Masterclass pensioenen workshop: pensioenstelsel,db, dc, rekenrente, 3 pijlers, schijf van vijf, nieuw FTK, PPI

1,814 views

Published on

Workshop op het gebied van Pensioenen, zodat de deelnemers:
- het Nederlands pensioenstelsel begrijpen.
- weten hoe hun pensioenfonds er nu voor staat en wat dat voor hun betekent.
- inzicht krijgen in de verdere ontwikkeling van pensioenen en hun pensioenregeling in de toekomst.

Op basis van begrip van het stelsel wordt een dialoog gefaciliteerd waarin de deelnemers met elkaar in gesprek gaan en hun ideeen bespreken en delen.

Published in: Economy & Finance
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
1,814
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
12
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide
  • ----- Meeting Notes (19-06-13 19:18) -----
  • Timing: we hebben 3 uur en ikgauit van 2 pauzes van zeg 5-10 minuten. Mikken op 10 uur en 11 uurpauze?Vorm: interactief, wel met betrokkenheidgroep. Wordt het een op een, Ingrijpen, parkeren en evt. Een op een via mail nog op terugkomen.Ikhebveel slides en onderwerpenmeegebracht, het is aanmijomervoortezorgendat we de essentietepakkenkrijgen, datkanbetekenendatikvanwege de tijddingenoversla. Het zijzo: alsjullienog maar het overzichthouden. Trek aanbelalsdatnietzo is.
  • Zakelijk:econoom al 30 jaarwerkzaam in financiele sector (dusookeenverantwoordelijke), 20 jaar in pensioensector via ABP. Vanaf 1 december 2013 wegbij APG-LoyalisPrive: je zoukunnenzeggendatikmijnbijdragegeleverdhebaan het weer in evenwichtbrengen van de demografie in NederlandRoots: ik ben en blijfeen LIMBO (kwestie van geduld….. Workshop in Limburgs) en ikhebiets met CatalunaHobby: muziek en concerten. Trouwbezoeker van PinkpopHobby: boekenook op gebied van economie. De 3 boeken die mijndenken over economie en ook het pensioenstelselhebbenbeinvloedzijn. Quotes (1,2 of 3) afhankelijk van reactie.Introductiedeelnemers: naam, je achtergrond qua opleiding en de belangrijkstevraag die je vanochtendm.b.t. pensioenenhebt. (opschrijven en bij de wrap up op terugkomen)
  • Ikzouzeggenom met David Bowie tespreken: The Golden Years van het stelsel. De AOW vanaf 65, bedrijfstakbredeaanvullenderegelingen via verplichtedeelname, fiscaalruimemogelijkhedenombijtesparen en eindjaren 70 de mogelijkheidomVervroegduittetreden en tussen je 55-ste en 60-ste testoppen met werken en toch je levensstandaardredelijkkunnenvoortzetten. Iklasdatiemandgisteren op eencongreszei: als je in je werkzameleven met de caravan naarFrankrijkkan, moestdatook in je pensioen-levenkunnen. NB Gistern kop in FD: VUT alsmaatwerkterug op agenda. LET OP.
  • Kortom van “de Golden Generation” naar
  • In de 80/90’s gaat het gewoon door en ontstaatzelfs de indrukbij de politiekdat de pensioenfondsenveelteveel geld in kashebben. Via fiscalemaatregelenkan de politiekinvloeduitoefenen en in die tijdhadden we zoietsalseenbredeherwaardering die sociale partners ertoebracht de premielaagtehouden of zelfshelemaalgeenpremietebetalen (premie-holiday)Bij ABP greep in de kasgedaan door overheid! Kontoennogomdat het pensioenfonds min of meerdeeluitmaakte van de overheid. Daarom in 1996 privatisering ABP. ABP dus los van de overheidzoalsook de anderepensioenfondsen.In de zero’s slaat het noodlot toe: misschiennogniet met ontzaffing (splitsenfonds-uitvoering), maar tochvooral door crises op de markten. Eerste crisis 2000/2001, echter met relatiefsnelherstel, daarna crisis 2008 die nog steeds wordtgevoeld. Eerstgeenindexatiemeer en nu zelfskorten.
