 15
  15. 15. Typerendebeklemtoningvan omtreklijnengepaard aansynthetische stijlen halfschaduwen 16
  16. 16. Detailfoto (nà restauratie):Frederik Cnockaert Stilistische parallellen met het Altaarstuk te 17 Denderwindeke
  17. 17. Stilistische parallellen in de lijnvoering: onmiskenbaar dezelfde hand! 18
  18. 18. Artistieke bronnen en datering 19
  19. 19. De Kruisiging van de Heilige Petrus: de beroemdste en invloedrijkste uitbeeldingen van dit thema in de Westerse schilderkunst voorafgaand aan Sallaert
  20. 20. Michelangelo, Vaticaan, Capella Paolina 1546-50 21
  21. 21. Caravaggio, de kruisiging, Rome, Santa Maria del Popolo, 1600 22
  22. 22. Peter Paul RubensKeulen, Sankt Peter – 1637 23
  23. 23. Rubens en Sallaert raakpunten en verschillenen een onvruchtbare verwarring
  24. 24. Ten onrechte aan Sallaert toegeschreven:De moord op de Onnozele Kinderen 25(Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België)
  25. 25. Gesigneerd – gedateerd – schets, 82,3 x 81,3 cmgeveild bij Sotheby’s, 8,12,2005 – ca. 1623 26
  26. 26. Sallaert – ca. 1623Rubens, Museum Brussel – ca. 1618-20Voor de Brusselse kerk van de ongeschoeide karmelieten 27
  27. 27. Datering - en de juiste levensdata van Sallaert
  28. 28. Opnieuw kijkt Sallaert naar Rubens als modelRubens, 1637 Antoon Sallaert (1594- 1650): 29 tussen 1637 en 1650
  29. 29. Antoon Sallaert: Onze-Lieve-Vrouw vraagt aan de Heilige Elisabethom een kerk te bouwen (Alsemberg, Kerk) – uit de serie dieonvoltooid bleef bij de dood van de schilder (1650)
  30. 30. Alsemberg (detail) Denderwindeke (detail)Duidelijke overeenkomsten in: > gezichtstypes en weergave haren > gewaadplooien > contouren en binnentekening
  31. 31. Een interessant iconografisch detail: de tekstbanderolleEn deHeiligeNaamin deHemelIIesousHuiosSooter :JezusZoon enRedder
  32. 32. Ut in nomine Iesu omne genu flectatur, cælestium,terrestrium, et infernorum …: Opdat in de naam vanJesus allen zouden neerknielen, in de hemel, opaarde en onder de aarde (in de hel)Brief van Paulus aan de christenen van Philippi,hoofdstuk 2, verzen 5-11
  33. 33. II.Abraham Janssen (Luik ca. 1571/75 – Antwerpen 1632) Een beknopte toelichting 34
  34. 34. Abraham Janssen, Schaldis en Antwerpia -1609Voor het stadhuis van AntwerpenAntwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
  35. 35. Abraham Janssen, Allegorie van de Eendracht – 1614Voor de vergaderzaal van de Oude Voetboog te AntwerpenMuseum van Wolverhampton
  36. 36. Schouwstukken …van JanssenEn … RubensDe ChristelijkeStrijder (Miles Christi)Kassel, SchlossWilhelmshöhe –MuseumslandschaftHessen-Kassel
  37. 37. Abraham Janssen – De graflegging Een gerestaureerd meesterwerk
  38. 38. Restauratie : Frederik Cnockaert -bvba Kerat 39
  39. 39. Detail Toestand na reiniging
  40. 40. Nà restauratie 42
  41. 41. nà restauratie
  42. 42. nà restauratie
  43. 43. En nà!Vóór …
  44. 44. Een echte Abraham Janssen?
