Raport kpmg-rynek-dobr-luksusowych-edycja-2012
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Raport kpmg-rynek-dobr-luksusowych-edycja-2012

on

  • 819 views

 

Statistics

Views

Total Views
819
Views on SlideShare
819
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
8
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Raport kpmg-rynek-dobr-luksusowych-edycja-2012 Raport kpmg-rynek-dobr-luksusowych-edycja-2012 Document Transcript

    • KPMG w polsce Rynek dóbrluksusowych w Polsce Edycja 2012 kpmg.pl
    • 2 | Section or Brochure name 1 Wstęp 3 2 Najważniejsze wnioski 5 3 O badaniu 9 4 Czym jest marka luksusowa? 17 4.1  Cechy charakterystyczne marek luksusowych 17 4.2   Minimalna cena dobra luksusowego 18 4.3   Motywy zakupu dóbr luksusowych    20 5 Zakupy dóbr luksusowych 25 5.1  Wydatki na dobra luksusowe 25 5.2   Najczęściej nabywane dobra luksusowe 26 5.3   Miejsce zakupu dóbr luksusowych 30 5.4   Preferowany typ sklepu 32 5.5   Prestiżowe ulice handlowe w Polsce 32 6 Dostępność marek luksusowych w Polsce 37 7 Postrzeganie marek luksusowych 41 7   Samochody .1 41 7   Odzież .2 46 7   Biżuteria i zegarki .3 52 8 Dobra luksusowe jako inwestycja 59 9 Nieruchomości 65 10 Bankowość prywatna 73    1 1 Styl życia 77 11.1 Sport 77 11.2 Wakacje 82 Analizy uzupełniające 1. Nabywcy dóbr luksusowych w Polsce i ich dochody 12 2. Wydatki Polaków na dobra luksusowe 20 3. Polska na tle światowego rynku dóbr luksusowych 22 4. Rynek alkoholi premium 28 5. Dostępność marek luksusowych w Polsce 38 6. Rynek samochodów premium i luksusowych 43 7. Rynek luksusowej odzieży i obuwia 48 8. Rynek sztuki i antyków 61 9. Rynek apartamentów i rezydencji w Polsce 69 10. Luksus w powietrzu 79 11. Luksus na wodzie 81 © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 3 1 Wstęp Z radością przedstawiamy Państwu trzecią edycję raportu poświęconego rynkowi dóbr luksusowych w Polsce. Z uwagi na bardzo duże zainteresowanie, jakim cieszyły się poprzednie dwie edycje, postanowiliśmy kontynuować analizy tego interesującego zagadnienia. Co więcej, dostrzegamy, że rynek ten nie został jeszcze w pełni zbadany i wciąż wymaga przeprowadzania pogłębionych analiz. Motywem głównym tegorocznego raportu są wyniki zakrojonych na szeroką skalę badań konsumenckich, którymi objęliśmy osoby o ponadprzeciętnych dochodach. Przeprowadzone przez nas badanie jest prawdopodobnie największym, jakie kiedykolwiek przeprowadzono na grupie osób zamożnych i bogatych w Polsce. Dzięki temu zdołaliśmy poznać i lepiej zrozumieć motywy, jakimi kierują się nabywcy dóbr luksusowych. Chociaż postrzeganie luksusu jest kwestią z natury bardzo subiektywną, udało nam się wyciągnąć pewne generalne wnioski. Poznaliśmy szacunkową wielkość dochodu przeznaczanego na dobra luksusowe, opinie dotyczące dostępności i prestiżu poszczególnych marek luksusowych, a także podejście osób zamożnych i bogatych do inwestycji oraz spędzania wolnego czasu. Z tegorocznych obserwacji rynku dóbr luksusowych można wyciągnąć wniosek, że pomimo spowolnienia gospodarczego w Polsce i kłopotów niektórych krajów ze strefy euro, rynek dóbr luksusowych systematycznie się rozwija. Zwiększa się liczba osób zamożnych i bogatych oraz rośnie ich dochód w części przeznaczany na dobra luksusowe, co powoduje dalszy wzrost znaczenia omawianego rynku. Przyczynia się do tego również większa dostępność marek luksusowych w Polsce, dzięki czemu konsumenci nie muszą tak często jak jeszcze kilka lat temu wyjeżdżać w ich poszukiwaniu za granicę. Raport uzupełniliśmy krótkimi charakterystykami poszczególnych segmentów w obrębie rynku dóbr luksusowych oraz wypowiedziami specjalistów. Obserwacje i prognozy ekspertów z poszczególnych gałęzi rynku stanowią istotne uzupełnienie opinii nabywców dóbr luksusowych. Serdecznie dziękujemy wszystkim organizacjom, firmom oraz osobom, które pomogły w przygotowaniu tegorocznej edycji raportu. Oddając go w Państwa ręce, mamy nadzieję, że przybliży on specyfikę tego jeszcze nie w pełni zbadanego rynku i będzie źródłem wielu ciekawych przemyśleń i spostrzeżeń. Andrzej Marczak Tomasz Wiśniewski Partner KPMG Partner KPMG© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczonąodpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej sięz niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMGInternational Cooperative („KPMG International”), podmiotemprawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 5 2 Najważniejsze wnioski Kluczową grupę nabywców dóbr luksusowych zawierają także wydatki poniesione za granicą. Szacujemy, że rzeczywiste wydatki Polaków na dobra luksusowe stanowią osoby zamożne i bogate – jest ich (tj. dobra konsumpcyjne, samochody i inne środki transportu, obecnie w Polsce ponad 750 tys., a ich łączny nieruchomości, podróże, sztukę) wyniosą w 2012 roku dochód do dyspozycji sięga 130 mld zł rocznie. 10,2 mld zł, a do 2015 roku mogą wzrosnąć do blisko 13 mld zł. Szacujemy, że w 2012 roku miesięczny dochód brutto powyżej W dobrach luksusowych najwyżej cenimy 7 tys. zł osiągnie nawet 751 tys. osób, tj. o blisko 23 tys. osób ,1 wysoką jakość i to przede wszystkim ona więcej niż w 2011 i o 90 tys. więcej niż w 2010 roku. Łączny dochód rozporządzalny tych konsumentów w całym 2012 roku decyduje o ich nabywaniu. może sięgnąć nawet 130 mld zł. Jest bardzo prawdopodobne, Dla Polaków o ponadprzeciętnych dochodach najważniejszymi że obserwowany w ostatnich latach trend wzrostowy będzie cechami marki luksusowej są: wysoka jakość, prestiż, bogata kontynuowany, szczególnie po 2013 roku. Szacujemy, że tradycja oraz reprezentowane przez nią wartości. w 2015 roku w Polsce może mieszkać nawet 839 tys. osób Dla prawie 90% badanych osób to właśnie jakość jest głównym zamożnych i bogatych, a ich roczny dochód do dyspozycji zbliży czynnikiem decydującym o zakupie dóbr luksusowych. Z kolei się do 160 mld zł. Obok osób zamożnych i bogatych funkcjonuje blisko 30% badanych przy zakupie kieruje się opiniami o marce w Polsce duża grupa osób aspirujących do zamożności, i bierze pod uwagę rekomendacje znajomych. Co czwarty o dochodach ponadprzeciętnych (3,7 – 7 tys. zł brutto), które ,1 badany zaznaczył, że jednym z powodów nabywania dóbr pozwalają na okazjonalne zakupy dóbr luksusowych o mniejszej luksusowych są wartości reprezentowane przez daną markę. wartości. Szacujemy, że w 2012 roku będzie takich osób blisko 2 mln, zaś ich roczny łączny dochód zbliży się do 97 mld zł. Polacy o ponadprzeciętnych dochodach W 2015 roku w Polsce może mieszkać nawet 2,2 mln osób aspirujących, zaś ich łączny dochód do dyspozycji sięgnie stosunkowo wysoko ustawiają próg cenowy 113 mld zł. pozwalający uznać dane dobro za luksusowe. Deklarowane wydatki na dobra luksusowe Zdaniem uczestników badania cena luksusowego samochodu zaczyna się od 180 tys. zł. Kwota, od której za luksusowy można w 2012 to blisko 37 mld zł, jednak rzeczywista uznać zegarek, to ponad 9 tys. zł (zegarek męski) lub 7 tys. zł wartość rynku może być kilkukrotnie mniejsza. (zegarek damski). Cena luksusowego naszyjnika to minimum 8,8 tys. zł. Luksusowy garnitur męski powinien kosztować Badania KPMG w Polsce wskazują, że w 2012 roku zamożni blisko 4,5 tys. zł, buty męskie – 1,4 tys. zł, zaś buty damskie – i bogaci Polacy wydadzą (zgodnie z deklaracjami) na dobra 1,5 tys. zł. luksusowe około 18,5% swoich dochodów do dyspozycji, podczas gdy aspirujący – 13%. Najwięcej, bo jeden na czterech Najczęściej nabywane są luksusowe perfumy, respondentów twierdzi, że wydaje na dobra luksusowe mniej niż 5% swoich dochodów. Z kolei 6% badanych uważa, że na odzież i obuwie. dobra luksusowe przeznacza ponad połowę swoich dochodów. W ciągu ostatniego roku najczęściej nabywanymi dobrami Odniesienie tych danych do dochodu do dyspozycji wskazuje, luksusowymi przez Polaków o ponadprzeciętnych dochodach że całkowita deklarowana wartość wydatków Polaków na dobra były perfumy, których zakup deklarowało aż 58% badanych. luksusowe w 2012 roku może sięgnąć 36,8 mld zł, o 4,7 mld zł Kolejnymi najczęściej kupowanymi dobrami były odzież (43% więcej niż w 2011 roku. Wiele wskazuje na to, że kolejne lata respondentów), obuwie (42%) i alkohole (39%). przyniosą dalszy wzrost wydatków – aż do poziomu 46,4 mld zł Na zakup samochodu luksusowego zdecydowało się 23% w 2015 roku. Liczby te zawierają jednak zakupy wielu dóbr, respondentów, zaś domu lub apartamentu – 9%. które są luksusowe jedynie w opinii respondentów, co więcej,© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 6 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Dobra luksusowe nabywane są najczęściej marki Mercedes, następnie BMW i Audi. Prestiż marek samochodów jest w opinii respondentów ściśle powiązany w sklepach monobrandowych. z ceną pojazdów. Ponad połowa badanych najczęściej kupuje dobra luksusowe w sklepach monobrandowych. Zdecydowana większość (82%) Znajomość marek odzieży luksusowej jest robi zakupy w Polsce, ale blisko 40% wybiera się w tym celu mniejsza niż w przypadku samochodów. także za granicę. Ponad jedna trzecia (37%) konsumentów korzysta także z Internetu, którego główną zaletą, w zgodnej Znajomość marek odzieży luksusowej jest w Polsce wciąż opinii ankietowanych, jest niższa cena produktów i większy stosunkowo mała, szczególnie w porównaniu z markami wybór. Osoby kupujące dobra luksusowe za granicą kierują motoryzacyjnymi. Badanie znajomości kluczowych globalnych się podobnymi kryteriami, a dodatkowo zwracają uwagę, że marek odzieży luksusowej wykazało, że najlepiej rozpoznawalną za granicą mogą liczyć na lepszą obsługę i większy prestiż marką z tego segmentu jest Armani (ponad 90% badanych). towarzyszący zakupom. Innymi dobrze rozpoznawalnymi firmami odzieżowymi są Gucci, Chanel, Dior, Prada, Versace, Hugo Boss oraz Warszawa i Kraków mają najbardziej prestiżowe Dolce&Gabbana (rozpoznawalność ponad 80%). Według badanych najbardziej prestiżowymi markami luksusowej ulice handlowe. odzieży są te o ugruntowanej, wieloletniej tradycji: Versace, Spośród najważniejszych krajowych ulic handlowych Polacy Armani i Prada. Jako stosunkowo mniej prestiżowe spośród o ponadprzeciętnych dochodach najczęściej wybierają badanych marek oceniono marki Fendi oraz Escada. Różnice ul. Nowy Świat w Warszawie oraz ul. Floriańską w Krakowie. w ocenie prestiżu badanych marek były jednak Natomiast pod względem prestiżu najwyżej oceniają trzy stosunkowo małe. miejsca: Plac Trzech Krzyży i jego okolice w Warszawie, ul. Nowy Świat w Warszawie oraz ul. Floriańską w Krakowie. Marki luksusowych zegarków i biżuterii wciąż są Do wysoko ocenionych ulic handlowych należą także: bardzo słabo rozpoznawalne. ul. Grodzka w Krakowie i ul. Mokotowska w Warszawie. Znajomość marek jubilerskich i zegarmistrzowskich (tzw. hard Już kluczowych światowych marek luxury) wśród Polaków o ponadprzeciętnych dochodach jest znacznie mniejsza niż w przypadku marek motoryzacyjnych luksusowych jest obecnych na polskim rynku. i odzieżowych. Większość firm rozpoznawana jest przez Z roku na rok rośnie liczba marek luksusowych obecnych nie więcej niż 30% respondentów. Marką najbardziej na polskim rynku. Jesienią 2012 roku dostępnych było 68% rozpoznawalną jest Rolex (91%). Blisko ¾ respondentów zna kluczowych światowych marek luksusowych, podczas gdy również markę Omega, zaś ponad połowa (55%) – markę w 2009 roku było to jedynie 53%. Największy odsetek marek Zenith. Znacznie większe rozeznanie rynku mają osoby bogate, dostępnych w Polsce odnotowano w segmencie luksusowych o dochodzie miesięcznym brutto przekraczającym 20 tys. zł. alkoholi i używek (88%). Na dalszych miejscach znalazły się Najwyżej cenioną przez respondentów pod względem prestiżu sektory: hi-tech (86% obecnych marek), akcesoriów i dodatków marką hard luxury jest Rolex, kolejne to Patek Philippe, Cartier oraz sektor motoryzacyjny (po 75%). Najniższy odsetek marek oraz Tiffany&Co. Badanie spontanicznej znajomości marek luksusowych odnotowano w przypadku usług hotelarskich. hard luxury wykazało, że najlepiej rozpoznawalnymi polskimi Pomimo rosnącej dostępności marek na naszym rynku Polacy markami są Apart i W. Kruk – zna je co piąty ankietowany. o ponadprzeciętnych dochodach oceniają ją jako ani wysoką, ani niską – odpowiedziało tak 56% respondentów. Zakup dóbr luksusowych rzadko traktowany jest jako inwestycja. Polacy o ponadprzeciętnych dochodach bardzo Polacy o ponadprzeciętnych dochodach w większości dobrze znają marki samochodów luksusowych. (59%) nie są skłonni do traktowania zakupów na rynku dóbr Znajomość kluczowych marek luksusowych samochodów luksusowych jako inwestycji. Jest jednak grupa ankietowanych w Polsce jest bardzo duża. Najlepiej rozpoznawalnymi markami (8%), którzy zazwyczaj postrzegają wspomniane dobra w tych luksusowymi, których znajomość potwierdziło ponad 90% kategoriach. Blisko respondentów sporadycznie traktuje respondentów, są: BMW, Jaguar, Porsche, Ferrari, Mercedes, kupno dobra luksusowego jako inwestycję. W przypadku Audi, Rolls-Royce oraz Lexus. Najmniej znanymi markami są: osób o dochodzie miesięcznym brutto powyżej 20 tys. zł Infiniti, Lotus i Aston Martin. Za najbardziej prestiżowe marki inwestycyjne traktowanie zakupów dóbr luksusowych jest samochodów luksusowych respondenci uznają Rolls-Royce, częstsze niż u osób o niższych dochodach. Respondenci Maybach, Lamborghini oraz Ferrari. Wśród niemieckich marek ogółem najczęściej inwestują w biżuterię i nieruchomości, przy premium, tradycyjnie cieszących się dużym poważaniem na czym u osób bogatych zdecydowanie najważniejsza jest druga polskim rynku, za najbardziej prestiżowe uznaje się samochody z wymienionych opcji.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 7 Osoby bogate, wybierając nieruchomość, korzystanie z usług prywatnej bankowości jedynie 17% korzysta z nich za granicą. kierują się przede wszystkim lokalizacją, cena ma mniejsze znaczenie. Urlop najbogatsi najczęściej spędzają za granicą. Wybierając dom, najliczniejsza grupa badanych (29%) bierze Większość (ponad 60%) respondentów spędza swój urlop pod uwagę przede wszystkim jego wielkość. Rzadziej jako letni w Polsce. Na tym tle zdecydowanie wyróżniają się osoby kluczowe kryterium wyboru wskazywano cenę (13%), bogate – 73% z nich decyduje się na wyjazd zagraniczny. bezpieczeństwo (12%), dogodny dojazd (12%) i architekturę Najczęściej odwiedzanymi państwami w okresie letnim, i to budynku (11%). Inne są preferencje osób bogatych: bez względu na posiadane fundusze, są: Hiszpania (22%), na pierwszym miejscu stawiana jest dostępność kluczowych Włochy (11%), Egipt (9%) oraz Turcja (8%). W przypadku obiektów w okolicy (17%), następnie dogodny dojazd (16%) osób najbogatszych pojawiało się wiele bardziej egzotycznych oraz powierzchnia użytkowa (16%). W przypadku mieszkań miejsc typu RPA, Malediwy, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy wielkość nieruchomości jest częściej kluczowym kryterium Brazylia. Wyjazd zagraniczny na urlop zimowy wybiera 31% oceny (34% wskazań ogółu respondentów). Często jako badanych, przy czym osoby bogate robią to znacznie częściej najważniejsze wskazywano aspekty związane z ceną (14%) – taki sposób odpoczynku zimowego odnotowano dla 47% i lokalizacją nieruchomości (bezpieczeństwem, dostępnością respondentów z tej grupy. Najczęstszy kierunek zimowych istotnych obiektów w okolicy, dostępnością komunikacyjną – wyjazdów zagranicznych to Austria, Włochy i Francja. 11%). Dla osób najbogatszych kluczowym aspektem podczas W odpowiedziach osób zamożnych i bogatych pojawiły się wyboru mieszkania jest dostępność istotnych obiektów także takie kierunki, jak: Teneryfa, Wyspy Kanaryjskie, Tajlandia, w okolicy (19%), architektura budynku (15%) Kambodża, Chiny czy Kuba. i jakość wykonania lub wykończenia (12%). Tradycyjne sporty bogatych wciąż są mało Co trzecia osoba bogata biorąca udział popularne. w badaniu korzysta z usług bankowości Uprawianie sportu zadeklarowało ok. 61% respondentów, prywatnej. w tym 68% mężczyzn i 53% kobiet. Osoby uprawiające sport najczęściej jeżdżą na rowerze (48%), biegają (40%) lub chodzą Private banking okazuje się popularną usługą wśród na siłownię (36%). Pozostałe popularne dyscypliny sportu osób o najwyższych dochodach. Trzydzieści dwa procent to pływanie (32%), narciarstwo lub snowboard (30%) i piłka respondentów o miesięcznych dochodach powyżej nożna (22%). Sporty jednoznacznie kojarzone ze stylem życia 20 tys. zł brutto korzysta z usług bankowości prywatnej. osób zamożnych (tenis, żeglarstwo, golf) uprawia około 10% Naturalnie w przypadku osób zarabiających mniej usługa ta respondentów. jest znacznie mniej popularna, a dla części wręcz niedostępna. Zagraniczna oferta bankowości prywatnej jest mało popularna wśród respondentów. Spośród osób potwierdzających© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMGInternational Cooperative („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczonąodpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej sięz niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMGInternational Cooperative („KPMG International”), podmiotemprawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 9 3 O badaniu Badanie zostało przeprowadzone uzyskiwanego dochodu. Założeniem Osoby aspirujące do zamożności – w sierpniu 2012 roku przez firmę projektu było objęcie badaniem Polaków osoby uzyskujące miesięczny dochód TNS Polska na zlecenie KPMG osiągających ponadprzeciętne dochody. w przedziale 3 700 – 7 127 zł brutto. Wyróżniliśmy następujące trzy grupy w Polsce metodą CAWI (Computer Najliczniejszą grupę respondentów respondentów: Assisted Web Interview) na próbie w badaniu stanowiły osoby zamożne  soby bogate – osoby uzyskujące O (60%). Pozostali respondenci stworzyli pół tysiąca dorosłych Polaków miesięczny dochód powyżej 20 000 zł dwie równoliczne grupy aspirujących oraz o miesięcznych dochodach brutto, bogatych (po 20%). Warto też zwrócić powyżej 3 700 zł brutto. uwagę, że 1% badanych stanowiły osoby Osoby zamożne – osoby uzyskujące Najważniejszą cechą, z punktu widzenia o miesięcznych dochodach powyżej miesięczny dochód w przedziale 7 128 – niniejszego raportu, jest podział 50 000 zł brutto. 