Mau Tsetoeng      en de Chinese Revolutie    De Morgenvloed (1973)De wind in de toren (1975-1976)                   Han Su...
Mau Tsetoeng en de Chinese RevolutieDe MorgenvloedHan SuyinUitg « In den Toren » 1973 ISBN 90 6074 057 2DEEL EENKinderjare...
Jeugd en studieMau gaat naar « moderne school » in Siang-siangDaarna naar de middelbare school in Tsangsja(hoofstad van Ho...
Het neemt deel aan de vorming van een communistische jeugdkern : « SocialistischJeugdkorps », opgericht in mei 1920 onder ...
Op het Vierde Congres van de CCP in januari 1925 worden alleen dearbeidersklasse en de nationale burgerij als de belangrij...
Het leger van de KMT trekt op naar Changai.In Changai bereidt Tsjow Enlai clandestien het veroveren van de macht door dear...
o Plaats de deur terug en geef het stro waarop je geslapen hebt terug           o Graaf de latrines op een afstand van de ...
De repressie in Sjanghai wordt in 1931 zo groot dat het Politbureau moet vluchtennaar de Rode Basis van Kiangsi en Boeien....
De tocht door de moerassen is een verschrikking.Met zowat 10.000 soldaten komt het leger van Mau in oktober 1935 in Noord ...
Maar omwille van hun oorlog met Japan dringen de VS er nu op aan dat Tjiang deJapanners zou aanpakken.JenaanDe jaren in Je...
De stijl van werken in de CCP wordt stevig aangepakt   - eenheid tussen theorie en praktijk   - zich verbinden met de mass...
Na onderhandelen komt er een compromis uit de bus op 10 oktober 1945, ondersterke Amerikaanse druk (Hurley)   - De vorming...
Mau had nochtans gewaarschuwd de midden-boer te sparen.Begin 1948 wordt een rectificatiebeweging gehouden tegen de linkse ...
In grote delen van Azië werden er bevrijdingsoorlogen gevoerd (Filipijnen, Indochina,Indonesië). De oorlog in Korea diende...
Mau Tsetoeng en de Chinese RevolutieDe wind in de torenHan SuyinUitg « In den Toren » 1973 ISBN 90 6074 083 1DEEL EENDe op...
Maar de boeren gaan op vele plaatsen spontaan over tot de verdeling van de grond.Dat gaat soms met geweld gepaard.In de zo...
3. De bovenbouw, de partijstrijd en Confucius.“Weg met Confucius”.De ideologie van Confucius beheerste de Chinese maatscha...
In 1956 schreef Mau zijn “tien grote relaties”.Hoe de tegenstelling oplossen tussen    - het meer ontwikkelde kustgebied e...
De aanval van Chroesjtsjow op Stalin op het XXste Congres van de CPSU in februari1956 verontrust Mau ten zeerste.Lioe daar...
Er onstaat een roes door het succes. De streefgetallen worden steeds maar hoger.Mau denkt dat men een productie kan halen ...
Op het plenum van Loesjaan barst de kritiek op Mau los olv Peng.Mau is akkoord dat “de communistische wind” tijdens de GSV...
Lioe schroeft de industrialisatie van het platteland terug.De “vier vrijheden” duiken terug op. De communes krijgen nog mo...
1. Voorspel, 162-1965Op het 10de plenum van het VIIIste Congres (september 1962) brengt Mau deklassenstrijd opnieuw ter sp...
Kunst en literatuur in dienst van wie? Dat bleef de hamvraag.Tjiang Tjing promootrevolutionaire opera’s. “Het rode vrouwen...
Om de CR te leiden wordt er een Groep Belast met de Culturele Revolutie (GBCR)samengesteld met Tjen Pota aan het hoofd.In ...
Gauchistische groepen (aangespoord door Lin Piao) willen Tsjow Enlai aanpakkenen zijn minister Tsjen I. Mau beschermt Tsjo...
5. Opbouw na afbraak, 1968-1971De Revolutionaire Comités (RC) bestaande uit vertegenwoordigers van de Partij, hetVBL en de...
Op het eerste plenum van het IXde Congres in april 1969 roept Mau op tot eenheid.Er dreigt een oorlog met de Sovjet-Unie.M...
De invasie in Tsjecho-Slowakije is voor de Chinezen een zoveelste bewijs dat deUSSR sociaal-imperialistisch is geworden.De...
En die waren er. Er ontstaan rellen georganiseerd door diegenen die van de anti Lincampagne gebruik willen maken om het so...
We zijn met de socialistische revolutie bezig, maar we weten nota bene niet eenswaar de bourgeoisie zich verborgen houdt …...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Mau han suyin

460

Published on

Dit is een samenvatting van de twee biografiën van Han Suyin over Mau.
De beide biografiën zijn in zekere mate verouderd en moeten gezien worden in de tijdsfeer van de eerste helft van de jaren zeventig toen het prestige van Mau heel hoog was.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
460
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
3
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Mau han suyin

  1. 1. Mau Tsetoeng en de Chinese Revolutie De Morgenvloed (1973)De wind in de toren (1975-1976) Han Suyin Samenvatting van Frans De Maegd, medewerker Docu-Marx (zomer 2006) www.marx.be 1
  2. 2. Mau Tsetoeng en de Chinese RevolutieDe MorgenvloedHan SuyinUitg « In den Toren » 1973 ISBN 90 6074 057 2DEEL EENKinderjarenMau is geboren op 26 december 1893 in het dorp Sjausjaan – Hoenaan.Het is een welvarend landbouw en handelgebiedHet is strategisch gelegen.Het was een belangrijke keizerlijke handelsroute.De streek ontwikkelde zich in de 19de eeuw tot een intellectueel centrum.De regio speelde een belangrijke rol in de Taiping beweging (1850-1864)Het geboortehuis van Mau is vandaag een museumDe grootvader van Mau was een arme boerVader werd door hard werken een kleine vrij welvarende boer.Toen Mau jong was at hij maar 1 keer per maand een ei., 3,4 keer per jaar vlees.Mau hield veel van zijn moeder.Zijn vader was hem te hardvochtigMau was sterk en een goed zwemmer ( 16/07/66 zwom hij de Jangtse over…)Als knaap werkte hij op het veldHij was een tegendraadse leerling (eerste staking op « zevenjarige » leeftijd)Hij had een enorme leeshongerNet als zijn moeder stond hij aan de kant van de armenOp 13 jarige leeftijd gaat hij werken op het land van zijn vader.Op 16 jarige leeftijd leert hij voor boekhouder (1910)Hij wordt gedwongen te huwenEnkele belangrijke gebeurtenissen1900. Opstand van de « Rechtvaardige vuisten »Het was een opstand tegen de buitenlandse indringers (kanonneerboten) en deMantsjoe dynastie1904-1905. Russische – Japanse oorlog wordt uitgevochten in ChinaDe wereld veranderd snel in China door ondermeer de opkomst van een Chineseburgerij en de vorming van intellectuelen onder Japanse en westerse invloedEerste opstanden van Soen Jatsen tussen 1906 – 1908(De opstand slaagt pas 1911 door de instelling van een burgerlijke republiek)« Verdeel de gronden »Die eerste opstanden enthousiasmeren Mau 2
  3. 3. Jeugd en studieMau gaat naar « moderne school » in Siang-siangDaarna naar de middelbare school in Tsangsja(hoofstad van Hoenaan)Op 10 oktober 1911 breekt de democratische revolutie uit.Mau trekt naar Woehaan om het republikeins leger te vervoegenKnipt zijn haarvlecht afHij wordt een gewoon soldaat (van okt 1911 tot febr 1912)China wordt een RepubliekMaar de militaristen namen snel de macht (Juaan) en Soen moet vluchtenVanaf 1916 heersten oorlogsheren in het verdeelde China en nam de invloed vanJapan toe.Eerst (1912) gaat hij opnieuw naar school maar gaat dan aan zelfstudie doen in debibliotheek waar hij vooral filosofie en geschiedenis studeerde.De Franse Revolutie begeestert hemDaarna gaat hij studeren voor onderwijzerVanaf de herfst 1913 tot de lente 1918De pedagogische school was vooruitstrevend« Zoek de waarheid bij de feiten »Hij organiseert een studiegenootschap « Nieuw China » voor debat, studie enenquêtesIn 1915 leidt Mau een studentenbond tegen het militarisme en tegen JapanHij studeert krijgskunde en geeft les in guerrillatechniekenHij organiseert avondlessen voor arbeiders en bediendenHij hecht zeer veel belang aan sportEerste reis naar PekingMau wordt assistent bibliothecaris op de universiteit van PekingHij sluit zich aan bij « de marxistische studiegroep » in 1918Hij geraakt onder de invloed van de Russische Revolutie en LeninHij vertrekt niet naar Frankrijk om verder te studeren4 Mei 1919Het tijdschrift « Nieuw leven » pleit voor volkstaal en de politieke deelname van deintellectuelen tegen de invloed van Japan..Betogingen en stakingen vanaf 4 mei toen bekend werd dat op het Congres vanVersailles de VS en Japan China onder elkaar hebben verdeeld.De studenten verbinden zich met het volk.Mau publiceert als journalist artikels die pleiten voor een gewapende volksrevolutie.Hij verzet zich tegen het pacifisme en het reformisme dat uit het Westen kwamaangewaaid (B. Russell)OpdrachtMau gaat naar Changai 3
  4. 4. Het neemt deel aan de vorming van een communistische jeugdkern : « SocialistischJeugdkorps », opgericht in mei 1920 onder impuls van de Komintern.Mau wordt onderwijzer in zijn geboortestreek en sticht er een afdeling op van het« Socialistische Jeugdkorps ».De studie van de ervaring van de Sovjet-Unie neemt er een belangrijke plaats in.Via een door hem opgerichte boekenwinkel begint hij een netwerk van communistente spinnen.Tegelijk creëert hij een massabasis door het organiseren van « scholen voorarbeiders en boeren ». De leerlingen leren er de betekenis van woorden zoals« arbeid, arbeider, uitbuiting,… » kennen.Eind juni 1921 heeft het Eerste Congres plaats van de CCPDe gauchistische lijn, die elke samenwerking met Soen weigert haalt er de overhand.De meerderheid spreekt zich ook uit tegen de intellectuelen en de boeren.Dit tegen het advies van de Komintern.Mau gaat niet akkoord met deze strekking.Mau organiseert een afdeling van de CCP in Hoenan.Hij gaat in Aanjuaan de mijnwerkers organiseren (Mau schilderij « Vaticaan »)(1921).In totaal worden er in Hoenan zowat 12.000 arbeiders georganiseerd inarbeiderscellen.In juli 1922 wordt het Tweede Congres van de CCP gehouden maar Mau was deafspraakplaats vergeten…Mau werkt in Hoenaan samen met Li Liaan en Lire Sjautji bij het organiseren vangrote stakingen in de steenkoolmijnen en bij de spoorwegen.In 1923 wordt de eerste vakbond opgericht voor arbeiders en boeren in Hoenaan.Mau organiseert een school « voor (marxistische) zelfstudie ».Tegelijk wordt er een marxistische tijdschrift uitgegeven « De Nieuwe Eeuw » om dearbeiders en boeren op te voeden in het Marxisme-Leninisme.Omwille van de toenemende repressie moet Mau onderduiken in april 1923 envertrekt hij naar Changai.Het eerste eenheidsfront.Soen Jatsen begint steeds meer sympathie te koesteren voor de Sovjet Unie enverdedigt: « de drie principes van het volk : nationalisme, democratie en socialisme »Op het Derde Congres van de CCP in juni 1923 wordt besloten een éénheidsfront tevormen met de Kwomintang (KMT)De eerste taak voor de communisten is het doorvoeren van de democratischerevolutie.Pas dan kom men overgaan naar de socialistische revolutie.Communisten als Mau worden ook lid van de KMT .Mau benadrukt er het werken onder de boeren.De rechtse lijn van Tsjen Toesioe wilt de CCP ondergeschikt maken aan de KMT. 4
