№ 5 2 r dainii ueiin mongol

  • 771 views
Uploaded on

 

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
    Be the first to like this
No Downloads

Views

Total Views
771
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2

Actions

Shares
Downloads
15
Comments
0
Likes
0

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Дэлхийн 2-р дайны үеийн монгол орон 1939-1945 Э.Цэрэнбаатар
  • 2. Зорилт • Эх орны дайны жилүүд • Соёл , боловсролын хөгжил • Дэлхийн 2-р дайны төгсгөл • Монгол улсын тусгаар тогтнол • Энх цагийн эхэн
  • 3. Дэлхийн 2-р дайн 1939-1945 • 1939-09-01нд Герман Польш руу довтлов • 1939-1941 оны Германы амжилт • Нийт 61 улс орон • 110 сая гаруй цэрэг • Энэхүү дайнд 60 сая хүн үрэгдсэний 20 сая нь цэрэг, 40 сая нь энгийн иргэд байв • ЗХУ 27 сая орчим хүнээ алдсан нь тус дайнд үрэгдэгсдийн тал нь болжээ. • Нийт хүний хохирлын 85% нь Холбоотнуудад (ихэнхи нь ЗХУ ба Хятад), 15% нь Тэнхлэгийнхэнд ноогдоно. • Хорих лагерт 12 сая хүн, 1.5 сая хүн бөмбөгдөлтөнд, Европт 7 сая, Хятадад 7.5 сая хүн бусад шалтгаанаар нас баржээ. • Эд материалын хохирол тухайн үеийн ханшаар 1 их наяд ам доллар болсон байна.
  • 4. Германы тал цэргийн хохирол: үхсэн 8,000,000 гаруй Энгийн иргэд: үхсэн 4,000,000 гаруй Нийт хохирол үхсэн 12,000,000 гаруй Холбоотны тал Цэргийн хохирол: үхсэн 14,000,000 гаруй Энгийн иргэд: үхсэн 36,000,000 гаруй Нийт хохирол: 50,000,000 гаруй
  • 5. 1941-06-22-нд БНМАУ-ын “Сайд нарын зөвлөл” хуралдав • БНМАУ, ЗСБНХУ-ын хооронд 1936 оны гуравдугаар сарын 12-нд байгуулсан харилцан туслах тухай гэрээгээр хүлээсэн үүрэгтээ үнэнч байх болно». • Германыг эсэргүүцсэн Зөвлөлт Холбоот Улсын эх орны шудрага их дайн нь нийт хүн төрөлхтний эрх чөлөөний төлөө, БНМАУ-ын эрх чөлөө, тусгаар тогтнолын төлөө дайн юм гэж тэмдэглэжээ. • Монгол Улсын хөдөлмөрчид «Бүхнийг фронтод, бүхнийг ялалтын төлөө» уриа дэвшүүлэв.
  • 6. 1941-11 сараас улс орны амьдрал дайны байдалд шилжив • Ямар нэгэн баялгийг бүх аргаар ашиглах • Өргөн хэрэглээний барааг өөрсдөө үйлдвэрлэх , картын системд шилжих • Цалин , барааны өртгийг аж үйлдвэрийн бүтээгдэхүүнээр бодож олгох • Дайн үед дотоодын нөөц бололцоогоо ашиглан нийт 60 гаруй нэр төрлийн барааг өөрсдөө үйлдвэрлэж байв .
  • 7. “Бүхнийг фронтод”, “Бүхнийг ялалтын төлөө” уриа • Ажлын төлөвлөгөөг давуулан биелүүлж, илүү цагаар ажиллах , хандив өргөх • Ангийн төв комисс • Олон аймагт нэхмэл оёдлын үйлдвэр байгуулагдан ажиллаж эхлэв • Улаан армид агт морьд худалдах, бэлэглэх тогтоол гарав • Улаан армид туслах фондын хэрэгцээнд хөрөнгө хуримтлуулах зорилгоор нийтдээ 80 сая төгрөгийн үнэтэй «Улсын батлан хамгаалалт» нэртэй улсын тусгай хонжворт сугалааг дөрвөн удаа гаргажээ. • Монгол улс 4 жилийн хугацаанд улсын төсвийн 50 орчим хувийг улаан армид зарцуулж байв Монгол улс улаан армид туслах бэлэглэлийн аян өрнүүлж, маш их хөрөнгө мөнгө, эд материал нийлүүлж байв
  • 8. БНМАУ-ын бүх ард түмний бэлэглэлийн аян • Дайны жилүүдэд нийт 6 удаа бэлэг явуулжээ. • 9 цуваа 950 орчим вагон бэлэг • 53 танкнаас бүрдсэн “ Хувьсгалт монгол” танкны бригад • 12 онгоцноос бүрдсэн “ Монгол ард” эскадрил • 500,000 морь худалдаж, 32,000-г бэлэглэв • Монголд сууж байсан оросуудад 20-100 төгрөгийн тэтгэмж олгож байв • Энэ хугацаанд монголын ард түмэн нийт 300кг алт,54 сая төгрөгийн үнэ бүхий бэлэг, 400-д сая төгрөгийн худалдан авалт хийсэн байна.