20 000 zł brutto, respondentów ze względu na wielkość Struktura respondentów według miesięcznych dochodów 1% Od 3 701 zł do 7 127 zł 19% 20% brutto (aspirujący) Od 7 128 zł do 20 000 zł brutto (zamożni) Od 20 001 zł do 50 000 zł brutto (bogaci) Powyżej 50 000 zł brutto (b. bogaci) 60% N=499 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 10 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Najważniejszym źródłem uzyskiwania Struktura respondentów według źródeł uzyskiwania dochodu dochodu przez osoby aspirujące (83%) i zamożne (73%) jest praca najemna (tzn. umowa o pracę lub kontrakt). Z kolei osoby bogate (79%) w głównej mierze 19% utrzymują się z prowadzenia własnej Inwestycje na rynku finansowym firmy. Inwestycje na rynku finansowym, i nieruchomości 12% jako jedno ze źródeł uzyskiwania dochodu, 11% wymieniane jest przez 19% bogatych, 12% zamożnych oraz niewiele mniej aspirujących (11%). Spośród 499 osób biorących udział 31% w badaniu 60% stanowili mężczyźni, Praca najemna a 40% – kobiety. Najliczniejszą grupą (np. umowa o pracę, kontrakt) 73% respondentów były osoby w wieku od 30 83% do 34 lat (30%). Kolejne pod względem liczebności grupy tworzyły osoby w przedziale wiekowym 35-39 lat (27%) oraz 25-29 lat (20%). Najmniejsza grupa to 79% respondenci poniżej 25 roku życia (1%). Praca własna (prowadzenie własnej firmy) 39% 28% Bogaci Zamożni Aspirujący NBogaci=100, NZamożni=299, NAspirujący=100 Źródło: KPMG w Polsce Struktura wiekowa respondentów 30% 27% 20% 12% 10% 1% Poniżej 25 lat 25-29 lat 30-34 lat 35-39 lat 40-44 lat Powyżej 45 lat N=499 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 11 Analizując strukturę respondentów Struktura respondentów według miejsca zamieszkania ze względu na miejsce zamieszkania, warto odnotować, że prawie 50% osób biorących udział w badaniu mieszka w miastach powyżej 300 tys. mieszkańców, 34% respondentów 17% to mieszkańcy miast poniżej 300 tys. Miasto powyżej 300 tys. mieszkańców mieszkańców, a pozostali ankietowani (17%) to mieszkańcy wsi. 49% Wyniki badań ankietowych uzupełniono Miasto poniżej 300 tys. mieszkańców analizami poszczególnych segmentów rynku dóbr luksusowych oraz 34% Wieś wypowiedziami specjalistów działających na rynkach. N=499 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 12 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Nabywcy dóbr luksusowych w Polsce i ich dochody Wyniki analiz KPMG w Polsce wskazują, że w naszym kraju i bogatych oraz ich dochód do dyspozycji znacząco wzrosły funkcjonuje obecnie duża grupa konsumentów o dochodach w stosunku do 2008 roku. Wszystko wskazuje na to, że trudności pozwalających na regularne zakupy dóbr luksusowych. gospodarcze lat 2008 – 2011, wyraźnie odczuwalne w skali Na podstawie danych Ministerstwa Finansów szacujemy, że gospodarki i społeczeństwa jako całości, w małym stopniu w 2011 roku mieszkało w Polsce 728 tys. osób o miesięcznym dotknęły najzamożniejszych Polaków. W ich przypadku posiadane dochodzie brutto powyżej 7 tys. zł, zaś ich łączny roczny dochód ,1 kompetencje oraz zajmowana pozycja zawodowa okazały się rozporządzalny przekroczył kwotę 120 mld zł. Oznacza to, że gwarantem nie tylko stabilności sytuacji finansowej, ale wręcz pomimo spowolnienia gospodarczego liczba osób zamożnych ciągłego wzrostu zamożności. Liczba osób zamożnych i bogatych w Polsce (tys.) 900,0 838,6 806,2 750,9 775,7 800,0 728,4 700,0 660,6 237,1 228,2 577,8 219,8 573,8 206,8 213,0 600,0 197,0 500,0 190,5 231,6 400,0 300,0 578,0 601,5 521,6 537,9 555,9 463,6 200,0 387,3 342,2 100,0 0,0 2008 (s) 2009 2010 2011 (s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Podatnicy rozliczający się wg skali podatkowej Podatnicy rozliczający się wg podatku liniowego 19% Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie danych Ministerstwa Finansów; (s) – szacunek, (p) – prognoza. Osoba zamożna lub bogata – osoba o miesięcznym dochodzie brutto powyżej 7 tys. zł. ,1© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 13 Roczny dochód do dyspozycji osób zamożnych i bogatych w Polsce (mld zł) 180,0 159,2 160,0 148,5 5,0 138,6 4,8 140,0 129,8 120,9 4,5 110,4 4,2 120,0 4,0 98,3 101,4 5,1 79,6 74,2 100,0 4,7 3,4 69,2 64,8 60,3 80,0 54,7 52,3 60,0 58,3 40,0 74,6 60,8 64,9 69,5 50,6 56,6 20,0 45,7 35,3 0,0 2008 (s) 2009 2010 2011 (s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Podatnicy rozliczający się wg skali podatkowej Podatnicy rozliczający się wg podatku liniowego 19% Dochody netto osób zamożnych i bogatych uzyskane z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych (s) Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie danych Ministerstwa Finansów; (s) – szacunek, (p) – prognoza. Osoba zamożna lub bogata – osoba o miesięcznym dochodzie brutto powyżej 7 tys. zł. ,1 Niezależnie od możliwych dalszych zawirowań nawet 839 tys. osób zamożnych i bogatych, a ich roczny gospodarczych, wzrost zamożności Polaków o najwyższych dochód do dyspozycji zbliży się do 160 mld zł. dochodach będzie kontynuowany. Wystąpienie Województwo mazowieckie jest miejscem, w którym poważniejszych trudności gospodarczych co najwyżej osłabi od lat mieszka najwięcej osób zamożnych i bogatych tempo wzrostu w porównaniu do ubiegłych lat. Szacujemy, (około 231 tys.). Ich łączny roczny dochód rozporządzalny że w 2012 roku miesięczny dochód brutto powyżej 7 tys zł ,1 to blisko 38 mld zł rocznie. Na drugim miejscu uplasowało osiągnie nawet 751 tys. osób, zaś łączny roczny dochód się województwo śląskie z liczbą 79 tys. osób. Następne rozporządzalny tych konsumentów sięgnie nawet 130 mld zł. województwa pod względem liczby osób zamożnych Po 2013 roku wzrost najprawdopodobniej nieco przyspieszy. i bogatych to województwa wielkopolskie (63 tys.) Prognozujemy, że w 2015 roku w Polsce może mieszkać oraz dolnośląskie (60 tys.).© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 14 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Liczba zamożnych i bogatych w Polsce i ich roczny dochód do dyspozycji (szacunek) 40,0 Liczba HNWI w wybranych krajach 250,0 231,2 europejskich (tys., 2012) 37,6 Francja 2 284 35,0 200,0 Wielka Brytania 1 582 30,0 Niemcy 1 463 Włochy 1 170 25,0 150,0 Szwajcaria 562 Szwecja 343 20,0 Holandia 323 100,0 79,3 15,0 Hiszpania 313 13,4 62,8 Belgia 269 59,8 11,3 10,4 58,6 10,0 9,3 46,3 Norwegia 229 50,0 40,5 6,9 7,7 27,0 25,2 Austria 137 4,8 26,1 5,0 20,1 14,6 17,2 4,4 4,0 13,6 13,3 15,3 Dania 117 2,3 2,2 3,4 2,7 2,4 2,8 0,0 0,0 Rosja 97 ie e ie ie ie kie e ie skie ie ie kie ie kie ie kie Grecja 70 rski rski olsk lask ack orsk olsk ieck olsk u sk k z Śląs els ląs ors Łód krzy o mo a zu karp Irlandia 59 b oś b zo w Pod łop Op lkop om Pom Lu Lu ln ięto o- m Ma o- p niop Do Pod Ma Wie Finlandia 57 Św sk ń sk hod j aw Portugalia 55 rmi Zac Ku Wa Polska 38 Liczba osób (w tys.) Łączny roczny dochód netto (w mld zł) Czechy 24 Europa 9 263 Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie danych Ministerstwa Finansów. Osoba zamożna lub bogata – osoba o miesięcznym dochodzie brutto powyżej 7 tys. zł. Dane nie obejmują dochodów ,1 uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych. Jak wynika z raportu Global Wealth Databook 2012, wydanego przez Credit Suisse, Liczba HNWI w Polsce wg poziomu 38 tys. zamożnych i bogatych Polaków można zaliczyć do kategorii HNWI (high net bogactwa (2012) worth individuals), tj. osób o płynnych aktywach netto o wartości przynajmniej 1-5 mln dol. 33 529 1 mln dol. 5-10 mln dol. 2 622 W porównaniu do krajów zachodnioeuropejskich liczba HNWI w Polsce nie jest 10-50 mln dol. 1 501 duża. Dla przykładu we Francji jest ich 2,3 mln, w Wielkiej Brytanii – 1,6 mln, zaś w Niemczech – 1,5 mln. Liczba HNWI w Polsce jest porównywalna do takich krajów 50-100 mln dol. 117 jak Portugalia (55 tys.), Finlandia (57 tys.) czy Czechy (24 tys.), to jest krajów o dużo powyżej 100 mln dol. 75 mniejszej populacji ogółem. Majątek większości (33,5 tys.) polskich HNWI jest szacowany na 1 do 5 mln dol. Źródło: KPMG w Polsce na podstawie danych Credit Suisse. HNWI (high net worth individuals) - osoby Ponad 2,6 tys. osób cieszy się majątkiem w przedziale 5-10 mln dol., zaś 1,5 tys. – o  płynnych aktywach netto powyżej 1 mln dol. 10-50 mln dol. Majątek o wartości większej niż 50 mln dol. posiada blisko 200 Polaków.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 15 Liczba osób aspirujących (tys.) 2 500,0 2 200,4 2 122,7 2 049,9 1 990,0 2 000,0 1 935,8 1 851,0 1 783,9 1 785,5 1 500,0 1 000,0 500,0 0,0 2008 (s) 2009 2010 (s) 2011 (s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie danych Ministerstwa Finansów; (s) – szacunek, (p) – prognoza. Osoba aspirująca – osoba o miesięcznym dochodzie brutto 3,7 – 7 tys. zł ,1 Roczny dochód do dyspozycji osób aspirujących (tys.) 120,0 112,7 107,0 101,6 100,0 96,8 91,9 85,5 80,1 80,0 77,1 60,0 40,0 20,0 0,0 2008 (s) 2009 2010 (s) 2011 (s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie danych Ministerstwa Finansów; (s) – szacunek, (p) – prognoza. Osoba aspirująca – osoba o miesięcznym dochodzie brutto 3,7 – 7 tys. zł ,1 Potencjalni konsumenci dóbr luksusowych to jednak nie dochód zbliży się do 97 mld zł. Ich liczba i dochody będą rosły tylko HNWI, a nawet nie tylko osoby zamożne i bogate. Obok najprawdopodobniej wolniej niż osób zamożnych i bogatych, nich funkcjonuje w Polsce duża grupa osób aspirujących do jednak i w tej grupie należy spodziewać się wzrostów. zamożności, o ponadprzeciętnych dochodach (miesięcznie W 2015 roku w Polsce może mieszkać nawet 2,2 mln osób 3,7 – 7 tys. zł brutto), które pozwalają na okazjonalne zakupy ,1 aspirujących, zaś ich łączny dochód do dyspozycji sięgnie dóbr luksusowych o mniejszej wartości. Szacujemy, że 113 mld zł. w 2012 roku będzie blisko 2 mln takich osób, zaś ich roczny© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 17 4 Czym jest marka luksusowa? Na potrzeby niniejszego raportu Poprosiliśmy mianowicie o spontaniczne luksusu. Najwyżej ocenionymi cechami przyjęto, że dobrem luksusowym wymienienie cechy charakteryzującej okazały się: wysoka jakość (6,6 pkt), markę luksusową. Zdecydowana prestiż (5,7), tradycja/historia marki (5,5) jest każde dobro opatrzone marką większość badanych wskazała na oraz wartości przez nią reprezentowane uznawaną powszechnie na danym jakość. Innymi często pojawiającymi się (5,4). Jedynie wysoka cena została rynku za luksusową lub takie, które odpowiedziami były cena oraz prestiż. w badaniu wspomaganym oceniona ze względu na swoją specyfikę W dalszej kolejności wskazywano zdecydowanie niżej niż w badaniu (unikalność, wysoką cenę itp.) na wygląd, komfort, uznanie marki, spontanicznym i uzyskała średnią ocenę nabiera luksusowego charakteru. dostępność oraz tradycje. na poziomie 4,8 pkt. Spontaniczne wskazania badanych Oceny osób bogatych w dużej mierze Z powodu znaczących różnic w dużym stopniu pokryły się z wynikami pokrywają się ze średnią oceną w zamożności społeczeństw otrzymanymi w przypadku pytania wszystkich respondentów. Jedyny w poszczególnych krajach postrzeganie wspomaganego, w którym wszyscy wyjątek to fakt, że na trzecim miejscu luksusu i marek luksusowych może respondenci musieli dla każdej pod względem istotności cech być bardzo zróżnicowane. Marka, z zaproponowanych cech marki wybrać charakteryzujących marki luksusowe która na wysoko rozwiniętych rynkach wartość od 1 do 7 definiując tym samym , umieścili na równi tradycję i historię będzie przez większość osób zaliczona istotność danej cechy z punktu widzenia marki oraz rozpoznawalność. do marek masowych, w krajach o niższych dochodach może uchodzić za markę luksusową. Liczne badania przeprowadzone w ostatnich latach w Polsce, m.in. przez ARC Rynek i Opinia, Millward Brown SMG/KRC czy Istotność cech charakteryzujących marki luksusowe KPMG, pokazują, że takie marki jak Nike czy Adidas są nadal przez pewną część polskiego społeczeństwa zaliczane Wysoka jakość 6,6 do marek luksusowych. Z drugiej 6,6 strony można wskazać wiele marek, 5,7 Prestiż 5,9 które ze względu na swój budowany Tradycja/historia marki 5,5 5,7 latami prestiż i międzynarodową 5,4 Wartości reprezentowane przez daną markę 5,6 rozpoznawalność pod każdą szerokością 5,2 geograficzną zostaną zaliczone Rozpoznawalność 5,7 do marek luksusowych, np. Rolls- Brak powszechności/ elitarność 5,1 5,5 Royce, Bentley lub Ferrari w branży Wysoka cena 4,8 5,5 motoryzacyjnej czy Dior, Versace lub 4,8 Sentyment wobec danej marki Prada w branży odzieżowej. 5,2 Opinia bądź korzystanie z danej marki 4,5 przez najbliższe otoczenie/ znajomych/rodzinę 4,8 4.1 Cechy Popularne osoby reprezentujące 4,0 4,6 daną markę/ambasadorzy marki charakterystyczne marek luksusowych Średnia Osoby bogate Ponieważ trudno pytać respondentów wprost o definicję dobra/marki N=499; NB=100. Odpowiedzi udzielono wg skali 1-7 gdzie 7 oznacza ocenę najwyższą , luksusowej, przyjęliśmy inne podejście. Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 18 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Rynek towarów luksusowych w Polsce jest napędzany wzrostem gospodarczym oraz rosnącą liczbą dobrze sytuowanych gospodarstw domowych. Jego perspektywy są bardzo dobre. Stały wzrost realnych dochodów do dyspozycji o 48% w latach 2011-2020 podniesie wydatki konsumentów o blisko 40% w ujęciu realnym, co dobrze rokuje całej branży dóbr luksusowych. Wzrost rynku dóbr luksusowych będzie najbardziej widoczny w największych miastach, takich jak Warszawa i Kraków. Fflur Roberts, Global Head of Luxury Goods Research, Euromonitor International 4.2 Minimalna cena Kwota, od której zaczynają się zegarki luksusowe, wynosi w opinii naszych koszt luksusowego garnituru męskiego to ok. 4,5 tys. zł, a butów – ok. 1,4 tys. zł. dobra luksusowego respondentów trochę ponad 9 tys. zł Odpowiedzi respondentów pozwoliły (zegarki męskie) oraz nieco ponad również ustalić, iż luksusowy apartament Dobra luksusowe można definiować 7 tys. zł (damskie). Inne luksusowe w dużym mieście powinien kosztować nie tylko przez pryzmat ich cech, ale towary dla kobiet to naszyjnik w cenie blisko 11 tys. zł za metr kwadratowy, też ceny, która ma charakter wymierny minimalnej 8,8 tys. zł oraz torebka a luksusowe wczasy to wydatek i pozwala na precyzyjne określenie, od kosztująca ok. 1,9 tys. zł. Minimalny minimum 6 tys. zł od osoby. jakiego poziomu mamy do czynienia z dobrem luksusowym. Na potrzeby badania wybraliśmy 12 produktów i usług i poprosiliśmy respondentów o wskazanie ceny, powyżej której Średni próg minimalnej ceny dobra luksusowego dla wybranych kategorii produkt/usługa staje się w ich opinii luksusem. Osoba chcąca wejść w posiadanie Samochód 178 276 zł luksusowego samochodu powinna dysponować kwotą około 180 tys. zł. Obraz 49 409 zł Odpowiada to mniej więcej cenie 1 m2 wykończonego apartametnu 10 730 zł bazowego modelu BMW serii 5 czy w dużym mieście w Polsce Mercedesowi Klasy E. Należy podkreślić Zegarek męski 9 204 zł różnice w odpowiedziach osób zamożnych i bogatych. Naszyjnik 8 833 zł Dla osób z pierwszej grupy samochodem luksusowym jest już ten Zegarek damski 7 168 zł kupiony za ok. 160 tys. zł, podczas gdy Wycieczka zagraniczna dla 1 osoby dorosłej 6 078 zł osoba bogata uważa, że minimalny próg zaczyna się od około 210 tys. zł. Różnica Garnitur męski 4 486 zł to zatem całe 50 tys. zł. Torebka damska 1 918 zł W przypadku obrazu cena nie powinna wynosić mniej niż 49 tys. zł. Co ciekawe Buty damskie 1 533 zł – najwyżej stawiają tu poprzeczkę osoby z grupy aspirujących, które dysponują Buty męskie 1 423 zł najniższymi dochodami spośród Koniak 925 zł wszystkich respondentów. W ich opinii cena obrazu, który można uznać za luksus, to blisko 79 tys. zł. Osoby bogate uznały, że próg cenowy zaczyna się od N= 479-493 63 tys. zł, a osoby zamożne – od 35 tys. zł. Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 19 Największe różnice występują między Próg minimalnej ceny dobra luksusowego dla wybranych kategorii kwotami wytypowanymi przez bogatych Aspirujący Zamożni Bogaci Rozbieżności a resztą próby. Zdaniem osób bogatych, w %* przykładowo, „mężczyzna, którego stać na luksus”, powinien nosić garnitur za Samochód 195 376 zł 161 341 zł 211 650 zł 31,2% minimum 6,4 tys. zł, buty za ok. Obraz 78 992 zł 35 295 zł 62 637 zł 123,8% 2,1 tys. zł, i zegarek za 13,2 tys. zł oraz 1 m wykończonego 2 10 953 zł 9 369 zł 14 922 zł 59,3% jeździć autem za minimum 212 tys. zł. apartamentu w dużym Tym samym wspomniany mężczyzna mieście w Polsce ma na sobie/ze sobą dobra za ponad 230 tys. zł. Ten sam zestaw w opinii Zegarek męski 6 594 zł 8 702 zł 13 200 zł 100,2% osoby zamożnej można nabyć taniej, Naszyjnik 9 561 zł 7 287 zł 12 682 zł 74,0% bo już za 175 tys. zł, a w opinii osoby Zegarek damski 6 177 zł 5 691 zł 12 460 zł 118,9% z grupy aspirującej za niewiele ponad 200 tys. zł. Wycieczka zagraniczna dla 6 506 zł 5 054 zł 8 695 zł 72,0% 1 osoby dorosłej Aspirujący wyceniają dobra luksusowe wyżej niż osoby zamożne. Można to Garnitur męski 4 440 zł 3 868 zł 6 351 zł 64,2% wytłumaczyć tym, że osoby te nie Torebka damska 1 638 zł 1 556 zł 3 257 zł 109,3% dysponują na tyle wysokimi dochodami, Buty damskie 1 361 zł 1 297 zł 2 396 zł 84,7% aby było je stać na zakup większości dóbr, na temat których się wypowiadają. Buty męskie 1 305 zł 1 238 zł 2 096 zł 69,3% Można więc założyć, że bazują bardziej Koniak 797 zł 695 zł 1 747 zł 151,4% na swoich wyobrażeniach o tym, czym są dobra luksusowe i od jakiego progu cenowego się zaczynają, *różnica pomiędzy skrajnymi odpowiedziami w % niż – jak to ma miejsce w przypadku NA=93-97; NZ=291-297; NB=90-100 dwóch pozostałych grup – które Źródło: KPMG w Polsce w większym stopniu bazują na własnych doświadczeniach życiowych. Marki luksusowe utożsamiane są z doskonałą jakością i wieloletnią tradycją. Dlatego rynek dóbr luksusowych rozwija się stabilnie, odpowiadając na potrzeby rodzącej się w Polsce klasy średniej. Polacy są dość konserwatywnym narodem i nie poddają się chwilowym modom, dlatego nie należy spodziewać się tutaj spektakularnych zmian ani wielu nowych zagranicznych graczy, szczególnie w sytuacji kiedy gospodarka wydaje się nieco zwalniać tempo. Ciekawe, czy po zachłyśnięciu się zagranicznym luksusem Polacy zdecydują się spojrzeć przychylnym okiem na polskich producentów dóbr luksusowych. Mamy przecież znane polskie marki biżuteryjne, odzieżowe czy galanterii skórzanej, a niedawno pojawiła się nawet marka zegarków nawiązująca do przedwojennej tradycji. Czy Polacy pozbędą się kompleksów i będą dumni z kupowania polskich towarów luksusowych stymulując wzrost gospodarczy i torując drogę dla kolejnych prestiżowych marek, których wartość będzie rosnąć? Czas pokaże, ale jest to droga, którą warto podążać. Tomasz Wiśniewski, Partner KPMG, Doradztwo Finansowe© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 20 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 4.3 Motywy zakupu powód nabywania dóbr luksusowych wskazuje ich wysoką jakość. Blisko 30% Tradycja marki oraz wzorowanie się na osobach korzystających z marki dóbr luksusowych badanych przy zakupie kieruje się m.in. okazały się znacznie mniej popularnymi opinią o marce, w tym rekomendacjami motywami zakupu. Opinie osób Znając już główne cechy marek innych. Co czwarty badany zaznaczył, bogatych w niewielkim stopniu różniły luksusowych wymieniane przez iż jednym z powodów nabywania marek się od opinii pozostałych respondentów. respondentów, spytaliśmy, czy są luksusowych są reprezentowane przez Można przyjąć, że to, co wyróżnia marki one również powodem ich zakupu. nie wartości. luksusowe, jest również powodem ich Większość badanych (87%) jako główny zakupu. Przyczyny zakupu dóbr luksusowych Wysoka jakość 87% 85% Opinie o marce/rekomendacje 30% 26% Reprezentowane przez daną markę wartości 24% 25% Tradycja/historia marki 13% 12% 4% Osoby korzystające z tej marki 7% Inne powody 3% 3% Średnia Osoby bogate N=394; NB=73. Podano tylko odpowiedzi osób, które zadeklarowały nabywanie dóbr luksusowych Źródło: KPMG w Polsce Wydatki Polaków na dobra luksusowe Analiza dochodu do dyspozycji osób zamożnych Odniesienie tych danych do dochodu do dyspozycji i bogatych, jak również osób aspirujących, połączona wskazuje, że całkowita deklarowana wartość wydatków z wynikami wieloletnich badań konsumenckich Polaków na dobra luksusowe w 2012 roku mogła sięgnąć prowadzonych na tych grupach przez KPMG w Polsce, 36,8 mld zł, o 4,7 mld zł więcej niż w 2011 roku. Większość pozwala na oszacowanie wielkości wydatków na zakup (24,2 mld zł), stanowią wydatki osób zamożnych dóbr i usług luksusowych. Badania konsumenckie KPMG i bogatych, zaś 12,6 mld zł – wydatki osób aspirujących. w Polsce wskazują, że w 2012 roku zamożni i bogaci Wiele wskazuje na to, że kolejne lata przyniosą dalszy Polacy wydali (zgodnie z deklaracjami) na dobra luksusowe wzrost wydatków – aż do poziomu 46,4 mld zł około 18,5% swoich dochodów do dyspozycji, podczas w 2015 roku. gdy aspirujący – 13%.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 21 Deklarowane roczne wydatki na dobra luksusowe (w mld zł) 50,0 46,4 45,0 42,5 39,1 40,0 36,8 35,0 32,1 28,1 30,0 25,0 23,0 21,1 20,0 15,0 10,0 5,0 0,0 2008 (s) 2009 (s) 2010 (s) 2011(s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce na podstawie badań własnych i danych Ministerstwa Finansów; (s) – szacunek, (p) – prognoza Podane powyżej wyniki obliczeń należy rozumieć Jak wynika z danych firmy Euromonitor, polski rynek nie tyle jako realne wydatki na rynku dóbr i usług konsumpcyjnych dóbr luksusowych w 2012 roku wart luksusowych, ale jako deklarowane wydatki konsumentów będzie około 3,2 mld zł, tj. około 790 mln euro. Wartość o ponadprzeciętnych dochodach na dobra i usługi, które ta plasuje Polskę na 26 miejscu wśród 32 analizowanych w ich mniemaniu są dobrami luksusowymi. Suma ta przez Euromonitor krajów. Dane te obejmują przede obejmuje więc także te zakupy, które według światowych wszystkim odzież, akcesoria, biżuterię, zegarki, kosmetyki, standardów zaliczają się do kategorii premium lub mają alkohole i inne używki. Obrazują więc tylko fragment wręcz charakter masowy, ale przez konsumentów w Polsce rynku produktów i usług luksusowych. Po ich uzupełnieniu zostały uznane za luksus. Z wypowiedzi respondentów o rynek luksusowych samochodów i innych środków wynika jednoznacznie, że np. za luksus uważany jest zakup transportu, nieruchomości, artykułów spożywczych, jakiejkolwiek nieruchomości ponad tą wykorzystywaną jako podróży oraz innych usług związanych z rekreacją i rozrywką miejsce zamieszkania lub nieruchomości o podwyższonym szacujemy, że w 2012 roku realne wydatki Polaków na standardzie. Podobnie często za luksus uznajemy zakup luksus mogą sięgnąć 10,2 mld zł. To o 70% więcej niż auta dobrej marki, ale używanego. Trudno jednak mówić w 2008 roku. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że w tych przypadkach o realnych zakupach na rynku dóbr wydatki Polaków na dobra i usługi luksusowe będą rosły luksusowych. Co więcej, deklarowane wydatki na dobra i w 2015 roku wyniosą 12,9 mld zł. luksusowe w części zostały poniesione poza Polską. Analiza dostępnych danych dla poszczególnych segmentów rynku dóbr luksusowych w Polsce wskazuje, że rzeczywiste wydatki na produkty i usługi luksusowe w naszym kraju są znacznie niższe niż wynika to z deklaracji.©© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 22 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Rzeczywiste wydatki na rynku dóbr luksusowych (w mld zł) 14,0 12,9 11,8 12,0 10,9 10,2 10,0 8,9 7,8 8,0 6,5 6,0 6,0 4,0 2,0 0,0 2008 (s) 2009 (s) 2010 (s) 2011 (s) 2012 (s) 2013 (p) 2014 (p) 2015 (p) Źródło: obliczenia, szacunki i prognozy KPMG w Polsce; (s) – szacunek, (p) – prognoza Polska na tle światowego wykorzystywanych w nim danych, które są zamieszczane w sprawozdaniach finansowych poszczególnych firm. rynku dóbr luksusowych Ograniczeniem tego podejścia jest to, że nie wszystkie kluczowe międzynarodowe firmy z rynku dóbr luksusowych Analizą światowego rynku dóbr luksusowych zajmuje są firmami notowanymi na giełdzie, skutkiem czego nie się wiele międzynarodowych korporacji, między innymi: mają one tak daleko idących obowiązków informacyjnych Bain&Company, Capgemini i Merrill Lynch oraz Euromonitor. odnośnie do wartości sprzedaży. Analizując dane pochodzące W badaniach tego rynku dominują dwa podejścia: z badań podażowych, ponadto warto mieć na uwadze, że nie obejmują one wartości wszystkich istotnych towarów 1.  odejście popytowe, polegające na analizie wydatków p lub usług o charakterze luksusowym. Ich wspólną cechą jest konsumentów na dobra luksusowe, skupianie się na wąsko rozumianym rynku konsumpcyjnych 2.  odejście podażowe, przy którym stosuje się kryterium p dóbr luksusowych, obejmujących przede wszystkim ubrania, wartości sprzedaży detalicznej dóbr luksusowych przez akcesoria, kosmetyki, biżuterię i zegarki. Często pomijany jest głównych graczy na światowym rynku dóbr luksusowych. np. rynek luksusowych samochodów, jachtów, samolotów, nieruchomości czy podróży. A są to przecież segmenty Drugie podejście praktykowane jest zdecydowanie globalnego rynku, w których ponoszone są wydatki rzędu częściej przez organizacje prowadzące badania. Wynika setek miliardów euro rocznie. to w głównej mierze ze stosunkowo łatwego dostępu do© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 23 Wartość światowego rynku dóbr luksusowych (w mld euro) 250 200 200 191 170 173 167 159 153 147 150 100 50 0 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011(s) 2012 (s) Źródło: opracowanie własne KPMG w Polsce na podstawie danych Bain&Company; (s) – szacunek Według badań przeanalizowanych na potrzeby niniejszego Prognozy dotyczące rozwoju rynku dóbr luksusowych na świecie raportu wartość światowego rynku dóbr luksusowych są zdecydowanie optymistyczne. Według takich instytucji jak w roku 2012, rozumiana jako suma sprzedaży głównych Deutsche Bank, HSBC czy J.P. Morgan do 2013 roku można graczy, wyniesie od 200 (Bain&Company) do 226 mld spodziewać się wzrostu popytu na dobra luksusowe o około 7%. euro (Euromonitor). Różnica pomiędzy podanymi wyżej Motorem wzrostu będą przede wszystkim konsumenci z krajów wielkościami wynika przede wszystkim z zastosowanej azjatyckich, które stają się niezwykle istotnymi rynkami dla metodologii. rozwoju światowego rynku dóbr luksusowych. Wartość światowego rynku dóbr luksusowych (w mld euro, 2011, szacunek) 5% Europa 19% 36% Ameryka Północna i Południowa Japonia 10% Kraje Azji i Pacyfiku Reszta świata 30% Źródło: opracowanie własne KPMG w Polsce na podstawie danych Bain&Company Zgodnie z metodologią przyjętą przez Bain&Company szacujemy, że polski rynek dóbr konsumpcyjnych stanowi obecnie około 0,5% wartości rynku światowego.©© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 25 5 Zakupy dóbr luksusowych W związku z rosnącymi Deklaracje respondentów odnośnie nabywania dóbr luksusowych wynagrodzeniami oraz zwiększającą się liczbą potencjalnych konsumentów dóbr luksusowych z roku na rok obserwuje się 21% systematyczny wzrost wydatków na tego typu dobra. W tegorocznej edycji raportu postanowiliśmy sprawdzić, jakie produkty z górnej półki są kupowane przez naszych respondentów i jaką część swoich 79% dochodów przeznaczają oni na ten cel. 5.1 Wydatki na Tak, kupuję Nie, nie kupuję dobra luksusowe N=499 Źródło: KPMG w Polsce Aż czterech na pięciu ankietowanych deklaruje, że kupuje dobra luksusowe. Wśród nich, zarówno kobiety jak i mężczyźni nabywają produkty Struktura respondentów pod względem części dochodu przeznaczanej luksusowe tak samo często. na zakup dóbr luksusowych Najwięcej, bo aż jeden na czterech respondentów twierdzi, że wydaje 2% 6% na dobra luksusowe mniej niż 5% 7% 25% swoich dochodów. Z kolei zaledwie 6% 2% badanych wydaje na nie ponad połowę swoich dochodów. 9% Kolejną kwestią poruszoną przez nas w badaniu była planowana zmiana 5% 10% wydatków na dobra luksusowe w ciągu najbliższego roku. Przedstawiciele 14% wszystkich badanych grup 13% odpowiedzieli na to pytanie podobnie. 7% Według prawie połowy respondentów ich wydatki na zakupy dóbr luksusowych nie ulegną zmianie. Zwiększyć lub znacznie zwiększyć swoje wydatki Poniżej 5% 5 - 9% 10 - 14% 15 - 19% zamierzają przede wszystkim osoby 20 - 24% 25 - 29% 30 - 34% 35 - 39% aspirujące i zamożne. Łącznie wzrost 40 - 44% 45 - 49% 50% i więcej wydatków planuje 28% badanych, czyli dwukrotnie więcej niż osób planujących N=496 ich obniżenie (14%). Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 26 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 5.2 Najczęściej Deklaracje zmiany wydatków na dobra luksusowe w ciągu najbliższego roku nabywane dobra luksusowe 4% 10% 2% Najczęściej nabywanymi dobrami luksusowymi przez ankietowanych 24% 12% w ostatnim roku były perfumy, których zakup deklaruje aż 58% badanych, a w dalszej kolejności odzież (43%) oraz obuwie (42%). Czwarte miejsce na liście najczęściej kupowanych produktów luksusowych zajął alkohol (39%). Najdroższe dobra luksusowe, 48% takie jak domy czy apartamenty, w ostatnim roku nabyło około 9% ankietowanych. Na zakup samochodu luksusowego zdecydowało się około 23% respondentów, a luksusowe jachty Trudno powiedzieć Zdecydowanie spadną czy samoloty nabyło 2% badanych. Raczej spadną Nie zmienią się Osoby bogate w ostatnim roku Raczej wzrosną Zdecydowanie wzrosną najczęściej kupowały obuwie oraz odzież i perfumy (po około 60%). Osoby N=497 zarabiające powyżej 20 tys. zł brutto Źródło: KPMG w Polsce prawie dwukrotnie częściej niż wynosi średnia dla badanych respondentów nabywały też wycieczki zagraniczne (41%), dzieła sztuki (7%) oraz jachty, helikoptery i samoloty (3%).© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 27 Dobra luksusowe nabywane w ciągu ostatniego roku 58% Perfumy 59% 43% Odzież 59% 42% Obuwie 63% 39% Alkohol 27% 30% Elementy do wykończenia domu/mieszkania (np. meble) 40% 26% Biżuteria 43% 25% Zegarek 37% 23% Samochód 34% Torebka, pasek, krawat 23% lub inne akcesoria 36% 22% Wycieczka zagraniczna 41% Dom/apartament/inna 9% nieruchomość 10% 3% Dzieło sztuki 7% 2% Jacht/helikopter/samolot 3% Średnia Osoby bogate N=395; NB=73. Pokazano tylko odpowiedzi osób deklarujących zakupy dóbr luksusowych Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 28 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Rynek alkoholi w sprzedaży wysokiej jakości wina (nierzadko w cenach w pełni dostępnych Jeszcze większy wzrost importu widoczny jest w przypadku whisky, premium dla przeciętnego konsumenta) oraz który to trunek w ostatnich latach restauracje i winiarnie, odbywają się podbił polski rynek dzięki szeroko Polacy coraz chętniej sięgają po imprezy i kursy enologiczne, wydawane zakrojonym akcjom promocyjnym napoje alkoholowe premium, które są książki i czasopisma poświęcone największych dystrybutorów. W ciągu w ostatnich dekadach nie cieszyły się temu trunkowi, wreszcie – coraz więcej pięciu lat (2007-2011) wielkość importu u nas popularnością, w tym samym jest polskich winiarzy, i to pomimo whisky wzrosła ponad dwukrotnie, czasie na Zachodzie są nie tylko cenione, niesprzyjających uregulowań prawnych. z 6 do 14,3 mln l. Choć w większości ale stanowią przedmiot znawstwa Choć w statystyce nie sposób uchwycić są to trunki popularnych marek, takich i kolekcjonerstwa. Podczas gdy udziału win najwyższej jakości jak Ballantine’s czy Johnnie Walker, tradycyjne dla Polski segmenty rynku w wolumenie konsumpcji, rosnące równolegle rośnie zainteresowanie napojów alkoholowych przeżywają zainteresowanie winem jako takim także bardziej ekskluzywnymi regres (wódka) lub stagnację (piwo), w Polsce jest doskonale widoczne. produktami tej kategorii. Również wino i whisky stają się coraz bardziej Od wielu lat, z wyjątkiem 2009 roku, import brandy/koniaku zwiększył się popularne. import win do Polski systematycznie w tym samym czasie o ponad 80%. rośnie i osiągnął w 2011 roku rekordową Najwyższej jakości wino było wielkość 107 mln l. ,2 historycznie w Polsce bardzo cenione i chętnie konsumowane. Powojenna Import wybranych napojów alkoholowych do Polski (mln l) rzeczywistość, odcinając Polskę od importu z większości regionów 2007 2008 2009 2010 2011 winiarskich, zniszczyła jednak polską Wino i wermut 84,5 99,8 95,7 103,5 107,2 kulturę wina niemal doszczętnie. Brandy/koniak 2,9 7,5 4,1 4,7 5,3 Ostatnia dekada przyniosła jednak pod tym względem znaczną poprawę. Whisky 6,0 8,7 8,5 10,7 14,3 Konsumpcja dobrego wina staje się Rum 0,7 0,9 0,9 1,0 1,2 coraz ważniejszym elementem stylu Gin 0,7 0,7 0,5 0,4 0,5 życia klasy średniej i osób zamożnych. Powstały prężnie rozwijające się sieci sklepów wyspecjalizowanych Źródło: opracowanie i obliczenia KPMG w Polsce na podstawie danych Eurostat Alkohole premium/luksusowe, choć stanowią jeszcze ta dynamicznie rośnie w ostatnich latach zwłaszcza wśród niewielką część rynku wszystkich alkoholi, są bardzo osób zamieszkujących duże miasta. Wśród podstawowych perspektywicznym segmentem z punktu widzenia wzrostu okazji w tej kategorii można wymienić imprezy oraz spotkania w kolejnych latach. Polski konsument się zmienia, część ze znajomymi, a także potrzebę zakupu na prezent. Kategoria społeczeństwa się bogaci i zmienia swoje upodobania, wielu ta jest postrzegana jako jedna z najbardziej prestiżowych Polaków podróżuje i chętnie próbuje nowe marki alkoholi i zarazem statusowych kategorii alkoholowych. - po czym znajdują je również w Polsce. W efekcie polski konsument jest coraz bardziej otwarty na nowe kategorie alkoholi, głównie importowane i postrzegane jako premium. Krzysztof Michalski, Dyrektor Zarządzający Diageo Polska Zmiany upodobań konsumentów potwierdzają dynamiki Diageo – międzynarodowy producent i dystrybutor znanych marek rozwoju poszczególnych kategorii alkoholi. Kategorią, której alkoholowych z kategorii alkoholi mocnych, win i piw m.in.: Johnnie Walker, Guinness, Smirnoff, J&B, Baileys, Cuervo, Tanqueray, Captain Morgan, rola najbardziej rośnie jest whisky. Crown Royal, wina Beaulieu Vineyard i Sterling Vineyards Obecnie penetracja whisky jest na poziomie około 15%. Oznacza to, że mniej niż 2 konsumentów na 10 sięgających po alkohol piło whisky w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Wartość© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 29 Najlepiej wzrost popytu na alkohole premium widać na Konsumentami omawianych produktów są grupy zamożnych przykładzie whisky, której sprzedaż w ciągu następnych i dojrzałych 50-latków, jak i młodszych osób poniżej 40 roku pięciu lat powinna zwiększyć się – jak oceniają eksperci życia. Na pewno są to ludzie, którzy osiągnęli sukces zawodowy, – o ponad 100 proc. Największym zainteresowaniem cieszy którzy doceniają jakość i wyjątkowość. Ludzie kreatywni, się typ single malt, czyli whisky pochodząca z jednej destylarni niepowtarzalni, poszukujący w życiu nie tylko wyrafinowania, ale i wytwarzana w całości z jednego rodzaju słodu, zazwyczaj też radości i spontaniczności. jęczmiennego. Doskonałym przykładem jest dynamicznie Coraz częściej polski konsument wybiera jakość, nie ilość, rozwijająca się marka Glenmorangie - uznawana przez Szkotów stąd koniunktura dla produktów luksusowych, jakościowych. za ich ulubioną whisky typu single malt, jedna z najbardziej Doceniamy marki, historię, prestiż jakie niosą i gwarancję jakości. złożonych, a zarazem kompletnych whisky na świecie. Jest to oczywiste, ale jesteśmy też coraz bardziej otwarci Równie dużym popytem co whisky cieszą się szampany. na świat, obserwujemy trendy, coraz częściej podróżujemy. Szampan sprawia, że każdy dzień wydaje się być niedzielą - Odwiedzając najdalsze zakątki świata uczymy się i podpatrujemy mawiała Marlena Dietrich. Dziś, niezależnie od tego, czy jest nowe zwyczaje – również te związane z jakościową zabawą to niedziela, czy dzień powszedni, co sekundę ktoś na świecie i stylem życia. Nadchodzi moment, kiedy dla polskiego otwiera butelkę pochodzącą z piwnic największego producenta konsumenta dóbr luksusowych właśnie styl życia, sposób - domu Moët & Chandon. Od dwóch i pół wieku najwspanialsze spędzania wolnego czasu będzie obszarem, w który będzie przyjęcia i wydarzenia świata nie mogły odbyć się bez jego chciał inwestować. obecności. Dziś Moët & Chandon to ulubiony szampan wyższych W związku z tymi trendami zakładamy, że liczba osób sfer i gwiazd, ale kieliszkiem sięgających po luksusowe alkohole będzie rosła. Wyjątkowy Moët & Chandon celebrujemy nie tylko wielkie gale czy popyt będzie szczególnie widoczny w przypadku droższych podniosłe wydarzenia w naszym życiu. W Polsce zmienia się wariantów luksusowych trunków – koniaków czy rocznikowych sposób konsumpcji i postrzegania tego wyjątkowego trunku. szampanów. Ogromne zainteresowanie na rynku wzbudziła Okazji do świętowania przybywa – po lampkę szampana coraz limitowana edycja Hennessy X.O, w unikatowym futerale częściej sięgamy chcąc uczcić codzienne przyjemności: udane zaprojektowanym i wykonanym przez wybitnego artystę Arika zakupy, spotkanie z przyjaciółką czy śniadanie z ukochaną osobą. Levy. Cena Hennessy X.O Mathusalem by Arik Levy jest godna Odpowiedzią na ten ogólnoświatowy trend jest powstanie prawdziwego dzieła sztuki i wynosi 75 000 zł. To właśnie po takie barów szampańskich, w tym roku otworzyły się po raz pierwszy trunki coraz częściej sięgają inwestorzy, traktując zakup jako w Polsce, w Warszawie dwa takie miejsca: La Champagnerie inwestycję. w Galerii Mokotów i Flaming Champagne Bar. Wzorem podobnych miejsc na świecie (np. KaDeWe w Berlinie), również Głównym czynnikiem utrudniającym rozwój rynku, jest brak w Warszawie lampką Dom Perignon, Veuve Clicquot czy odpowiedniej wiedzy konsumentów. W tym kontekście, bardzo Moët & Chandon można uczcić każdą, nie tylko tę najważniejszą, potrzebna jest odpowiednia edukacja. Ludzie muszą wiedzieć, co chwilę. Możliwość zakupu tego luksusowego trunku w ofercie konkretna nazwa czy typ danego alkoholu oznacza, dlaczego jest „na kieliszki” sprawia, że staje się on dostępny dla szerszego on wyjątkowy, jaka jest jego historia, jak się go pije i serwuje. Nie grona odbiorców i cieszy się coraz większym zainteresowaniem. każdy ma świadomość, że Hennessy X.O składa się z około 100 destylatów, o wieku dojrzewania 30 lat i jest idealny do spożycia Ważną kategorią w Polsce jest również koniak, który zyskuje w formie czystej, ale też z lodem, a termin „szampan” od nabywców także wśród młodszych konsumentów po 1911 roku jest zastrzeżony wyłącznie dla win tworzonych 35 roku życia, którzy konsumują go w sposób tradycyjny, ale na ściśle określonym terytorium geograficznym. Kiedy już również na lodzie, jak i w koktajlach. Takie trunki jak np. koniak konsumenci taką wiedzę posiądą, chętniej sięgną po taki alkohol, Hennessy niosą za sobą pewne wartości przekazywane bo być może dziś nie zdają sobie sprawy z jego wartości, albo od pokoleń takie jak: elegancja, styl, tradycja, jakość życia, po prostu obawiają się, że podadzą go w niewłaściwy sposób. które młodsze pokolenie chce kultywować, do których Nasza rola to wyedukowanie ludzi w tym zakresie. w dzisiejszych czasach się wraca. Nie można też nie wspomnieć o kategorii wódek luksusowych, która w Polsce dopiero się tworzy. Polacy, Aleksandra Klaman, Country Manager, którzy statystycznie konsumują dużo wódki, dopiero Moët Hennessy Polska zaczynają dostrzegać, że wódka to nasz produkt narodowy, Moët Hennessy Polska – firma mająca w swojej ofercie ekskluzywne z którego możemy być dumni, że może być bardzo jakościowa. szampany marki Moët oraz koniaki Hennessy Polska wódka Belvedere Vodka to przecież światowa ikona luksusu, obecna w najlepszych klubach na świecie.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 30 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 5.3 Miejsce zakupu jest szersza oferta niż w sklepach w Polsce. Za tą opcją opowiedziało że w sklepach zagranicznych jest większy wybór towarów, natomiast dóbr luksusowych się blisko badanych. Ponad połowa w mniejszym stopniu kierują się niższą respondentów (53%) uważa również, ceną. Jedynie mniej niż uważa, że za Luksus wymaga odpowiedniej oprawy. że sklepy zagraniczne oferują wyższą granicą można kupić dobra luksusowe Samochodów takich marek jak Ferrari jakość produktów i usług, a 46% taniej niż w Polsce. czy Rolls-Royce nie kupuje się na twierdzi, iż dobra luksusowe są w nich Na zakupy zagraniczne Polacy szybko. Liczy się nie tylko produkt, tańsze. Aż ¼ badanych jest zdania, najczęściej jeżdżą do Niemiec i Anglii. ale też opakowanie i cała oprawa że w innych krajach istnieje wyższy Innymi chętnie odwiedzanymi w tym towarzysząca procesowi zakupu, dla standard obsługi klienta niż w Polsce. celu krajami są Francja, Włochy, USA wielu osób równie ważna, a może nawet Osoby bogate w większym stopniu i Hiszpania. ważniejsza od samego produktu. Z tego od pozostałych badanych uważają, powodu respondenci zostali poproszeni o wskazanie miejsc zakupów dóbr Miejsce zakupu dóbr luksusowych luksusowych, typu sklepów, w jakich najchętniej dokonują zakupów, oraz o podzielenie się opinią o ich zdaniem najbardziej reprezentacyjnych ulicach 83% handlowych w Polsce.Chociaż ponad W Polsce 80% 89% 80% badanych dokonuje zakupu dóbr 82% luksusowych w Polsce, to bardzo duża grupa naszych rodaków wyjeżdża 36% Za granicą 43% w tym celu za granicę (blisko 40%) 30% lub korzysta z Internetu (37%). Sklepy 39% zagraniczne cieszą się największą 42% popularnością wśród osób zamożnych 40% Przez (43%), a najmniejszą wśród bogatych Internet 23% (30%). Natomiast Internet najczęściej 37% wybierają aspirujący (42%), a najrzadziej Aspirujący Zamożni Bogaci Średnia osoby bogate (23%). Z przedstawionych wyników wyłania się obraz osób o najwyższych dochodach, N=395; NA=81, NZ=241, NB=73 które są najbardziej konserwatywne Źródło: KPMG w Polsce w swoich zachowaniach zakupowych. Niechętnie wybierają Internet, któremu nie towarzyszy żadna wyjątkowa oprawa Przyczyny zakupów zagranicznych podczas dokonywania zakupów, ale co jeszcze ciekawsze – rzadziej niż osoby Większy 66% wybór/szersza oferta 73% o niższych dochodach decydują się one na zakupy dóbr luksusowych za granicą. Wyższa jakość 53% 55% Osoby, które zadeklarowały zakupy Niższa cena 46% przez Internet, kierują się, co nie 32% powinno być zaskoczeniem, niższą ceną Wyższy standard 25% obsługi klienta 32% (70%). Duża grupa (63%) uważa też, że w sklepach internetowych jest większy Przyzwyczajenia 7% wybór niż w sklepach tradycyjnych. Prestiż 6% Wśród innych powodów robienia 9% zakupów przez Internet pojawiły się 7% Inne powody również wygoda i zaoszczędzony czas 14% z racji braku konieczności wychodzenia Średnia Osoby bogate z domu. W przypadku zakupów zagranicznych najpopularniejszym motywem N=154; NB=22. Pokazano odpowiedzi osób deklarujących kupowanie dóbr luksusowych za granicą Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 31 Jesteśmy przekonani, że rynek kosmetyków Wzrost rynku, choć znacznie spowolnił w 2012 roku luksusowych w Polsce ma wciąż bardzo duży w stosunku do roku poprzedniego, wynika głównie potencjał wzrostu. W Europie Zachodniej kosmetyki z numerycznego rozwoju sieci, zwłaszcza drogeryjnych, które luksusowe stanowią nawet 30% całego rynku w tym segmencie oferują wyłącznie zapachy. Natomiast kosmetycznego, podczas gdy w Polsce ich udział szacujemy znaczącym czynnikiem wzrostu w segmencie perfumerii, co na około 8-9%. Dane te pozwalają nam optymistycznie patrzeć odróżnia je od rynku drogeryjnego, jest niewątpliwie rosnąca na ten rynek i jego rozwój. świadomość i edukacja klientów, którzy poszukują coraz bardziej zaawansowanych produktów, szczególnie w makijażu Obecnie w Polsce obserwujemy stały i dynamiczny wzrost i pielęgnacji, najwyższej jakości obsługi klienta oraz przede rynku produktów selektywnych o około 10-11% rocznie (sieci wszystkim profesjonalnego doradztwa. perfumeryjne oraz drogeryjne), a najbardziej dynamicznie rosnącą kategorią są kosmetyki pielęgnacyjne, w tym Małgorzata Dzięcielewska, Dyrektor ds. Marketingu, kategoria pielęgnacji męskiej, która notuje najwyższy wzrost. Sephora Polska Nasi klienci kupują już nie tylko wodę po goleniu, lecz także Sephora – sieć perfumerii działająca na całym świecie oferująca szeroki perfumy, peelingi oraz liczne kremy stworzone specjalnie asortyment kosmetyków selektywnych z myślą o skórze mężczyzn.