Your SlideShare is downloading. ×
Spelling werkwoorden d of t
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Spelling werkwoorden d of t

485

Published on

Schrijf zonder dt-fouten.

Schrijf zonder dt-fouten.

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
485
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
0
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. www.ua.ac.be/leeronskennenWERKWOORDEN CORRECT SPELLEN: D’SEN T’SVan studenten aan de universiteit wordt verwacht dat ze werkwoorden correct kunnenspellen. Zo worden dt-fouten doorgaans niet geaccepteerd, zeker niet in werkstukken die jemoet inleveren. Maar ook in e-mails of schriftelijke examens vermijd je uiteraard beteropzichtige spelfouten.Dit document biedt een stappenplan om enkele veelvoorkomende spelfouten te vermijden.Je vindt ook een schematisch overzicht van de basisregels om werkwoordsvormen te spellen.Moeilijke gevallen en typische valkuilen komen aan bod in de oefeningen.Twijfel je toch nog aan de spelling van sommige werkwoorden? Surf dan naarwww.woordenlijst.org (de online versie van het Groene Boekje).Wil je vooraf je spelvaardigheid van de werkwoordsvormen testen? Ga dan naar “ Test jezelf– spelling van werkwoorden” in dit zelfstudiepakket.Waarom maken we zoveel dt-fouten?Prof. Daems legt uit hoe dt-fouten ontstaan. Klik op de afbeelding om de videote bekijken.
  • 2. Pagina 2 van 8Spelling – d’s en t’sHoe fouten vermijden?Fouten tegen de werkwoordspelling kun je vermijden door de tekst die je hebt geschrevenzorgvuldig na te lezen. Ga bij de controle van werkwoorden als volgt te werk:STAP 1: Sta stil bij elk werkwoord dat een ‘risico’ inhoudtSTAP 2: Ga na of het werkwoord een persoonsvorm of een voltooiddeelwoord isSTAP 3: Pas de juiste regel toeOp de volgende pagina’s worden deze stappen toegelicht.En wat met de spellingchecker?Vertrouw voor de spelling van werkwoorden niet volledig op je spellingchecker:niet alle fouten worden door het systeem herkend. Ga dus kritisch met despellingchecker om.
  • 3. Pagina 3 van 8Spelling – d’s en t’sSTAP 1: Sta stil bij elk werkwoord dat een‘risico’ inhoudtNiet alle werkwoordsvormen hebben een problematische spelling. Vrijwel niemand zalbijvoorbeeld op het idee komen om ‘had’ als ‘hat’ of ‘heeft’ als ‘heefd’ te schrijven.Typische ‘risicogevallen’ zijn werkwoordsvormen die op verschillende manieren geschrevenkunnen worden. Vergelijk de verschillende (maar telkens correcte) spelling van dewerkwoorden in de onderstaande zinnen:‘Risicogevallen’ Je vermijdt opzichtige spelfouten door een tekst achteraf zorgvuldig na telezen. Hoe vermijd je opzichtige spelfouten bij het schrijven van een tekst? Volgens het onderzoek wordt een noodoproep te traag beantwoord. Hieruit blijkt dat men een noodoproep niet snel genoeg beantwoordt. Het onderzoeksteam verwachtte veel van dit experiment. Wat zijn de verwachte resultaten?De schrijfwijze van deze werkwoordsvormen hangt af van het onderwerp waar ze bij staanof van hun grammaticale functie in de zin. Hoe je die grammaticale functie achterhaalt, leesje in STAP 2.Terug naar overzicht
  • 4. Pagina 4 van 8Spelling – d’s en t’sSTAP 2: Ga na of het werkwoord eenpersoonsvorm (PV) of een voltooiddeelwoord (VD) isOm een werkwoordsvorm correct te spellen, moet je eerst weten wat de grammaticalefunctie is van het werkwoord in de zin: is het een persoonsvorm of een voltooid deelwoord?Hoe vind je de persoonsvorm (PV) in een zin?Een eenvoudige manier om de persoonsvorm in een zin te vinden, is van de zin een ja-neevraag te maken: in dat geval komt de persoonsvorm vooraan te staan.Het onderzoeksteam verwachtte veel van dit experiment.PVVolgens het onderzoek wordt een noodoproep te traag beantwoord.PVLet op voor samengestelde zinnen. Dat zijn zinnen die zijn samengesteld uit twee ofmeerdere hoofd- of bijzinnen. Ze bevatten bijgevolg ook meerdere persoonsvormen.Hieruit blijkt dat men een noodoproep niet snel genoeg beantwoordt.PV (hoofdzin) PV (bijzin)Verwachtte het onderzoeksteam veel…?Wordt een noodoproep te traag beantwoord… ?Blijkt hieruit dat…? Beantwoordt men een noodroep …?