  5. 5. Op het Vierde Congres van de CCP in januari 1925 worden alleen dearbeidersklasse en de nationale burgerij als de belangrijkste klasse voor dedemocratische revolutie vernoemd. Niet de boeren.Ontgoochelt verlaat Mau Changai en keert naar Hoenaan terug.Hij organiseert er de boerenIn 1925 sterft Soen en Tjiang Kaisjek volgt hem op.Deze vormt in het geheim een anti-communistische fascistische fractie binnen deKMTHij is sterk verbonden met het misdaadmilieu en haar geheime vennootschappenDe CCP wint aan populariteit en macht in grote steden als Changai.De vakbonden worden steeds sterker en er worden arbeidersmilities gevormd.De wegen gaat uiteenDe communisten staan sterk in Changai en Kwangtsjow.De KMT en de CCP bereiden « de veldtocht naar het noorden voor » om er defeodale oorlogsheren te verslaan.«Verpletter het feodalisme en het buitenlandse imperialisme»Mau wordt verantwoordelijke in de KMT kaderschool : « Instituut van de boeren »Hij geeft er les over zijn «analyse van de klassen in China » (1926)Deze analyse, die veel belang hecht aan de rol van de boeren in de anti-feodale enanti-imperialistische revolutie, wordt geweigerd door de CCP maar wel door deKomintern.Tjiang bereidt de liquidatie van de communisten voor.De repressie begint vanaf 1926. Maar omwille van de « eenheid boven alles »capituleert Tsjen voor de KMT en de CCP geeft haar leidende rol in de revolutie opDe CCP levert kritiek op « de excessen van de boeren » en de « overdreven eisenen acties van de arbeiders ».De CCP verbiedt het organiseren van (eigen) boerenmilities terwijl Mau die ten volleorganiseert.Stalin veroordeelt in november en december 1926 « het intomen van de boeren inChina en speciaal in Hoenaan ».Het werk van Mau over de boerenbeweging in Hoenaan wordt gepubliceerd door deKomintern.Op 9 juli 1926 begint « de veldtocht naar het noorden » olv Tjiang om deoorlogsheren te verslaan en China te verenigen. Het nationalistisch leger trok snel opomdat het geholpen wordt door de opstanden van de boeren en de acties van dearbeiders. De boeren proberen overal de groot-grondbezitters te onteigenen maar ditwordt afgestraft door de KMT. In Hoenaan nemen de boerenbonden de macht overmaar die macht wordt hen afgenomen door de KMT. De landhervorming (hetverdelen van het land onder de boeren) wordt gestopt. De CCP olv Tsjen gaathiermee akkoord. (ondermeer omdat men daardoor een groot deel van de kadersvan de KMT en hun families treft…)De repressie die de KMT in de steden en op het platteland begint te voeren creëertverwarring en ontmoediging onder de massa’s.Het verraad (p.148) 5
  6. 6. Het leger van de KMT trekt op naar Changai.In Changai bereidt Tsjow Enlai clandestien het veroveren van de macht door dearbeiders van Changai. De arbeiders nemen de macht in de stad op 20 maart.Het leger van de KMT kan en mag de stad niet in.Vanaf 12 april tot 14 mei verovert Tjiang gewapenderhand de stad.Op 14 mei wordt de stad bezet en begint de slachtpartij pas goed.Ze duurt bijna twee jaar.In geheel China worden bloedbaden aangericht.Eind april 1927 wordt het Vijfde Congres gehouden van de CCPTsjen verdedigde de eenheid met de KMT en rekende op de linksen in de KMT omTjiang in te tomen.Mau krijgt kritiek omwille van de boeren excessen en Tsjow omdat hij de arbeidersniet tijdig heeft ontwapend….De « linkse KMT » loopt uiteindelijk over naar Tjiang.De eerste rode basisDe eerste « linkse beleidslijn »In de steden wordt de CCP en de arbeidersklasse gedecimeerd.In augustus 1927 wordt Tsjen Toesioe afgezet en zijn capitulatielijn veroordeeld.Er wordt besloten boerenopstanden te organiseren om zo snel mogelijk de steden teveroveren. Mau organiseert de mijnwerkers en de boeren van Hoenaan in wat laterhet Rode Leger zal worden.Omdat het waanzin zou zijn met zijn nog beperkt aantal troepen steden aan te vallenwordt besloten « de bergen in te gaan » en vanuit « het platteland de steden teomsingelen ».Het leger trekt door de provincies Hoenaan en Kiangsi en neemt zoveel mogelijkcontact op met de plaatselijke bevolking om hen te winnen.Uiteindelijk wordt er een eerste Rode basis in het Tjiingkangsjaan gebergteopgericht.Omdat de CCP leiding vindt dat de « Herfstoogst Opstand » is mislukt (er warengeen steden veroverd) wordt Mau uit het CC gezet.Hij houdt vol dat «De vooruitgang van de Chinese Revolutie afhangt van degewapende strijd onder leiding van de CCP, van de oorlog van de boeren onderleiding van de arbeidersklasse».Hij verwerpt « de vloedgolf » theorie van de nieuwe leider van de CCP : Tju Tjioepai(de eerste linkse afdwaling) waarbij een snelle en grote opstand op het platteland desteden in een mum diende te bevrijden.Dankzij de komst van Tsjoe Te en zijn guerrillaleger kan de Rode Basis wordenuitgebreid.Het Rode Leger wordt een echt volksleger met : - drie hoofdregels voor de discipline o Gehoorzaam bij alles wat je doet aan de gegeven bevelen o Neem de massa zelf geen naald of draad af o Lever alles in wat je hebt buitgemaakt - acht punten van correct gedrag o Wees beleefd tegen het volk o Betaal redelijke prijzen voor wat je koopt o Geef alles wat je geleend hebt terug o Betaal alle schade die je hebt aangericht. 6
  7. 7. o Plaats de deur terug en geef het stro waarop je geslapen hebt terug o Graaf de latrines op een afstand van de huizen en gooi ze na het vertrek terug dicht o Veroorloof je geen vrijheden met vrouwen o Mishandel gevangenen nietHet Rode Leger helpt de boeren op het land zoveel het konPlaatselijke boerenmilities worden opgerichtIn de zomer 1928 worden Mau en Tsjoe Te verplicht deel te nemen aan eenkampagne om Zuid Hoenaan te veroveren. Deze expeditie mislukt en het RodeLeger verliest de helft van haar effectieven. De Rode Basis wordt omsingeld en hetRode Leger trekt nu naar Kiangsi om er een nieuwe Rode Basis op te richten.Mau Tsetoeng en Li Lisaan.De tweede « linkse afwijking » (p.203)Op het Zesde Congres van de CCP te Moskou in sept 1928 wordt de « linkseafwijking » van Tju Tjioepai (« revolutionaire vloedgolf », « afslachten enafbranden ») veroordeeld. Li Lisaan wordt (de facto) de nieuwe leider van de CCPNa zich vechtend een baan door Kiangsi te hebben getrokken kan Mau in Zjwétjineen nieuwe Rode Basis oprichten.De situatie was er beter dan in de eerste Rode Basis.Het Rode Leger verzekerde zich de steun van de boeren door het doorvoeren van delandbouwhervorming (tot 70% van de oogst ging naar de grootgrond bezitters). RodeGardes – boerenmilities en guerrillatroepen – worden gevormd.De Rode Basis wordt zoveel mogelijk uitgebreid.Li Lisaan beveelt Mau zijn Rode Basis op te geven en de revolutie in de steden teontketenen. Hij verwijt Mau zijn « boerenmentaliteit »Mau organiseert in december 1929 de conferentie van Koetièn waar vooral deverhouding tussen de Partij en het leger, de verhouding tussen militaire acties enpolitiek werk worden besproken. Er wordt veel nadruk gelegd op de politiekeopvoeding en het massawerk. Onrechtstreeks wordt de lijn van Li Lisaanveroordeeld.De tussenkomsten van Mau worden samengevat in de brochure « Rechtzetting vanonjuiste opvattingen in de Partij »Mau schrijft ook zijn bekend artikel « Tegen de boekenwijsheid » waarin hij stelde«geen onderzoek, geen recht tot spreken ».In de zomer van 1930 worden Mau en Tsjoe verplicht deel te nemen aan hetveroveren van steden. Hetgeen mislukt. Ook de opstanden in de steden mislukken.De KMT is nog veel te sterk.Tjiang organiseert een witte terreur in de steden (waarbij ook de vrouw van Mauwordt vermoord) en bereidt de omsingelingen voor van de Rode Basissen van Mauen Tsjoe.In december 1930 wordt Li Lisaan afgezet en Wang Mig neemt (de facto) de leiding.Mau Tsetoeng en Wang MigDe derde « linkse afwijking » (p.233) 7
  8. 8. De repressie in Sjanghai wordt in 1931 zo groot dat het Politbureau moet vluchtennaar de Rode Basis van Kiangsi en Boeien. Die basis werd zo sterk dat ze werduitgeroepen tot « Sovjet Republiek ». De "vernietigingscampagnes" van de KMTliepen op niets uit.In september 1931 vallen de Japanners Mantsjoerije binnen.Gans het land eist dat de Japanners zouden worden verdreven.Maar op 1 mei 1932 sluit Tjiang een wapenstilstand met de Japanners en wordt destaat Mansjoekwo opgericht met Poe’I als (laatste) Chinese keizer.Mau en Tsjoe verklaren Japan de oorlog.Een symbolische gebaar om aan te duiden dat de strijd tegen Japan dé prioriteitwordt in de nationaal-democratische revolutie.Begin 1933 stelt Mau voor een « Eenheidsfront » aan te gaan met allenationalistische krachten.Nationalistische krachten binnen de KMT beginnen in opstand te komen tegen TjiangDoor de komst van de « linkse » leiding van het CCP wordt Mau afgezet.Een stellingenoorlog vervangt (onder invloed van Otto Braun) de guerrillatechniekenvan Mau. Het Rode Leger begon op de kap van de boeren te leven.In het najaar 1933 begint Tjiang zijn beslissende vijfde militairevernietigingscampagne tegen de Centrale Rode Basis.In het najaar 1934 is de Centrale Basis sterk gekrompen en volledig omsingeld.De leiding van de CCP slaagt in paniek en wil nu zo snel mogelijk de Rode Basisopgeven. Het wordt een echte vlucht met 300.000 mannen en vrouwen.Mau raadde aan - niet overhaast te vertrekken - er een militaire terugtocht van te maken ipv « een verhuis » - naar het noorden te trekken om de oorlog tegen Japan voor te bereiden.Er wordt niet naar hem geluisterd.De lange mars (266)Op 16 oktober begint de Lange Mars onder de slechtst mogelijk omstandigheden.Aanvallen, honger en vermoeidheid halveren het Rode Leger reeds de twee eerstemaanden van de mars. Men kan maar 3 km per dag al vechtend marcheren.Ze worden ondermeer vanuit de lucht gemitrailleerd door Duitse vliegtuigen…De conferenties van Liping en Tsoen’i in januari 1935 maakte een einde aan de« linkse » militaristische lijn van Wang Ming. De « stellingenoorlog » en deoverhaaste vlucht had drie vierde van het Rode Leger gekost. Er was ook geen enkelmilitair of politiek perspectief meer.Mau verdedigt op de conferentie van Tsoen’i wat later de theorie van de« Langdurende Volksoorlog » wordt genoemd.Mau krijgt de leiding van de Lange Mars.Via allerlei omwegen trekt men naar het noorden om er een revolutionaire basis op terichten tegen Japan.Het oversteken van de Tatoe bij Loeting is een huzarenstuk. (25 mei 1935)Ze trekken doorheen de Sneeuwbergen , velen komen er om van de kou.Net voor de moerassen komt er een scheuring in het Rode Leger. Een deel vertrektnaar het vruchtbare Setsjwaan « om rijst te gaan eten ». Maar deze groep kwam inSinkang (aan de grens van Tibet terecht). Tsjoe was onder hen. Waarom? Later zalhij en een deel van de afgescheurde troepen Jenaan vervoegen. 8