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 32 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 5.4 Preferowany typ Typy sklepów, w których najczęściej dokonuje się zakupu dóbr luksusowych sklepu Wyspecjalizowane 55% Największy odsetek badanych (blisko monobrandowe salony 71% 55%) kupuje dobra luksusowe w wyspecjalizowanych salonach Domy handlowe 39% monobrandowych. Są one poświęcone 56% konkretnej marce i zapewniają nabywcy duży wybór produktów tej marki oraz 37% profesjonalną obsługę. W drugiej Multibrandowe serwisy internetowe 49% kolejności respondenci kierują się do domów handlowych (39%), w których pod jednym dachem mają większy wybór 29% Multibrandowe butiki produktów różnych marek. Równie 41% popularnym miejscem zakupów dóbr luksusowych (37%) są multibrandowe Monobrandowe sklepy 23% internetowe 15% serwisy internetowe, takie jak np. yoox.com, gdzie w jednym miejscu można znaleźć produkty – głównie Średnia Osoby bogate odzież, obuwie i dodatki – kilkuset marek premium i luksusowych. Około 30% respondentów dokonuje wreszcie N=395; NB=73. Pokazano odpowiedzi osób, które deklarują nabywanie dóbr luksusowych zakupów w multibrandowych butikach. Źródło: KPMG w Polsce Mniejszą popularnością cieszą się natomiast monobrandowe sklepy internetowe. Osoby bogate znacznie częściej od pozostałych respondentów wybierają na miejsce zakupu dóbr luksusowych monobrandowe salony, domy handlowe, multibrandowe serwisy internetowe oraz multibrandowe butiki. Natomiast rzadziej decydują się na korzystanie z monobrandowych sklepów internetowych. 5.5 Prestiżowe ulice handlowe w Polsce W każdym większym mieście można znaleźć ulice cieszące się szczególnym powodzeniem wśród najemców i kupujących. To właśnie na nich koncentruje się handel, a często również życie towarzyskie miasta. Oczywiście popularna ulica handlowa niekoniecznie musi być optymalną lokalizacją dla sklepów z luksusowymi produktami. Dlatego poprosiliśmy respondentów o wskazanie ulic określanych mianem handlowych, na których dokonują© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 33 zakupów, oraz oceny prestiżu tych ulic – Na pierwszym miejscu naszego popularnych kawiarni i restauracji. Atutem co powinno być ważną wskazówką dla zestawienia uplasowały się tego miejsca jest jego dogodne położenie potencjalnych najemców rozważających ex aequo trzy lokalizacje: Plac Trzech – w centrum Warszawy, ale jednocześnie otwarcie sklepu z luksusowymi Krzyży w Warszawie, ul. Nowy Świat nieco na uboczu, z dala od codziennego produktami. w Warszawie oraz ul. Floriańska zgiełku miasta. w Krakowie. Każda z nich otrzymała Na potrzeby analizy wybraliśmy Nieco więcej wątpliwości nasuwa wybór średnio 5,5 punktu. Wybór Placu 11 ulic handlowych z siedmiu dużych kolejnych dwóch liderów: Nowego Trzech Krzyży wydaje się dość polskich miast. Wybór ulic ma charakter Światu w Warszawie i ul. Floriańskiej oczywisty ze względu na funkcjonujący subiektywny. Kierowaliśmy się opinią w Krakowie. Można odnieść wrażenie, że w powszechnej opinii pogląd, iż jest mieszkańców, kosztami wynajęcia w swoich ocenach respondenci bardziej to serce luksusu na handlowej mapie jednego metra kwadratowego kierowali się „popularnością handlową” Warszawy. To właśnie tam znajdują powierzchni handlowej oraz obecnością tych ulic, a co za tym idzie – wysokimi się ekskluzywne butiki Ermenegildo ekskluzywnych sklepów, butików stawkami czynszu, niż rzeczywistym Zegna, Burberry czy Escady. To tu można itp. Nasz wybór konsultowaliśmy ze prestiżem. Nie kwestionując atrakcyjności znaleźć pierwszy w Polsce salon Rolexa. specjalistami z branży dóbr luksusowych. handlowej obu lokalizacji, pewnym Dodatkowo Plac Trzech Krzyży to miejsce problemem jest sąsiedztwo. Trudno Z analizy celowo wyłączyliśmy centra z aspiracjami do bycia reprezentacyjną sobie bowiem wyobrazić, że właściciel handlowe, w których znajdują się częścią stolicy już od ok. XVIII wieku. luksusowej marki umieści swój butik tuż sklepy oferujące produkty marek To wreszcie miejsce, gdzie znajduje się obok niedrogich restauracji i fast foodów. luksusowych (np. Centrum Handlowe monumentalny gmach Ministerstwa Tymczasem takie miejsca wciąż można na Galeria Mokotów, Centrum Handlowe Gospodarki, hotel Sheraton oraz kilka obu ulicach znaleźć. Klif). Wynikało to z innego charakteru/ sposobu robienia zakupów w galeriach handlowych niż na prestiżowych ulicach. Respondenci biorący udział w badaniu najczęściej odwiedzają w celach zakupowych Nowy Świat w Warszawie Odsetek respondentów robiących zakupy na ulicach handlowych w Polsce (37%). Kolejną najczęściej odwiedzaną aleją handlową okazała się ulica Floriańska w Krakowie, na której Ul. Nowy Świat w Warszawie 37% 44% zdarza się dokonywać zakupu 29% 29% Ul. Floriańska w Krakowie 31% ankietowanych. Na dalszych miejscach znalazły się: ulica Długa w Gdańsku, Ul. Długa w Gdańsku 23% 25% ul. Świdnicka we Wrocławiu, Ul. Świdnicka we Wrocławiu 22% ul. Grodzka w Krakowie oraz ul. Chmielna 17% w Warszawie (niewiele ponad 20% Ul. Grodzka w Krakowie 20% 17% odpowiedzi we wszystkich przypadkach). Ul. Chmielna w Warszawie 20% Popularnymi miejscami wśród osób 24% bogatych są bardziej odległe miejsca ulicy Ul. Mokotowska w Warszawie 19% 32% Mokotowskiej oraz Placu Trzech Krzyży Plac Trzech Krzyży w Warszawie 17% w Warszawie. Może to jednak wynikać 32% z ich mocno elitarnego charakteru. Ul. Półwiejska w Poznaniu 16% 21% Osoby, które zadeklarowały, że Ul. 3 Maja w Katowicach 14% dokonywały zakupów na danej ulicy, 13% Ul. Bracka w Warszawie 9% poprosiliśmy następnie o ocenę jej 14% prestiżu na siedmiostopniowej skali, Na żadnej z powyższych 18% gdzie 7 oznaczało największy prestiż. 14% Ocena, choć subiektywna, pozwoliła nam stworzyć swoistą listę rankingową Średnia Osoby bogate najbardziej prestiżowych ulic w Polsce, które mogą tym samym być odpowiednią lokalizacją dla sklepów i butików N=497; NB=100 z markami luksusowymi. Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 34 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Na kolejnych miejscach znalazły się wszystkim fakt ulokowania na niej równorzędną walkę o miano ulicy ul. Grodzka w Krakowie oraz pierwszego w Polsce dużego domu luksusu z ulicami Warszawy i Krakowa. ul. Mokotowska w Warszawie. Pierwsza towarowego z wyłącznie ekskluzywnymi Atutem Warszawy jest bowiem potencjał uzyskała łączną ocenę 5,3 pkt, natomiast markami vitkAc, w którym pod jednym rynku wynikający z wielkości miasta druga – 5,2 pkt. Wysoka ocena tych dachem można znaleźć marki nie tylko i zamożności mieszkańców. Siłą Krakowa ulic nie budzi wątpliwości. W obu ze świata mody, ale też wyposażenia jest natomiast układ architektoniczny przypadkach usytuowane są one bardzo wnętrz. Dodatkowym atutem ul. Brackiej (życie nocne i handlowe koncentruje się dogodnie. Na obu można znaleźć butiki jest sąsiedztwo Placu Trzech Krzyży, głównie w okolicach rynku) i ogromna i sklepy marek powszechnie uważanych co pozwala potencjalnemu klientowi rzesza turystów, którzy każdego roku za luksusowe. Wydaje się, że obie ulice wydłużyć swoją trasę zakupową po odwiedzają to miasto i zostawiają są mocnymi kandydatami do tego, by być Warszawie. w tutejszych sklepach znaczne kwoty. w przyszłości ulicami luksusu w Krakowie Relatywnie najniższe oceny prestiżu i Warszawie w pełnym tego słowa zanotowaliśmy w przypadku ul. 3 Maja znaczeniu. w Katowicach oraz ul. Półwiejskiej Duży potencjał ma również ul. Bracka w Poznaniu. Wydaje się, że pozostałym w Warszawie. Decyduje o tym przede miastom trudno będzie nawiązać Ocena prestiżu ulic handlowych w Polsce 5,5 Plac Trzech Krzyży w Warszawie 5,9 5,5 Ul. Nowy Świat w Warszawie 5,5 5,5 Ul. Floriańska w Krakowie 5,7 5,3 Ul. Grodzka w Krakowie 5,8 5,2 Ul. Mokotowska w Warszawie 5,7 5,0 Ul. Długa w Gdańsku 5,3 5,0 Ul. Świdnicka we Wrocławiu 5,4 5,0 Ul. Chmielna w Warszawie 5,2 4,7 Ul. Bracka w Warszawie 5,2 4,7 Ul. Półwiejska w Poznaniu 5,6 4,5 Ul. 3 Maja w Katowicach 4,7 Średnia Osoby bogate N=44-183; NB=12-44. Odpowiedzi udzieliły osoby, które kiedykolwiek dokonały zakupu dóbr luksusowych na analizowanych ulicach, wg skali 1-7 gdzie 7 oznacza ocenę najwyższą , Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • ©© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 37 6 Dostępność marek luksusowych w Polsce Dostępność marek luksusowych Stopień dostępności marek luksusowych w Polsce wg respondentów w Polsce zwiększa się. Choć wciąż na polskim rynku brakuje wyrobów 3% 2% kilku wiodących producentów 8% dóbr luksusowych, oferta tych produktów rozszerza się z każdym rokiem. Jeszcze kilka lat temu 31% dostęp do dóbr luksusowych był utrudniony – dziś światowi producenci dostrzegają potencjał polskiego rynku oraz związane 56% z nim możliwości rozwoju. Respondenci biorący udział w naszym badaniu zostali poproszeni o własną, subiektywną ocenę dostępności marek luksusowych w Polsce. Według ponad 50% ankietowanych dostęp do Bardzo niski Niski Średni Wysoki Bardzo wysoki marek luksusowych jest przeciętny. Trzydzieści cztery procent osób twierdzi, N=498 że omawiane produkty dostępne Źródło: KPMG w Polsce są w Polsce w stopniu wysokim lub bardzo wysokim. Analizując odpowiedzi poszczególnych grup, tj.: osób Prognoza zmiany dostępności marek luksusowych w Polsce aspirujących, zamożnych i bogatych, w ciągu najbliższych 2-3 lat najczęściej odpowiedzi o wysokiej i bardzo wysokiej dostępności udzielili bogaci, a więc osoby potencjalnie 12% 4% najlepiej zorientowane w rzeczywistej sytuacji polskiego rynku. Jedynie 10% badanych ocenia dostępność 28% marek luksusowych jako niską lub bardzo niską. Respondenci, zapytani o ocenę perspektyw poprawy dostępności marek luksusowych na polskim rynku, są zdecydowanie optymistami. 56% Aż dwie trzecie badanych twierdzi, że marki luksusowe w Polsce w perspektywie dwóch – trzech lat Raczej zmaleje Nie zmieni się Raczej wzrośnie Zdecydowanie wzrośnie będą coraz bardziej dostępne. Zdaniem 28% badanych sytuacja się nie zmieni, a jedynie 4% uważa, że marki N=497 luksusowe w Polsce będą dostępne Źródło: KPMG w Polsce w mniejszym stopniu niż dotychczas.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 38 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Dostępność marek Obecność marek luksusowych w Polsce luksusowych w Polsce 100% 90% Z analiz KPMG w Polsce wynika, że już 80% 39% 32% 47% 68% kluczowych globalnych marek 70% dóbr luksusowych jest dostępnych 60% w naszym kraju. Pod uwagę wzięto 50% próbę subiektywnie wybranych 200 światowych marek i dla każdej z nich 40% sprawdzono fakt występowania w Polsce 30% 61% 68% poprzez oficjalnego przedstawiciela 53% 20% lub dystrybutora. W analizie pominięto 10% handel on-line, gdyż ze względu na możliwości i zasięg Internetu dostępność 0% marek wyniosłaby blisko 100%. W tej 2009 2010 2012 edycji raportu uznaliśmy, że jeśli import Marki obecne Marki nieobecne do prywatnych butików miał miejsce na większą skalę, został on uwzględniony Źródło: KPMG w Polsce. Analizą objęto 200 kluczowych, globalnych marek luksusowych w naszych statystykach obecności marek w Polsce. (aż o 10 punktów procentowych) znacznie zwiększyła zakres swojej oferty W porównaniu do 2010 roku do końca odnotowano w przypadku sektora w Polsce. trzeciego kwartału 2012 roku odsetek odzieży, obuwia, torebek oraz perfum. marek luksusowych obecnych w Polsce Warto również zwrócić uwagę, że ze Jest to po części związane z otwarciem wzrósł o 7 punktów procentowych względu na otwarcie domu handlowego ekskluzywnego domu towarowego (wzrost z poziomu 61% do 68%). vitkAc zwiększył się nie tylko dostęp do vitkAc w Warszawie. Dzięki temu To o jeden punkt procentowy mniejsze luksusowych marek odzieżowych, ale odnotowano na rynku polskim kilka tempo wzrostu niż w poprzednim sytuacja zdecydowanie poprawiła się debiutów (np. Alexander McQueen, analizowanym okresie, ale wciąż w innych segmentach. Brioni czy Jimmy Choo), a część marek utrzymuje się na bardzo wysokim Dla przykładu warto wspomnieć poziomie. Możliwe jednak, że tempo o wzroście dostępności luksusowych wzrostu będzie w kolejnych latach systematycznie malało wraz ze stopniem Obecność marek luksusowych w Polsce z uwzględnieniem nasycenia się rynku. segmentu działalności Największy odsetek marek luksusowych dostępnych w Polsce odnotowano 0% 10% 20% 30% 40% 50% 60% 70% 80% 90% 100% w segmencie alkoholi i używek. Alkohole i używki 88% 12% W tym przypadku już blisko 90% marek jest obecnych na polskim Hi-tech 86% 14% rynku. W porównaniu z poprzednią edycją Akcesoria i dodatki 75% 25% badania odnotowano tutaj wzrost Motoryzacja 75% 25% o 6 punktów procentowych. Na dalszych Zegarki, biżuteria 69% 31% miejscach pod względem obecności Odzież, obuwie, torebki, 63% 37% marek luksusowych na rynku polskim perfumy itp. Hotele i inne usługi 34% 66% znalazły się sektory hi-tech (86% marek obecnych), sektor akcesoriów i dodatków oraz sektor motoryzacyjny (po 75%). Ogółem 68% 32% Najniższy odsetek światowych marek luksusowych odnotowano w przypadku usług hotelarskich i innych usług. Marki obecne Marki nieobecne W porównaniu z poprzednią edycją raportu największy wzrost Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 39 marek meblowych oraz akcesoriów marek jest w Polsce dystrybuowanych dystrybucji są multibrandowe sklepy związanych z wykończeniem wnętrz. w ten sposób). Charakterystyka tych i butiki (71%). Wśród tych marek należy wyróżnić: rynków wymusza taki sposób działania. Struktura marek luksusowych w Polsce Baxter, Fendi Casa, Missoni Home, Z drugiej strony monobrandowy pod względem ich rodowodu nie Matteo Grassi, Driade, Gubi. Sposób salon jest, zgodnie z oczekiwaniami, zmieniła się od ostatniej edycji badania. dystrybucji dóbr luksusowych jest najpopularniejszym sposobem Wciąż na naszym rynku dominują wyraźnie zależny od segmentu rynku, dystrybucji produktów danej marki marki włoskie, które stanowią około w którym funkcjonuje dana marka. w sektorze motoryzacyjnym. Jeśli 22% marek luksusowych. Ich udział Dla przykładu, w segmencie alkoholi chodzi o segment odzieży, obuwia, zwiększył się w porównaniu z ostatnią i używek oraz akcesoriów i dodatków torebek i perfum, odnotowano edycją badania o 1 punkt procentowy. wyłącznym sposobem dystrybucji tutaj większe zróżnicowanie. Dwie Na kolejnych miejscach, podobnie jak jest kanał multibrandowego butiku. trzecie marek obecnych w Polsce w poprzednim badaniu, znalazły się Oznacza to, że w danym punkcie jest dystrybuowanych za pomocą marki francuskie (17%), szwajcarskie sprzedaży oferowanych jest kilka marek multibrandowego butiku, a pozostałe (15%) oraz amerykańskie (14%). znanych światowych producentów. – w monobrandowych salonach. Ten sposób jest również dominujący Biorąc pod uwagę wszystkie marki w przypadku zegarków i biżuterii (89% obecne w Polsce, dominującą formą Pochodzenie marek luksusowych obecnych w Polsce 16% 22% 8% 8% 17% 14% 15% Włochy Francja Szwajcaria USA Niemcy Wielka Brytania Pozostałe Źródło: KPMG w Polsce©© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 41 7 Postrzeganie marek luksusowych Znajomość marki oraz sposób jej trzech kluczowych segmentów rynku: Porsche, Ferrari, Mercedes, Audi, Rolls- postrzegania przez konsumentów motoryzacji, odzieży i hard luxury, tj. Royce oraz Lexus. Najmniej znanymi o ponadprzeciętnych dochodach wyrobów jubilerskich i zegarmistrzowskich. markami są: Infiniti, Lotus i Aston Martin. jest jednym z kluczowych Najsłabszą znajomością marek wykazali czynników decydujących 7.1 Samochody się respondenci w wieku od 40 do 49 lat. o sukcesie na rynku dóbr Natomiast najwięcej marek znają osoby 7.1.1 Znajomość marek pomiędzy 50 a 59 rokiem życia oraz ludzie luksusowych. Polski konsument Badanie spontanicznej znajomości młodsi, poniżej 40 roku życia. W większości jest jednak dla globalnych firm marek samochodów wskazuje, że przypadków kryterium dochodowe nie oferujących dobra luksusowe Polacy o ponadprzeciętnych dochodach miało dużego wpływu na znajomość specyficzną grupą docelową, zdecydowanie najlepiej znają marki określonych marek. Warto jednak różniącą się w znacznym stopniu z segmentu premium. Ankietowani, zauważyć, że wiele marek samochodów od konsumentów na rynkach poproszeni o wymienienie znanych luksusowych o wyraźnie sportowym im marek samochodów luksusowych, charakterze było mniej znanych wśród osób zachodnich. najczęściej podawali marki Mercedes bogatych (a więc w grupie docelowej) niż Jak wskazują wyniki badań KPMG oraz BMW. Wielokrotnie wśród w badanej próbie ogółem. w Polsce, Polacy o ponadprzeciętnych odpowiedzi pojawiały się także Lexus, Bardzo duże znaczenie dla znajomości dochodach mają bardzo specyficzne Porsche oraz Audi. marek samochodów luksusowych miała poglądy na to, czym jest luksus i jakie są Wyniki badania wspomaganej znajomości płeć badanych – kobiety charakteryzują jego atrybuty. Wiele marek postrzeganych marek (tj. kiedy respondentowi podawano się znacznie mniejszą znajomością przez Polaków jako luksusowe (tj. drogie nazwę marki i proszono o określenie, branży motoryzacyjnej. Największa i prestiżowe), w krajach zachodnich jest czy ją zna) pozwalają na stwierdzenie, różnica pomiędzy płciami widoczna uznawanych raczej za segment premium że znajomość kluczowych marek jest na przykładzie marek Aston Martin, niż segment ściśle luksusowy. Z drugiej luksusowych w Polsce jest bardzo duża. Bugatti, Infiniti, Lotus, Maserati oraz strony, wiele legendarnych marek Najlepiej rozpoznawalnymi markami Maybach. Różnice w znajomości tych rozpoznawanych na całym świecie jest luksusowymi i premium, których marek, w zależności od płci, wahały w Polsce prawie nieznanych. znajomość potwierdziło ponad 90% się w granicach od 15 do 25 punktów Badanie znajomości i postrzegania respondentów badania, są: BMW, Jaguar, procentowych. marek luksusowych przeprowadzono dla© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 42 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Znajomość marek samochodowych 94% BMW 97% 93% Jaguar 94% 93% Porsche 94% 93% Ferrari 93% Mercedes 93% 93% 92% Audi 95% 91% Rolls-Royce 89% 90% Lexus 89% 90% Volvo 91% Lamborghini 88% 79% Cadillac 86% 80% Bentley 86% 81% Saab 82% 74% 81% Bugatti 75% 81% Maybach 76% 81% Lincoln 69% 80% Maserati 69% Aston Martin 78% 70% Lotus 71% 65% Infiniti 61% 52% Średnia Osoby bogate N=499; NB=100. Wyniki obrazują znajomość wspomaganą Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 43 Rynek samochodów premium i luksusowych Wbrew ogólnym trendom na polskim Pierwsze rejestracje nowych samochodów osobowych rynku samochodów osobowych, który przeżywa w ostatnich latach 2007 2008 2009 2010 2011 I poł. 2012 trudności, samochody marek premium Mercedes 4 270 5 218 5 094 4 909 4 863 2 777 i luksusowych znajdują w Polsce coraz BMW 1 913 2 471 3 008 5 631 4 561 2 760 więcej nabywców. Szczególnie dobry był pod tym względem 2010 rok. Także Volvo 3 729 4 240 4 533 5 085 4 954 2 542 wyniki za cały 2012 rok zapowiadają się Audi 2 979 4 708 3 904 4 372 4 138 2 492 rekordowe dla wielu marek. Lexus 765 937 695 591 544 298 Silny wzrost sprzedaży odnotowały Porsche 326 311 221 514 403 221 niemieckie marki premium, Infiniti 8 61 142 271 171 119 w szczególności BMW i Audi. Dotychczasowe wyniki wskazują, że ich Jaguar 234 272 151 163 153 95 sprzedaż może wzrosnąć w 2012 roku Bentley 7 14 7 7 15 7 nawet o 20-30% w stosunku do 2011. Ferrari 2 6 5 11 20 7 Wyraźne odbicie widać także w sprzedaży samochodów marki Mercedes. W 2012 Saab 503 598 388 164 167 3 roku sprzedaż tej marki może wzrosnąć Aston Martin 3 4 1 12 11 3 o nawet 20%. Bardzo dobrze radzi Rolls-Royce 0 1 0 5 1 1 sobie także Porsche. W ostatnich latach rejestrowano w Polsce 400-500 nowych Lamborghini 1 2 0 1 1 0 samochodów tej marki rocznie i wszystko Lincoln 2 2 0 0 0 0 wskazuje, że w 2012 roku uda się utrzymać Maybach 1 1 0 0 0 0 ten wynik. Z drugiej strony słabsze wyniki notują marki Lexus i Jaguar. Także marce Maserati 2 4 0 3 4 0 Infiniti nie udało