  • Volgensmij is de eersteeenadvertentie van de Pensioenfederatie. Zeg maar de club van de pensioenfondsen in Nederland. Ookvoor lobby! Typischvoorbeeld van vertellendaterietsaan de hand is (WINST), maar pas op het moment daterechtietsaan de hand is. Nietvooraf! Vertrouwensbreuktussendeelnemers en pensioenfonds.De cartoon wijst op eenwrangemaniernaar de alternatieven (ikzeg nu Schijf van Vijf: wiekent hem?)
  • Ikzie het gezicht van deze man niet, maar mijninschatting is dathij van mijnleeftijd is: en hijvoeltzichoprecht “de Lul”Mijninschatting is daterweinigmensen van jullieleeftijdbijdit protest aanwezigzijn. Grote vraag is natuurlijk: hoe zorg je ervoordatjullieniet “de lul” generatieworden.Misschiendatdeze workshop julliedaarbijhelpt.
  • Leg link van “Golden Years” naar de nieuweRealiteit!Van pijlers (vast/stabiel) naarschijven (je kunteraandraaien). Michael Visser (Tilburg)
  • Geenaanvullendetekstnodig
  • Leeftijdsopbouw Nederland in 1950 en 2009. 1950 eenjonge basis en 2009 eendikkebuik!Het demografischprobleemdatookeenbelangrijkeoorzaak is voor de NieuweRealiteitrondPensioenen.Leg link naarTaleb. Abstraherend van ZwarteZwanen (denkaaneenepidemie die onstreft, of eenoorlog of eenmedicijnwaardoor we nietmeerdoodgaan)) is de ontwikkeling van ditplaatjeredelijkvoorspelbaarm.b.v. gefundeerdeaanames over geboorte en sterfte (actuarissen). Als je daareerder op wilsturen is eenorientatie van beleid op de echtlangetermijnnodig en datvindenmensenmoeilijk (Kahneman)
  • Filmpjeafspelen tot ongeveer 3 minuten en 40 seconden. Iklaat het filmpjezien en neem de 2 plaatjes over op een flip!
  • Een DB-plan leeft met je mee. Plaatjesgewoonlatenzien en eenkorteteksterbij.
  • Het beeld van de Golden Years, datzeerhardnekkig is! ZOMBIE-pensioen-denken?Inmiddelscommuniceren de pensioenfondsen in de nieuwerealiteit al anders! Dit is eentekst die ikzelfhebopgesteld, maar die zogebruikt had kunnenworden in eenpersbericht van eenpensioenfonds. Zeker in 2010, nu met nieuweontwikkelingenwellicht al anders (later)Kernbegrippenzijnsolidariteit en collectief
  • Jong-versus oud: we betaleneendoorsneepremie en we bouwendaarvooreenzelfde percentage pensioen op. Faire premievoor 25-jarige circa2% bijeenrente van 4,voor 64-jarige circa 18%. Steldat de doorsneepremiebijditfonds 10% zouzijn: ex-ante solidariteit, maar ja je wordtooitook 64. Leg eventueel link naarlopendediscussie over degressieveopbouw. Jean Frijnsgisteren op congresIPNederland: doorsneepremie is de olifant in de kamerwaariedereenomheenloopt.Tussensociaal-economischeklassen: hogeresociaal-economischeklasseleeftzoeen 5 jaarlangerTussenmannen en vrouwen: langerelevensverwachting van vrouwenVrijgezellen die meebetalenaan het nabestaandenpensioen (nu welmitigering via uitruilmogelijkheid)
  • Nadelen: - Jean Frijnsgisteren: “collectiefeigendom is geeneigendom. Je kan heel goedcollectiefwatzakenregelen, maar toch het individueeleigendomborgen”- aan de groepvragen of zelfbenoemen.Denkaanafgedwongensolidariteit en minder vrijheid/maatwerk.
