Schilderij abraham janssens uit de karmelieten kerk antwerpen, nu in denderwindeke en schilderij anton sallaert .
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Like this? Share it with your network

Share
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
899
On Slideshare
899
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
0
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Antoon Sallaert (Brussel 1594-1650) De kruisiging van de Heilige Petrus &Abraham Janssen (Luik? Ca. 1571/75-Antwerpen 1632) De graflegging Twee belangrijke gerestaureerde altaarstukken in de kerk van Denderwindeke Lezing Prof. Dr. MBA Joost Vander Auwera Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België Universiteit Gent Koninklijke Academie voor Oudheidkunde van België Denderwindeke, 20 mei 2012 1
  • 2. foto kerknet ST-Pieterskerk 2
  • 3. I.Antoon Sallaert (Brussel 1594 – 1650) Een beknopte toelichting 4
  • 4. Foto: Frederik Cnockaert (Schilderij Anton sallaert vóór restauratie)) 5
  • 5. FOTO vóór en nà de herstelling door kunstrestauratie KERAT bvba Foto’s: Frederik Cnockaert – Kerat 6
  • 6. Detailopnames tijdens de reiniging en nà restauratie Foto’s: Frederik Cnockaert
  • 7. Na restauratieDetailfoto’s : Frederik Cnockaertt
  • 8. Een echteAntoon Sallaert (Brussel 1594-1650) ? 9
  • 9. Niet gecatologeerd in Marie Van der Vennet, Le peintre bruxellois Antoine Sallaert, in Bulletin Koninklijke Musea voor SchoneKunsten van België, 1974-1980/1-3, pp. 171-198
  • 10. Koninklijk Instituut voor het Kunstpatrimonium,Brussel - Database on-line: wél gecatalogeerdNummer cliché: M23338Gemeente: DenderwindekeInstelling: Kerk Sint-PetrusKIK objectnummer: 19000Standplaats of adres: boven hoofdaltaarType object: schilderij[schilderstuk]Titel: Marteldood van de H.PetrusVervaardiger: Sallaert, Anthonis (kunstschildertoegeschreven)Datum: van 1590 (geboorte) tot 1657 (dood)Materiaal: olieverf schilderdoekTechniek: geschilderdAfmetingen: hoogte 400 cmbreedte 280 cmICONOGRAFIEChristelijk geloof gebeurtenis: Petrus[paus-tafereel]
  • 11. Antoon Sallaert: meer bekend voor ander soort schilderijenDenijs van Alsloot en Antoon Sallaert, De processievan 1615 op de Zavel te Brussel : de maagdekens(Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten 12van België (KMSKB)) – met dank aan Dr. Sabine Van Sprang
  • 12. Sallaert, Getekendevoorstudie voor een figuur(Brussel, KMSKB) – metdank aan Dr. Sabine VanSprang
  • 13. Maar ook auteur van religieuze taferelen Antoon Sallaert, Salome met het hoofd van Johannes de Doper – 1634 Relegem, kerk van Johannes de Doper
  • 14. Sallaerts stijleigenDe vier kerkvadersmet de Heilige Lambertus23,7 x 15,5 cmbrunaille op papier 15
  • 15. Typerendebeklemtoningvan omtreklijnengepaard aansynthetische stijlen halfschaduwen 16
  • 16. Detailfoto (nà restauratie):Frederik Cnockaert Stilistische parallellen met het Altaarstuk te 17 Denderwindeke
  • 17. Stilistische parallellen in de lijnvoering: onmiskenbaar dezelfde hand! 18
  • 18. Artistieke bronnen en datering 19
  • 19. De Kruisiging van de Heilige Petrus: de beroemdste en invloedrijkste uitbeeldingen van dit thema in de Westerse schilderkunst voorafgaand aan Sallaert
  • 20. Michelangelo, Vaticaan, Capella Paolina 1546-50 21
  • 21. Caravaggio, de kruisiging, Rome, Santa Maria del Popolo, 1600 22
  • 22. Peter Paul RubensKeulen, Sankt Peter – 1637 23
  • 23. Rubens en Sallaert raakpunten en verschillenen een onvruchtbare verwarring
  • 24. Ten onrechte aan Sallaert toegeschreven:De moord op de Onnozele Kinderen 25(Brussel, Koninklijke Musea voor Schone Kunsten van België)
  • 25. Gesigneerd – gedateerd – schets, 82,3 x 81,3 cmgeveild bij Sotheby’s, 8,12,2005 – ca. 1623 26
  • 26. Sallaert – ca. 1623Rubens, Museum Brussel – ca. 1618-20Voor de Brusselse kerk van de ongeschoeide karmelieten 27
  • 27. Datering - en de juiste levensdata van Sallaert
  • 28. Opnieuw kijkt Sallaert naar Rubens als modelRubens, 1637 Antoon Sallaert (1594- 1650): 29 tussen 1637 en 1650