  9. 9. De tocht door de moerassen is een verschrikking.Met zowat 10.000 soldaten komt het leger van Mau in oktober 1935 in Noord Sjensiaan na een tocht van 12 000 km en doorheen 11 provincies (waar 200 miljoenChinezen leefden)DEEL TWEEDe JenaanperiodeHet tweede eenheidfrontNoord Sjensi is een redelijk onherbergzame streek.Er bestond reeds een kern van een Rode Basis toen het Rode leger toekomt in juli1935.De soldaten graven grotwoningen, zoals de plaatselijke bevolking.Ze leren gierst in plaats van rijst etenTjang beveelt zijn troepen om vanuit Xian het Rode leger te omsingelen en teverslaan.Maar een deel van de KMT officieren zijn patriotten die tegen Japan willen vechtenZe gaan geheime onderhandelingen aan met de communisten (Tsjow Enlai) vanafeind 1935.In december 1936 wil Tjang zijn officieren in Xian aansporen meer werk te makenvan de vernietiging van de communisten.Maar hij wordt gevangen genomen door zijn eigen officieren.Het « incident van Xian » was geboren.Door tussenkomst van de communisten wordt Tjang niet terechtgesteld maargedwongen om een eenheidfront aan te gaan om tegen Japan te strijden.Op 25 december 1936 wordt Tjang vrijgelaten.Vanaf januari 1937 wordt Jenaan de hoofdstad van de Rode Basis in Sjensi.In het voorjaar en de zomer van 1937 onderhandelen de CCP en de KMT over devorming van een eenheidfront. In augustus geraken ze het eens in een manifest metdrie doelstellingen : 1. Onafhankelijkheid en nationale integriteit. Teruggave van alle verloren gebieden. 2. De vorming van een democratische regering, een nationale vergadering en een grondwet 3. Verbetering van de levensstandaard van het volk, de versterking van de economieHet Rode Leger wordt omgedoopt tot 8ste Routeleger.Het behoudt zijn autonomie tov het Nationalistisch leger van Tjang.Terwijl de legers van Tjang nederlagen opliepen tegen de Japanners behaalt het 8stRouteleger successen.Het vierde nieuwe leger wordt opgericht bestaande uit de overlevende uit hetTjingkangsjaan gebergte.Tsjang wordt omwille van zijn laffe houding tegenover de Japanners de « grotestozak » genoemd.Eigenlijk wilt Tjang vrede met Japan om opnieuw de communisten te kunnenaanpakken.Hij omsingelt Jenaan en probeert de communisten uit te hongeren.In 1941 probeert hij het nieuwe vierde leger volledig uit te roeien. 9
  10. 10. Maar omwille van hun oorlog met Japan dringen de VS er nu op aan dat Tjiang deJapanners zou aanpakken.JenaanDe jaren in Jenaan zijn de belangrijkste jaren uit het leven van MauDuizenden patriotten stomen toe naar Jenaan om er te strijden tegen Japan.De levensomstandigheden zijn bijzonder moeilijk omwille van de blokkade van deKMT en de verschroeide aarde techniek van de Japanners (Japan maakt in Chinazowat 30 miljoen slachtoffers vooral door uithongering, ziekte en miserie)In Jenaan wordt een productiecampagne aangevat volgens de leuze « steunen opeigen krachten » en « organiseer u ».Iedereen neemt deel aan de productie tot en met de hoogste kaders van de Partij ende officieren van het Rode Leger.De landbouwhervorming en de coöperatieven laten de vaderlandsegrootgrondbezitters gerust. Pas na de oorlog zal men radicaler optreden.Tegelijk wordt in Jenaan de gezondheidszorg en het onderwijs aangepakt.Hier moet men vooral strijden tegen feodale gewoontes en het bijgeloof.De leiding van de Rode basis is centraal, het bestuur gedecentraliseerd.Naast de uitbreiding van de Rode Basissen zorgt de CCP voor de vorming vangerrilliaeenheden in de door de Japanners bezette gebieden. Achter de linies van deJapanners worden stilaan nieuwe basissen opgericht.Tussen 1937 en 1945 leveren de rode legers 92.000 gevechten en brengen de vijand1 miljoen doden en gewonden toe.In 1945 zijn er 19 Rode Basissen in China met in totaal 100 miljoen inwoners.Mau Tsetoeng in JenaanDe mens en de leraar.In april 1939 trouwt hij met de actrice Tjiang Tjing.Hij schrijft « Over de praktijk » en « Over de tegenstellingen »De studie van het wetenschappelijk socialisme wordt grondig aangepakt in « eenrectificatiebeweging »De vorming en de studie van het communisme zijn absoluut noodzakelijk.Slechts 5% kan lezen en schrijven.De meeste manschappen zijn van boerenafkomst en kennen weinig van politiek.Het merendeel der kaders hebben een mandarijnen opleiding gekregen.Enorm veel jongeren, die niets van het communisme kenden, stromen toe in JenaanDe tactiek van « het eenheidsfront » en de strijd tegen Japan mocht het doel : hetsocialisme en het communisme niet doen vergeten.Het gevaar dat de Partij en haar beperkte proletarische basis zou afglijden naar eennationaal democratisch (dus burgerlijk) programma en strijd is niet denkbeeldig.De partij dient een proletarische wereldvisie te geven aan haar leden.De soldaten krijgen ook vorming in krijgskunde.Mau schrijft verschillende militaire handboeken.Vanaf 1939 wordt de partijkrant « de communist » uitgegeven in Jenaan.De Correctiebeweging, 1941-1944 10
  11. 11. De stijl van werken in de CCP wordt stevig aangepakt - eenheid tussen theorie en praktijk - zich verbinden met de massa’s, «de massa’s zijn de ware helden». - kritiek en zelfkritiek leveren - samenhang van democratie en centralisme - eenvoudig leven en hard werken - het volk dienen - liefde voor de handenarbeidGedurende - ondermeer de kulturele revolutie - wordt naar de stijl van werken endenken in Jenaan verwezen : « de geest van Jenaan ».In zijn « Interventie over Literatuur en kunst in Jenaan » ontwikkelt Mau de theorievan de samenhang tussen onderbouw en bovenbouw in de maatschappij, desamenhang tussen inhoud en vorm in de kunst , de noodzaak om een proletarischewereldvisie te ontwikkelen en om literatuur en kunst in dienst van en begrijpbaar voorhet volk te stellen (bv wat soort helden gaat men beschrijven en hoe ?)Het zevende Congres april 1945Eerste nieuw congres na 17 jaar« Congres van de eenheid en de overwinning »Partij telt meer dan 1.200.000 leden.« Het denken van MTT » wordt de partijideologieCongres gaat over - het eenheidsfont, de nieuwe democratie en de plaats van de strijd in China in de wereld. « Over de coalitieregering » - het perspectief van de machtsovername en het socialismeMau wordt voorzitter en Lioe Sjautji onder-voorzitterEr is dan al veel kritiek op Lioe omdat hij niet het socialisme maar (enkel) de« verbetering van het bestaan » van de Chinezen zou nastreven.Hij wilt de Partij openstellen voor de klasse van de vaderlandlievende burgerij (KMT)Amerikanen bezoeken Jenaan« Dixie missie » John Steelwell staat positief tegenover de communisten maarHuxley is erg negatief.De Amerikanen stellen vast dat de CCP écht tegen Japan vechtZe willen de CCP dwingen zicht te smelten met de KMTDe Koude Oorlog en de burgeroorlog kondigen zich reeds aan.De verovering van de macht.Voorspel.De VS bereiden zich voor Tjiang te steunen om de communisten te vernietigen.Tjiang richt een « nationale vergadering » op zonder de communisten.De Amerikanen sturen nu massale steun naar Tjiang.Mau (tropenhelm) probeert verder te onderhandelen met Tjiang en gaat naarTjoengkin in augustus 1945. Hij toast er met Tjiang.Ondertussen bevrijden het Rode Leger een groot deel van MantsoerijeBij de onderhandelingen is de CCP akkoord om zich uit het zuiden terug te trekkenen een deel van haar leger te ontbinden (tot 10% van de KMT legers, van 910.000tot 200.000 soldaten)) 11
  12. 12. Na onderhandelen komt er een compromis uit de bus op 10 oktober 1945, ondersterke Amerikaanse druk (Hurley) - De vorming van een « politiek consultatieve conferentie» met vertegenwoordigers van de communisten. - Een nationalisering van de strijdkrachten ging bediscuteerd worden.De legers van de KMT nemen heel wat gebieden en steden in maar gedragen er zichongelooflijk brutaal en worden er beschouwd als bezettingslegers.De CCP wint aan sympathie en indien er verkiezingen zouden worden gehoudenzouden de communisten zeker winnen.De KMT bereidt een nieuwe burgeroorlog voor.Door onderhandelingen met de Amerikanen (Marshall) probeert Jouw Eclair devrede te bewaren.Ondertussen voeren de communisten de landbouwhervormingen door het NoordChina, herstellen ze de productie in de steden en bouwen ze democratischemachtstructuren uit.Het Rode Leger wordt het Volksbevrijdingsleger (VBL)In maart begint de KMT haar aanvallen tegen de communisten en verhogen deAmerikanen hun druk.Tegenover Annex Louis Sarong verklaart in augustus 1946 Mau dat de atoombom«een papieren tijger» is. Hij is ervan overtuigt dat de VS zich geen nieuwewereldoorlog kan permitteren omwille van de sympathie voor het socialisme in hetWesten.De verovering van de machtBurgeroorlog en bevrijding, 1946-1949In juli 1946 begint Kjiang zijn offensief tegen de communisten.De tweede burgeroorlog of « revolutionaire zelf-verdedigingsoorlog » is begonnenIn de eerste fase laat de CCP toe dat de KMT grote delen van het land en de grotesteden veroverd. De communisten gebruiken nu Mantsjoerije als uitvalsbasis.De VS leveren enorm veel materiaal aan de KMT maar dat komt uiteindelijk bij decommunisten terecht.De haat tegen de Japanners slaat over naar haat tegen de Amerikanen dieverantwoordelijk worden geacht voor de burgeroorlog.Overal waar Tjiang de macht heeft, organiseert hij een fascistisch schrikbewind.De corruptie is enorm en de economische toestand desastreus (inflatie door eenhandelsovereenkomst met de VS)Schijnbaar wint de KMT maar in het VBL zongen ze« Als je mensenlevens beschermt dan verlies je het landMaar het land kan je heroveren.Als je het land beschermt dan verlies je mensenlevensDan zijn land en mensenlevens beide verloren »Zelf Jenaan wordt opgeofferd in het voorjaar 1947.Mau voert nu verder de oorlog in Noord-Shensi en speelt een kat en muis spel metTjiang.In juli 1947 beslist de CCP dat het tijd wordt van een verdedigingsstrategie over tegaan naar een aanvalsstrategie.Eind 1947 gaat de populariteit van de CCP tijdelijk achteruit omdat delandhervorming te radicaal wordt aangepakt in bepaalde bevrijde gebieden. 12