  • Zijnjullie al actuarissentegengekomenbij APG en/of PGGM?Hele websites met grappen over actuarissen. Mijnervaring met actuarissenbij APG en Loyalis is heel positief. Het zijnvaakbijzonderemensen, maar ikhebnooitklachtengehad over hunbereidheidietsvoor de zoveelstemaaluitteleggen. Belangrijkaandachtspunt is vaakdatzedenkendat je in hun film zit en datze je nietmeenemen in die film. Hebikook last van!
  • Het meest sexy stuk van Pensioenen. Nogaltijd! En ik snapnietdat het zo is gebleven. Na de crises dachtikaansprookje van: de kleren van de keizer. Maar nogaltijd “Master of the Universe”. Zombie Pension-Economics?
  • De belangrijkstebeslissing die eenpensioenfonds qua beleggenneemt: de asset-mix beslissingofwel in zijnsimpelstevorm: hoeveelbelgik in vastrentendewaarden en hoeveelbelegik in zakelijkewaarden (zegaandelen en onroerendgoed)Tot in jaren 80, moest ABP vastrentendbeleggen, daarnageleidelijkmeerruimte en naprivatiseringzelfdevrijheidsgradenalsanderefondsen.IDEALITER HIER EERSTE PAUZEConclusie: in de tijdmeerrisiconemenomambitietekunnenwaarmaken en datkunnen we omdat we samencollectiefzijn en blijven. We zijnimmerssolidair.
  • Filmpjegemaakt door Alternatiefvoor de Vakbond. Aanhalen Martin Pikaart en zijnboek de Pensioenmythe. Ik ben het niet met alleseens, maar ikbeveeljullie het boek van harteaan. Gisteren de 50.000-ste view op Youtube!
  • Toelichten van termijnstructuur (assen)Link leggennaardisconteren van verplichtingen. Doe maar op flip. Eenvoudigvoorbeeld met 2 uitkeringenzeg over 1 jaar en over 10 jaarImpact van renteverandering op de waardering en link leggen met looptijd en duration (kasstroomgewogenlooptijd)
  • Wanneer je eennominaleuitkeringgarandeertmoet je die met eennominalerentecontantmaken. Datdoenpensioenfondsen nu. En als we de dekkingsgraaduitrekenen is datduseennominaledekkingsgraad.Als je eenwelvaartsvast of waardevastpensioenzougaranderen, moet je contantmaken met de reelerente en dankrijg je duseenreeledekkingsgraad.In de nieuweRealiteithebben we nu binnenons DB-stelselietswathiertussen in zit. Hybridedus en duslastigtebegrijpen! Brugnaar AFM!Checken of zeditpakken.
  • Ikhebmijn UPO of ABP Pensioenoverzichtnognietontvangen. In verledenstondergewoon op watbijvoorbeeldmijnuitkeringzouzijnalsik tot mijn 65-ste zoublijvenwerken, watergebeurtbijoverlijden en arbeidsongeschiktheid. PFZW heeftgistereneenfilmpje op FB geplaatstm.b.t. UPO 2013. Je zietgewoonweer de bedragen die je per jaarkrijgt op je 65-ste op basi van opbouw nu c.q. doorwerken tot 65. Geenrisico-info. Welaan het eindeenbloktoegevoegd over verwachteindexatie. Bekijk het zelfeens en beoordeeltransparantie.Je zietdatook ABP eenleeswijzerfilmpje nu heeftvoor de UPO (worden in periodejuni-septemberverzonden). Daarnaastheeft ABP eeniPad-app met eensnelcursuspensioensnappen.In de nieuwePensioenrealiteithoortdaarietsbij (risico). Immerserwordtgekort, er is al jarenlanggeenindexatiemeergegeven etc.Kortom: communiceertransparant en duidelijk (maar dat is moeilijk) omvertrouwenteherstellen
  • Doorlopen en eventueelpaaronderwerpeneruitpikken. Afhankelijk van tijd!