  45. 45. Foto uit 1968 ; pas in 2005: geïdentificeerd (Dr. Kairis)Het schilderij in de fototheek on-line : de database van het Koninklijk Instituut voor hetKunstpatrimonium te Brussel (zoals de Sallaert). 47
  46. 46. Abraham Janssen BeweningChrist - (Mechelen, St.- Jan deDoper en St.- Jan de Evangelist)
  47. 47. Abraham Janssen, De dode Christus door engelenaanbeden (New York, Metropolitan Museum of Art) 49
  48. 48. Bewening bij het grafEgbert van Panderen naar Abraham Janssen(met opdracht aan Johannes du Beron, leerlingvan Justus Lipsius) 50
  49. 49. 52
  50. 50. Voor Janssen karakteristiek gezichtstypeAbrahamJanssenAanbiddingderwijzen(KarlsruheStaatlicheGemälde-Galerie)
  51. 51. Detail voor restauratieAbraham Janssen, De Kruisoprichting (Mons, Sainte Waudru)(eertijds het hoofdaltaarstuk van de jezuitenkerk van Mons) 54
  52. 52. Abraham Janssen, ApostelserieAntwerpen, Carolus Borromeus 55St.- Paulus
  53. 53. Zelfde Apostelserie: St- SimeonAntwerpen, Carolus Borromeus 56
  54. 54. Datering 57
  55. 55. Ca. 1617-Abraham 1618 teJanssen, daterenAanbidding graf-van de schilderijwijzen,(Antwerpen, voor JanssensKoninklijk schoonbroerMuseum van in de St.-Schone Kunsten Paulus- kerk (eertijds Dominicanen- kerk) te Antwerpen
  56. 56. AntwerpenVoor die periode typerendesculpturale stijl Denderwindeke
  57. 57. Herkomst
  58. 58. De sinds1794verlorengewaandeGraflegging,een veelgeroemdmeesterwerkvan Janssen,uit dezekloosterkerk Gezicht op het klooster en de kerk van de Geschoeide Karmelieten in Antwerpen Gravure door Lucas Vorsterman de Jonge in Antonius Sanderus, Chorographia sacra Brabantiae uit 1659 61
  59. 59. De oude(re) kerk van de geschoeideKarmelieten te Antwerpen(stadsplan van Virgilius Bononiensis – 16de eeuw)
  60. 60. transept Onze-Lieve-Vrouwe-altaar Drievuldigheidsaltaar Hoofdaltaar Driekoningenaltaar Heilig Kruisaltaar 63Grondplan kerk (18de eeuw)
  61. 61. De triomf van de Eucharistie Olieverfsschets van Rubens voor het hoogaltaar van de geschoeidekarmelieten te Antwerpen - Uitgevoerd op groot formaat door Gerard Seghers 64 New York, Metropolitan Museum of Art
  62. 62. Localisatie van de Triomf van de Eucharistie
  63. 63. Rubens, De Heilige DrievuldigheidAntwerpen, Koninklijk Museum voor 66 Schone Kunsten
  64. 64. Localisatie van de Heilige Drievuldigheid van Rubens
  65. 65. Localisatie van de Aanbidding der wijzenvan Jan van Daelen (verloren)
  66. 66. Rubens, Portret van de karmelieten-broeder Gaspar Rinckens 69Rotterdam, Museum Boymans-van Beuningen
  67. 67. Localisatie van het graf en het portret van broeder karmelietGaspar Rinckens
  68. 68. Rubens, Heilige Drievuldigheid Van Daelen, Aanbidding der wijzenDe koordoorgang was blijkbaar geflankeerd door tweeRubensianse composities : de (verdwenen) Van Daelen werd ook aan 71Rubens toegeschreven
  69. 69. Virgo inter virgines GrafleggingSymmetrische localisatie van de twee schilderijen van Janssen 72
  70. 70. Abraham Janssen, Virgo inter virgines, (Lyon, Primatiale St. Jean)In opdracht van Jan Rogierszoon della Faille († 1627) 73
  71. 71. Figuren in karmelietenhabijt achter Onze-Lieve-Vrouw 74
  72. 72. Goetkint–familiegraf (schoon- familie van Janssen)Virgo inter virgines vanJanssen
