• Save
MMNieuws #1 2014 cover editorial
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

MMNieuws #1 2014 cover editorial

on

  • 278 views

het eerste nummer van MMNieuws in 2014 gaat over Cultuureducatie. speciale aandacht voor de veranderingen in de kunst- en cultuur- educatie. Na een oproep van MMNieuws voor artikelen volgde een ...

het eerste nummer van MMNieuws in 2014 gaat over Cultuureducatie. speciale aandacht voor de veranderingen in de kunst- en cultuur- educatie. Na een oproep van MMNieuws voor artikelen volgde een overweldigende hoeveelheid reacties, van bezuinigende gemeenten tot lastige pubers. Wat is de staat van het veld in 2014? Hoe gaat het met de canon in de praktijk? Is cultuureducatie een Staatszaak of liefhebberij van de happy few? En wat schrijft Riemer Knoop over Idealen en ideaaltypen in de erfgoededucatie? Lees hier de editorial, voor het hele nummer ga je naar http://www.mmnieuws.nl/

Statistics

Views

Total Views
278
Views on SlideShare
277
Embed Views
1

Actions

Likes
0
Downloads
0
Comments
0

1 Embed 1

http://www.slideee.com 1

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

CC Attribution-NonCommercial-ShareAlike LicenseCC Attribution-NonCommercial-ShareAlike LicenseCC Attribution-NonCommercial-ShareAlike License

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

MMNieuws #1 2014 cover editorial MMNieuws #1 2014 cover editorial Document Transcript