  • Per medio 2012 ogv. vermogenABP: 265PGGM: 130PMT: 37BPF: 29PME: 24
  • Shell: 18ING: 16Philips: 15RABO:14Spoorwegen: 12
  • APG: 4,5 miljoendeelnemers, circa 300 mrd euro beheerdvermogen. Klantenzijn: ABP, Bouw, Woningcorporaties, PWRI, MedischspecialistenPGGM: werktvoor 5 pensioenfondsen: Zorg- en welzijn, huisartsen, AENA, Particulierebeveiliging, Architectenbureau’sSyntrusAchmea: werktvoor 3,6 miljoendeelnemers en 90 fondsenMN Services heeft circa 70 mrdonderbeheer, werktvoor PMT en PME en circa 20 kleinerepartijenBlue Sky Groepwerktvoorongeveer 80.000 deelnemers, beheerdvermogen circa 16 miljard. 5 partijen: KLM, Alcatel-Lucent, Staples, Total, Ballast NedamAZL (onderdeel van ING Groep) werktvoormeerdan 1 miljoendeelnemers en voor circa 60 fondsen
  • Watson Wyatt is belangrijkecontrolerendactuarisbijfondsen. Ooklangbij ABP, maar daar zit nu AON (om de zoveeljaarwisselen). Maar Watson Wyatt is onlangsookeen PPI begonnen(later)AON Hewitt is volgensmij de pensioenuitvoerdervoor Philips Pensioenfonds, maar ookcontrolerendactuarisbij ABPCardano is eenrisicomanagement-club voorpensioenfondsen, die eenanderebenaderingheeft in vergelijking tot de anderevermogensbeheerders. Heefto.agewerktvoor RABP-pensioenfonds, maar ookvoorLoyalisOrtec: de leidendepartijvoor ALM-studies voorNederlandsepensioenfondsen. Probeertzich de laatstejarenookmeerterichten op tools voor personal financial planning.
  • Contact met Jan via eengemeenschappelijkekennis.House of Performance nu actiefbijpensioenuitvoerders en welbij de twee grootste!Toenik op jullie website keek deed mijdatvanuit APG-perspectiefdeugt! Nu in de fase van dingen van papierafkrijgen en dingenechtandersgaandoen. Mooidus. En het hebben van context gaatdaarbijhelpen, denkik. Maar bedenk: bij APG en Loyalishebbenze al inhoudgenoeg, het gaatom het maken van de vertaalslag.Aan de anderekantmoestikaaneenbezoek met een ABP groepaanLondeneindjaren 90 denken. We bezochtendaaractuarissen die in het VK de knuppel in het hoenderhokhaddengegooid en stelden we kunnenveelleren van economen (met name denken in termen van marktwaarde en risico). En een van die actuarissenExleysprakuitdathij het zondevonddatzoveeljongerenhuntalentenrichten op de finance-sector (en pensioenen). Zijnoproep was: gaietsdoendatechtwaardetoevoegt! Daaromdezeoverwegingenerbij, of is Pensioeneninmiddels in Nederland de belangrijkstebijzaaknavoetbalTeksten die hetonderwerprelativeren: Sea Sick Steve: leestekstvoor. Typischvoorbeeldje van ex-post kanssolidariteitCovey: leven in crescendo. Het bestemoetaltijdnogkomen.
  • Is dus DC of in gewoonNederlands: eenbeschikbarepremieregelingSteleventueel de vraag hoe het renterisicoerhierbijuitziet. Maakgebruik van de tekening op de flip over.