  73. 73. 1617-’18/1794 1794-2012TussenAntwerpen,Denderwindekeen Parijs:Een Janssengaat op reis! Antwerpen Denderwindeke Parijs 76
  74. 74. Localisatie van de Graflegging: Heilig Kruis-altaar
  75. 75. De dood van Christus op hetKruis (Heilig Kruisaltaaren de martelaren te Rome Abraham Janssen: de Achtergrond met de onmiskenbare hoekige steenblokken van het Colloseum. Bartholomeus Breenbergh, Gezicht op het Coliseum (New York, Metropolitan Museum of Art.Art)
  76. 76. Abraham Janssen, De bewening (Graflegging)Warshau, Nationaal Museum: eerder voorgesteld als het 80het schilderij op het Heilig Kruisaltaar (Hanna Benesz)
  77. 77. Antwerpen DenderDenderwindeke Paris Antwerpen - 81 Parijs: verbindingslijn in vogelvlucht
  78. 78. Schelde Naar Dender-vallei Antwerp Analyse van de Ferraris-kaart van (1771-1778): Dender- Slechts weinig monde Gebaande wegen(bruin); Waardoor het grote Belang van de Dender Dender (blauwe pijl) voor transport (cfr. ook Dhr.Georges Vande Winckel) AalstBron: Liesbeth Van DammeHet bebouwde landschapKarakterisering envergelijking van functioneleen morfologische Wegverstedelijking van Aalst enDendermonde vanMaster verhandeling inGeografie aan de AalstUniversiteit Gent, 2009-2010(Promotor: Prof. Dr. Veerle naarVan Eetvelde) Ninove 82
  79. 79. De Dender: bevaarbaar tot AthThe City of Ath - Ferraris-map (1775) 83
  80. 80. Dender naar Antwerpen Premon- statenzer- Klooster Brussel van Ninove Dender Kerk van Dender- windekeNaar Kaart van Brabant – 1797 (Anoniem naar De Ferraris 1771-1778)Paris 84
  81. 81. DebelichtingvanJanssensGrafleggingen Virgointervirgines:de ramenin hettransept Gezicht op het klooster en de kerk van de Geschoeide Karmelieten in Antwerpen Gravure door Lucas Vorsterman de Jonge in Antonius Sanderus, 85 Chorographia sacra Brabantiae uit 1659
  82. 82. zijraamGezicht op de noordzijde van het transept van de tweede kerk van deGeschoeide Karmelieten in Antwerpen (in afbraak) - anoniemetekening van het einde van de achttiende eeuw – Antwerpen, 86Stadsarchief
  83. 83. ramenLocalisatie van Janssen’s Virgo inter virgines (nu in Lyon)In het zuid-transept van de Antwerpse kerk van de 87Geschoeide Karmelieten
  84. 84. schaduwAbraham Janssen, Virgo inter virgines, (Lyon, Primatiale St. Jean) 88
  85. 85. schaduw 89
  86. 86. RamenLocalisatie en belichting van Janssens Bewening (m.i. nu inDenderwindeke) op het Heilig Kruis altaar in het noord-transept 90van de Antwerpse Kerk van de Geschoeide Karmelieten)
  87. 87. schaduw 91
  88. 88. dieptewerkingdoorlineairperspectief 92
  89. 89. Muur en doorbraak naar privé-kapelDieptewerking Graflegging Begrenzende muur kerk
  90. 90. Het grote kunsthistorische belang van Janssens Graflegging in Denderwindeke: Janssen in competitie met Rubens!
  91. 91. Wapper-RubenshuisHuidevettersstraat 95
  92. 92. Rubens’huisKerkGeschoeidekarmelietenJanssenshuis De decoratie van een kerk tussen Rubenss huis op de Wapper en Janssens huis in de 96 Katelijnevest
  93. 93. 3. Janssen, Virgo inter Virgines - na 1627 2. Rubens, De Heilige Drievuldigheid – 1618-204. Gerard Seghers naar Rubens, Triomf Eucharistie - 1634 ?. Van Daelen, Aanbidding wijzen – 16?? 1. Janssen, Bewening – 1617-18
  94. 94. Janssen ca. 1617-18 Rubens ca. 1618-2098

×