  13. 13. Mau had nochtans gewaarschuwd de midden-boer te sparen.Begin 1948 wordt een rectificatiebeweging gehouden tegen de linkse afwijking in delandhervorming.Ook de discipline in het VBL wordt hersteld (verzwakt door de toeloop van KMTdeserteurs en overlopers).Het democratisch centralisme wordt versterkt en de rol van de CCP in het legerbenadrukt.Van « de vuist van de KMT legers wordt een open handpalm gemaakt, de vingerséén voor één afgesneden tot er maar een stomp van overblijft » (Mau).Vanaf eind 1948 hebben de communisten opnieuw het initiatiefGans het noorden wordt bevrijdOp 21 april 1949 steekt het VBL de Yantse over.Op 27 mei valt Sjangai.Op 1 oktober 1949 roept Mau de Volksrepubliek uit« Het Chinese volk is opgestaan, niemand zal ons ooit weer beledigen ».Yukong had met de hulp van God (het volk) de twee bergen ; het feodalisme en hetimperialisme opgeruimd ».In 1949 was Mau 54 jaar. Zijn grootste campagnes moesten nog volgen.Mau Tsetoung en StalinDe Sovjet Unie bleef Tjiang zeer lang als de wettige vertegenwoordiger van Chinaerkennen – dit ondermeer omwille van Internationale afspraken (Yalta) en omdatStalin lange tijd geloofde dat de communisten in China de burgeroorlog gingenverliezen.Pas wanneer het VBL de Jantse overstak veranderde de houding van Moskou.Wat later zou Stalin toegeven dat hij zich had vergist bij de beoordeling van deChinese communisten. De contacten tussen de CCP en CPSU waren ook bijzonderslecht omwille van de oorlogssituatie.Het uitroepen van de Volksrepubliek China versterkte het communisme in Azië enzelfs in geheel de wereld. De VS besloten dan ook alles in het werk te zetten om deopgang van het communisme te stuiten.Mau komt in Moskou aan in december 1949 en zal er gedurende zes wekenverblijven en onderhandelingen voeren met Stalin en de CPSU om: - een vriendschapsverdrag af te sluiten voor 30 jaar. Met wederzijdse steun bij eventuele agressie - kredietverleningen te ontvangen en handelsbetrekkingen af te spreken. China ontvangt 300 miljoen dollar kredtiet voor vijf jaar. - de grenzen tussen de VRC en de USSR te bepalen en de teruggave van bepaalde gebieden te regelen. Buiten Mongolië wordt een onafhankelijke staat. - De oprichting van chinees-russische maatschappijen (winning edele metalen, olie, luchtvaartmaatschappij,…)De Koreaanse oorlog. 13
  14. 14. In grote delen van Azië werden er bevrijdingsoorlogen gevoerd (Filipijnen, Indochina,Indonesië). De oorlog in Korea diende om het communisme in te dijken en terug teslaan. De troepen van de UNO (olv de VS) bedreigden China. De haviken inWashington wensten een preventieve oorlog te voeren tegen de CVR.Vanaf midden october 1950 steken Chinese vrijwilligers de grens over om de UNOtroepen terug te drijven. In de zomer van 1951 geraakt de oorlog in een padstellingronde de 38ste breedtegraad (de ‘voorlopige’ grens tussen het Noorden en hetZuiden). Na twee jaar onderhandelen wordt in juli 1953 een “wapenstilstand”ondertekend.Er is veel discussie over de rol van Peng Tehwai in de veranderdende taktiek van deChinese vrijwilligers in de Koreaanse oorlog (de nadruk wordt steds meer gelegd opklassieke oorlogsvoering). Peng hervormt het VBL, de politieke opvoeding wordt toteen minimum herleidt en er wordt veel meer nadruk gelegd op materiaal en techniek(uit de USSR).Door de Koreaanse oorlog kon de VRC Taiwan nog niet bevrijden, werd “RoodChina” (naast de Sovjet-Unie) vijand nummer 1 voor “het Vrije Westen” maar werdhet prestiege van de VRC erg hoog in de socialistische landen en in de DerdeWereld. 14
  15. 15. Mau Tsetoeng en de Chinese RevolutieDe wind in de torenHan SuyinUitg « In den Toren » 1973 ISBN 90 6074 083 1DEEL EENDe opbouw van het nieuwe China 1. De weg naar de toekomstOp de vooravond van de bevrijding is Mau 56 jaar oud.Hij beseft dat de moeilijkste strijd die voor het socialisme nog moet komen.Op het tweede plenum van het VII Congres in het voorjaar 1949 wordt de blauwdrukvoor de ontwikkeling van China geschreven. - Alhoewel na de bevrijding het leger overal in het land orde op zaken moet stellen en de economie moet doen opstarten is dit maar een tijdelijke situatie. - Het front met de nationale burgerij moet behouden blijven maar men mag er zich niet aan onderwerpen. Lioe Sjautji wilt zich wel onderwerpen aan om de productie zo snel mogelijk te ontwikkelen. Mau is voor ‘controleren, reguleren en beperken’ totdat de socialistische en coöperatieve sector voldoende sterk is om de kapitalistische sector volledig te kunnen uitschakelen.Uiteindelijk bevestigt het plenum dat na de bevrijding de hoofdtegenstelling detegenstelling tussen de burgerij en de arbeidersklasse is.Het tweede vraagstuk dat wordt besproken is het boerenvraagstuk en het al of nietvolledig doorvoeren van de landhervorming. Deze landhervorming diende desocialisering van het platteland vooraf te gaan. Volgens Mau diende het initiatief uitte gaan van de arme boeren. Lioe wilt de landhervorming beperken en de rijkeboeren steunen. Hij beweert dat zolang “niet elke boer een boerderij en drie paardenheeft er gen spraken kan zijn van socialisme op het platteland”.Mau vat zijn standpunten samen in de “over democratische dictatuur van het volk”.De overgang van de nieuwe democratie naar het socialisme diende zo snel mogelijkte gebeuren.Lioe was van oordeel dat de “nieuwe democratie” (en meer in het bijzonder; hettoelaten en het ontwikkelen van het kapitalisme) zeer lang moest duren.Lioe heeft enorm veel invloed in de partij (cfr zijn verklaringen ten overstaan van dekapitalisten in Tiensin)Hij is een zeer goed organisator en is vice-voorzitter in de partij. 2. De ekonomische basis: landbouw en industrie (1949-1955)68% van de (arme) boeren bezat maar 22% van de grond (meestal weinig rendabelegrond).Liou wilt de landbouwhervorming beperken tot het verlagen van de pacht (zoals inJenaan).Liou verdedigde “de vier vrijheden”(vrijheid van land te kopen en te verkopen, vrijheid van kopen en verkopen vanproductiemiddelen, vrijheid om mensen aan te werven, vrijheid van markten teorganiseren). 15
  16. 16. Maar de boeren gaan op vele plaatsen spontaan over tot de verdeling van de grond.Dat gaat soms met geweld gepaard.In de zomer van 1952 is de landbouwhervorming een feit (de helft van de grondenkomt in handen van de arme boeren). De groot-grondbezitters zijn hun grond kwijtmaar de rijke boeren staan nog zeer sterk.Mau roept op tot “wederzijdse hulp en samenwerking bij de landbouwproductie”zodat de arme boeren zich organiseren in teams voor wederzijdse hulp en stilaanovergaan naar het systeem van de coöperatieven.Deze oriëntatie stuit op veel weerstand.Ondermeer in Mantsjoerije waar Kau Kang een “de rijke boeren eerst” politiek voert.Kau Kang probeert zelf Mantsjoerije af te scheuren van de VRC. Hij wordt uiteindelijkontmaskerd en veroordeeld.Na een enquête op het platteland spoort Mau in een artikel “het algemeen beleidvoor de overgang naar het socialisme” (oktober 1953) de boeren aan toe te tredentot de coöperatieven.De macht van de rijke boeren op het platteland wordt gebroken.Grote infrastructuurwerken kunnen nu worden aangepakt – ondermeer het indijkenvan de Gele Rivier.Maar de klassenstrijd laait op in het platteland.De coöperatieven wordt het leven zuur gemaakt (sabotage, infiltraties, provocaties,…). Bovendien eisen “de steden” steeds meer graan op voor de industrialisatie vanhet land. Op sommige plaatsen dwingt de rechtse vleugel in de partij de coöperatieste ontbinden.In juni 1956 is 92% van de boeren lid van de coöperaties. De rijke boeren wordenuitgesloten.Er is een recordoogst van 165 miljoen ton graan (tegenover 108 bij de bevrijding).Het aandeel van de privé-sector in het bankwezen is nog zeer groot, ondanks denationalisatie van 59% van de banken.De controle op de bedrijven door de arbeiders wordt verzekerd door de 25% regel.(25% winst voor de eigenaar, 25% belastingen voor de overheid, 25% voor devakbonden en 25% voor kapitaalreserve). Maar op heel wat plaatsen weigert derechtse stroming de toepassing van deze regel.De macht van de arbeidersklasse bleef toch beperkt.Zeker in de bedrijven. - behoudt van de 12 urendag - leerlingensysteem (vijf jaar werken zonder wezenlijk loon) - recht op afdankingIn 1951 begint een grote zuivering tegen de contra-revolutionairen (we zitten middende Koreaanse oorlog) – Het is een kort terreurbewind.Zowat 800.000 mensen worden doodgeschoten, in de gevangenis geworpen of dewerkkampen gezet. Mau vraagt nauwgezette controle en wijst op het gevaar vanexcessen.Er zijn twee bijkomende acties: de Saan Faan (de drie anti’s) en de Woe Faan (devijf anti’s) beide vooral gericht tegen sabotage en corruptie.Het eerste vijfjarenplan (1953) kent een groot succes.Van 1954 tot 1957 is er een jaarlijkse groei van 12%De hulp van de USSR valt niet te onderschatten.Maar er bestaat enerzijds een slaafse houding anderzijds een zekere wrok en eenminderwaardigheidsgevoel tov de Sovjet-experten.Mau vindt toch dat het sneller en beter kan. 16