się wrócić do wyników Cadillac 62 24 4 0 2 0 z rekordowego 2010 roku, choć wyniki RAZEM 14 807 18 874 18 153 21 739 20 008 11 325 za pierwszą połowę 2012 roku wskazują na wyraźny wzrost sprzedaży. Sprzedaż Źródło: opracowanie KPMG w Polsce na podstawie danych PZPM/CEPIK. Dane obejmują samochody z kratką oraz najbardziej luksusowych marek jest wciąż (w innych przypadkach niż Mercedes) samochody zarejestrowane jako samochód ciężarowy lub specjalny stosunkowo niewielka, jednak stale rośnie. W 2011 roku zarejestrowano w Polsce znalazły także pojedyncze modele zarejestrowano po siedem samochodów 20 samochodów marki Ferrari, 15 marki Maserati, Lamborghini i Rolls-Royce. marek Bentley i Ferrari, trzy – Aston Martin Bentley i 11 marki Aston Martin. Nabywców Natomiast w pierwszej połowie 2012 roku oraz jeden Rolls-Royce. W mojej ocenie w 2012 roku są rozpatrywane indywidualnie, co a biorąc pod uwagę fakt wprowadzenia nastąpiła istotna korekta niekoniecznie wiąże się z elastycznością nowego motoru V8 w tym roku, wyników sprzedaży w segmencie aut cenową. Kolejnym powodem są mamy pełny obraz nowych modeli luksusowych, o czym mogą świadczyć paradoksalnie bardzo dobre (jak na w ofercie. Istotne jest również choćby informacje o rejestracji nowych Polskę) wyniki branży w 2011 roku, gdzie to, iż intensywnie pracujemy nad samochodów publikowane przez po otwarciu salonów w latach 2010-2011 pobudzeniem rynku samochodów SAMAR oraz CEPIK. Oczywiście należy nastąpiła swoista moda na posiadanie używanych. Tak więc przed Bentley rozróżnić auta segmentu premium oraz takich aut. Warszawa oraz Bentley Serwis Poznań auta segmentu luksusowego. Jakie są stoi wyzwanie trudnego rynku, choć W mojej ocenie rok 2013 może być powody takiej sytuacji? Jest ich kilka, po nie niemożliwego do osiągnięcia na sprzedażowo rokiem lepszym niż pierwsze sytuacja makroekonomiczna nim sukcesu. rok poprzedni, choć pewnie nie tak oraz prognozowane spowolnienie dobrym jak 2011. Olbrzymie znaczenie Piotr Jędrach, gospodarki wpływają niekorzystnie na ma tutaj bowiem mix modelowy, General Manager Bentley Warszawa nastroje zakupowe przedsiębiorców, który oferujemy wraz z producentem. Bentley – angielski producent samochodów którzy stanowią jedyną grupę odbiorców luksusowych, obecny na polskim rynku Bentley Warszawa już oferuje nowego takich aut. Innym powodem jest to, od 2007 roku Gt Speed, w połowie roku pojawi że nie istnieje rynek korporacyjny, się całkowicie nowy Flying Spur, rynek wynajmu, a oferty leasingowe© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 44 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 7.1.2 Postrzeganie marek prestiżowe. Tym sposobem za najdroższe jest bardzo wysoka rozpoznawalność. i zarazem najbardziej prestiżowe Wśród pozostałych pożądanych marek Cena jest kluczowym kryterium marki uchodzą Maybach, Rolls-Royce, samochodów wyraźnie widać dwie decydującym o prestiżu marki Lamborghini, Ferrari, Bugatti i Bentley. grupy. Pierwsza z nich to marki premium, w oczach Polaków o ponadprzeciętnych przede wszystkim niemieckie, cieszące dochodach. Interesujące są opinie respondentów się w Polsce tradycyjnie bardzo wysokim o niemieckich markach premium Respondenci uznają luksusowe marki prestiżem (Audi, BMW i Mercedes) oraz o bardzo silnej pozycji na polskim rynku. Rolls-Royce, Maybach, Lamborghini mniej popularny, choć wysoko poważany Największym prestiżem cieszy się oraz Ferrari za najbardziej prestiżowe. Lexus. Druga grupa to samochody wśród nich Mercedes, następnie BMW, Najmniejszym prestiżem charakteryzują legendarnych marek uznawanych na najmniejszym – Audi. się marki premium, stosunkowo całym świecie za kwintesencję luksusu: najczęściej spotykane na polskich Ankietowanych zapytano również o chęć limuzyny Maybach, Rolls-Royce i Bentley drogach, takie jak Audi, Volvo oraz mniej posiadania luksusowego samochodu oraz wyraźnie sportowe Bugatti, Maserati popularny Saab. danej marki. Jak wynika z odpowiedzi, i Aston Martin. najbardziej pożądanymi markami są Widoczna jest wyraźna liniowa zależność Najmniejsze pożądanie budzą marki auta mocno kojarzone ze sportowym między ceną a prestiżem marek. Auta stosunkowo słabiej rozpoznawane charakterem i luksusem: Porsche, najbardziej prestiżowe wyceniane są w naszym kraju: Lotus, Lincoln i Cadillac, Lamborghini i Ferrari oraz bardziej najdrożej bądź też odwrotnie – auta a także samochody klasy premium – stateczny Jaguar. Ich wspólną cechą najdroższe są oceniane jako najbardziej Infiniti i Volvo – które w naszym kraju Ocena prestiżu i ceny marek samochodowych 7,0 Ocena prestiżu marek 6,5 samochodów luksusowych Rolls-Royce wyraźnie zależy od ceny Maybach Ferrari Lamborghini Bentley Bugatti 6,0 Jaguar Maserati Porsche Aston Martin Lexus Prestiż 5,5 Lincoln Mercedes Lotus Cadillac Infiniti 5,0 BMW Wśród niemieckich marek premium o bardzo silnej Audi pozycji na polskim rynku 4,5 najwyżej oceniono prestiż Volvo marki Mercedes Saab 4,0 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 6,5 7,0 Cena N=305-467 Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy . Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • spowszedniały i nie są uznawane za bardzo luksusowe. Warto także zwrócić uwagę, że zaprzestanie produkcji samochodów marki Saab bardzo negatywnie odbiło się na chęci ich posiadania przez konsumentów. Osoby bogate wskazywały większą chęć posiadania samochodu luksusowego niż osoby o mniejszych dochodach. W ich przypadku posiadanie luksusowego samochodu jest istotnym elementem stylu życia i sposobem na podkreślenie statusu społecznego, nie zaś jedynie marzeniem. Ocena chęci posiadania i ceny marek samochodów 5,0 Najbardziej pożądane są Porsche 4,8 marki najdroższe i jednocześnie dobrze rozpoznawalne Jaguar Lamborghini 4,6 Ferrari 4,4 Mercedes Lexus Maserati Aston Martin Bugatti 4,2 Audi BMW Maybach Rolls-Royce Chęć posiadania Bentley 4,0 Volvo Lotus 3,8 Marki mniej pożądane to te 3,6 słabiej rozpoznawalne przez Infiniti Lincoln konsumentów 3,4 Cadillac Saab 3,2 3,0 4,0 4,5 5,0 5,5 6,0 6,5 7,0 Cena N=305-467 Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy . Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 46 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 7 Odzież .2 Innymi bardzo popularnymi firmami odzieżowymi, z którymi spotkało się od mężczyzn. Największe różnice w znajomości marek przez kobiety i przez 7.2.1 Znajomość marek ponad 80% badanych, są: Gucci, Chanel, mężczyzn widoczne są dla: Valentino, Dior, Prada, Versace, Hugo Boss oraz Escada i Marc Jacobs. Najmniejsze Znajomość marek odzieży luksusowej Dolce&Gabbana. Najmniej znaną marką z kolei dla marek Ermenegildo Zegna, jest w Polsce wciąż stosunkowo spośród uwzględnionych w zestawieniu Armani oraz Hugo Boss, czyli dla firm mała, szczególnie w porównaniu okazała się marka Lanvin. posiadających szeroką ofertę męskich z analizowanymi wcześniej markami ubrań. motoryzacyjnymi. Zdecydowanie najlepszą znajomość marek odzieży luksusowej wykazują Osoby w wieku do 29 lat wykazują się Respondenci poproszeni o spontaniczne osoby o miesięcznych dochodach brutto mniejszą znajomością luksusowych firm wymienienie znanych im marek odzieży powyżej 20 tys. zł. Jest to szczególnie odzieżowych niż osoby od nich starsze. luksusowej najczęściej wymieniali widoczne w przypadku marek mniej Marki, które są znane na podobnym Armani, Gucci oraz Versace. Więcej niż znanych ogółowi konsumentów w Polsce: poziomie bez względu na wiek badanych, 10% osób wymieniło również marki Dior, Lanvin, Ermenegildo Zegna, Fendi, to: Armani, Gucci, Hugo Boss oraz Prada. Chanel i Prada. Hermès, Marc Jacobs czy Escada. Z kolei Marki Valentino, Dior, Chanel czy Versace Badanie wspomaganej znajomości markami lepiej rozpoznawalnymi wśród są z kolei lepiej rozpoznawalne wśród kluczowych globalnych marek osób aspirujących i zamożnych niż wśród osób w wieku 40 lat i starszych. odzieży luksusowej wykazało, że osób bogatych są: Dolce&Gabbana, Hugo najlepiej rozpoznawalną marką z tego Boss, Gucci oraz Prada. segmentu jest Armani. Jej znajomość O ile kobiety wykazywały się mniejszą potwierdziło ponad 90% badanych. znajomością rynku samochodowego, Wynik ten jest więc zgodny z wynikiem o tyle w sprawach odzieży i akcesoriów badania spontanicznej znajomości. są znacznie lepiej zorientowane Rynek dóbr luksusowych, choć w Polsce nie jest tak szeroki jak w krajach Europy Zachodniej, ma ugruntowaną pozycję i pewne grono klientów. Spowolnienie gospodarcze sprawiło jednak, że po produkty luksusowe sięgają osoby tylko bardzo zamożne. Spada natomiast zainteresowanie markami aspirującymi do luksusowych. Wyższa klasa średnia powstrzymuje się od zakupów, stąd też wiele brandów z tego segmentu może mieć problem z utrzymaniem się na rynku. Budując portfel marek luksusowych w naszej grupie, stawialiśmy tylko na prawdziwie uznane marki. Zegna, Kenzo, Burberry, czyli marki które reprezentujemy, radzą sobie bardzo dobrze mimo nieco gorszych nastrojów na rynku. Rynek dóbr luksusowych będzie się systematycznie rozwijał, zwłaszcza w zakresie marek odzieżowych oraz biżuteryjnych. Widać, że pojawiają się kolejne brandy, a wiele marek oficjalnie już przygląda się Polsce jako obiecującemu rynkowi. Zwiastunem tego, że luksus wkracza do Polski, jest chociażby zapowiadane pojawienie się pierwszego wielkiego magazynu poświęconego luksusowej modzie – Harper’s Bazaar. Z drugiej strony ten rynek jest na wczesnym etapie rozwoju, stąd też nie wieszczę sukcesu niszowym, luksusowym brandom, które próbuje się wprowadzać. Polski klient nie jest na nie jeszcze gotowy, bowiem wciąż spragniony jest płaszcza od Burberry, sukienki od Chanel czy garnituru od Zegni. Na marki niszowe przyjdzie czas za kilkanaście lat. Jerzy Mazgaj, założyciel firmy Paradise Group Paradise Group – reprezentuje w Polsce takie marki odzieżowe, jak: Ermenegildo Zegna, JM Weston, Burberry, Kenzo, Hugo Boss© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 47 Znajomość marek odzieżowych 92% Armani 94% 88% Gucci 85% 86% Chanel 88% 86% Dior 90% 85% Prada 84% 83% Versace 88% 82% Hugo Boss 77% Dolce&Gabbana 81% 76% 63% Valentino 68% 57% Yves Saint Laurent 62% 55% Ralph Lauren 57% 51% Louis Vuitton 60% 45% Givenchy 53% 43% Burberry 51% 40% Escada 47% 36% Marc Jacobs 51% 30% Hermès 47% 29% Fendi 42% 25% Ermenegildo Zegna 42% 19% Lanvin 43% Średnia Osoby bogate N=499; NB=100. Wyniki obrazują znajomość wspomaganą Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 48 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Rynek luksusowej odzieży i obuwia Z tegorocznych danych Euromonitor Na polskim rynku odzieży i obuwia i sprzedaje swoje kolekcje również za International (skorygowanych luksusowego od lat ważną rolę odgrywa granicą. w stosunku do ubiegłego roku) wynika, Paradise Group, za pośrednictwem której W ostatnim okresie możemy też że wartość segmentu luksusowej dystrybuowane są produkty takich marek, zaobserwować trend polegający odzieży i obuwia w Polsce wynosi jak Hugo Boss, Ermenegildo Zegna, na sprzedawaniu odzieży blisko 1,5 mld złotych. Segment ten Burberry, Kenzo czy Church’s. Otwarcie opatrzonej luksusowym brandem w okresie 2007 – 2012 wzrósł o 36%. luksusowego domu towarowego vitkAc w mainstreamowych sieciach Jest to zasługą rosnących wydatków w Warszawie spowodowało skokowy handlowych. Zjawisko to bywa na ubrania znanych projektantów. wzrost liczby nowych luksusowych określane jako masstige, czyli połączenie Wynika on w głównej mierze z rosnącej marek odzieżowych w Polsce. Pojawiły masowości i prestiżu (mass+prestige). zamożności osób dobrze sytuowanych, się Jimmy Choo, Alexander McQueen, Przykładowo w listopadzie 2011 roku ale też coraz większej dostępności Balenciaga czy Balmain. Obecność klienci sieci H&M w Polsce mogli kupić marek luksusowych w Polsce oraz znanych światowych marek nie po jednym produkcie Versace. intensywnych wydatków na ich promocję zmienia faktu mocnej pozycji lokalnych i reklamę. projektantów, z których wielu prezentuje W obecnej chwili rynek dóbr luksusowych jest jeszcze w początkowym stanie rozwoju. Otwarcia takich salonów, jak Ferrari czy Dom Handlowy vitkAc zdefiniowały luksusową część handlowej stolicy, a zarazem całej Polski. Potencjał marek luksusowych w Polsce jest wykorzystywany w minimalnej części, więc dopiero za kilka lat będziemy mogli powiedzieć, jak duży ten segment jest naprawdę. Jednak biorąc pod uwagę, że jesteśmy na samym początku jego eksploracji – potencjał jest ogromny. Rynek luksusowej odzieży i dodatków w Polsce był jednym z najbardziej zaniedbanych segmentów rynku dóbr luksusowych z racji tego, że marki oferujące luksusową odzież oraz dodatki muszą się skupiać i zawsze się skupiają wokół jednej ulicy lub jednego budynku. Do momentu otwarcia vitkAca takiego budynku w Warszawie/Polsce nie było i dlatego wiele marek luksusowych było nieobecnych w naszym kraju. Arkadiusz Likus, Dom handlowy vitkAc Dom Handlowy vitkAc – dom mody skupiający monobrandowe butiki takich firm, jak Gucci, Bottega Veneta, Yves Saint Laurent, Giorgio Armani oraz Lanvin© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 50 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 7.2.2 Postrzeganie marek Większość prezentowanych firm okazała się marka Armani. Inne zdanie odzieżowych cieszy się większym mieli ludzie z najwyższym dochodem Badanie postrzegania marek szacunkiem wśród osób o dochodach (powyżej 20 tys. zł), którzy wskazali luksusowej odzieży pokazuje, że Polacy powyżej 20 tys. zł w porównaniu z opinią na odzież marki Versace. Występuje o ponadprzeciętnych dochodach wszystkich badanych. Wyjątkami są zgodność w wytypowaniu najtańszej bardzo wysoko oceniają kluczowe takie marki, jak Prada, Louis Vuitton marki, którą okazała się Escada. Podobnie międzynarodowe marki z tego segmentu oraz Ermenegildo Zegna, które zostały jak w przypadku prestiżu, rozpiętość pod względem prestiżu i wykazują ocenione przez osoby bogate niżej niż ocen była jednak niewielka. Co więcej, im dużą chęć ich posiadania. Różnice przez pozostałych respondentów. zamożniejszy respondent, tym rozpiętość w postrzeganiu poszczególnych marek są ocen była mniejsza. przy tym stosunkowo niewielkie. Ocena prestiżu marek odzieżowych różni się w zależności od płci. Z wyjątkiem Ocena prestiżu szła w parze Według badanych najbardziej Hugo Boss wszystkie marki są wyżej z postrzeganiem ceny produktów danej prestiżowymi markami luksusowej oceniane przez kobiety. Największe marki – generalnie najlepiej zostały odzieży są te o ugruntowanej, wieloletniej różnice widoczne są w przypadku ocenione marki, które respondenci tradycji: Versace, Armani i Prada. Jako firm Chanel, Dior oraz Escada. Wynika uważali za najdroższe: Versace, Armani, stosunkowo mniej prestiżowe oceniono to zapewne z faktu, iż mają one do Prada, Gucci, Dior, Louis Vuitton oraz marki Fendi oraz Escada. Różnica zaoferowania znacznie więcej produktów Chanel. pomiędzy marką ocenianą jako najmniej dla płci pięknej. a najbardziej prestiżową wynosiła jednak zaledwie 1,1 punktu w skali 1-7 . Najdroższą marką luksusową według Polaków o ponadprzeciętnych dochodach Ocena prestiżu i ceny marek odzieżowych 6,4 Marki uznane za najbardziej 6,2 prestiżowe należą do firm o Versace ugruntowanej tradycji, często reprezentujących klasyczną Armani elegancję Prada 6,0 Louis Vuitton Yves Saint Laurent Chanel Gucci Dior 5,8 Prestiż Valentino Ralph Lauren Dolce&Gabbana 5,6 Ermenegildo Zegna Hugo Boss Hermès 5,4 Lanvin Burberry Ocena prestiżu marek odzieży Givenchy Marc Jacobs luksusowej zależy od ceny, jednak 5,2 rozpiętość ocen jest niewielka Fendi Escada 5,0 5,0 5,2 5,4 5,6 5,8 6,0 6,2 Cena N=97-460. Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 51 Ocena chęci posiadania i ceny marek odzieżowych 5,6 5,4 Bardziej pożądane są marki oceniane 5,2 jako droższe i bardziej prestiżowe. Także w tym wypadku rozpiętość Versace ocen jest niewielka 5,0 Prada Chęć posiadania Louis Vuitton Armani Yves Saint Laurent Gucci 4,8 Valentino Hermès Hugo Boss Dior Ermenegildo Zegna Chanel 4,6 Ralph Lauren Marc Jacobs Dolce&Gabbana Burberry 4,4 Givenchy Escada 4,2 Lanvin Fendi 4,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 6,0 6,1 6,2 Cena N=97-460. Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy Źródło: KPMG w Polsce Polacy najchętniej kupowaliby odzież Zdecydowanie najbardziej pożądanymi marki odzieżowe, które można uznać za tych marek, które uznają za najdroższe przez nich markami są Versace i Yves luksusowe. Wśród wymienianych marek i najbardziej prestiżowe. Ponownie Saint Laurent. Bardzo wysoko ocenione polskich pojawiały się zarówno marki w czołówce marek, tym razem najbardziej pod kątem chęci zakupu zostały także luksusowe jak i masowe. Najczęściej pożądanych, znalazły się: Versace, marki Gucci, Hermès i Armani. Znacznie wymienianą marką była Vistula, Prada, Armani, Louis Vuitton i Gucci. częściej niż ogół respondentów a pozostałe to między innymi: Wólczanka, Stosunkowo mniejszą chęć zakupu budzą wskazywali także stosunkowo mniej Bytom, Eva Minge, La Mania oraz Ochnik. (przy bardzo wysokiej ocenie prestiżu) znane marki: Lanvin, Fendi i Givenchy.   marki Chanel i Dior. Z drugiej strony Rynek luksusowej odzieży to nie tylko stosunkowo duże pożądanie budzą marki marki międzynarodowe. Coraz więcej ocenione jako mniej prestiżowe: Hugo polskich firm stara się wprowadzić Boss, Marc Jacobs i Burberry. na rynek nowe marki luksusowe Warto zwrócić uwagę na wybory osób lub pozycjonować dotychczasowe najbogatszych, które stanowią większość marki w tym segmencie. Dlatego klienteli butików z luksusową odzieżą. też zdecydowaliśmy się zapytać Lista najbardziej pożądanych marek respondentów także o krajowe marki jest tu nieco inna niż w przypadku odzieży luksusowej. Jedynie co trzeci respondentów z mniejszym dochodem. ankietowany potwierdził, że zna polskie© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 52 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 7.3 Biżuteria i zegarki i zegarmistrzowskich niż osoby aspirujące i zamożne. Jedynie w przypadku znajomości marek Zenith i Bvlgari znajdują się 7.3.1 Znajomość marek poniżej średniej z całej grupy badanych. Znajomość marek jubilerskich i zegarmistrzowskich (tzw. hard Tylko w przypadku 5 z 20 marek kobiety wykazały się luxury) wśród Polaków o ponadprzeciętnych dochodach jest większą znajomością niż mężczyźni. Do marek tych należą znacznie mniejsza niż w przypadku marek motoryzacyjnych w szczególności marki jubilerskie, m.in. Cartier oraz i odzieżowych. Większość firm rozpoznawana jest przez Tiffany&Co. Mężczyźni z kolei wykazują się dużo większą nie więcej niż 30% respondentów. Marką najbardziej znajomością marki Omega. Różnica wynosi blisko 19 punktów rozpoznawalną jest Rolex (91%). Blisko trzy czwarte procentowych. respondentów zna również markę Omega, zaś ponad połowa (55%) – markę Zenith (która może być kojarzona z dostępną na Największą znajomością firm jubilerskich i zegarmistrzowskich polskim rynku marką długopisów). wykazują się osoby po 40 roku życia. Jest to najbardziej widoczne w przypadku marek Cartier, Patek Philippe Sprawdzenie spontanicznej znajomości marek doprowadziło i Tiffany&Co. Najmniej wiedzą o markach z tego segmentu do takich samych rezultatów w przypadku dwóch pierwszych osoby poniżej 29 roku życia, które wyróżniają się jedynie marek. Wysokie trzecie miejsce zajęła polska marka Apart. większą znajomością marek Bvlgari i Maurice Lacroix. Osoby z dochodem powyżej 20 tys. zł wykazują się znacznie większym rozeznaniem na rynku marek jubilerskich Rynek dóbr luksusowych w Polsce jest dosyć stabilny – nie zmienia się z roku na rok w drastyczny sposób. Ze względu na niepewną sytuację na rynku oraz spodziewany wzrost bezrobocia można zaobserwować tendencję do odkładania na później poważniejszych zakupów przez konsumentów. Znaczenie ma tutaj również fakt, iż Polacy nie są narodem snobów i nie ulegają szybko przemijającym modom. Wzrasta u nas znaczenie bardzo dobrych, rozpoznawalnych na całym świecie marek, jednak luksusowe marki z najwyższej światowej półki wciąż pozostają w Polsce dla nieznane oraz niedoceniane i z tego też względu mają bardzo niewielu amatorów. Przykładowo w cenie kilkudziesięciu tysięcy złotych dosyć dobrze sprzedają się zegarki firmy Rolex, ale już inne marki w podobnych cenach znajdują tylko pojedynczych nabywców. Jest to odwzorowanie tendencji światowej. Rolex sprzedaje rocznie na świecie milion zegarków, podczas gdy na przykład Patek Philippe jedynie kilkadziesiąt tysięcy. Barierę rozwoju w Polsce dla kolejnych salonów luksusowej biżuterii lub zegarków stanowi