  • 29. Antoon Sallaert: Onze-Lieve-Vrouw vraagt aan de Heilige Elisabethom een kerk te bouwen (Alsemberg, Kerk) – uit de serie dieonvoltooid bleef bij de dood van de schilder (1650)
  • 30. Alsemberg (detail) Denderwindeke (detail)Duidelijke overeenkomsten in: > gezichtstypes en weergave haren > gewaadplooien > contouren en binnentekening
  • 31. Een interessant iconografisch detail: de tekstbanderolleEn deHeiligeNaamin deHemelIIesousHuiosSooter :JezusZoon enRedder
  • 32. Ut in nomine Iesu omne genu flectatur, cælestium,terrestrium, et infernorum …: Opdat in de naam vanJesus allen zouden neerknielen, in de hemel, opaarde en onder de aarde (in de hel)Brief van Paulus aan de christenen van Philippi,hoofdstuk 2, verzen 5-11
  • 33. II.Abraham Janssen (Luik ca. 1571/75 – Antwerpen 1632) Een beknopte toelichting 34
  • 34. Abraham Janssen, Schaldis en Antwerpia -1609Voor het stadhuis van AntwerpenAntwerpen, Koninklijk Museum voor Schone Kunsten
  • 35. Abraham Janssen, Allegorie van de Eendracht – 1614Voor de vergaderzaal van de Oude Voetboog te AntwerpenMuseum van Wolverhampton
  • 36. Schouwstukken …van JanssenEn … RubensDe ChristelijkeStrijder (Miles Christi)Kassel, SchlossWilhelmshöhe –MuseumslandschaftHessen-Kassel
  • 37. Abraham Janssen – De graflegging Een gerestaureerd meesterwerk
  • 38. Restauratie : Frederik Cnockaert -bvba Kerat 39
  • 39. Detail Toestand na reiniging
  • 40. Nà restauratie 42
  • 41. nà restauratie
  • 42. nà restauratie
  • 43. En nà!Vóór …
  • 44. Een echte Abraham Janssen?
  • 45. Foto uit 1968 ; pas in 2005: geïdentificeerd (Dr. Kairis)Het schilderij in de fototheek on-line : de database van het Koninklijk Instituut voor hetKunstpatrimonium te Brussel (zoals de Sallaert). 47
  • 46. Abraham Janssen BeweningChrist - (Mechelen, St.- Jan deDoper en St.- Jan de Evangelist)
  • 47. Abraham Janssen, De dode Christus door engelenaanbeden (New York, Metropolitan Museum of Art) 49
  • 48. Bewening bij het grafEgbert van Panderen naar Abraham Janssen(met opdracht aan Johannes du Beron, leerlingvan Justus Lipsius) 50
  • 49. 52
  • 50. Voor Janssen karakteristiek gezichtstypeAbrahamJanssenAanbiddingderwijzen(KarlsruheStaatlicheGemälde-Galerie)
  • 51. Detail voor restauratieAbraham Janssen, De Kruisoprichting (Mons, Sainte Waudru)(eertijds het hoofdaltaarstuk van de jezuitenkerk van Mons) 54
  • 52. Abraham Janssen, ApostelserieAntwerpen, Carolus Borromeus 55St.- Paulus
  • 53. Zelfde Apostelserie: St- SimeonAntwerpen, Carolus Borromeus 56
  • 54. Datering 57
  • 55. Ca. 1617-Abraham 1618 teJanssen, daterenAanbidding graf-van de schilderijwijzen,(Antwerpen, voor JanssensKoninklijk schoonbroerMuseum van in de St.-Schone Kunsten Paulus- kerk (eertijds Dominicanen- kerk) te Antwerpen
  • 56. AntwerpenVoor die periode typerendesculpturale stijl Denderwindeke
  • 57. Herkomst
  • 58. De sinds1794verlorengewaandeGraflegging,een veelgeroemdmeesterwerkvan Janssen,uit dezekloosterkerk Gezicht op het klooster en de kerk van de Geschoeide Karmelieten in Antwerpen Gravure door Lucas Vorsterman de Jonge in Antonius Sanderus, Chorographia sacra Brabantiae uit 1659 61
  • 59. De oude(re) kerk van de geschoeideKarmelieten te Antwerpen(stadsplan van Virgilius Bononiensis – 16de eeuw)
  • 60. transept Onze-Lieve-Vrouwe-altaar Drievuldigheidsaltaar Hoofdaltaar Driekoningenaltaar Heilig Kruisaltaar 63Grondplan kerk (18de eeuw)
  • 61. De triomf van de Eucharistie Olieverfsschets van Rubens voor het hoogaltaar van de geschoeidekarmelieten te Antwerpen - Uitgevoerd op groot formaat door Gerard Seghers 64 New York, Metropolitan Museum of Art
  • 62. Localisatie van de Triomf van de Eucharistie
  • 63. Rubens, De Heilige DrievuldigheidAntwerpen, Koninklijk Museum voor 66 Schone Kunsten
  • 64. Localisatie van de Heilige Drievuldigheid van Rubens
  • 65. Localisatie van de Aanbidding der wijzenvan Jan van Daelen (verloren)