  17. 17. 3. De bovenbouw, de partijstrijd en Confucius.“Weg met Confucius”.De ideologie van Confucius beheerste de Chinese maatschappij.Deze verdeelde de maatschappij in hogere en lagere sociale klassen.De vader stond boven de zon, de man boven e vrouw, de leraar boven de leerling, …“Boven kennis en gezag, onderaan onwetendheid en slaafse volgzaamheid”deze opvattingen verzekeren het behoudt van de invloed van de burgerij en de(vroeger) feodale meesters. Ze bevordert de macht van de bureaucratie in de partij.Mau gaat daar keihard tegenin:“De massa zijn intelligent… de intellectuelen vaak dom en kinderlijk”.“De slaven maken de geschiedenis”.Belangrijke sectoren blijven nog in handen van de burgerij en de vroegere heersendeklasse. Ondermeer in het onderwijs, waar meer dan 50% van het personeelafkomstig is van de burgerij, 25 % afkomstig van de KMT bureaucratie en 20%afkomstig van de kleinburgerlijk.De partij zelf bestaat uit 25% leden afkomstig van de burgerij. 4. De hervorming van het denken en de intelligentsiaDe intellectuelen vertegenwoordigen slecht 1% van de bevolking.Maar hun invloed is groot. Ze dienden overtuigd worden “het volk en het socialismete dienen”.Daarom moeten ze hun wereldvisie omvormen.Zowat 5% waren uiterst negatief tov het socialisme.Ze worden door de partij aangespoord om op het platteland te gaan werken en delandhervorming te helpen doorvoeren.Maar velen van hen bezoeken het “platteland vanop hun paard om de bloemen tebekijken”.De campagne tegen de contra-revolutionairen van 1952-1953 treft de intellectuelendiep. Velen koesteren wrok en zijn ontgoocheld.De strijd tegen het analfabetisme kent een groot succesMaar in het onderwijs systeem houdt men vast aan het confucianisme.Leerlingen van boeren en arbeidersafkomst worden geweerd (ingangsexamen)Nadruk wordt gelegd op boekenwijsheid en de praktijk en het contact met de gewonemensen geweerd.Op het terrein van de kunst en de cultuur is de strijd bikkelhard.Van de schrijvers en de kunstenaars wordt verwacht dat ze hun kunnen in dienst vande werkers te stellen. Maar de meeste doen dit op een slaafse manier.Vooral in de films overheerst het burgerlijk en feodaal denken.De boxers worden afgeschilderd als dom en wreed. De keizer als een wijs man. 5. De tien grote tegenstellingen en relaties.Het is verkeerd te denken dat Mau enkel aandacht had voor politiek en niet vooreconomie. De politiek moet de economie sturen.“Grijp de revolutie en stimuleer de productie”“De politiek beveelt”“Rood en deskundig” 17
  18. 18. In 1956 schreef Mau zijn “tien grote relaties”.Hoe de tegenstelling oplossen tussen - het meer ontwikkelde kustgebied en het arme binnenland? - de ontwikkeling van de zware industrie en de lichte industrie? - de intellectuele arbeid en de handenarbeid? - de centrale macht en de plaatselijke? - de materiele en de morele stimuli? - de steun van het buitenland en het steunen op eigen krachten?Mau’s standpunt wordt op het moment van het bijeenroepen van het VIIIste Congresvan de CCP slechts door een minderheid ondersteund. 6. De honderd bloemenDe kritiek op Stalin op het XXste Congres van de CCP, de opstanden in Polen enHongarije brengen veel verwarring bij de communisten in China.Er is heel wat ontevredenheid, van verschillende aard, in China. Om dezeontevredenheid niet in het voordeel van de contra-revolutie te laten spelen roept Mauin mei 1956 “de Honderdbloemenbeweging” uit. Zo kon de Partij de juiste kritiekenvan de verkeerde onderscheiden, een onderscheid maken tussen “de tegenstellingenonder het volk en de tegenstellingen met de vijand” (januari 1957)In mei 1957 begint de contra-revolutie zich vooral te roeren in de intellectuelemiddens. Rechtse elementen pleiten voor een parlementair systeem zoals in hetwesten.In juni 1957 gaat de Partij in de tegenaanval.Het zijn nu de arbeiders die hun mening geven.Op het derde plenum van het VIIIste Congres wuift Teng Siauping vol lof naar Mauen zijn “grote nationale discussie”. Teng benadrukt dat de arbeidersklasse haar eigenintellectuelen moet vormen om de bovenbouw in de socialistische maatschappij teveroveren. De studenten en intellectuelen moeten zich verbinden met de arbeidersen de arme boeren.Lioe pleit voor het “uitwisselen van de harten” tussen de partij en het volk, dearbeiders en de intellectuelen”…. Overal worden kartonnen en met bloemenversierde harten rondgedragen. 7. Oostenwind, westenwind. China, de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten 1949 – 1957In november 1957 brengt Mau een bezoek aan de USSRDe relaties met Stalin waren niet optimaal geweest.Stalin begint Mau pas te vertrouwen toen hij “de last van de Koreaanse oorlog opzich nam”.Door het Amerikaans embargo wordt de VRC geïsoleerd van het Westen.Tijdens de conferentie van Bandoeng in 1957 knoopt China met succes relaties aanmet de Derde Wereld landen.Het standpunt van Mau “het imperialisme en alle reactionairen zijn papieren tijgers”(Mau tegen A. L. Strong in 1946) verontrust Chroesjtsjow, die streefde naarsamenwerking met de VS door het pleitten voor “ontspanning”.Anderzijds voelt Mau zich nu bevrijdt van overdreven bemoeizucht van Stalin.Ondanks haar tekortkomingen heeft het eerste vijfjarenplan (met de hulp van deSovjet-Unie) de basis gelegd van de noodzakelijke zware industrie. 18
  19. 19. De aanval van Chroesjtsjow op Stalin op het XXste Congres van de CPSU in februari1956 verontrust Mau ten zeerste.Lioe daarentegen spreekt zich op het eerste plenum (september 1956) van hetVIIIste Congres positief uit over de kritiek op Stalin door Chroesjtsjow.In april 1956 verschijnt nochtans een eerste veroordeling van de polemiek vanChroesjtsjow mbt de kwestie Stalin “Over de historische ervaring van de diktatuurvan het proletariaat”. In december 1956 (na de gebeurtenissen in Polen enHongarije) verschijnt er een tweede artikel “Meer over de historische ervaring van dedictatuur van de dictatuur van het proletariaat”. De tekst veroordeelt ook explicietbepaalde revisionistische stellingen van Chroesjtsjow over de “vreedzame overgang”en zijn vrees voor de nucleaire chantage van de VS.Mau rekende op de kracht van de socialistische landen en de Derde Wereld om deVS in toom te houden.Op het einde van het bezoek van Mau wordt een verklaring uitgeven dat eencompromis is van de standpunten van Mau en Chroesjtsjow : “een imperialistischoorlog was nog mogelijk zolang het imperialisme bestond, een vreedzame overgangwas mogelijk maar kon slechts zeer uitzonderlijk”.In januari 1958 wenst Mau zijn functies als president van de VRC neer te leggen ommeer energie te kunnen besteden aan het verzekeren van een welvarend ensocialistisch China. In elk geval is het vanaf nu voor hem duidelijk dat de USSR ophet verkeerde pad zit. 8. De Grote Sprong VoorwaartsIn november 1957 werkt het CC het plan voor de Grote Sprong Voorwaarts (GSV)uit.Het is een uitdaging tegen de routine, de slaafse volgzaamheid en het revisionisme.Het is een gevecht van de massa’s met de natuur.De belangrijkste objectieven zijn het verhogen van de graanproductie en hetontwikkelen van de staalindustrie om op het platteland de industrie te ontwikkelen enhet platteland los te maken van haar achterlijkheid.Veel aandacht gaat naar decentralisatie, onderwijs en technologische ontwikkeling indienst van het platteland.In de provincie Honaan komen de communes spontaan tot stand. De grootte is dievan een district (de loopafstand van één dag groot).De commune laat toe enorme hoeveelheden arbeidskrachten te mobiliseren voorinfrastructuurwerken, de landbouwproductie efficiënter te organiseren en delandbouw te combineren met industriële ontwikkeling.Lioe gaat uit de bol en beweert dat “het communisme nu voor de deur staat”.In augustus 1958 dringt het CC erop aan redelijk te blijven, experimenten op tezetten, geen absurd hoge normen op te leggen enz…De communes kennen veel succes ondermeer omwille van de rol van de vrouwen.Arbeiders en studenten trekken massaal naar het platteland om de arme boeren tehelpen.In oktober 1958 begint de staalcampagne.Achteraf gezien is het resultaat bedroevend (vooral omwille van het gebrek aankwaliteit van het staal) maar het brengt de industrialisatie op het platteland. Dearbeidersklasse groeit enorm (van 4 in 1949 naar 24 miljoen in 1957 en tot 45miljoen in 1958).De GSV brengt ook een revolutie teweeg in het onderwijs.Handarbeid en techniek vervangen boekenwijsheid en academisme. 19
  20. 20. Er onstaat een roes door het succes. De streefgetallen worden steeds maar hoger.Mau denkt dat men een productie kan halen van meer dan 500 miljoen ton graan en100 miljoen ton varkensvlees.Er waait een “communistische wind” over het platteland. Het idee dat alles gratis is,brengt mee dat de boeren zelfs hun reserves beginnen op te snoepen.Alhoewel er op de velden 250 miljoen ton graan staat wordt het oogsten slechtaangepakt omdat teveel krachten aan de infrastructuurwerken deelnemen, staalproduceren of milities vormen.Alhoewel de partij in november 1958 opnieuw oproept tot voorzichtigheid en realismeblijven recordcijfers binnen stromen. De partij beveelt zelf dat de mensen niet langerdan acht uur mogen werken, dat de boekhouding correct moet zijn en dat er niet maggeraakt worden aan het privé-bezit (van consumptiegoederen). 9. Het tiende jaar. 1959 en de tweede grote strijd in de partij sinds 1949Peng Tehwai, de minister van defensie sovjetiseert het VBL.De politieke vorming en het opnamen van politieke taken en deelname aan deproductie geraakt op de achtergrond. Er komt een steeds grote scheiding tussen demanschappen en de officieren, tussen het leger en de bevolking.Peng geraakt steeds meer onder de invloed van de Sovjet-UnieChina wilt haar eigen kernwapenprogramma ontwikkelen.Alhoewel Mau het atoomwapen niet als het ultieme wapen beschouwt.De Sovjet-Unie aarzelt om China te helpen en stelt voor China onder haaratoomparaplu te plaatsen. Hetgeen China weigert.In januari 1959 wordt toegegeven dat er tijdelijk voedseltekorten zijnEr zijn geen overschotten meer om aan de staat te verkopen.De communes hadden in 1958 teveel graan geleverd aan de staat om aan defantastische verwachtingen te voldoen.Nu zitten de steden met een tekort en is de staat verplicht graan te kopen vanuit hetbuitenland.In februari 1959 organiseert de partij opnieuw een werkvergadering om de GSV tebeoordelen. De verhouding tussen succes en falen is als “tussen negen en éénvinger”.Maar de problemen worden onderschat - de natuurrampen richten heel wat schade aan. - de organisatie is ontwricht door de overdreven decentralisatie.Ondanks de problemen blijft het enthousiasme hoog bij de 10 de verjaardag van deVRC.Maar in intellectuele middens wordt er campagne gevoerd tegen Mau.Ondermeer in het artikel “verwijten van Hai Zjwei aan het adres van de keizer”.Ook in de partij groeit het verzet tegen Mau en de GSV.Bepaalde artikels ondersteunen de standpunten van Chroetsjtsjow.Peng schrijft een kritieknota tegen Mau, die hij aan Chroetsjtsjow (in Albanië) laatlezen. Chroetsjtsjow begint een aanval tegen de communes te lanceren en hijspeculeert op een val van Mau 20