  • 5. Pagina 5 van 8Spelling – d’s en t’sHoe herken je een voltooid deelwoord (VD) in een zin?Een voltooid deelwoord staat meestal bij een vorm van hebben, zijn of worden, of bij eenander hulpwerkwoord.Voorbeelden van zinnen met een hulpwerkwoord + voltooiddeelwoord De tekst is vorig jaar vertaald uit het Arabisch. Deze vraag werd op examens vaak verkeerd beantwoord. Het tekort aan ingenieurs raakt niet opgelost. Het bedrag staat vermeld in de rubriek “totaal tussentijdse facturen”.Soms is het hulpwerkwoord bij een voltooid deelwoord weggelaten:In dat geval vervalt de garantie, zoals vermeld in art. 2.6.1. §1.Ook in titels wordt het hulpwerkwoord vaak weggelaten:Successierecht in België: hopeloos verouderd?Het voltooid deelwoord komt ten slotte ook voor als bijvoeglijk naamwoord.De verwachte resultaten kwamen er niet.Terug naar overzichtzoals vermeld staat in art. 2.6.1. §1.is het hopeloos verouderd?
  • 6. Pagina 6 van 8Spelling – d’s en t’sSTAP 3: Pas de juiste regel toeHet schema hieronder geeft de basisregels weer voor de vorming van de regelmatigewerkwoorden. Zodra je weet of een werkwoord een persoonsvorm is of een voltooiddeelwoord, kun je de regel erop toepassen.TIP: De spelling van de werkwoorden in deze categorieën hangt samen: ik mailde,dus ook: ik heb gemaild; Ik faxte, dus ook: ik heb gefaxt.Als je dus de PV in de onvoltooid verleden tijd hardop zegt, dan weet je hoe je hetvoltooid deelwoord schrijft.Als je niet op je gehoor durft te vertrouwen (is het nu ‘hij faxte’ of ‘hij faxde’?), dankun je hier de kofschiptaxi-regel toepassen: eindigt de stam (infinitief zonder ‘-en’)op een medeklinker uit het woord KoFSCHiPTaXi, dan schrijf je een -t. Bijvoorbeeld: faxen: -x zit in KoFSCHiPTaXi, dus faxte, gefaxt. mailen; -l zit niet in KoFSCHiPTaXi, dus: mailde, gemaild beloven: -v zit niet in KoFSCHiPTaXi dus beloofde, beloofdPersoonsvorm (PV) Voltooid deelwoord (VD)TegenwoordigetijdOnvoltooidverleden tijdIk maak maakteZij hadden gemaakt(de gemaakte afspraken)Jij maakt(maak jij)maakte(maakte jij)U maakt maakteHij/ zij/ het maakt maakteWij/ jullie/ zij maken maaktenIk verander veranderdeHet is veranderd(de veranderde situatie)Jij verandert( verander jij)veranderde( veranderde jij)U verandert veranderdeHij/ zij/ het verandert veranderdeWij/ jullie/ zij veranderen veranderden
  • 7. Pagina 7 van 8Spelling – d’s en t’sLet extra op bij werkwoorden die eindigen op –ten of –den (bijvoorbeeld: verwachten,antwoorden, …).dt!Werkwoorden die eindigen op –den (vermelden, vinden, …) kunnenin de tegenwoordige tijd van de persoonsvorm op –dt eindigen.Als je twijfelt over de juiste schrijfwijze, kun je de vorm vervangendoor een werkwoord zonder –d, zoals denken, smurfen, …. Denkt u dat? dus ook Vindt u dat? Denk je dat? dus ook Vind je dat?Terug naar overzichtPersoonsvorm (PV) Voltooid deelwoord (VD)TegenwoordigetijdOnvoltooidverleden tijdIk verwacht verwachtteZij worden verwacht(de verwachte resultaten)Jij verwacht(verwacht jij)verwachtte(verwachtte jij)U verwacht verwachtteHij/ zij/ het verwacht verwachtteWij/ jullie/ zij verwachten verwachttenIk beantwoord beantwoordDe vraag werdbeantwoord(de beantwoorde vraag)Jij beantwoordt(beantwoord jij)beantwoordde(beantwoordde jij)U beantwoordt beantwoorddeHij/ zij/ het beantwoordt beantwoorddeWij/ jullie/ zij beantwoorden beantwoorddenEngelse werkwoordenEngelse werkwoorden vervoegen we in het Nederlands als regelmatigewerkwoorden. Je past dus gewoon de regels uit het schema toe: ik download,hij downloadt, hij downloadde, het bestand is gedownload. Bij werkwoordenzoals “deleten” of “updaten” levert dat soms rare vormen op. Als je twijfelt,controleer dan de juiste spelling in het Groene Boekje of viawww.woordenlijst.org.
  • 8. Pagina 8 van 8Spelling – d’s en t’sWil je meer weten?Van der Westen, W. (2005). Welgespeld. Werkwoordspelling voor het hoger onderwijs.Bussum: Coutinho.Taalondersteuning Academisch NederlandsVoor persoonlijke taalondersteuning Academisch Nederlands kunnen studenten van deUniversiteit Antwerpen het hele academiejaar gratis terecht op het Monitoraat op maat.Meer informatie vind je op www.ua.ac.be/monitoraatopmaatTerug naar overzicht

×