  • ©LisaDröes2014 NIEUWS 2014 # 1 De canon in de praktijk Na vijf jaar trouwe dienst vertrekt Pieter- Matthijs Gijsbers in juni als directeur bij het Nederlands Openluchtmuseum. We gingen langs in Arnhem voor een stevig gesprek over de canon, de ondergang van het Nationaal Historisch Museum en zijn visie op museaal beleid. Vanaf pagina 6. Cultuureducatie in het gedrang? In deze MMNieuws speciale aandacht voor de veranderingen in de kunst- en cultuur- educatie. Na onze oproep voor artikelen volgden een overweldigende hoeveelheid reacties, van bezuinigende gemeenten tot lastige pubers. Wat is de staat van het veld in 2014? Vanaf pagina 3. Vinger op de zere plek Het kwam voor velen als verassing: het faillisement van Bureau Promotie Podium- kunsten afgelopen oktober. De reden hier- voor bleef echter tot voor kort onduidelijk. We spraken met Peter Joziasse, laatste directeur van het bureau, over wat er nu precies fout ging. Vanaf pagina 34. thema CultuureduCatie
  • 2 MMNieuws 2014 # 1 38StAD IN DIAlOOG Co-creatie als motor voor een stadsbreed cultuureducatief project Jan Staes MMNieuws is een uitgave van Buro Menno Heling. Hoofdredactie Menno Heling en Stefan Penders Eindredactie Stefan Penders Redactie en administratie Buro Menno Heling Planciusstraat 13b 1013 MD Amsterdam t 06 - 31974866 Aan dit nummer werkten mee Steve Austen, Erik Akkerman, Eef Botjes, Jan Brands, Marion Beltman, Sarah Berckenkamp, Andries van den Broek, Margriet Brouwer, Arthur le Cosquino de Bussy, liesbeth van Droffelaar, Willy Faché, Pieter-Matthijs Gijsbers, Giep Hagoort, Ellen van Heek, Franc Heijke, Menno Heling, Peter Joziasse, Marcel van Kerkvoorde, Riemer Knoop, Jos Kok, Fransje Kuyvenhoven, theo Meereboer, Yoeri Meessen, Eva Monen, Stefan Penders, Marjolein Rietveld, Vibeke Roeper, lotte Sieverink, Jan Staes, lieuwe toren, Stefaan Vandelacluze, Judith Vorwerk, Carla Vulink, Willem Wijgers Redactienetwerk Martijn Arnoldus (Kennisland) Gerbrand Bas (Designlink) Dimitri van den Berg (Dolhuys) Inez Boogaarts (Nederlands consulaat-generaal Düsseldorf) Andries van den Broek (SCP) thomas van Dalen (thomas van Dalen Advies) Marco van Es (Gelders Orkest) Freek van Duyn (Frame) Evelien ter Ellen (Odeon/De Spiegel) Jos de Haan (SCP) Giep Hagoort (HKU/ASOM) Michelle ‘t Hart (ACMC) Joost Heijthuijsen (Incubate) Hein Hofman en Hilde Smetsers (We Cross) Peter Horsten (NHtV) lucie Huiskens (Kunstenaars&Co) Johan Kolsteeg (HKU) Isjah Koppejan (HKU/CMBKU) Ann laenen (laenen cultuur- communicatie) Michel langendijk (Virtueel Platform) letty Ranshuysen (Bureau letty Ranshuysen) Max Meijer (tiMe Amsterdam) Dirk Noordman (Adviesbureau Cultuurtoerisme) Giel Pastoor (Parktheater Eindhoven) Pieter de Rooij (NHtV) Margo Rooijackers (NHtV) Arno Ruis (provincie Utrecht) Rob van Steen (lAgroup/theater de Hanzehof) Bastiaan Vinkenburg (Berenschot BV) Karel Werdler (InHolland) Simon de Wijs (Colin) Opgeven advertenties t 06 - 31974866 E adverteren@mmnieuws.nl Vormgeving Roquefort Ontwerpers (www.roquefort.nl) Drukwerk Drukwerkfabriek, Oosterhout Van Dooren Advies, BMC en Virtueel Platform zijn partner van MMNieuws 03HIER lEERt IEDEREEN De overdraagbaarheid van cultuur Theo Meereboer 16lEERlIJNEN EN BOUWStENEN van creatief partnerschap naar creatief vermogen Liesbeth van Droffelaar 14ARtHUR lE COSqUINO DE BUSSY AAN HEt WOORD Redactie MMNieuws 32PlANt HEt CUltUURzAADJE Marketing, educatie en het bereiken van een jonger publiek Willem Wijgers 34GEMIStE KANS In gesprek met Peter Joziasse Redactie MMNieuws 04column StAAtSzAAK OF lIEFHEBBERIJ VAN DE HAPPY FEW? Steve Austen 18lICHt AAN DE HORIzON Kunstencentra delen kennis en ervaring in Utrecht Franc Heijke 22adressenselectie UItGEzOCHt 10WAt AlS zE NIEt tERUGKOMEN? Een pleidooi voor het verkopen van betekenisvolle ervaringen Stefaan Vandelacluze 06De museale missie van Pieter- Matthijs Gijsbers Redactie MMNieuws 20“EDUCAtIE VOElt VOOR VElEN AlS EEN GOED DOEl” Cultuurcompagnie Noord-Holland Redactie MMNieuws 37scp CUltUUR AlS INlEVEN Een koekje van eigen deeg Andries van den Broek 40PERMANENt INNOVEREN De noodzaak van langdurige sociale innovatie Willy Faché 42DE CUltURElE StAD HEEFt EEN zIEl Een recensie van De culturele stad Erik Akkermans 43column tRENDS Giep Hagoort 09A tAlE OF tWO CItIES Idealen en ideaaltypen in de erfgoededucatie Riemer Knoop 23column EEN lEVEN lANG lEREN Sarah Berckenkamp 24CREAtIEVE tAlENt- ONtWIKKElING IN DE zORG Nieuwe samenwerkingsverbanden Marion Beltman 12DE tUCHt VAN DE MARKt Oneerlijke concurrentie onder cultuureducatieproducenten? Marcel van Kerkvoorde 26BESt PRACtICES Het beste uit de kunst- en cultuur- educatie Diverse auteurs 29PUBERS EN CUltUUREDUCAtIE Yoeri Meessen, Fransje Kuyvenhoven, Marjolein Rietveld INHOUD