  21. 21. Op het plenum van Loesjaan barst de kritiek op Mau los olv Peng.Mau is akkoord dat “de communistische wind” tijdens de GSV verkeerd was, dat deobjectieven te hoog waren, dat de problemen onderschat waren (‘kolen en ijzerkunnen niet lopen, ik ben daar niet bij stil gestaan”) de planning zoek was enz..Maar toch zou het onverantwoord zijn de massa’s, die grote verwezenlijkingenzagen, een koude douche te geven. De productie van de industrie was ondanks demoeilijkheden in 1959 verdubbeld.Mau wint het vertrouwen van het plenum en Tsjow Enlai werkt een bijgestuurdprogramma uit voor de verderzetting van de GSV 10. De jaren van beproeving September 1959 tot september 1962Internationaal wordt China in het isolement geduwd door de USSRHet komt tot een gewapend conflict met IndiaDe USSR stuurt aan op samenwerking met de VS.Een kernstopverdrag voor bovengrondse kernproeven wordt uitgevaardigd om Chinate beletten een kernbom te ontwikkelen.Vanaf de zomer 1960 treden de meningsverschillen tussen Moskou en Pekingvolledig aan het licht.Chroetsjtsjow tracht Mau ook theoretisch te verslaan door zich te beroepen op Lenin.Hij geeft het werk van Lenin “de linkse stroming, een kinderziekte van hetcommunisme” opnieuw uit.Op de conferentie van Boucharest probeert Chroetsjtsjow de VRC te veroordelen.Wat niet lukt.In juli 1960 schorst de USSR de samenwerking met de VRC op.Experten worden terug geroepen, projecten gestopt en contracten verbroken.Mau veroordeelt het optreden van Chroetsjtsjow als tegenstrijdig met decommunistische ethiek.Het herstel van de Chinese industrie begin de jaren zestig wordt toegeschreven aande invloed van Lioe. Ten onrechte; de industrie plukte nu de vruchten van deinvesteringen en de inspanningen tijdens de GSV. 83 % van de machines werdentijdens de GSV gefabriceerd. In 1960 had men reeds de objectieven van hetvijfjarenplan (dat liep tot 1962) gehaald.De belangrijkste doorbraak was het ontdekken van de petroleumvelden in Tatjinwaardoor China vanaf 1964 in haar eigen behoefte kon voorzien.De strijd tussen de twee lijnen barst in alle hevigheid los in de industrie.Mau steunt het Charter van Aanchan waar kaders, technici en arbeiders de fabriekenleiden en “de politiek op de commandopost moet staan” . Dit ging in tegen de lijn vanLioe die rekent op de autoriteit van de directie en waar de winst vooraan moet staan.De bedrijven moeten de mogelijkheid hebben om machines en grondstoffen op eenvrije markt te kopen. Bedrijven die niet rendeerden moeten worden gesloten.De productie in dienst van de ontwikkeling van het platteland wordt verwaarloosdomdat het produceren van consumptiegoederen voor de steden veel rendabeler is.Het wegtrekken van technici, machines en onderdelen uit China naar de USSR heeftHet voordeel dat de arbeiders en technici het initiatief nemen om de industrie opeigen krachten te doen doordraaien. Heel wat bedrijven weigeren elke sluiting.Ook in de landbouw woedt de strijd tussen de twee lijnen 21
  22. 22. Lioe schroeft de industrialisatie van het platteland terug.De “vier vrijheden” duiken terug op. De communes krijgen nog moeilijk leningen, zemogen geen nieuwe industriële projecten meer opzetten en het commune systeemzelf wordt in vraag gesteld.In 1963 zijn de problemen in de landbouw voorbij. Niet zozeer omwille van het “privé-initiatief” maar wel omdat de inspanningen van de GSV vruchten afwerpen (bvdankzij de irrigatie – cfr het kanaal van de Rode Vlag)Lioe gaat ook op het terrein van het onderwijs en de kunst en de literatuur in tegende politiek van Mau.De integratie van de scholieren en de studenten met de arbeiders en boeren wordtafgeremd.De heruitgave van het boek van Lioe “Hoe word ik een goede communist” wordtmassaal verspreid. Het doet aan “zelfcultus” en bevordert het confucianistischdenken.In het toneelstuk “het ontslag van Hai Zjwei” wordt de politiek van Mau aangevallen“Geef ons land terug” roepen de boeren op het toneel.Via allerlei historische figuren wordt de spot gedreven met Mau.De gedachte Mau wordt ook op het filosofisch front aangepakt.Mau verdedigt de stelling “één verdeeld zich in twee” maar de nieuwe filosofenverdedigen “twee versmelten tot één”. Eén zeer verdragende stelling voor hetuitwerken van de politieke en economische lijn. 11. Mau Tsetoeng contra het revisionisme, 1960 – 1962In november 1960 komen 81 communistische partijen bijeen in Moskou om over demeningsverschillen te discuteren. Ondermeer Teng Siauping verdedigt moedig hetChinese standpunt. De eindverklaring is een samenraapsel van stellingen waariniedereen “het zijne” kan in terugvinden.De Sovjet-Unie stelt veel hoop in Kennedy, de VRC helemaal niet.Mau beseft dat de strijd met het revisionisme van de Chroetsjtsjow zeer hard zal zijn.Vooral wanneer de CPSU de Albanezen van dogmatisme begint te beschuldigen opeen zeer groffe wijze en het lichaam van Stalin uit het Mausoleum wordt verwijderd.Chroetsjtsjow laat zich verleiden tot een krachtmeeting met Kennedy in de Cubakrisis.Het komt tot een openlijk conflict met India. Waarbij China aan prestiege wint.Op het plenum van januari 1961 wordt de GSV afgesloten.Tot groot ongenoegen van Mau krijgt het midden-kader de schuld van alles wat misging.In januari 1962 wordt op “de werkconferentie van de zevenduizend” een negatiefbilan gemaakt van de GSV. Ondertussen is 20% van de grond in provincies alsHonaan terug in privé handen gekomen.Op buitenlands vlak stelt Lioe de politiek van “drie verzoeningen en één verminderingvoor” (verzoening met de SU, de VS en het Westen. Vermindering van de hulp aande Derde Wereld).Gelukkig wordt deze oriëntatie afgewezen door het Nationaal Volkscongres (NVC)DEEL TWEEDe kulturele revolutie en de jaren daarna. 22
  23. 23. 1. Voorspel, 162-1965Op het 10de plenum van het VIIIste Congres (september 1962) brengt Mau deklassenstrijd opnieuw ter spraken.Hij waarschuwt dat het revisionisme in de USSRook de CCP kan aantasten.De GSV wordt beëindigt.Het ordewoord is nu “ga uit van de landbouw als basis en van de industrie alsleidende factor”.Er wordt besloten tot een socialistische opvoedingsbeweging: “de vierreinigingsactie” ondermeer tegen de corruptie.De beweging wordt in 1963 “van bovenuit” georganiseerd, zeer tegen de zin van Maudie rekende op een massabeweging.Ook een campagne om de “geschiedenis van de kleine man” te schrijven wordtgestart met ondermeer de creatie van figuren in aardewerk die de ellende uit hetverleden afbeelden.De socialistische opvoedingsbeweging leidt tot een felle rivaliteit tussen tweemodellen - Het arme Tatsjai (Sjaansi) gepromoot door Mau - Het rijke Taujuaan, gepromoot door LioeIn januari 1965 komt Mau tot het besluit dat hij niet langer met Lioe kansamenwerken. Mau verdedigt zijn 23 artikels om het socialisme te versterken.Daarin wordt ondermeer de noodzaak onderstreept dat de kaders en intellectuelenhandenarbeid verrichten en de communes moeten leren van het VBLHet VBL stond onder leiding van Lin Piau. Vroeger was er kritiek op hem geleverdomwille van zijn pessimisme tijdens de burgeroorlog en zijn verzoenende houding tovde Sovjet-Unie.Het VBL ging de communes helpen bij de productie en bij politiekezuiveringscampagnes.Lei Feng wordt als modelsoldaat gepresenteerd.Het VBL gaat naar de scholen en de universiteiten om lichamelijke opvoeding enmilitaire training te geven.Vanuit de steden worden meer dan 1 miljoen mensen (meestal overtollige kaders)naar het platteland gestuurd.Het olieveld van Tatjing wordt als voorbeeld gesteld.De industrie gaat er fel op vooruit (kunstmeststof, machinebouw, …)De jeugd en het onderwijssysteem baart Mau grote zorgen.De helft van de bevolking is jonger dan 21 jaar.In het onderwijs blijft men kinderen van arbeiders en boeren afwijzen.Het onderwijs duurt veel te lang en was meestal niet gericht en verbonden met depraktijk. De aansporingen om na de studies op het platteland te gaan werken hebbenweinig succes. Kritiek van de jongeren wordt gesmoord.De Jeugd Bond (JB) is een ingedutte organisatie. Slecht 13% van de jongeren op hetplatteland was lid van de JBMau levert scherpe kritiek op het gezondheidsbeleid dat niet gericht is op preventieen dat zich weinig bekommert om het platteland.Het systeem van “dokters op blote voeten” wordt uitgewerkt. Tegen 1973 zijn er meerdan “één miljoen dokters op blote voeten”. 23