konkurencja ze strony sklepów zlokalizowanych w strefach wolnocłowych czy też w niektórych stolicach europejskich. Mogą one zaoferować swoim klientom o wiele większy wybór, a nierzadko także korzystniejsze ceny. Mając to na względzie, nie należy spodziewać się wysypu nowych salonów oferujących tylko jedną luksusową markę – nie jest przecież ekonomicznie uzasadnione otwieranie takiego salonu, aby sprzedać tylko kilka zegarków rocznie. Podobnie z biżuterią, nie sposób oferować w salonie kilkadziesiąt jednokaratowych brylantów, jeśli w ciągu roku sprzeda się ich zaledwie kilka. Polski rynek biżuterii (nie tylko tej luksusowej) jest w zasadzie podzielony pomiędzy trzech kluczowych graczy – Apart, Yes i W. Kruk. Nie należy się spodziewać ekspansji zagranicznych sieci, gdyż bez zmasowanej reklamy trudno będzie im zaistnieć na polskim rynku. Pomimo iż w ramach globalizacji pojawiają się w Polsce takie marki, jak Pandora czy Frey Wille, to wciąż stanowią one jedynie niszę w segmencie biżuteryjnym. Wojciech Kruk, wieloletni Prezes zarządu spółki W. Kruk S.A. W. Kruk S.A. – jedna z najstarszych marek jubilerskich w Polsce, mająca w swojej ofercie także zegarki takich marek jak: Rolex, Omega, Longines, IWC, TAG Heuer© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 53 Znajomość marek jubilerskich i zegarmistrzowskich 91% Rolex 97% 74% Omega 84% 55% Zenith 49% 45% Cartier 72% 39% Tiffany&Co. 57% 35% Bvlgari 27% 33% Patek Philippe 46% 28% Maurice Lacroix 29% 25% Longines 29% 18% Breitling 22% 18% TAG Heuer 28% 16% Chopard 26% 15% Hublot 32% 15% Piaget 29% 13% IWC 24% 11% Audemars Piguet 20% 11% Breguet 22% 11% Jaeger-LeCoultre 22% 10% A.Lange&Söhne 25% 10% Ulysse Nardin 24% Średnia Osoby bogate N=499; NB=100. Wyniki obrazują znajomość wspomaganą Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 54 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 7.3.2 Postrzeganie marek Największa różnica w ocenie pomiędzy Analogicznie do rynku samochodów osobami bogatymi a mniej zamożnymi oraz odzieży luksusowej widoczna jest Najwyżej cenioną przez respondentów widoczna jest w przypadku Tiffany&Co. zależność między ceną a prestiżem marką hard luxury pod względem i Zenith. Nie ma istotnych różnic marek jubilerskich i zegarmistrzowskich. prestiżu jest Rolex, kolejne to Patek w ocenie prestiżu marek z podziałem Im wyższa postrzegana cena, tym Philippe, Cartier oraz Tiffany&Co. na płeć respondentów. Za najdroższą większy prestiż marki. Uczestnicy badania o dochodzie markę respondenci uznali Rolex, na powyżej 20 tys. zł w większości drugim miejscu uplasowała się Patek przypadków oceniają prestiż marek na Philippe. wyższym poziomie niż ogół badanych. Ocena prestiżu i ceny marek jubilerskich i zegarmistrzowskich 5,9 Marki uznane za najbardziej prestiżowe to przede wszystkim 5,8 najbardziej rozpoznawalni producenci Rolex luksusowych zegarków i biżuterii Patek Philippe 5,7 Cartier 5,6 Tiffany&Co. 5,5 Hublot Prestiż IWC Piaget A.Lange&Söhne Ulysse Nardin 5,4 Breitling Audemars Piguet Bvlgari Maurice Lacroix 5,3 Chopard Breguet Omega Jaeger-LeCoultre Ocena prestiżu marek odzieży 5,2 luksusowej zależy od ceny, jednak Longines rozpiętość ocen jest niewielka 5,1 TAG Heuer Zenith 5,0 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Cena N=49-499. Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 55 Ocena chęci posiadania i ceny marek jubilerskich i zegarmistrzowskich 5,4 Jedyna marka Polscy konsumenci mają trudności wyraźnie bardziej z wyraźnym wskazaniem najbardziej pożądana od Patek Philippe 5,3 pożądanych marek hard luxury pozostałych 5,2 Rolex 5,1 Breguet Breitling TAG Heuer A.Lange&Söhne Tiffany&Co. Audemars Piguet Chęć posiadania 5,0 Cartier IWC Omega Maurice Lacroix 4,9 Chopard Bvlagari 4,8 Longines Jaeger-LeCoultre - Piaget Ulysse Nardin 4,7 Hublot 4,6 Zenith 4,5 5,0 5,1 5,2 5,3 5,4 5,5 5,6 5,7 5,8 5,9 Cena N=50-453. Respondenci dokonywali oceny marek wskazanych wcześniej jako znane wg skali: 1– najmniejsze natężenie cechy, 7 – największe natężenie cechy Źródło: KPMG w Polsce Polscy konsumenci, jak Jedyną marką ocenianą wyraźnie lepiej potrafiło wymienić ani jednej polskiej pamiętamy, słabo rozpoznają wiele niż inne jest Patek Philippe. Nieco marki luksusowej z branży jubilerskiej z najważniejszych, często legendarnych, bardziej pożądane od innych są marki i zegarmistrzowskiej. Większą globalnych marek jubilerskich zegarków Breguet, TAG Heuer, znajomością polskiego rynku wykazały i zegarmistrzowskich. Co więcej, A. Lange&Söhne, Breitling i Audemars się kobiety. W ich przypadku ok. 41% nawet w przypadku rozpoznawanych Piguet, a także jubilerska marka potwierdziło znajomość polskich marek przez nich marek ciężko im wyraźnie Tiffany&Co. Trzeba jednak zauważyć, jubilerskich (spośród mężczyzn – 32%). wskazać, które z nich są dla nich że obiektywnie ich ocena wciąż jest Najczęściej wymienianymi polskimi najbardziej pożądane. Wskazują na to wysoka. markami z branży jubilerskiej są Apart bardzo małe (mniejsze niż w przypadku i W. Kruk – zna je co piąty ankietowany. Zapytaliśmy respondentów także marek odzieżowych) różnice w ocenach o polskie marki z segmentu hard pomiędzy poszczególnymi markami. luxury. Blisko ankietowanych nie© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 56 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Przez dłuższy czas rynek zegarków był traktowany Rynek dóbr luksusowych, pomimo kryzysu gospodarczego, przede wszystkim jako segment rynku biżuteryjnego, cały czas rośnie, również w Polsce. Kryzys jest przede choć w rzeczywistości jest to odrębny rynek. Wystarczy wszystkim zjawiskiem psychologicznym, nie ma, przynajmniej powiedzieć, że nabywcami zegarków, zwłaszcza droższych, w Polsce, źródeł w realnym spadku zamożności. Dla wielu są przede wszystkim panowie, natomiast biżuteria trafia klientów cena nie jest ograniczeniem, oczekują jednak w dominującej części do pań. Najogólniej rynek zegarków oryginalności. Niemniej klienci jeszcze większą uwagę można podzielić na rynek zegarków kwarcowych – tańszych przywiązują do znajomości marki. Budowa rozpoznawalnej, i popularnych – oraz rynek zegarków mechanicznych – bardziej dobrze postrzeganej i stabilnej marki jest więc kluczem do prestiżowych i droższych. sukcesu. W odniesieniu do zegarków luksusowych należy pamiętać, że Według naszych prognoz odnośnie rynku zegarków nie służą one wyłącznie do pokazywania czasu. Są elementem mechanicznych w Polsce coraz większym zainteresowaniem stroju i wizerunku, wyznacznikiem prestiżu i statusu będą się cieszyły zegarki, które nie będą „tylko zegarkami”, życiowego, przedmiotem budzącym emocje i skojarzenia ale będą również opowiadały jakąś historię. Stąd rosnące estetyczne. I to jest ich podstawowa rola. znaczenie zegarków jubileuszowych, odnoszących się do W Polsce świadomość, że jeśli posiada się dobry garnitur osób lub wydarzeń, edycji limitowanych. Przyznawanie się do i samochód, to dopełnieniem obrazu powinien być dobrej konkretnych inspiracji jest wyraźną tendencją. klasy zegarek, dopiero stopniowo się rozwija. Podobnie jak Rynek zegarków mechanicznych cały czas rośnie, podobnie rośnie świadomość, że nie powinno się nosić jednego zegarka jak sprzedaż droższych modeli. Uważamy, że ten trend się „do wszystkiego” i w każdej sytuacji. utrzyma, również w Polsce. Podobne zdanie mają również Nasza oferta koncentruje się na zegarkach mechanicznych, szwajcarskie i niemieckie firmy zegarmistrzowskie, które ponieważ uznaliśmy, że nadszedł już czas, w którym mogą się starają się budować rynek poprzez intensywną reklamę na rynku pojawić polskie marki luksusowe. Dotychczas luksus oraz tworzenie modeli dedykowanych rynkowi polskiemu. kojarzył się przede wszystkim z produktami zagranicznymi. Pojawiają się także nowe marki, widzimy również miejsce dla To się powoli zmienia, rośnie świadomość, że produkt polskiej marki zegarmistrzowskiej. polski może być również dobry jakościowo, a jednocześnie oryginalny, tworzony z pasją. Również polskie inspiracje, do których się przyznajemy, są postrzegane coraz bardziej Marcin Lewandowski, Prezes Copernicus Watch Sp. z o.o. pozytywnie. Nasze zegarki mogą stanowić uzupełnienie Copernicus Watch – producent zegarków mechanicznych pod polską marką w stosunku do najbardziej znanych (i znacznie droższych) Copernicus marek szwajcarskich.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczonąodpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnychspółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG InternationalCooperative („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego.Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 59 8 Dobra luksusowe jako inwestycja Dobra luksusowe mogą być Polacy o ponadprzeciętnych dochodach W przypadku osób o dochodzie powyżej traktowane nie tylko jako element w większości (59%) raczej nie są 20 tys. zł inwestycyjne traktowanie osobistego wizerunku i stylu życia, skłonni do traktowania zakupów dóbr zakupów dóbr luksusowych jest częstsze luksusowych jako inwestycji. Jest jednak niż u osób o niższych dochodach. Łącznie ale także jako inwestycja. Choć grupa ankietowanych (8%), którzy 56% osób bogatych zazwyczaj lub takie podejście do zakupów dóbr zazwyczaj postrzegają wspomniane sporadycznie postrzega nabycie dobra luksusowych nie jest powszechne dobra w takiej właśnie formie. Blisko w takim właśnie charakterze. i może dotyczyć tylko części respondentów sporadycznie traktuje towarów, warto przyjrzeć się kupno dobra luksusowego jako bliżej, jaką rolę w motywacjach inwestycję. zakupowych konsumentów odgrywa aspekt inwestycyjny. Stosunek badanych do zakupu dóbr luksusowych jako inwestycji 8% 25% 33% 34% Zazwyczaj traktuję zakup dóbr luksusowych jako inwestycję Sporadycznie traktuję zakup dóbr luksusowych jako inwestycję Raczej nie traktuję zakupu dóbr luksusowych jako inwestycji Zupełnie nie myślę o zakupie dóbr luksusowych jako o inwestycji N=499 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 60 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Inwestowanie w poszczególne dobra luksusowe 34% Biżuteria 23% 32% Nieruchomości 49% 20% Alkohole 9% 7% Dzieła sztuki 10% Średnia Osoby bogate N=392; NB=70 Źródło: KPMG w Polsce Najczęściej wymienianymi kategoriami wszystkim wymagające znawstwa Lokowanie pieniędzy w nieruchomości dóbr luksusowych, których zakup tematu. W dzieła sztuki inwestuje co za granicą cieszy się znacznie traktowany jest jako inwestycja, są dziesiąta z badanych osób bogatych, mniejszym powodzeniem. Do inwestycji biżuteria i nieruchomości. Wskazała na zaś w ogóle osób o ponadprzeciętnych w mieszkanie lub dom za granicą nie jedna trzecia ogółu respondentów. dochodach – jedynie 7%. Blisko połowa przyznało się po ok. 6% badanych. Jedna piąta ankietowanych inwestuje z osób inwestujących w sztukę lokuje Intensywnie promowane w ostatnich także w luksusowe alkohole. pieniądze w dzieła sztuki dawnej (sprzed latach inwestowanie w apartamenty roku 1945). Około 40% inwestuje Warto przy tym zwrócić uwagę, że lub domy budowane w rejonach w sztukę współczesną (z lat 1945-89). osoby o najwyższych dochodach turystycznych i przeznaczone na Jedynie 29% oczekuje zysku przy znacznie częściej inwestują wynajem (tzw. condo hotels) na razie nie zakupie dzieł sztuki najnowszej w luksusowe nieruchomości niż ogół cieszą się masową popularnością jako (po 1989 roku). badanych. Z drugiej strony rzadziej inwestycja. Do inwestowania w tego wskazywały na inwestowanie Respondentów zapytano, czy są jeszcze typu przedsięwzięcia przyznała się tylko w biżuterię i alkohole. Różnica ta może jakieś inne dobra luksusowe, w które jedna osoba spośród badanych. wynikać z faktu, iż osoby o większym inwestują. Wśród odpowiedzi pojawiły Odpowiedzi respondentów wyraźnie dochodzie stać na zakup nieruchomości, się m.in. samochody, odzież, perfumy wskazują, że nie rozgraniczają oni, czy z kolei osoby aspirujące i zamożne nie i wyposażenie mieszkań. posiadana nieruchomość ma charakter mają aż takiego budżetu na inwestycje, W przypadku nieruchomości badani luksusowy, uznając posiadanie stąd lokowanie pieniędzy w wymagającą najchętniej inwestują w ziemię nieruchomości inwestycyjnej za luksus mniejszych nakładów biżuterię. (63%). Drugim typem nieruchomości sam w sobie. Znacznie mniej popularne jest inwestycyjnej jest mieszkanie lub inwestowanie w sztukę, z natury apartament w Polsce (47%). Jedna zarezerwowane nie tylko dla osób trzecia ankietowanych zaznaczyła, iż o dużych dochodach, ale przede najchętniej inwestuje w dom w kraju.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 61 Inwestycje w nieruchomości Ziemia 63% 74% Mieszkania/ apartamenty w kraju 47% 59% Domy w kraju 34% 41% Mieszkania/ apartamenty za granicą 6% 3% Domy za granicą 6% 3% Condo hotel 1% Średnia Osoby bogate N=126; NB=34. Pokazano odpowiedzi osób inwestujących w nieruchomości Źródło: KPMG w Polsce Rynek sztuki i antyków Sprzedaż na aukcjach sztuki i antyków 70,0 6,0 Po dwóch latach spadków wartości 59,1 sprzedaży polski rynek aukcyjny 60,0 5,0 odnotował w 2011 roku umiarkowany 4,9 50,0 46,3 wzrost. Wartość sprzedaży dzieł sztuki 44,5 4,0 3,6 3,9 40,6 i rzemiosła artystycznego osiągnęła 40,0 33,2 3,5 36,6 poziom 40,6 mln zł, przy blisko 4,9 tys. 3,3 3,0 3,0 sprzedanych obiektów. Rekordowa 30,0 liczba sprzedanych przedmiotów wynika 2,0 20,0 przede wszystkim z dużej sprzedaży 1,0 niedrogich obiektów, oferowanych 10,0 przede wszystkim w ramach aukcji tzw. 0,0 0,0 młodej sztuki. Wartość sprzedaży wciąż 2006 2007 2008 2009 2010 2011 jednak odbiega od rekordowego 2008 roku, kiedy wartość rynku aukcyjnego Wartość sprzedaży (w mln zł) Liczba sprzedanych obiektów (w tys.) zbliżyła się do 60 mln zł. Wiele wskazuje na to, że prawdziwe odbicie może nastąpić w 2012 roku. Aukcje zakończone Źródło: opracowanie i obliczenia KPMG w Polsce na podstawie roczników aukcyjnych Art&Business. Wartość w pierwszej połowie 2012 roku przyniosły sprzedaży nie obejmuje prowizji domów aukcyjnych i obejmuje transakcje warunkowe sprzedaż blisko dwukrotnie większą pod względem wartości niż w analogicznym Wysokiej klasy sztuka i antyki wciąż poziomie niż na rozwiniętych rynkach, okresie 2011 roku. Oznacza to, że jeżeli nie cieszą się w Polsce tak dużym co daje duże możliwości lokowania w kluczowym dla rynku aukcyjnego zainteresowaniem klasy średniej kapitału w długoterminowe inwestycje okresie – końcu roku – nie nastąpi i osób zamożnych, jak w krajach o obiecujących stopach zwrotu. załamanie popytu, w całym roku sprzedaż Europy Zachodniej, USA czy choćby W ostatnich latach rynek pogrążony był może przekroczyć poziom 70 mln zł. w Chinach. Ma to swoje plusy: ceny w marazmie, widać jednak wyraźne wciąż pozostają na dużo niższym oznaki ożywienia.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 62 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Rynek sztuki w Polsce jest ściśle powiązany łatwo znajdują nabywców. To dziwne, bo uważam, że właśnie z ogólnym optymizmem kolekcjonerów, jak tu jest na tę chwilę najlepsza oferta na rynku. i potencjalnych nowych nabywców, a ten nie jest najlepszy Polski rynek sztuki ma bardzo duży potencjał. Mamy ze względu na ciągłe medialne nakręcanie spirali kryzysu wykształcone społeczeństwo, ale jest ono na tę chwilę gospodarczego, który nie jest kryzysem, a spowolnieniem łakome na płytką konsumpcję, którą można łatwo gospodarczym. zaimponować innym i mieć z niej szybką satysfakcję. Wytrawni kolekcjonerzy, obecni od lat na rynku, poszukują Kolekcjonerstwo sztuki wymaga wiedzy, a więc dokształcania dzieł wybitnych lub przedmiotów, które w jakimś się w tym kierunku. Wymaga ono czasu. Pomimo tego specyficznym stopniu uzupełniają ich kolekcje. Brakuje uważam, że kolekcjonowanie sztuki stanie się na tyle modne nowych kolekcjonerów, którzy dopiero rozpoczynaliby swoją i na tyle atrakcyjne pod względem inwestycyjnym (tak jak przygodę ze sztuką. Reasumując, myślę, że na rynku sytuacja to się dzieje w krajach zachodnich), że będzie to trend, galerii jest dość trudna. Nieco lepiej radzą sobie domy który da trwały impuls na rynku dzieł sztuki. Potrzeba na aukcyjne, szczególnie te, które już długo działają na rynku. to jednak sporo czasu. Rozwój rynku dzieł sztuki w Polsce Jeśli chodzi o poszczególne segmenty rynku, to od lat najlepiej jest nieunikniony i w najbliższym czasie będziemy doganiać dzieje się na rynku dawnego malarstwa. Tutaj odnotowujemy mniejsze rynki krajów zachodnich, tak jak dogoniliśmy już ciągłe zainteresowanie i poszukiwanie okazji. Gorzej zaczęła Zachód w rynkach niezwiązanych ze sztuką. Tutaj jestem wyglądać sprzedaż na rynku sztuki współczesnej. Tutaj zawsze dużym optymistą. aktywni byli ludzie młodzi, a obecnie ich nastroje są najbardziej Pierwszą podstawową barierą dla rozwoju rynku jest podatne na wieści kryzysowe. świadomość i edukacja społeczna. Drugą jest ogólna Grupa ludzi, która rozpoczęła przygodę z kolekcjonerstwem zamożność społeczeństwa, trzecią – brak wzorców w elitach w dziedzinie sztuki 20, 15 czy 10 lat temu, nadal jest widoczna społecznych i elitach celebryckich, które poprzez media i ich pasja do sztuki nie zmalała. Zmalała nieco ich aktywność, dawałyby przykład innym w kreowaniu mody na sztukę i mody ale jest to zrozumiałe. Przez te lata zbudowali oni często na otaczanie się nią. Czwarta bariera to bardzo mała aktywność ciekawe kolekcje i teraz uzupełniają je przedmiotami bardzo placówek muzealnych, jeśli chodzi o zakupy dzieł sztuki. specyficznymi i rzadko pojawiającymi się na rynku. Szukają Jako piątą wymienia się bardzo małą aktywność muzeów też okazji. Po latach funkcjonowania na rynku znają go na tyle w przygotowywaniu ciekawych wystaw wychodzących poza dobrze, że umieją te okazje wyszukać. Wśród ludzi młodych ich stałe ekspozycje. Jeżeli już uda im się jakąś wystawę wyraźnie obserwujemy spadek aktywności w zakupach zorganizować, to jej wydźwięk medialny jest bardzo mały. dzieł sztuki. Ich aktywność bardziej skupia się na rynku A takie wystawy bardzo podnoszą świadomość i edukację. sztuki młodych artystów, a co za tym idzie – na dziełach, Nie wszystko da się wytłumaczyć brakiem środków. które na dzień dzisiejszy są stosunkowo tanie. Te dzieła Piotr Lengiewicz, Prezes domu aukcyjnego REMPEX sztuki współczesnej, które niosą za sobą większą wartość artystyczną i inwestycyjną, mimo ciekawej oferty nie do końca REMPEX – warszawski dom aukcyjny działający od 1990 roku© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 65 9 Nieruchomości Jednym z elementów badania, Największa część ankietowanych (blisko się mniejszą popularnością – ma je poniżej nakierowanym na poznanie stylu 35%) jest właścicielem mieszkania/ 15% badanych. apartamentu w dużym mieście (powyżej życia i motywacji zakupowych Osoby bogate zdecydowanie więcej 300 tys. mieszkańców). Również liczna konsumentów o ponadprzeciętnych inwestują w nieruchomości. Połowa grupa respondentów (28%) posiada dom dochodach, był zestaw pytań z nich posiada mieszkanie lub apartament na wsi, działkę budowlaną (21%) czy w dużym mieście. Rzadziej niż miało to mających na celu poznanie stanu mieszkanie w mniejszej miejscowości miejsce w przypadku ogółu badanych posiadania i preferencji związanych (poniżej 300 tys. mieszkańców, 21%). posiadają oni mieszkania oraz domy z nieruchomościami. Interesowały Co piąty ankietowany jest właścicielem w małych miastach. Zainteresowaniem działki rekreacyjnej. Domami w miastach nas nie tylko nieruchomości blisko osób bogatych cieszą się może się poszczycić 19% respondentów inwestycyjne, ale także te natomiast domy na wsi oraz w dużych w przypadku mniejszego miasta i 15% wykorzystywane jako miejsce miastach. Duża część z nich lokuje wolne w przypadku większego miasta. Inne typy środki w działki budowlane (29%) oraz zamieszkania. działek niż budowlana i rekreacyjna cieszą rekreacyjne (29%). Rodzaje nieruchomości będące w posiadaniu respondentów 35% Mieszkanie/apartament w mieście powyżej 300 tys. mieszkańców 50% 28% Dom na wsi 33% 21% Działka budowlana 29% Mieszkanie/apartament w miejscowości poniżej 21% 300 tys. mieszkańców 12% 20% Działka rekreacyjna 29% Dom w mieście poniżej 300 tys. mieszkańców 19% 16% 15% Dom w mieście powyżej 300 tys. mieszkańców 30% Działka rolna 15% 15% Działka leśna 10% 10% Działka inwestycyjna 4% 6% Inne 3% 2% Średnia Osoby bogate N=499; NB=100 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 66 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Najważniejsze cechy domu 29% Powierzchnia użytkowa 16% 13% Cena 11% 12% Bezpieczeństwo 10% 12% Możliwości transportu/dogodny dojazd 16% 11% Architektura budynku 12% Kluczowe obiekty w okolicy (infrastruktura sklepy, szkoły, 10% restauracje, kościoły, itp.) 17% 7% Wykończenie/jakość wykonania 10% 6% Wizerunek i prestiż okolicy 7% Średnia Osoby bogate N=498; NB=99. Pokazano odsetek osób wskazujących daną cechę jako najważniejszą Źródło: KPMG w Polsce Ankietowani zostali poproszeni także o uszeregowanie cech, Odpowiedzi najbogatszych ankietowanych są zasadniczo które są według nich najważniejsze przy wyborze domu lub odmienne. Najczęściej na pierwszym miejscu stawiali oni mieszkania. kluczowe obiekty w okolicy (17%). Łączy się to z faktem, iż W przypadku domów najliczniejsza grupa badanych (29%) posiadają oni najwięcej nieruchomości w dużych miastach, czyli na pierwszym miejscu stawia jego wielkość. Znacznie z najlepiej rozwiniętą infrastrukturą i tym samym największym mniejsza grupa największą wagę przykłada do ceny (13%), wachlarzem możliwości spędzania wolnego czasu. Niewiele bezpieczeństwa (12%), dogodnego dojazd (12%) i architektury mniej osób wskazało, iż najważniejszy jest dogodny dojazd budynku (11%). Pozostałe cechy, czyli kluczowe obiekty (16%) oraz powierzchnia użytkowa (16%). W odróżnieniu od w okolicy, jakość wykończenia i prestiż okolicy były wymieniane ogółu badanych osoby bogate przykładają zatem większą wagę jako najważniejsze przez mniej niż 10% respondentów. do lokalizacji domu niż do jego powierzchni.