  • 66. Rubens, Portret van de karmelieten-broeder Gaspar Rinckens 69Rotterdam, Museum Boymans-van Beuningen
  • 67. Localisatie van het graf en het portret van broeder karmelietGaspar Rinckens
  • 68. Rubens, Heilige Drievuldigheid Van Daelen, Aanbidding der wijzenDe koordoorgang was blijkbaar geflankeerd door tweeRubensianse composities : de (verdwenen) Van Daelen werd ook aan 71Rubens toegeschreven
  • 69. Virgo inter virgines GrafleggingSymmetrische localisatie van de twee schilderijen van Janssen 72
  • 70. Abraham Janssen, Virgo inter virgines, (Lyon, Primatiale St. Jean)In opdracht van Jan Rogierszoon della Faille († 1627) 73
  • 71. Figuren in karmelietenhabijt achter Onze-Lieve-Vrouw 74
  • 72. Goetkint–familiegraf (schoon- familie van Janssen)Virgo inter virgines vanJanssen
  • 73. 1617-’18/1794 1794-2012TussenAntwerpen,Denderwindekeen Parijs:Een Janssengaat op reis! Antwerpen Denderwindeke Parijs 76
  • 74. Localisatie van de Graflegging: Heilig Kruis-altaar
  • 75. De dood van Christus op hetKruis (Heilig Kruisaltaaren de martelaren te Rome Abraham Janssen: de Achtergrond met de onmiskenbare hoekige steenblokken van het Colloseum. Bartholomeus Breenbergh, Gezicht op het Coliseum (New York, Metropolitan Museum of Art.Art)
  • 76. Abraham Janssen, De bewening (Graflegging)Warshau, Nationaal Museum: eerder voorgesteld als het 80het schilderij op het Heilig Kruisaltaar (Hanna Benesz)
  • 77. Antwerpen DenderDenderwindeke Paris Antwerpen - 81 Parijs: verbindingslijn in vogelvlucht
  • 78. Schelde Naar Dender-vallei Antwerp Analyse van de Ferraris-kaart van (1771-1778): Dender- Slechts weinig monde Gebaande wegen(bruin); Waardoor het grote Belang van de Dender Dender (blauwe pijl) voor transport (cfr. ook Dhr.Georges Vande Winckel) AalstBron: Liesbeth Van DammeHet bebouwde landschapKarakterisering envergelijking van functioneleen morfologische Wegverstedelijking van Aalst enDendermonde vanMaster verhandeling inGeografie aan de AalstUniversiteit Gent, 2009-2010(Promotor: Prof. Dr. Veerle naarVan Eetvelde) Ninove 82
  • 79. De Dender: bevaarbaar tot AthThe City of Ath - Ferraris-map (1775) 83
  • 80. Dender naar Antwerpen Premon- statenzer- Klooster Brussel van Ninove Dender Kerk van Dender- windekeNaar Kaart van Brabant – 1797 (Anoniem naar De Ferraris 1771-1778)Paris 84
  • 81. DebelichtingvanJanssensGrafleggingen Virgointervirgines:de ramenin hettransept Gezicht op het klooster en de kerk van de Geschoeide Karmelieten in Antwerpen Gravure door Lucas Vorsterman de Jonge in Antonius Sanderus, 85 Chorographia sacra Brabantiae uit 1659
  • 82. zijraamGezicht op de noordzijde van het transept van de tweede kerk van deGeschoeide Karmelieten in Antwerpen (in afbraak) - anoniemetekening van het einde van de achttiende eeuw – Antwerpen, 86Stadsarchief
  • 83. ramenLocalisatie van Janssen’s Virgo inter virgines (nu in Lyon)In het zuid-transept van de Antwerpse kerk van de 87Geschoeide Karmelieten
  • 84. schaduwAbraham Janssen, Virgo inter virgines, (Lyon, Primatiale St. Jean) 88
  • 85. schaduw 89
  • 86. RamenLocalisatie en belichting van Janssens Bewening (m.i. nu inDenderwindeke) op het Heilig Kruis altaar in het noord-transept 90van de Antwerpse Kerk van de Geschoeide Karmelieten)
  • 87. schaduw 91
  • 88. dieptewerkingdoorlineairperspectief 92
  • 89. Muur en doorbraak naar privé-kapelDieptewerking Graflegging Begrenzende muur kerk
  • 90. Het grote kunsthistorische belang van Janssens Graflegging in Denderwindeke: Janssen in competitie met Rubens!
  • 91. Wapper-RubenshuisHuidevettersstraat 95
  • 92. Rubens’huisKerkGeschoeidekarmelietenJanssenshuis De decoratie van een kerk tussen Rubenss huis op de Wapper en Janssens huis in de 96 Katelijnevest
  • 93. 3. Janssen, Virgo inter Virgines - na 1627 2. Rubens, De Heilige Drievuldigheid – 1618-204. Gerard Seghers naar Rubens, Triomf Eucharistie - 1634 ?. Van Daelen, Aanbidding wijzen – 16?? 1. Janssen, Bewening – 1617-18
  • 94. Janssen ca. 1617-18 Rubens ca. 1618-2098