  • Is individueel DC waarbijzeerwelnaarstrevendat je collectiefkuntbeleggen. Is goedkoper en zewetendatindividudaarvaakgeenzin in heeft of dat je datbeternietzelfkuntdoen (Kahneman/ervaringen in VS). Ander belangrijk punt voordezegroep is datzeconcurrentiewillentussenuitvoerders. Je mag zelfkiezen.Je werkt met eenpersoonlijkerekeningofwelindividueleeigendom, maar regeltweleenaantalzakencollectief (bijvoorbeeldbeleggen, via aanbieden van fondsenwaarin je participeert)Kreeggisteren de steun van de voorzitter van de werkgroep “kijken in de spiegel”; Jean Frijns, voormalig CIO ABP.
  • Dit is deverandering die binnen het bestaandestelsel zit aantekomen.Het nominaal contract is eigenlijk het stelselzoals het nu werkt. Focus is nakomen van de nominalepensioenaanspraken!
  • Het nieuwe contract sluitaanbij de ambitie die de fondsenhadden/hebben. We willen de deelnemerseenwaardevast of welvaartsvastpensioenbieden.Is eenvorm van collectief DC naarmijnmening: pensioenaanspraken en uitkeringenpassenzichautomatischaanaan de ontwikkeling van het belegdvermogen.
  • Puntenomaantehalen:Nominaal contract-UFR-Middelen van de dekkingsgraad en dusniet van de renteReele contract- rekenrente: indexatie-afslag, maar ookeenrisico-opslag (geengarantie!).- reele contract natoepassingaanpassingsmechanisme is reeledekkingsgraadweer 100%
  • Pak de vragen van begin terugWat is de belangrijksteboodschap die eeniedermeeneemtGeparkeerdevragen.
  • Pak de vragen van begin terugWat is de belangrijksteboodschap die eeniedermeeneemtGeparkeerdevragen.
  • Masterclass pensioenen workshop: pensioenstelsel,db, dc, rekenrente, 3 pijlers, schijf van vijf, nieuw FTK, PPI

    1. 1. + Workshop Pensioenen Fons Quix, juni 2013
    2. 2. + Outline  Introductie deelnemers workshop  Historie  Pensioen basics  Intermezzo: ter overweging  Actuele situatie (Voorbeeld: jaarverslag ABP 2012)  Nieuwe ontwikkelingen pensioenstelsel  Wrap up  Volgen
    3. 3. +
    4. 4. + Historie  1922 pensioenwet en verplichte pensioenregeling alle ambtenaren  1949 Wet verplichte deelneming bedrijfstak pensioenfondsen  1957 AOW  1976 VUT
    5. 5. + Zwitserleven gevoel
    6. 6. + Historie  90’s– Privatisering ABP  00’s Ontzaffing ABP  00’s: nieuw FTK (toezicht)  00’s: geen indexatie  10’s: korten op aanspraken  2015 (?): nieuw contract
    7. 7. + Waar staan we nu?
    8. 8. + “De LUL”- Generatie
    9. 9. + Basics: Pijlers en Schijven;
    10. 10. + Basics: 1ste Pijler/Schijf AOW:  met 15 jaar gaat de AOW klok lopen.  2% AOW per jaar (eis: wonen in Nederland).  met 65, 100%. Verschuift geleidelijk naar 67  Uitkering vanaf AOW-leeftijd gekoppeld is aan minimumloon  Ook nog andere factoren bepalen uitkering:  al of niet een partner  al of niet kinderen jonger dan 18  partner al of niet ouder dan 65
    11. 11. + Basics: Demografie
    12. 12. + Basics: 2de Pijler DB vs. DC
    13. 13. + Basics: 2de Pijler DB en Life-events
    14. 14. + Basics: 2de Pijler DB en Life-events
    15. 15. + Basics: 2de Pijler DB en Life-events
    16. 16. + Basics: Verwachting en Beleid Verwachting deelnemers  “Als ik 40 jaar gewerkt heb ontvang ik een pensioen (inclusief AOW) van 70% van laatste salaris”  “Dat pensioen is welvaartsvast en groeit mee met de lonen” Beleid fondsen  “Wij garanderen dat niet, maar het is wel onze ambitie”  “Om die ambitie waar te maken nemen we beleggings-risico”  “Dat risico kunnen we nemen als we solidair met elkaar zijn binnen ons collectieve systeem”
    17. 17. + Basics: Solidariteit  Iemand is solidair als diens gedrag ten goede komt aan een ander  Kanssolidariteit (ex-post): men draagt elkanders lasten die voortvloeien uit zich manifesterende kwade kansen.  Subsidierende Solidariteit (ex-ante): 14 vormen van solidariteit binnen DB-regelingen (Jan Kune)
    18. 18. + Basics: Solidariteit
    19. 19. + Basics: Collectiviteit en Verplichtstelling. Wat zijn voordelen:  Geen problem met “self control”; wel willen, niet doen  Het is ingewikkeld en je hoeft zelf niet/minder keuzes te maken  Het is goedkoper (geen marketing/schaalvoordelen) Natuurlijk ook nadelen.