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 67 Najważniejsze cechy mieszkania 34% Powierzchnia użytkowa 18% 14% Cena 11% 11% Bezpieczeństwo 9% 11% Możliwości transportu/dogodny dojazd 8% 8% Architektura budynku 15% 11% Kluczowe obiekt w okolicy (infrastruktura sklepy, szkoły, restauracje, kościoły, itp.) 19% 6% Wykończenie/jakość wykonania 12% 4% Wizerunek i prestiż okolicy 7% Średnia Osoby bogate N=498; NB=99. Pokazano odsetek osób wskazujących daną cechę jako najważniejszą Źródło: KPMG w Polsce W porównaniu z domami powierzchnia użytkowa jest nieco Podobnie jak w przypadku domów, dla osób najbogatszych częściej kluczowym kryterium wyboru mieszkania. Wskazało kluczowym aspektem jest najczęściej dostępność istotnych na nią, jako na najważniejszą cechę, aż 34% respondentów. obiektów w okolicy (19%). Znacznie częściej niż osoby mniej Drugą cechą, wskazywaną najczęściej jako kluczowa, była cena zamożne kładli oni nacisk na architekturę budynku (15%) (14%). Często (11%) jako najważniejsze wskazywano aspekty i jakość wykonania lub wykończenia (12%). Dużo mniej istotna związane z lokalizacją nieruchomości: bezpieczeństwem, z kolei była dla nich powierzchnia użytkowa, choć może to dostępnością istotnych obiektów w okolicy, dostępnością wynikać z faktu, że osoby te z góry zakładają zakup mieszkania komunikacyjną. o dużym metrażu i nie poddają tej kwestii szczególnej rozwadze.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 68 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce w Polsce Respondentów zapytaliśmy także Plany związane ze zmianą miejsca zamieszkania – rodzaj nieruchomości o plany związane z zakupami na rynku nieruchomości. Badanie wykazało, że w ciągu najbliższych 5-10 lat zmianę miejsca zamieszkania planuje blisko 47% ze wszystkich ankietowanych, w tym 47% osób z grupy aspirujących, 55% – osób zamożnych oraz 20% – osób bogatych. Wydaje się, że osoby bogate 38% osiągnęły już satysfakcjonujący stan 43% posiadania nieruchomości i w związku z tym nie planują daleko idących zmian w tym obszarze życia. Spośród osób planujących przeprowadzkę większość planuje 19% zamieszkać w nowym domu, przy czym 43% planuje wybudowanie go na własną rękę, zaś co piąty planuje jego zakup. Przenosiny do innego Budowa nowego domu Zakup nowego domu mieszkania/apartamentu planuje 38% Zakup nowego mieszkania/apartamentu ankietowanych. N=232 Źródło: KPMG w Polsce Najwięcej ankietowanych (27%) Plany związane ze zmianą miejsca zamieszkania – rodzaj miejsca zamieszkania planuje zamieszkać w domu na wsi. Szczególnie często jest to planowane przez osoby bogate – wskazało tak aż 40% planujących przeprowadzkę w tym segmencie dochodowym. Wpisuje się to w obserwowaną od wielu lat tendencję do przenosin 15% z dużych miast na tereny podmiejskie 27% lub wiejskie. Kuszą one zamożnych nabywców przestrzenią, spokojnym 16% otoczeniem i często niższymi kosztami w porównaniu z mieszkaniami w miastach. 19% 23% Drugim najchętniej wybieranym przyszłym miejscem zamieszkania okazało się mieszkanie w mieście powyżej 300 tys. mieszkańców. Niewiele mniejszą popularnością Dom na wsi cieszy się dom w mniejszym Mieszkanie/apartament w mieście powyżej 300 tys. mieszkańców Dom w mieście poniżej 300 tys. mieszkańców mieście. Dom w większym mieście Dom w mieście powyżej 300 tys. mieszkańców oraz mieszkanie w mieście poniżej Mieszkanie/apartament w miejscowości poniżej 300 tys. mieszkańców 300 tys. mieszkańców cieszą się zainteresowaniem blisko 15% badanych. N=232 Źródło: KPMG w Polsce© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 69 Rynek apartamentów i rezydencji w Polsce Wartość rynku pierwotnego apartamentów oraz rezydencji w Polsce można szacować na ok. 300 mln złotych rocznie (patrz tabela oraz analiza firmy REAS poniżej). Z własnych analiz KPMG w Polsce wynika, że rynek wtórny apartamentów i rezydencji to kolejne 600-650 mln zł. Zatem łączna wartość rynku pierwotnego i wtórnego luksusowym nieruchomości mieszkalnych wynosi ok. 1 mld złotych rocznie. Do tego należałoby doliczyć trudne do oszacowania wydatki na urządzanie apartamentów i rezydencji oraz duży rynek związany z samodzielnym budowaniem rezydencji przez osoby zamożne i bogate. Ponieważ proces budowy luksusowych rezydencji jest rozciągnięty w czasie i może trwać nawet kilka lat oszacowanie tego segmentu jest trudne. Rynek apartamentów i rezydencji w Polsce Liczba ofert Liczba transakcji Wartość transakcji Średnia cena transakcyjna (rocznie) (rocznie w mln zł) (w mln zł) Apartamenty 2 700 65-70 220-250 3,5 Rynek pierwotny* Rezydencje 130 20-25 50-57 2,4 Apartamenty** 800 20-25 50-60 2,8 Rynek wtórny Rezydencje*** 5 500 135-140 550-600 4,2 *) Na podstawie danych REAS z 5 aglomeracji (Warszawa, Kraków, Poznań, Wrocław i Trójmiasto). Apartamenty i rezydencje były kwalifikowane na podstawie wielu złożonych kryteriów. **) Apartamenty na rynku wtórnym były definiowane wyłącznie kryterium cenowym (cena ofertowa > 20 000 zł za m2) ***) Rezydencje na rynku wtórnym były definiowane wyłącznie kryterium cenowym (cena ofertowa > 2,5 mln zł) Źródło: Opracowanie KPMG w Polsce na podstawie danych REAS (rynek pierwotny) oraz danych z serwisów gratka.pl i domy.pl (rynek wtórny) Rynek luksusowych dochodach typowym rozwiązaniem jest zagranicznych. Ich ceny za całość nieruchomości mieszkalnych zakup standardowego mieszkania, o tyle nieruchomości (dom z działką) zaczynają można podzielić w zależności w przypadku osób bardzo zamożnych się na poziomie półtora miliona złotych, od rodzaju nieruchomości typowym rozwiązaniem jest budowa a sięgają równowartości miliona euro, (apartament lub dom jednorodzinny) rezydencji: dużego domu na dużej za budynek w stanie deweloperskim, lub statusu sprzedającego (firma działce, realizowanego i urządzanego a zatem bez żadnego wewnętrznego lub osoba fizyczna), najczęściej zgodnie z indywidualnymi gustami wykończenia. spójnego z podziałem na obiekty właściciela według oryginalnych Liczba domów sprzedawanych przez nowo wybudowane lub kompletnie projektów architektów i architektów deweloperów w Polsce o cenach w tym przebudowane i na domy lub mieszkania wnętrz. Stosunkowo rzadziej przedziale była największa w latach z rynku wtórnego, a zatem kupowane osoby takie decydują się na zakup 2007-2008, ale po upadku Banku od poprzedniego użytkownika. apartamentu. Lehman Brothers, który zapoczątkował O ile rynek nowych obiektów, zwłaszcza Ta potrzeba zaspokojenia światowy kryzys finansowy apartamentów, jest relatywnie łatwy indywidualnych gustów i potrzeb zdecydowanie zmalała i dziś wynosi do oszacowania dla podmiotów powoduje, że liczba osiedli z nowymi 20-25 rezydencji rocznie. Wartość tego systematycznie monitorujących rynek, rezydencjami, budowanymi przez segmentu rynku w cenach brutto o tyle już informacje o samodzielnie deweloperów jest niewielka, zaś (z VAT) na podstawie cen ofertowych budowanych rezydencjach, czyli nieliczne inwestycje tego typu można obniżonych o typowe upusty można luksusowych domach jednorodzinnych, znaleźć nieomal wyłącznie w pięciu obecnie szacować na 50-57 mln złotych. nie są dostępne w żadnych oficjalnych aglomeracjach o najlepszej sytuacji Jednym z powodów niewielkiej statystykach. Jednocześnie trzeba ekonomicznej, w których skupia się skali rynku deweloperskiego w tym podkreślić, że o ile w przypadku ogromna większość największych segmencie jest także polityka gospodarstw domowych o przeciętnych polskich firm i przedstawicielstw firm podatkowa. W przypadku lokali© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 70 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce mieszkalnych o powierzchni do 150 m2 kilku do kilkunastu tysięcy złotych i inne podobne unikatowe obiekty. i domów jednorodzinnych o powierzchni w przeliczeniu na metr, w zależności, Zwykle szacuje się, że wartość rynku do 300 m2 podatek VAT naliczany jest od jakości i ceny zastosowanych wtórnego od półtora raza do dwóch według stawki preferencyjnej (do materiałów wykończeniowych, mebli i pół raza przekracza wartość rynku końca 2010 r. 7%, obecnie 8%). Jeśli wbudowanych, drzwi wewnętrznych, pierwotnego. Jednak, podobnie jak mieszkanie lub dom mają większą wyposażenia łazienek i kuchni, ma to miejsce z rynkiem sztuki, stara powierzchnię, wówczas jej część i oczywiście fantazji projektanta architektura jest jednym z powszechnie powyżej limitu jest opodatkowana i przyszłych użytkowników. uznawanych synonimów luksusu, stawką podstawową, czyli 23%. można zatem przyjąć, że obroty Szczególnym rodzajem luksusowych luksusowymi obiektami na rynku W przypadku rynku nowo budowanych apartamentów są lofty, czyli lokale wtórnym są jeszcze większe. luksusowych apartamentów mamy mieszkalne w przebudowanych do czynienia z dwoma podstawowymi budynkach fabrycznych. Dość często rodzajami inwestycji. W pierwszym spotykane w miastach zachodniej Katarzyna Kuniewicz, Associate przypadku całość budynku obejmuje Europy, są raczej nieliczne w Polsce, Director, Research REAS duże, luksusowe lokale, obiekt głównie ze względu na brak z zasady ma dodatkowe funkcje w najdroższych polskich aglomeracjach REAS – firma doradcza specjalizująca się służące mieszkańcom, takie jak fitness, większej liczby dobrze położonych, w zagadnieniach związanych z rynkiem mieszkaniowym basen czy consierge. Ale spotykamy zabytkowych obiektów przemysłowych. na rynku także budynki, w których Do rynku luksusowych apartamentów jedynie najwyższe piętro lub kilka należałoby także zaliczyć pojedyncze najwyższych pięter jest zaprojektowane transakcje wyjątkowymi apartamentami odmiennie niż pozostałe i tam znajdują wakacyjnymi, także realizowanymi przez się penthouses – luksusowe, duże niektóre firmy deweloperskie. apartamenty, niekiedy dwupoziomowe, z dużymi tarasami, pozwalającymi Liczbę sprzedawanych rocznie w pięciu na urządzenie ogrodów, i z reguły aglomeracjach o największej skali rynku z widokami na miasto lub atrakcyjny apartamentów o cenach jednostkowych krajobraz. Dla zaliczenia do segmentu przekraczających 17 tys. zł można dziś luksusowych apartamentów kluczowa oceniać na 65-70 apartamentów, zaś jest lokalizacja: wyjątkowe i prestiżowe łączną wartość rynku w cenach brutto położenie w mieście, w rejonie starego na 220-250 mln złotych. Oczywiście, centrum, niedaleko dużego parku, nakłady nabywców na doprowadzenie w sąsiedztwie teatrów lub opery lub do stanu pozwalającego na rozpoczęcie nadmorskiej plaży. użytkowania są o wiele wyższe. Podobnie jak w przypadku zwykłych Niezależnie od szacunków rynku mieszkań ceny takich lokali dotyczą deweloperskiego wspomnieć trzeba standardu deweloperskiego, czyli o rynku wtórnym, obejmującym bez końcowych podłóg, wykończenia zarówno obrót starymi domami ścian i drzwi wewnętrznych. Jeśli i willami, jak i nowoczesnymi domami, zatem przyjąć, że obecne ceny w tym a także lokalami w starych kamienicach segmencie zaczynają się od ok. czy nowych apartamentowcach. W tej 17 tysięcy złotych za metr kwadratowy kategorii mieściłyby się także zapewne powierzchni użytkowej, to koszty wyjątkowe transakcje obejmujące wykończenia mogą sięgać od kolejnych pałace wraz z parkami, dwory, zamki© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczonąodpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej sięz niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMGInternational Cooperative („KPMG International”), podmiotemprawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 73 10 Bankowość prywatna Przebadaliśmy respondentów Korzystanie z usług bankowości prywatnej w sferze finansów osobistych, przede wszystkim w zakresie korzystania z usług finansowych skierowanych do osób o ponadprzeciętnych dochodach, tzw. private banking (szeroko rozumiany jako instytucjonalna 68% pomoc dla osób zamożnych 83% i bogatych w zarządzaniu ich majątkiem). Private banking okazuje się popularną usługą wśród osób o najwyższych 32% dochodach. Korzysta z niego co 17% trzecia osoba o miesięcznym dochodzie przekraczającym 20 tys. zł Średnia Osoby bogate brutto. Naturalnie w przypadku osób zarabiających mniej usługa ta jest znacznie mniej popularna (a dla części Korzystam z usług bankowości prywatnej Nie korzystam z usług bankowości prywatnej badanych wręcz niedostępna), stąd dla wszystkich badanych odsetek ten sięga 17%. Zagraniczna oferta private banking jest mało popularna wśród respondentów. Spośród osób potwierdzających korzystanie z usług N=499; NB=100 prywatnej bankowości 17% korzysta Źródło: KPMG w Polsce z nich za granicą.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 74 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Najczęściej wykorzystywanym Sposoby kontaktu z bankiem narzędziem przy kontaktach z bankiem jest Internet. Korzysta z niego dwóch na trzech respondentów. Duża część badanych (44%) osobiście załatwia 67% wszelkie sprawy w oddziale banku. Za pomocą Internetu Osoby o dochodzie powyżej 20 tys. zł 64% częściej korzystają z usług osobistego doradcy lub załatwiają sprawy osobiście niż robi to ogół badanych. 44% Może to wynikać z faktu obracania Osobiście w oddziale banku dużo większymi sumami i większym 58% komfortem psychicznym w sytuacji, gdy sprawą zajmuje się konkretna osoba. Polacy o ponadprzeciętnych dochodach 17% w większości nie stosują optymalizacji Telefonicznie podatkowej przy zakupie dóbr 16% luksusowych. Jej wykorzystanie potwierdziło jedynie 29% bogatych. Respondenci, których jednym 16% z dochodów jest inwestowanie na Przez osobistego doradcę rynku finansowym i w nieruchomości, 25% są bardziej skłonni do stosowania optymalizacji podatkowej – robi to 42% z nich. Ponad badanych nie korzysta z usług doradców podatkowych. Sytuacja Średnia Osoby bogate wygląda nieco inaczej w przypadku osób bogatych. W tej grupie z doradztwa podatkowego korzysta 44% badanych. N=499; NB=100. Respondent mógł zaznaczyć maksymalnie dwie odpowiedzi Źródło: KPMG w Polsce Zamożność Polaków z roku możliwości optymalizacji podatkowych politykę podatkową lub zmianę formy na rok rośnie. Coraz więcej na gruncie obowiązujących przepisów prawnej prowadzonej przez siebie osób bogatych decyduje się zatem na prawa. Jak wynika z przeprowadzonych działalności. Należy pamiętać, że korzystanie z profesjonalnej pomocy przez KPMG badań, w latach 2010 – narzędzia generujące oszczędności doradców podatkowych, zwłaszcza 2012 odsetek najbogatszych Polaków podatkowe powinny być dostosowane w kontekście skomplikowanych struktur (zarabiających miesięcznie powyżej do indywidualnej sytuacji każdego inwestycyjnych ulokowanych także 20 tys. zł brutto) stosujących podatnika. Im wyższe płaci on podatki, na rynkach zagranicznych. Omawianą optymalizację podatkową wzrósł tym teoretycznie większe korzyści może grupę osób tworzą przede wszystkim niemal o połowę. Można oczekiwać, że mu przynieść ich optymalizacja. właściciele firm oraz menedżerowie w niezbyt odległej przyszłości co drugi wysokiego szczebla i inwestorzy bogaty Polak będzie korzystał z szerokiej giełdowi. Osoby te stać na kupno gamy możliwości prowadzących do Andrzej Marczak, nie tylko luksusowych samochodów optymalizowania swoich zobowiązań Partner KPMG, Doradztwo Podatkowe najlepszych marek, ale coraz częściej podatkowych. Zwłaszcza bogate również jachtów, samolotów itp. osoby decydują się na zakładanie Dokonując poważnych zakupów idących spółek specjalnie przeznaczonych w setki tysięcy, a czasami miliony do celów zakupowych, rozliczanie złotych, osoby te starają się poszukiwać się w kraju stosującym łagodniejszą© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 75 Przez niemal 20 lat istnienia optymalizację podatkową i planowanie właśnie globalizacja usług finansowych na polskim rynku usługi finansowe zgodne z indywidualnymi stanowi jedno z większych wyzwań bankowości prywatnej celami, a także budowę portfela i kierunków rozwoju rodzimego private ewoluowały, zbliżając się do zachodnich aktywów dostosowaną do celów bankingu. Musimy być przygotowani standardów i w dalszym ciągu i oczekiwań. na proponowanie klientom możliwości dynamicznie się rozwijają. Szybkie inwestycyjnych na rynkach globalnych, Potrzeby klientów private banking tempo zmian wynika częściowo aktywnie wyszukując te rynki i te w dużej mierze zależą od globalnych z konieczności pokonania dystansu, klasy aktywów, które zapewniają wydarzeń rynkowych. Obserwujemy jaki początkowo dzielił nas od najatrakcyjniejsze stopy zwrotu. bardzo silną korelacją między rozwiniętych rynków, gdzie tego typu bankowością prywatną a nastrojami Niezwykle ważne jest również usługi funkcjonowały od dziesięcioleci. na światowych rynkach, w tym także profesjonalne przygotowanie Wiąże się ono także z dynamicznym na warszawskiej giełdzie. Duża część doradców – klienci oczekują od wzrostem zamożności Polaków, a co za klientów bankowości prywatnej to doradcy doskonałego przygotowania tym idzie, rosnącymi oczekiwaniami. właściciele spółek notowanych na GPW. merytorycznego z zakresu Mimo spowolnienia dynamiki wzrostu Ten fakt w  sposób naturalny przekłada finansów, a także znajomości zasad w tym segmencie rynku, które było się na ich oczekiwania – wymagają budowy portfela, szerokiej wiedzy następstwem załamania na rynkach od instytucji finansowej możliwości makroekonomicznej oraz wieloletniego finansowych po upadku banku łączenia finansów firmowych doświadczenia. inwestycyjnego Lehman Brothers, i osobistych: doradztwa nie tylko rynek private bankingu w Polsce dalej w zakresie aktywów prywatnych, ale ma przed sobą perspektywy wzrostu. często także środków ulokowanych we Małgorzata Anczewska, Dzisiejsze usługi bankowości prywatnej, własnym przedsiębiorstwie. Dyrektor Biura Bankowości Prywatnej, to przede wszystkim doradztwo Prezes Zarządu BRE Wealth Dziś klienci wybierają rozwiązania, w zakresie kompleksowego zarządzania Management S.A. które nie tylko dają możliwość całym majątkiem, zarówno aktywami BRE Wealth Management – część obszaru pomnożenia kapitału, ale przede finansowymi, jak też niefinansowymi, bankowości prywatnej BRE Banku specjalizująca wszystkim chronią majątek w czasie takimi jak np. nieruchomości. Tego się w zarządzaniu majątkiem spadków giełdowych. Poszukują także rodzaju usługi łączą w jednym oferty wychodzącej poza polski rynek miejscu najwyższej klasy doradztwo kapitałowy – interesują się inwestycjami finansowe, podatkowe, prawne, alternatywnymi, projektami private majątkowe i spadkowe. Klienci mogą equity, a także inwestycjami w fundusze liczyć na rozwiązania pozwalające na zagraniczne. Z całą pewnością to© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczonąodpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej sięz niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMGInternational Cooperative („KPMG International”), podmiotem prawaszwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 77 11 Styl życia Aby uzyskać możliwie pełny obraz Uprawiane dyscypliny sportu docelowej grupy konsumentów dóbr luksusowych, postanowiliśmy 48% Jazda na rowerze 37% sprawdzić, w jaki sposób osoby o ponadprzeciętnych dochodach Bieganie 40% 35% wykorzystują to, co jest dla nich 36% Ćwiczenia na siłowni często największym luksusem – 29% swój wolny czas. Pływanie 32% 31% 11.1 Sport Narciarstwo/snowboard 30% 29% Piłka nożna 22% Wiele miejsca przy okazji badania 10% stylu życia poświęca się aktywności 12% Wędkarstwo fizycznej, która jest zarówno formą 4% spędzania wolnego czasu, jak i środkiem Kręgle/bilard/dart 11% 12% pozwalającym na zachowanie dobrej kondycji fizycznej i psychicznej. Wiele Tenis 10% 17% dyscyplin sportu, takich jak golf, żeglarstwo czy tenis, jest przy tym Siatkówka 7% 4% jednoznacznie kojarzonych ze stylem życia elit finansowych i społecznych. 