  24. 24. Kunst en literatuur in dienst van wie? Dat bleef de hamvraag.Tjiang Tjing promootrevolutionaire opera’s. “Het rode vrouwendetachement” en verjaagt “hetzwanenmeer” van het podium.Maar omdat de burgerlijke lijn sterk blijft – niet in het minst in het ministerie vanpropaganda – wil Mau een Culturele Revolutie lanceren.Midden 1964 wordt een comité gevormd onder leiding van Peng Tsjen, deburgemeester van Peking en niet bepaalt een groot revolutionair. 2. Revisionisme en imperialismeMau vindt dat de strijd tegen het Sovjet revisionisme moet worden opgevoerd.Verschillende documenten en brieven wakkeren de polemiek aan ondermeer de 25punten brief van midden 1963.Tegelijk steunt Mau in verklaringen ondermeer de strijd van het Vietnamese volk ende Afro-Amerikanen in de VS (8 augustus 1963)Na het incident van Tonkin (augustus 1964) beginnen de VS Noord-Vietnam tebombarderen. De USSR neemt een laffe houding aan. De VRC stelt zich pal achterNoord-Vietnam.Midden oktober 1964 wordt Chroesjtsjow afgezet maar zijn opvolgers blijvendezelfde revisionistische koers varen.Op 16 oktober 1964 brengt China haar eerste atoombom tot ontploffing.Tegelijk verkaart de CVR dat alle kernwapens moeten verdwijnen en ze nooit alseerste een kernwapen zal gooien.Binnen de CCP zijn er verantwoordelijken die denken dat de VS Noord-Vietnam enChina gaan aanvallen. Ze sturen aan op militarisme. Mau denkt dat de VS niet instaat zijn een oorlog tegen China te beginnen en rekent in geval van agressie op destrategie van de langdurige volksoorlog. 3. De culturele revolutie komt in beweging“Ik ben het die de brand aangestoken heb” (Mau 1966)De Groep van Vijf en het Centrum leiden de CR op een bureaucratische manier.Mau hamert erop dat de kwestie van het toneelstuk “het ontslag van Hai Zjwéi” moetworden opgelost. Mau vertrekt voor een inspectieronde en gaat zich voor een tijd inSjanghai vestigen. Vanuit Sjanghai wordt het toneelstuk van Woe Haan aangepakt.Uiteindelijk moet de Groep van Vijf in Peking volgen. In de contourennota over de CRleveren ze vooral kritieken op vormaspecten van het toneelstuk.Het VBL mengt zich in het debat en het Volksdagblad neemt de Groep van Vijf ondervuur. Uiteindelijk moet de Groep van Vijf ontslag nemen.In april 1966 keert Mau terug naar Peking.Op de vergadering van het CC verdeelt Mau zijn “16 mei circulaire”.Deze circulaire vormt het startprogramma van de eigenlijke CREr wordt gewaarschuwd voor een Chinese Chroesjtjow.Rond Mau verzamelde zich opportunisten zoals Lin Piao en Tsjen Pota, redacteurvan de Rode VlagLin Piao waarschuwt voor een contra-revolutionaire coup.Mau gelooft dat niet en spreekt eerder over het afglijden naar het revisionisme. 24
  25. 25. Om de CR te leiden wordt er een Groep Belast met de Culturele Revolutie (GBCR)samengesteld met Tjen Pota aan het hoofd.In een brief van 6 juli 1966 aan zijn vrouw Tjiang Tjing drukt Mau zijn ongerustheid uitover de ambities van Lin Piao en de personencultus. Hij raadt haar aan ookbescheiden en voorzichtig te blijven.Op de universiteit en de hogescholen te Peking beginnen de studenten de oudecultuur en het revisionisme te hekelen. De werkteams van Lioe komen de kritiekenkanaliseren. Maar dat krijgen de studenten snel door en ze beginnen de werkteamsaan te klagen. Daarop worden de studenten bestempeld als anti-partijelementen.Mau, die niet in Peking is, gaat zwemmen in de Jangtse om aan te geven dat hij zichin de strijd gaat gooien. Bij zijn terugkeer in Peking steunt hij de studenten.In juli beginnen de jongeren zich te organiseren als Rode garde. Overal wordentatsepau ’s opgehangen.Op 5 augustus schrijft Mau zijn eigen muurkrant “Bombardeer het hoofdkwartier”Op 8 augustus geeft het CC het document “de zestien artikelen van de CR uit”In dit document staat klaar en duidelijk dat 95 % van de kaderleden en 95 % van demassa’s goed zijn, dat de discussies op argumenten moeten steunen en dat er geengeweld mag gebruikt worden.Er wordt ook beslist de CR nog niet te voeren op de communes en in de fabriekenom de productie niet in gevaar te brengen.Op het 11de Plenum worden Lioe en Teng gedegradeerd en op voorstel van Lin Piaoook Tsoe Té en Tsjow Enlai.Vanaf nu en dit gedurende de komende vier garen gaat het GBCR de CR leiden. 4. De slingerende zigzagweg van de CR, 1966-1967Een revolutie is geen feestmaal (Mau 1927)Op 18 augustus heeft de eerste defilé plaats van de Rode Garde op het plein van deHemelse Vrede. Mau schouwt in kakikleurig soldatentenue de voorbij marcherendejongeren. Uit geheel China zullen miljoenen jongeren nog zeven keer deelnemen aaneen massabijeenkomst op Tien Aan Men.De jongeren pakten al wat oud was aan en de oude maatschappij symboliseerden.Soms ten onrechte.De beweging wordt door fractionisme geplaagd. Verdeeldheid en geweld wordtaangewakkerd door de rechtsen.Zo ontstaat er de Lièntoeng groep die de linksen begint aan te vallen en terreurorganiseren. Ze nemen de verdediging van Lioe op.Mau waarschuwt tegen hen die “met de Rode Vlag zwaaien om de Rode Vlag” naarbeneden te halen.Lin Piao roept op tot radicalisering “vernietig.. sla neer…”Kaders worden openlijk vernederd en zelfs geslagen.Mau en Tsjow keuren dergelijke praktijken ten zeerste af.Mau schrikt dat de jeugd zo anarchistisch tekeer gaat.Dat toont dat ze weinig proletarisch zijn.In november roept Mau de jongeren op om zich tussen de massa’s te begeven.Geweld wordt uitdrukkelijk verboden. 25
  26. 26. Gauchistische groepen (aangespoord door Lin Piao) willen Tsjow Enlai aanpakkenen zijn minister Tsjen I. Mau beschermt Tsjow en noemt hem “de huisbewaarder vanChina”.De chaos neemt toe.Toch vraagt Mau dat de CR wordt uitgebreid tot de landbouw en de industrie.Vanaf januari 1967 gaat het VBL deelnemen aan de CR en wat orde op zakenbrengen (zonder geweld te plegen). In totaal nemen 2 miljoen soldaten van het VBLdeel aan de CR.De “januaristorm” in Sjanghai luidt de deelname in van de Chinese arbeidersklasse.In het najaar waren de arbeiders die wilden deelnemen vervolgd geweest maar nukonden ze hun gang gaan.Het eerste revolutionaire arbeiderscomité wordt door Wang Hoengwen, eentextielarbeider, opgericht. Hij groepeert de verschillende versnipperdearbeidersgroepen in een Rebellerend Revolutionair Hoofdkwartier (RRH).Om de CR te dwarsbomen lokken de rechtsen stakingen uit, schenken ze heel watgeld en moedigen ze de mensen aan zoveel mogelijk te kopen. Die koopwoedeverspreidt zich ook op het platteland.Het RRH neemt de pers over . Ze organiseren 400.000 arbeiders en roepen op hetwerk te hervatten. Samen met de Rode Garde en de revolutionaire kaders nemen zemacht in Sjanghai.Ze willen een volkscommune zoals in Parijs 1871 oprichten.In de 16 artikels werd verwezen naar de Commune van Parijs.De Commune van Sjanghai wordt op 14 februari opgericht in aanwezigheid van éénmiljoen mensen.Tsjen Pota roept op om overal Communes op te richten.Mau is sceptisch en hij vreest manipulatie.Hij roept de leiders van Sjanghai bij zich. Hij feliciteert hen met hun overwinning maarwaarschuwt voor anarchisme. De Commune wordt het Revolutionair Comité van hetStadsgewest Sjanghai.In februari 1967 roept het GBCR de scholieren op terug naar school te gaan.Maar de meeste hebben niet veel zin en de leraars zijn bang.De chaos blijft duren maar Mau denkt dat daaruit een nieuwe orde zal ontstaan.Gelukkig zorgen de boeren met de hulp van het VBL voor de productie op hetplatteland.Van april tot mei 1967 maken de 516 groepen het land onveilig.Ze vallen zelfs ambassades aanZe sturen aan op de val van Tsjow Enlai.Ze willen officieren van het VBL afzetten en vallen kazernes aan.In Woehaan komt het bijna tot een burgeroorlog.Achter de 516 zit Lin PiaoDe personencultus van Lin Piao wordt opgedreven.De geschiedenis van de Naantsjang opstand van 1927 wordt herschreven in hetvoordeel van Lin Piao en in het nadeel van Tsjow Enlai.Uiteindelijk komt Mau in augustus terug naar Peking na een inspectieronde in deprovincies. De 516 organisatie wordt gebrandmerkt en de GBCR gezuiverd.Toch neemt de onrust toe al vindt Mau dat de zaken er uitstekend voorstaan. 26
  27. 27. 5. Opbouw na afbraak, 1968-1971De Revolutionaire Comités (RC) bestaande uit vertegenwoordigers van de Partij, hetVBL en de massa’s dienden het volk te verenigen.De partij is echter diep verscheurd. Het belangrijkste streefdoel is dat uit de krisis eennieuwe dynamische Partij zou herrijzen.De rehabilitatie van heel wat kaders is een prioriteit, maar velen zijn verbitterd.Het Congres van de Rode Garde moet er voor zorgen dat de jongeren opnieuw gaanstuderen. Hetgeen niet gemakkelijk is al volgen er sancties voor wie nietgehoorzaamt.Dertigduizend soldaten van het VBL worden ingezet om de eenheid onder dearbeiders te herstellen. Wat vrij snel lukt.Het ordewoord is en blijft: “de revolutie stimuleert de productie”Al gedraagt het VBL zich voorbeeldig het gevaar voor een militarisering van demaatschappij is niet denkbeeldig.Als voorbereiding van het IXde Congres wordt de Partij van onderuit terugopgebouwd.Lin Piao probeert de invloed van het VBL te bestendigen in de RC.Hij stelt het VBL boven de partij. Hetgeen Mau niet zint.In maart 1968 zette aanhangers van Lin een provocatie op om te doen geloven ineen staatsgreep.Op het twaalfde plenum (oktober 1968) van het XIIIste Congres wordt Lioeveroordeeld en “voor eeuwig” uit de Partij gezet. Hij wordt als een agent van de KMTgebrandmerkt.In juli 1968 gaan de arbeiders orde op zaken zetten in de universiteiten waarverschillende gewapende fracties elkaar bekampen. De misdadigers, die tussen destudenten zitten, vallen de arbeiders aan. Er vallen verschillende doden.Zaak is nu het onderwijs opnieuw te doen draaien.Maar het schoolsysteem moet worden hervormd.Kinderen van arbeiders en arme boeren krijgen massaal toegang tot het hogeronderwijs en de universiteit. In 1974 zullen het 95% zijn.Arbeiders gaan les geven aan de hoge scholen en de universiteiten.Miljoenen Rood Gardisten trekken naar het platteland voor één tot drie jaar.Kaderleden worden massaal naar “de zeven mei kaderscholen gestuurd” om ernaast, het verrichten van handenarbeid, het ML en de gedachte Mau te studeren.In december 1968 wordt de personencultus van Lin opgedreven.Hij vervalst daarbij zelf de geschiedenis van de revolutie.Het IXde Congres telt 1.512 deelnemers, waarvan 176 van het Presidium, sommigenvan hen waren tijdens de CR zwaar bekritiseerd waaronder Tsjoe Tè en Tsjen I.Lin Piao wordt opnieuw aangeduid als opvolger van MauEen groot deel van de toespraak zou niet door hem zijn geschreven omdat hij detheorie van “de productiekrachten” zou hebben ondersteund en hebben aangestuurdop verzoening met de Sovjet-Unie. 27