  • 9. Ард иргэдийн хандиваас дурдвал • Архангайн Цэцэрлэг хотын дунд сургуулийн ажилчин эмэгтэй Аюуш 4 цэнгийн алтан бөгж • Дундговь аймгийн Дэрэн сумын ард Манал 14000 төгрөг • Төв аймгийн Эрдэнэ сумын малчин Х. Базар 13000 төгрөг, хорин адуу • Увс аймгийн Өмнөговь сумын малчин эмэгтэй Бадам 5450 төгрөг, 1600 хонь, 94 адуу, 6 тэмээ • нийслэлийн аж үйлдвэрийн комбинатын арьс ширний заводын ажилчин Чимэдлхам амралтын хорин гурван өдөр ажилласны ажлын хөдөлмөр хөлс • Москвад суралцаж байсан монгол оюут­нууд стипендээсээ хуримтлуулж 23300 рубль Бэлэглэлийн фондод нэмэрлэсэн зэрэг бахдам жишээ олон. •Архангай аймгийн Чулуут сумын хөдөлмөрчид 70000 биет төгрөг үнэ бүхий зүйлс •Архангайн Цэнхэр сумын хоршооны дарга С. Самбаллхүндэв 15 морь 1000 төгрөг •Архангайн Баян – Улаан сумын Г.Баатар, Б.Чойжилсүрэн нар 32000 төгрөг, •Булган аймгийн тавдугаар багийн дарга Ж. Бадарч 8 хайнагийн шар, 12 морь •Булганы Бугат сумын хоёрдугаар багийн ард Донид 3 хурдан хүлэг оролцсон 8 морь фронт Бадам
  • 10. Дайны үеийн боловсролын хөгжил • 1941 онд “кирилл” шинэ үсэг нэвтрүүлэх тогтоол гаргаж, бүх нийтээр шинэ үсэг сурах ажил эхлэв • Сум бүрд дунд сургууль байгуулж эхлэв. • 1941 оноос “Шинжлэх ухаан” сэтгүүл хэвлэгдэв • 1942 онд МУИС байгуулагдав
  • 11. Соёлын хөгжил • 1941-1945 оны хооронд Улсын хөгжимт драмын театр байгуулагдав • 1942 онд “Учиртай гурвар толгой” дуурь тайзнаа тавигдав . Ингэж жүжгийн төрлийн суурь тавигдав • 1937 онд анхны монгол кино “Монгол хүү” бүтээгдэв. Энэ үеэс монголын кино урлаг маш эрчимтэй хөгжиж эхлэв • 1944 оноос “Цагаан сар”-ын баярыг өргөн дэлгэр тэмдэглэж эхлэв • Мөн шашны үйл хэргийг сэргээсэн байна.
  • 12. Төрийн дээд цол, шагнал • УБХ-ын Тэргүүлэгчдийн тогтоолоор • 1942 онд “ Улсын гавьяат багш” , “Ардын жүжигчин • 1945 онд “Чойбалсангийн шагнал , “БНМАУ- ын Төрийн шагнал “
  • 13. 2-р дайны төгсгөл • 1945-05-09-нд Герман улс үг дуугүй бууж өгөв • 1945 оны Ялтын бага хурал дээр АНУ болон Их Британи нар Гадаад Монголын бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөв . • 1945-07 сард ЗХУ, ДИУ найрамдлын гэрээ байгуулав • 1945-08-10-нд БНМАУ Япон улсад дайн зарлав .
  • 14. Японтой хийсэн дайн • Монгол ,Зөвлөлтийн арми 1945-08-11-с 08-22 хүртэл дайтав • Энэ дайнд японы эх газрын мэдлийн бүх газар нутгийг буцаан авав. • Энэ дайнд монгол талаас 675 хүн амь үрэгдэж 250-д сая төгрөгийн хохирол учрав • 1945-09-02-нд Япон улс бууж өгсөнөөр дэлхийн 2-р дайн дуусав • Нийт 594,000 япон цэрэг олзолсны 12318-г нь монголчууд олзлов .
  • 15. Тусгаар тогтнолын бэхжилт • 1945-10-20-нд бүх орон даяар эх орныхоо тусгаар тогтнолын төлөө 100% саналаа өгөв • 1946-01 сард ДИУ БНМАУ-ын тусгаар тогтнолыг хүлээн зөвшөөрөв • 1946 оны 06 сард Чойбалсан НҮБ-д анх өргөдөл гаргасан байна • 1954 он гэхэд БНМАУ 11 улс оронтой дипломат харилцаа тогтоосон байна.
  • 16. Энх цагийн эхэн • Анхдугаар таван жилийн төлөвлөгөө / МАА, АҮ, Дэд бүтэц, Боловсрол, соёл урлаг ,Түүх судлал / • Улс төрийн зарим дэвшингүй алхмууд / Сонгуулийн эрх , Цагаатгал , УИХ-ын сонгууль /