    20. 20. + Basics: Actuaris
    21. 21. + Basics: Hoe lang leven we? CBS: Elk jaar vier maanden er bij tussen 2001 en 2011  2012 gemiddelde levensverwachting bij geboorte  Mannen 79,1 jaar  Vrouwen 82,8 jaar  2012 gemiddelde levensverwachting bij 65 jaar  Mannen 17,9 jaar  Vrouwen 20,8 jaar
    22. 22. + Basics: Beleggen
    23. 23. + Basics: Asset-mix
    24. 24. + Basics: Ons DB-stelsel
    25. 25. + Basics: Rente
    26. 26. + Basics: Rente
    27. 27. + Basics: Toezicht AFM Belangrijkste uitgangspunten  Er is meer inzicht nodig in risico’s en onzekerheden: “een deelnemer die zijn UPO leest blijft in het ongewisse over de risico’s die hij loopt”  Pensioenregister verdient uitbouw: “opnemen derde pijler producten”  Meer toegang tot hulp bij begrip geboden info: “nu geeft UPO overzicht maar nog te weinig inzicht”  Er moet een pensioenbijsluiter komen: “een soort kernpuntendocument over zijn pensioenregeling”  Achterliggende WHY: tranparantie en vereenvoudiging van regelingen zijn nodig om het stelsel te behouden.
    28. 28. + Basics: Toezichtsthema’s-DNB-AFM  Voorbereiding op pensioenakkoord, nieuw FTK  Transparant en passend pensioen  Waardering beleggingen in commercieel vastgoed  Beleggingsrisico  Risicobeheer rond uitbesteding administratie  Informatiebeveiliging  Gedrag en cultuur  Kwaliteit bestuur: deskundigheid en geschiktheid  Tegengaan corruptie
    29. 29. + Basics: Fiscus Fiscaal  Omkeerregel: pensioen is uitgesteld loon en over de pensioenopbouw betaal je geen belasting. Je betaalt belasting over de uitkering.  Pensioenpremie wordt door werkgever en werknemer betaald en wordt ingehouden op het brutoloon  De jaarruimte: het bedrag dat je mag gebruiken om je pensioentekort aan te vullen. 17% (belastbaar inkomen- franchise-7,5xpensioenaangroei werkgeverspensioen)  Reserveringsruimte: niet gebruikte jaarruimte over laatste 7 jaar (met maximum)
    30. 30. + Basics: De Sector  Pensioenfondsen  Bedrijfstak pensioenfondsen  Ondernemingspensioenfondsen  Pensioenuitvoerders:  Integraal  Bestuursadvisering  Pensioenadministratie  Vermogensbeheer  Consultants
    31. 31. + Top 5 bedrijfstak pensioenfondsen
    32. 32. + Top 5 ondernemingspensioenfondsen
    33. 33. + Pensioenuitvoerders
    34. 34. + Andere relevante spelers
    35. 35. + Ter overweging “ 25 years working for the state, saved all your money got a good rate always thinking about that pension plan, the day of retirement the promised land. The day of retirement has finally come, you get a gold watch and your work is done. One month later your heart gives out what was all that planning about” (Lyrics Seasick Steve: What a way to go) “I am now 76 years old and could easily retire, but I don’t believe in retirement. My motto is live life in crescendo. Living life in crescendo means that my most important work is always ahead of me, never behind me. There is so much more to do, to learn and contribute” (Stehpen R. Covey)