  28. 28. Op het eerste plenum van het IXde Congres in april 1969 roept Mau op tot eenheid.Er dreigt een oorlog met de Sovjet-Unie.Mau veroordeelt uitdrukkelijk de straffen die sommige kaders werden opgelegd en detendens om sommige zeven mei kaderscholen om te vormen tot gevangenissen.Nu de partijeenheid is hersteld moet Lin Piao zich haasten om met zijn aanhangersin het VBL de macht te grijpen.Mau levert kritiek op de te grote rol van het VBL in de RC.Mau begint de verheerlijking van zijn naam terug te dringen.Ook het belang van het Rode Boekje wordt gerelativiseerd.In zijn dagboek begint Lin Mau te hekelen; “B-52”, “Keizer Tsjin”…Hij studeert Confucius om zich te inspireren hoe hij de macht kan grijpen (“nietongeduldig zijn om grote plannen niet te ondergraven”)Mau wilt nu dat het Nationaal Volkscongres (NVC) opnieuw (sinds 1964) wordtbijeengeroepen en een nieuwe grondwet wordt geschreven.De rol die Lin hierbij speelt is klein, die van Tsjow Enlai echter groot.Tjen Pota en Lin dringen aan om opnieuw een staatshoofd te kiezen. Mau weigert enhij veroordeelt alle overdreven lofbetuigingen als idealisme. Tegelijk levert hij kritiekop het a-priorismet, de arrogantie en de metafysische ideeën.Then Pota en Lin Piao krijgen het moeilijk.Er is ook een grote discussie over de rol van de VS (Nixon gaat naar China komen)en de noodzaak van de modernisering van het leger.Mau wilt geen modernisering van het leger ten nadele van de industrialisering van delandbouw.In het voorjaar 1971 wilt Lin zijn project 571 (“gewapende opstand”) starten.Mau neemt maatregelen. Zo worden legerkorpsen verplaatst. Tsjen Pota wordtopenlijk veroordeeld, de propaganda voor Lin wordt sterk beperkt…In augustus 1971 maakt Mau een tournee door China om “de kwestie Lin” tebespreken. Begin september zou er zelfs een poging tot aanslag op Mau zijngeweest. Lin Piao vlucht, maar zijn toestel stort neer in Mongolië.De 1 oktober parade wordt geannuleerd en vanaf midden oktober wordt de kritiek opLin Piao aangevat – samen met de kritiek op Confucius.Maar pas in maart 1972 is er een (semi) officiële verklaring over het verraad en dedood van Lin Piao.Mau zegt “De vijand hoeft men niet te vrezen … maar wat mij het meest getroffen enteleurgesteld heeft, is die boosaardige pijl die mijn bondgenoot achter mijn rug op mijafschoot en zijn lachende gezicht toen hij me verwond had”. 6. China en de wereld“Landen willen onafhankelijkheid, naties willen vrijheid en de volkeren willenrevolutie”China herhaalt in de jaren zeventig dat het vasthoudt aan zijn onafhankelijkheid, dathet solidair is met de onderdrukten in de wereld en dat het noot een supermacht zalworden.De Chinese revolutie en de CR zijn een bijdrage voor geheel de wereld. De CRoefent een grote aantrekkingskracht uit in de wereld.De spanningen met de Sovjet-Unie nemen toe. 28
  29. 29. De invasie in Tsjecho-Slowakije is voor de Chinezen een zoveelste bewijs dat deUSSR sociaal-imperialistisch is geworden.De incidenten aan de Chinees-Russische grens nemen toe en er dreigt zowaar eenregelrechte oorlog.De spanning tussen de twee supermachten nemen ook toe. Ondanks “deontspannings”-propaganda. De Chinezen geloven steeds meer dat de Sovjet-Unie debelangrijkste imperialistische grootmacht is en is uit op interventies en oorlog. De VSworden overal in de wereld in het nauw gedreven en zijn op hun retour.“Wees voorbereid op oorlogen, wees voorbereid op natuurrampen en doe alles voorhet volk”. “ Graaf diepe tunnels, sla overal graan op en streef nooit naaralleenheerschappij”.De VRC krijgt haar zetel in de verenigde Naties, vooral dankzij de steun van devolkeren uit de derde wereld.Vanaf 1971 verbeteren de betrekkingen tussen de VRC en de VS.Nixon en Kissinger bezoeken de VRC maar tegelijk blijft China de Indochinesevolkeren steunen in hun strijd tegen de VS. 7. Mau Tsetoeng, Confucius en de toekomst.Mau wilt niet alleen de maatschappij maar ook de mens veranderen.Hij beschouwt de ervaringen in China als een bijdrage voor de revolutie in geheel dewereld. Zijn belangrijkste bijdrage is “zijn revolutie binnen de revolutie” onder hetsocialisme. “de verderzetting van de klassenstrijd onder het socialisme”, “de strijdtussen twee lijnen”, “het recht om in opstand te komen”, “de strijd tegen hetrevisionisme (het paard van Troje binnen het socialisme).Het verraad en het revisionisme van “opvolger) Lin Piau (die zo “links” leek)verontrust Mau ten zeerste. Het is een zeer zware schok voor de China.Omdat Lin Piao zich steunde op het Confucianisme – bij het voorbereiden van zijncoup – wordt de kritiek op hem verbonden met de kritiek op Confucius.Er wordt ook een zuivering georganiseerd in de partij en het leger (vooral het vierdeleger). Alsook in de milities die terug onder de controle van de revolutionaire comitésen de partij vallen. Een groot aantal door Lin weggezuiverde kaders worden in eerhersteld.Het Xde Partijcongres (1973) is een succes (onder leiding van Tsjow)75% van het CC zijn van arbeiders- en armenboerenafkomst.Er is een grote verjonging. De aanwezigheid van de provincies en de minderheden istoegenomen.Slecht 37% van de leden komen uit het partij- en het staatsapparaat (77 % in hetVIIIste)De partij leidt opnieuw 90% van het maatschappelijk leven.Blijkt dat slecht 1% van de leden (4% van de kaders) ten onrechte slachtoffer isgeweest van de CRVolgens de nieuwe partijstatuten krijgen de massa’s meer controle en de individueleleden meer rechten om een afwijkend idee te verdedigen. Het recht om muurkrantente schrijven en op te hangen wordt bevestigd. Het recht en de plicht om “tegen destroom in te gaan” moet wel het socialisme dienen. De plicht van naar de massa teluisteren mag niet betekenen dat de Partij zijn oor te luisteren legt bijantisocialistische en anti-partij elementen. 29
  30. 30. En die waren er. Er ontstaan rellen georganiseerd door diegenen die van de anti Lincampagne gebruik willen maken om het socialisme aan te vallen. Anderzijds zijn erook de slachtoffers van de anti-Lin campagne die op wraak willen nemen.De kaderleden worden in elk geval verplicht om onder de massa’s te gaan enregelmatig handenarbeid te verrichten.De kritiek op het elitaire denken en handelen van Confucius laat toe dat meerjongeren van “lagere afkomst” worden toegelaten op de hogere scholen en deuniversiteiten, en dat de vrouwen hun stem luider mogen vereffen (ondermeer watbetreft de gezinsplanning).De kritiekbeweging tegen Confucius is ook een grote aansporing om de geschiedeniste studeren en te herschrijven. “Rebellen” worden helden en vooral de eerste keizerTj’in Sjehwang bejubelt omdat hij China verenigde en het Confucianisme bestreed .Het Vierde Nationale Volkscongres (NVC) van januari 1975 consolideert de positievede politieke ervaringen en economische prestaties. 74% van de vertegenwoordigerszijn arbeiders en boeren. Er zijn afgevaardigden van alle nationaliteiten engodsdiensten.In de nieuwe grondwet krijgt het begrip “dictatuur van het proletariaat” terug haarplaats.Onmiddellijk na het NVC begint een opvoedingscampagne om de dictatuur van hetproletariaat te versterken. Dit onder leiding van Jau Wenjuaan.In belangrijke industriële sectoren is de macht van de arbeidersklasse eigenlijk nogzeer zwak.In China is er nog zeer veel kleine productie en Lenin had reeds gewaarschuwd dat“een kleine productie kweekt kapitalisme en bourgeoisie – voortdurend, elke dag, elkuur, spontaan en op grote schaal”.Door de snelle opgang van de economie zijn er volgende problemen ontstaan: - herleving van het elitisme in het onderwijs (velen die studeren willen niet naar de fabrieken of naar het platteland) - misstappen van kaderleden (zoals steeds de corruptie en het nepotisme) - kapitalisme (vooral op het platteland) - materiële prikkels krijgen de voorrangMau haalt Lenin aan: “In de eerste fase van de communistische maatschappij (diegewoonlijk socialisme genoemd wordt) is het kapitalisme nog maar gedeeltelijkafgeschaft: Ze functioneert nog in haar kwaliteit van regelaar (bepalende factor ) inde distributie van goederen en de werkverschaffing… Het socialistisch principe “wieniet werkt zal niet eten” is al werkelijkheid geworden. Maar dit is nog geencommunisme en maakt geen einde aan de “bourgeois rechten” om aan ongelijkeindividuen in ruil voor ongelijke (werkelijk ongelijke) hoeveelheden werk gelijke ihoeveelheden goederen te geven”.Al zijn veel stellingen in de artikels van Jau Wenjuaan correct, zijn ware bedoelingen(en die van de andere leden van de bende van vier) is Tjow en vele oudere kadersvan de partij te treffen.Naast deze politieke campagne wordt er een campagne opgezet om de economiemaximaal te ontwikkeling. Hwa Kwofeng populariseert verder de commune van Tatjaien de mechanisatie van de landbouw krijgt prioriteit.De oliewinning geeft China enorme industriële mogelijkheden. 8. De dood van Mau Tsetoung 30
  31. 31. We zijn met de socialistische revolutie bezig, maar we weten nota bene niet eenswaar de bourgeoisie zich verborgen houdt …. Ze zit midden in de partij (Mau 1973 ?)Mau overlijdt op 9 september 1976.Gans zijn volk en een groot deel van de mensheid rouwt om hem.1976 is een rampjaar voor de VRC . In dat jaar waren Tsjow Enlai en Tsjoe Té reedsoverleden.De belangrijkste bijdrage van Mau was dat hij de socratische revolutie had verdiepten de massa had laten deelnemen aan dit revolutionair proces.Na zijn dood is de kans op een revisionistische ommekeer kleiner geworden.Alhoewel, niets is zeker.Tijdens de laatste jaren van zijn leven was de revolutie nog in gevaar.Mau moet op het laatst nog al zijn prestige in de weegschaal gooien om zowel rechtsals « links » van de macht te houden.Het grootste gevaar gaat wel uit van « de bende van vier ».Mau had Teng herbenoemd . Teng deed nuttig werk maar ging al te zeer te keertegen « links ». Mau staat toe dat hij werd afgezet en steunde de campagne tegendiegenen die door hun rechtse afwijking de verworvenheden van de CR willenvernietigen.De bende van vier staat aan het hoofd van de campagne en wilt deze gebruiken omhaar tegenstanders uit te schakelen en de macht te grijpen.Ze zetten hun offensief reeds in het voorjaar in toen ze een wake ter ere van TsjowEnlai laten uit elkaar jagen.Mau is ongerust en benoemt – met de steun van het PB – Hwa Kwofeng tot zijnopvolger: « met u aan het hoofd ben ik gerust ».Na de dood van Mau laat de bende van vier arresteren tot grote vreugde van hetvolk.i Moet volgens mij “ongelijke” zijn (fdm) 31

×