7% Sporty walki 4% Co więcej, ich uprawianie jest okazją do 5% zakupu dóbr i usług o często wyraźnie Żeglarstwo 4% luksusowym charakterze. Dlatego też 3% postanowiliśmy sprawdzić, ilu spośród Golf 8% naszych respondentów uprawia jakiś 14% Inne sport oraz które dyscypliny cieszą się ich 8% największym zainteresowaniem, w tym Średnia Osoby bogate – jakie jest zainteresowanie dyscyplinami o elitarnym charakterze. Uprawianie sportu zadeklarowało ok. N=306; NB=52. Pokazane wartości procentowe odnoszą się tylko do osób, które uprawiają jakiś sport 61% respondentów. Okazuje się, że Źródło: KPMG w Polsce sport praktykuje więcej mężczyzn niż kobiet o ponadprzeciętnych dochodach (68% mężczyzn, 53% kobiet).© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 78 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Osoby uprawiające sport najczęściej mniejsze. Grę w tenisa deklaruje 10% trzecie respondentów deklaruje, że jeżdżą na rowerze (48%), biegają (40%) respondentów, w golfa – 3%, zaś interesuje się jakąś dyscypliną sportu lub chodzą na siłownię (36%). uprawianie żeglarstwa – 5%. Warto i w związku z tym ogląda zawody, Co ciekawe, w przypadku siłowni zwrócić uwagę na zainteresowanie kibicuje itp. Widoczna jest bardzo odsetek jest podobny w przypadku tymi dyscyplinami ze strony osób duża różnica między preferencjami obu płci. Różnica jest za to widoczna najbogatszych. O ile w przypadku kobiet i mężczyzn. Jedynie 48% kobiet w przypadku jazdy na rowerze – żeglarstwa jest ono mniejsze niż potwierdziło zaciekawienie sportem, deklaruje ją o prawie 14 punktów wśród mniej zamożnych osób (4%), to podczas gdy w przypadku mężczyzn procentowych więcej mężczyzn niż tenis i golf są zdecydowanie bardziej odsetek ten wyniósł 73%. kobiet. Pozostałe popularne dyscypliny popularne – uprawia je odpowiednio Dyscypliną przyciągającą największą sportu to pływanie (32%), narciarstwo 17% i 8% osób bogatych. liczbę fanów jest piłka nożna (58%), lub snowboard (30%) i piłka nożna Badani, którzy zaznaczyli, że uprawiają na co niemały wpływ mogły mieć (22%). Reszta wymienionych dyscyplin jeszcze inne, niewymienione dyscypliny niedawne rozgrywki mistrzostw cieszy się zainteresowaniem dużo sportu, podawali najczęściej taniec, Europy. Drugą popularną dyscypliną jest mniejszego odsetka osób (3-12%). jazdę konną i fitness. Pojawiły się siatkówka (43%). Pozostałe dyscypliny Zainteresowanie bardziej elitarnymi również bardziej egzotyczne odpowiedzi budzą zainteresowanie wśród mniej niż dyscyplinami sportu wśród ogółu typu paralotniarstwo czy strzelectwo. ¼ badanych. Polaków o ponadprzeciętnych Zainteresowanie sportem może przyjąć dochodach jest zdecydowanie także mniej aktywne formy. Blisko dwie© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 79 Luksus w powietrzu Urząd Lotnictwa Cywilnego (ULC) Liczba zarejestrowanych w Polsce samolotów* i helikopterów - narastająco prowadzi bieżący monitoring statków powietrznych, takich jak samoloty, śmigłowce, szybowce, motoszybowce, sterowce oraz balony w Rejestrze Cywilnych Statków Powietrznych. Do rejestru wpisywane są maszyny, dla 1000 20% których prezes ULC wydał świadectwo 900 18% zdolności do lotu bądź uznał takie 800 16% świadectwo wydane przez właściwą instytucję zagraniczną. 700 14% 600 11,8% 12% Według danych ULC z dnia 1 stycznia 658 699 500 622 10% 2012 roku w Rejestrze Cywilnych 503 555 9,3% Statków Powietrznych znajdowało się 400 8% 2230 pojazdów lotniczych, co stanowi 300 6% o 15 sztuk więcej niż w roku ubiegłym. 200 3,6% 4% Stosunkowo niewielka różnica stanu 3,2% 3,2% 100 226 197 200 194 180 2% pojazdów w rejestrze nie oznacza jednak, że w polskiej przestrzeni 0 0% 2008 2009 2010 2011 2012 lotniczej pojawiło się tylko 15 nowych maszyn. W rzeczywistości do rejestru Zarejestrowane na firmy** zostało wpisanych 150 nowych statków powietrznych, tymczasem Zarejestrowane na osoby fizyczne wykreślono 135. W styczniu 2012 roku 370 statków Zmiana % łącznej liczby samolotów i helikopterów zarejestrowanych na firmy i osoby fizyczne powietrznych było w posiadaniu osób fizycznych, w tym 173 samoloty i 7 helikopterów. Tymczasem spośród pozostałych 1860 pojazdów lotniczych * Z wyłączeniem ultralekkich (do 495 kg), które są uwzględnione w dodatkowej ewidencji Urzędu Lotnictwa Cywilnego 566 samolotów i 133 helikoptery jest **  arejestrowane na osoby prawne – głównie przedsiębiorstwa (z wyłączeniem takich podmiotów jak PLL LOT, PZL Z zarejestrowanych na osoby prawne. Świdnik, aerokluby, ZOZ-y, Instytut Lotnictwa itp.) Liczba samolotów dyspozycyjnych dla Źródło: opracowanie własne KPMG w Polsce na podstawie danych Urzędu Lotnictwa Cywilnego. Stan rejestru na dzień podmiotów prawnych (z pominięciem 1 stycznia danego roku PLL LOT, PZL Świdnik, aeroklubów, ZOZ-ów, Instytutu Lotnictwa etc.) sukcesywnie rośnie z każdym rokiem. Jeśli chodzi o poszczególne modele wpisane do rejestru, na uwagę zasługuje fakt, iż w 2011 roku po raz pierwszy znalazł się w nim luksusowy samolot dyspozycyjny Hawker Beechcraft 750. Zasięg tego samolotu wynosi 4 tys. km i może on zabrać na pokład do 8 pasażerów.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 80 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Segment premium przelotów turbośmigłowych – głównie Beechcraft, używających samoloty biznesowe pasażerskich rozwija się oraz znacznie więcej tłokowych, wybija się ostatnio dość mocno stale, ale niezbyt szybko. Nabywcami oczywiście z powodu nieporównywalnie segment sieci sprzedaży detalicznej prywatnych samolotów odrzutowych niższej ceny. Te ostatnie jednak służą (retail), dając dowód rentowności tej są przede wszystkim prywatni głównie do celów rekreacyjnych, branży w Polsce. przedsiębiorcy, zwykle z pierwszej setki a w polskim klimacie nie są optymalnym Dalszy rozwój rynku jest pewny, najbogatszych Polaków. Niewątpliwie i dostatecznie niezawodnym środkiem znakiem zapytania pozostaje jedynie barierą zarówno przy zakupie, jak przemieszczania się. tempo tego rozwoju. Kluczowe i czarterze jest cena, a polscy milionerzy Nabywcy samolotów i klienci usług znaczenie będzie miała oczywiście okazują się bardziej oszczędni niż czarterowych to głównie prywatni sytuacja gospodarcza kraju oraz rosyjscy czy nawet czescy – osoby przedsiębiorcy. Podstawowymi zyskowność przedsiębiorstw – nie da się o podobnym statusie finansowym motywacjami przy podejmowaniu bowiem ukryć, że samoloty prywatne mają mniejszą od mieszkańców krajów decyzji o zakupie są: wygoda m.in. traktowane są jako dobro luksusowe sąsiednich skłonność do korzystania możliwość bezpośredniego lotu i warunkiem popytu na nie jest dość z prywatnych samolotów. Z tego o dowolnie wybranej porze, z racji silne poczucie zamożności wśród samego powodu Polacy czarterują gęstości siatki połączeń rejsowych, potencjalnych klientów. i kupują głównie odrzutowce lekkie szczególnie wartościowa dla pasażerów (light & very light jets), tym bardziej, że spoza Warszawy, komfort odprawy przy wylocie z Warszawy czy Wrocławia i samego lotu itp. oraz prestiż. Klienci Jakub Benke, Prezes firmy Blue Jet obejmują one swoim zasięgiem wykorzystują samoloty równie często do Blue Jet – przewoźnik oferujący czartery zdecydowaną większość Europy, celów prywatnych, jak i biznesowych. samolotów biznesowych, usługi kompleksowego podczas gdy np. mieszkańcy Moskwy Czasami z usług czarterowych zarządzania odrzutowcami oraz doradztwa przy potrzebują większych samolotów, żeby ich zakupie korzystają duże polskie spółki giełdowe dostać się na zachód kontynentu. oraz organy państwowe. Korporacje Po polskim niebie lata również co międzynarodowe kupują czartery najmniej kilka prywatnych samolotów sporadycznie. Wśród firm prywatnych© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 81 Luksus na wodzie Liczba zarejestrowanych jachtów na przestrzeni lat w podziale na wielkość i rodzaj napędu Rynek jachtów w Polsce w 2011 roku odnotował spadek. Zarejestrowano 1141 jachtów morskich, czyli o blisko 70,0% 25% mniej niż w 2010 roku, w tym ponad 100 jachtów morskich o długości 60,0% kadłuba co najmniej 10 metrów (spadek o 40%). Liczba wszystkich rejestracji 50,0% spadła ogółem w porównaniu z rokiem 40,0% ubiegłym, lecz widać stale relatywnie 51,6% wysokie zainteresowanie jachtami. 30,0% Natomiast w strukturze jachtów w 2011 20,0% roku nie odnotowano znacznych 28,7% zmian w porównaniu z rokiem 2010. 10,0% 7,0% 10,3% Zdecydowanie dominują tu łodzie 2,3% 0,0% 0,1% o długości od 5 do 10 metrów. Łodzie Do 5 m Od 5 do 10 m Powyżej 10 m duże o długości powyżej 10 m stanowią ponad 9% zarejestrowanych jednostek. Z punktu widzenia napędu dominują Jachty i łodzie motorowe Jachty i łodzie żaglowe łodzie motorowe, które stanowią blisko 90% rejestrowanych jednostek. 2000 Sytuacja na rynku jachtów jest umiarkowana. Chwilowo największy popyt jest na duże 1500 i komfortowe jednostki (ich głównymi odbiorcami są osoby po 50-tym roku życia), ale także jachty, które mogą 1000 być nabyte przez firmy czarterowe. 1247 1379 1361 Podzieliłbym popyt właśnie na takie 1035 dwie grupy nabywców. Spowodowane 500 651 jest to tym, że generalnie nie sprzedają 506 335 się obecnie jachty, które mogliby 181 156 172 50 67 121 106 kupić czterdziestolatkowie - czyli 0 mniejsze jednostki. 40-latkowie stracili 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 w tej chwili możliwości nabywcze ze względu na fakt, że większość z nich była oparta na kredycie, a nie Jachty powyżej 10 m długości Pozostałe jachty na zasobach gotówkowych. Tak więc ta grupa odbiorców jest chwilowo Źródło: opracowanie KPMG w Polsce na podstawie danych Polskiego Rejestru Jachtów Morskich mniej widoczna na rynku. Obecnie, ze względu na niekorzystne zmiany w ofertach banków, duży procent jachty duże i komfortowe, by czerpać firmy czarterowe jako drugą główną osób z tej grupy albo nie ma zdolności z nich korzyści finansowe. Takie właśnie grupę nabywców. kredytowej albo nie chce wchodzić jachty staramy się dla nich budować. w kredyt na zaproponowanych przez banki warunkach. Pozostali nam Wracając do drugiej grupy - czyli firm Bogdan Skórkiewicz, Dyrektor zatem wyżej już wspomniani poważni czarterowych. Jest to sektor, który co Generalny Delphia Yachts armatorzy po 50-tce,60-tce, którzy jakiś czas musi myśleć o odświeżaniu mając kapitał myślą o tym, by powoli swojej floty lub uzupełnianiu jej o nowe Delphia Yachts – producent jachtów żaglowych jednostki, dlatego zakwalifikowałem i motorowych stawać się rentierami, kupują zatem© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 82 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce 11.2 Wakacje Przeciętny respondent badania spędza na urlopie (tj. z pominięciem weekendów oraz dni ustawowo Turystyka egzotyczna kwitnie, wakacje marzeń przestają być wolnych od pracy) 22 dni w roku. Nie ma istotnych marzeniami, a stają się rzeczywistością. Na rynku pojawiają różnic w przeciętnej długości urlopu między kobietami się firmy, które potrafią spełnić najśmielsze oczekiwania a mężczyznami, widoczne są jednak różnice pod względem – lot ponaddźwiękowym MIG-iem czy przejażdżkę psim wieku i zamożności. Na dłuższy wypoczynek mogą sobie zaprzęgiem na biegunie. Istnienie takich firm ma tylko pozwolić osoby starsze. Respondenci w wieku 40 lat i starsi jedno uzasadnienie – popyt. Ludzie bogaci przestają się spędzają w ciągu roku średnio 24 dni na urlopie, w wieku interesować zwykłymi wyjazdami na plażę, a poszukują 30-39 lat – 23 dni, podczas gdy osoby w wieku do 29 lat zastrzyku adrenaliny i doznań coraz bardziej oderwanych od – jedynie 20 dni. Co więcej – osoby bogate mogą sobie codzienności. pozwolić na znacznie więcej dni wolnych od pracy (25) niż osoby zamożne (21) czy aspirujące (22). Badanie stylu życia osób o ponadprzeciętnych dochodach obejmowało także wyjazdy urlopowe. Naszym zamiarem było Większość (60%) respondentów spędza swój urlop letni sprawdzenie, gdzie badani spędzają urlopy i czas wolny oraz w Polsce. Na tym tle zdecydowanie wyróżniają się osoby jak zmienia się miejsce wyjazdu w zależności od posiadanego bogate, dla których Polska nie stanowi atrakcyjnego miejsca dochodu i pory roku. wypoczynku. Znakomita większość z nich (73%) decyduje się na wyjazd zagraniczny.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 83 Chcąc lepiej poznać zwyczaje Miejsce urlopu w okresie letnim respondentów, zapytaliśmy o region, który odwiedzają w czasie letnich wakacji oraz konkretne miejsce pobytu. Najbardziej popularne wśród 28% 32% 40% badanych jest morze, które przyciąga 60% osób deklarujących spędzanie 73% urlopu w granicach Polski. W góry jeździ 36% z nich, zaś na Mazury – blisko 28%. Jeśli chodzi o konkretne miejscowości pobytu wakacyjnego respondentów, 72% 68% prym wiodą miejscowości nadmorskie, 60% z czego najwięcej osób bez względu na poziom dochodu odwiedza Jastarnię 27% oraz Sopot. Innymi pojawiającymi się miastami są m.in. Gdańsk, Kołobrzeg Średnia Aspirujący Zamożni Bogaci i Łeba. W przypadku wyjazdów zagranicznych najczęściej odwiedzanymi państwami W Polsce Za granicą w okresie letnim, i to bez względu na posiadane fundusze, są: Hiszpania (22%), Włochy (11%), Egipt (9%) N= 499; NA=100; NZ=299; NB=100 oraz Turcja (8%). W przypadku osób Źródło: KPMG w Polsce najbogatszych wachlarz możliwości wyjazdowych jest znacznie większy w porównaniu z innymi grupami. W ich przypadku pojawiało się wiele bardziej egzotycznych miejsc, typu RPA, Malediwy, Zjednoczone Emiraty Arabskie czy Brazylia.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 84 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Wyjazd zagraniczny na urlop zimowy Miejsce urlopu w okresie zimowym wybiera 31% badanych. Podobnie jak w przypadku urlopu letniego osoby bogate wyjeżdżają za granicę 16% znacznie częściej (47%) niż osoby 31% 31% o niższych dochodach. Co ciekawe, 47% o ile osoby aspirujące i zamożne równie często wyjeżdżają za granicę latem, to zagraniczny wyjazd zimowy pozostaje już najczęściej poza zasięgiem aspirujących. 84% Najczęstszy kierunek zimowych 69% 69% wyjazdów zagranicznych to Austria, 53% Włochy, Francja i Hiszpania. W odpowiedziach osób zamożnych i bogatych pojawiły się także bardziej egzotyczne kierunki, jak Teneryfa, Średnia Aspirujący Zamożni Bogaci Wyspy Kanaryjskie, Tajlandia, Kambodża, Chiny czy Kuba. Osoby, które pozostają w Polsce, W Polsce Za granicą najczęściej spędzają urlop w górach (70%), ewentualnie nad morzem (10%). Najpopularniejszą miejscowością N= 499; NA=100; NZ=299; NB=100 zimową jest Zakopane, jeździ tam blisko Źródło: KPMG w Polsce badanych pozostających w Polsce. Innymi często odwiedzanymi miastami są Karpacz, Wisła i Krynica. urlopowy w najbliższej przyszłości. głównie z grup aspirujących i zamożnych. Poproszono także respondentów, aby Odpowiedzi udzieliło niewiele ponad Za wymarzone miejsca dla badanych puścili wodze fantazji i powiedzieli, jakie 50% badanych. Najwięcej osób uchodzą również Malediwy, USA, Kuba, jest ich wymarzone miejsce na wyjazd wymieniło Hiszpanię, były to osoby Tajlandia i wiele innych.© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 85 W dziedzinie luksusowej turystycznych. Coraz więcej osób spędzać czas w gronie ludzi o tym turystyki jesteśmy w Polsce decyduje się spędzić czas inaczej niż na samym statusie finansowym. Będzie jeszcze na etapie początkowym. wakacjach czarterowych, choć nadal powoli przybywać klientów, którzy Po zapewnieniu sobie dóbr materialnych jest to dominujący pomysł na urlop, za zindywidualizowany program w postaci samochodów, apartamentów także wśród menedżerów wyższego prowadzony przez wybitnego pilota i domów nasi konsumenci dopiero szczebla. Przykład idący z wyjazdów wycieczek będą skłonni zapłacić o wiele zaczynają sięgać na wyższą półkę motywacyjnych (incentive) w dużych więcej niż do tej pory. Przyszłością także w sektorze usług. Oczywiście firmach sprawia, że jest coraz więcej turystyki będą szyte na miarę wyjazdy najbogatsi od wielu lat fundują sobie chętnych na wyjazdy szyte na miarę, tematyczne – kulinarne z kursami urlop w zupełnie innym stylu niż klasa realizowane w wybranym czasie, gotowania, fotograficzne z warsztatami średnia. Ostatnio opracowaliśmy z własnym pilotem-przewodnikiem. z robienia zdjęć czy spełniające propozycję wyjazdu sylwestrowego dla Dwie zamożne rodziny jadą na przykład marzenia. Nie musi to być od razu lot niedużej grupy do Sankt Petersburga na 3 tygodnie do USA, realizując własny w kosmos – w dzisiejszych czasach i Moskwy. Przygotowany specjalnie dla program atrakcji i pobytu, pozostawiając wyjazd na tor wyścigowy, gdzie sami tej grupy program obejmuje przejazd całą część operacyjno-logistyczną poprowadzimy Lamborghini czy Ferrari zabytkowymi, opancerzonymi Czajkami towarzyszącemu im pilotowi. jest już całkowicie w zasięgu osób z lotniska, kolację w bunkrze Stalina, Prowadzeni niemal za rękę mogą skupić z klasy średniej. prywatną degustację wódek w fabryce, się tylko na wrażeniach i wypoczynku. trening kosmonauty w Gwiezdnym Taki wyjazd może kosztować około Miasteczku z możliwością pilotowania 30 lub 60 tysięcy złotych od osoby Łukasz Kalinowski, Pracownia Przygód odrzutowca MIG i oczywiście bal w zależności od standardu, w innych Pracownia Przygód – organizator szytych na miarę sylwestrowy. Sam udział w Carskim częściach świata – poniżej tych kwot. wyjazdów dla klientów indywidualnych oraz firm Balu w pałacu w Carskim Siele, W najbliższej przyszłości na pewno z luksusową kolacją w Sali Tronowej będziemy obserwować stopniowy i licznymi występami kosztuje wzrost zainteresowania wyjazdami 7 000 dolarów od osoby. spoza mainstreamowego katalogu. Wyższe aspiracje to na początek Klienci będą chcieli sami decydować, wyjście z rynku masowych usług na ile, dokąd i w jakiej kolejności jadą© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • 86 | Rynek dóbr luksusowych w Polsce Notatki© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • Rynek dóbr luksusowych w Polsce | 87 Biura KPMG w Polsce: Warszawa Wrocław ul. Chłodna 51 ul. Bema 2 00-867 Warszawa 50-265 Wrocław T: +48 22 528 11 00 T: +48 71 370 49 00 F: +48 22 528 10 09 F: +48 71 370 49 01 E: kpmg@kpmg.pl E: wroclaw@kpmg.pl Kraków Gdańsk al. Armii Krajowej 18 al. Zwycięstwa 13a 30-150 Kraków 80-219 Gdańsk T: +48 12 424 94 00 T: +48 58 77 295 00 F: +48 12 424 94 01 F: +48 58 77 295 01 E: krakow@kpmg.pl E: gdansk@kpmg.pl Poznań Katowice ul. Roosevelta 18 ul. Francuska 34 60-829 Poznań 40-028 Katowice T: +48 61 845 46 00 T: +48 32 778 88 00 F: +48 61 845 46 01 F: +48 32 778 88 10 E: poznan@kpmg.pl E: katowice@kpmg.pl kpmg.pl Autorzy:  onika Czechowska, Wojciech Jankowski, Piotr Kuskowski, Andrzej Marczak, Mariusz Strojny, Joanna Trawka, M Tomasz Wiśniewski, Milena Zabłocka© 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative(„KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone.
    • KontaktKPMG Sp. z o.o.ul. Chłodna 5100-867 WarszawaT: +48 22 528 11 00F: +48 22 528 10 09E: kpmg@kpmg.plAndrzej MarczakDoradztwo podatkowePartnerE: amarczak@kpmg.plTomasz WiśniewskiDoradztwo finansowePartnerE: twisniewski@kpmg.plMariusz StrojnyZarządzanie Wiedząi Badania RynkoweManagerE: mstrojny@kpmg.plMagdalena MaruszczakMarketing i KomunikacjaManagerE: mmaruszczak@kpmg.plkpmg.pl © 2012 KPMG Sp. z o.o. jest polską spółką z ograniczoną odpowiedzialnością i członkiem sieci KPMG składającej się z niezależnych spółek członkowskich stowarzyszonych z KPMG International Cooperative („KPMG International”), podmiotem prawa szwajcarskiego. Wszelkie prawa zastrzeżone. Nazwa i logo KPMG oraz hasło “cutting through complexity” są zastrzeżonymi znakami towarowymi bądź znakami towarowymi KPMG International. Informacje zawarte w niniejszej publikacji mają charakter ogólny i nie odnoszą się do sytuacji konkretnej firmy. Ze względu na szybkość zmian zachodzących w polskim prawodawstwie i gospodarce prosimy o upewnienie się w dniu zapoznania się z niniejszą publikacją, czy informacje w niej zawarte są wciąż aktualne. Przed podjęciem konkretnych decyzji proponujemy skonsultowanie ich z naszymi doradcami. Poglądy i opinie wyrażone w powyższym tekście prezentują zapatrywania autorów i mogą nie być zbieżne z poglądami i opiniami KPMG Sp. z o.o.