    36. 36. + Jaarverslag ABP 2012
    37. 37. + Missie en doelstellingen van ABP
    38. 38. + Kerncijfers: Reserve en Dekkingsgraad
    39. 39. + Kerncijfers: Premie en Indexatie
    40. 40. + Kerncijfers: Kosten, service en rendement
    41. 41. + Toekomst: PPI PPI  Een PPI voert beschikbarepremieregelingen (DC) uit.  de deelnemer bouwt individueel pensioenkapitaal op.  de deelnemer loopt zelf het beleggingsrisico en het renterisico.  Een PPI kent geen garanties.  De deelnemer heeft geen zekerheid over de opbrengst van zijn beleggingen of van zijn spaartegoed.  Het is onzeker hoe hoog het pensioen uiteindelijk zal zijn
    42. 42. + Toekomst: een Alternatief (?)  Initiatief van Jong D66-Jonge socialisten en Jong-VVD  De premie en rendement bijhouden op persoonlijke rekening.  Einde aan belangentegenstelling tussen generaties.  Indammen perverse solidariteit van laag- naar hoogopgeleid  Zelfstandigen gaan meedoen in tweedepijler-pensioen.  De uitvoeringskosten kunnen omlaag
    43. 43. + Toekomst-nieuw FTK  één integraal FTK met ruimte voor twee soorten contracten: het (bestaande) nominale contract en het (nieuwe) reële contract.  De bestaande contracten: middelloonregelingen met voorwaardelijke indexatie.  Indexatie is afhankelijk van de financiële positie van het fonds.  In geval van tekorten geen indexatie om het bufferherstel te realiseren.  Ook premieverhoging of bijstorting door de werkgever kunnen aan de orde zijn  De buffer heeft tot doel de nominale aanspraken te beschermen.  Alleen in het uiterste geval kan het middel van korting van opgebouwde nominale pensioenaanspraken en –uitkeringen worden ingezet.
    44. 44. + Toekomst-nieuw FTK  Het reële contract: aanspraak is loongerelateerd  wordt in beginsel jaarlijks automatisch geïndexeerd en heeft dus reëel karakter.  Als er sprake is van financiële tegenvallers, worden alle reële pensioenaanspraken en –uitkeringen structureel verlaagd.  De verlaging/aanpassing van deze rechten mag geleidelijk (over een periode van maximaal 10 jaar) worden doorgevoerd.  Als deze korting groter is dan de jaarlijks beoogde indexatie, dan kunnen de pensioenaanspraken en -uitkeringen per saldo dus ook nominaal dalen.  Als er sprake is van financiële meevallers worden deze eveneens gespreid over een periode van maximaal 10 jaar doorgegeven in de pensioenaanspraken en -uitkeringen.  Bij het reële contract passen de pensioenaanspraken en –uitkeringen zich meteen automatisch aan, aan de ontwikkeling van het belegd vermogen.
    45. 45. + Toekomst: nieuw-FTK
    46. 46. + Wrap up
    47. 47. + Volgen Twitter: - Pensioenfondsen ABP, Zorg en Welzijn, Philips - Ewald Engelen, Michael Visser, Ilja Boelaars, Martin Pikaart, Joris Luyendijk (banking blog) - Follow the money - Pensioencommunicatie - Pensioendialoog/Fons Quix LinkedIn - Pensioenlab

    ×