  • 3 advertentie Hier leert iedereen redactioneel Wanneer je zwanger bent, je hebt recent je eerste Citroën Picasso gekocht, of je hebt een blessure, kom je opeens veel mensen tegen die dat ook hebben. Mij overkwam het toen ik me had aangemeld voor een master Kunsteducatie aan de Fontys Hogeschool in Tilburg. Voor die tijd was het geen actueel thema voor mij, maar vanaf die dag was kunst- en cultuureducatie op Twitter, in de krant, in mijn professionele netwerk plotseling alomtegenwoordig. Vlak daarvoor, op 16 juli 2013, had het ministerie van OCW een adviesaanvraag gedaan bij de Raad voor Cultuur met betrekking tot voorzieningen voor actieve cultuurparticipatie. Dat zorgt eveneens voor de nodige aandacht. De manier waarop nu beleid wordt gevoerd met cultuureducatie past naadloos in het neoliberale denken waarin de overheid zoveel mogelijk uitbe- steedt, maar wel de opbrengst zeker wil stellen en dat middels deliverables zoals cultuur met kwaliteit, de doorgaande leerlijn en de canon afdwingt. Cultuureducatie en -participatie zijn dan een kwestie van gedegen delegeren tegen een zo laag mogelijke kostprijs. Of uitbesteden en aan de markt vragen er zelf een verdienmodel bij te bedenken. En verdomd, sommige buitenschoolse organisa- ties, cultuurnetwerken en scholen lukt dat ook nog. Misschien is het trouwens wel een neo-links denken; aanvullend op de SIRE-campagne uit 1998 (ten tijde van kabinet-Kok II) ‘De maatschappij, dat ben jij’ zouden we nu kunnen concluderen ‘Cultuur, daar zorg je zelf voor’. Dat geldt zowel voor de individuele burger als voor de gemeenten, die zich voor meer taken gesteld zien, wat ze met minder budget maar meer regelgeving, gereedschappen en toetsings- instrumenten moeten zien te klaren. Wie weet zich goed te positioneren in het krachtenveld waarin geldstromen verschuiven van Rijk naar gemeentes? Hoe ontwikkelen ze zich, en wat is de rol daarbij van cultureel ondernemerschap? Is hier ruimte voor de vrije markt of voor een soort vrijmarkt met kunstenmakers? Hebben we cultuureducatie inmiddels afdoende geprofessionaliseerd en betaalbaar gemaakt? Hebben we de juiste leerkrachten, docenten en capabele kunstenaars om de cultuureducatie over te brengen? Leiden we wel de juiste mensen op, want misschien hebben we behalve icc-ers en kunstenaars vooral Google-communitymanagers of Pinterest- boardroommembers nodig? Wie weet stijgt opeens de vraag naar kunsteducatiemarketeers of erfgoed- makelaars. Of komt er straks alweer een onderzoek naar de heilzame werking van cultuureducatie op Jasper Grosskurth FUTURES OF TECHNOLOGY IN AFRICA STT 75 Project om op te eten! MENUBROODJE KIPFILET, BOTERHAM CHOCOPASTA, BANAAN, MANGOSAP, BOTER, KAAS EN EIREN, COLA, WORTELEN, VLA, PROE FALLE S! NIEUWS 2009 # 1 Mooi weer industrie De creatieve industrie laat het behoorlijk afweten, en dat geldt ook voor de fondsen en de kennisinstellingen. Niemand weet een antwoord te geven op de gevolgen van een industrie in crisistijd. pag.16 Ben ik interessant genoeg? Op het internet heeft de consument het voor web over hem gepraat wordt, verliest de aan- dacht van die consument. Sociale netwerken zijn een uitstekend middel om erachter te komen of je interessant genoeg bent om over te praten: de nieuwe digitale kloof. pag.12 Hysterische hype of handig hulpmiddel? Van YouTube tot Wikipedia en van Flickr tot Hyves – volgens Web 2.0-goeroes kun je als organisatie niet zonder. Het Tropen– museum keek naar het succes van museale Web 2.0 toepassingen en concludeert dat lang niet iedere organisatie zit te wachten op een fancy community. pag. 9 NIEUWE MEDIA & COMMUNITYVORMING www.roquefort.nl www.tekstenuitleg.nl 023-5316693 Cover door Lisa Dröes Lisa Dröes studeerde aan het en volgde vervolgens de opleiding Illustratie aan de HKU. Ze werkt als freelance ontwerper. Ze houdt van mooie letters (eventueel van chocola). www.beeldreiziger.nl Tekst: Theo Meereboer De overdraagbaarheid van cultuur >>>
  • 4 MMNieuws 2014 # 1 Niet zo erg lang geleden verscheen er een belangwekkend boek over de verschillen in cultuurbeleid tussen Nederland en Vlaanderen. In dit boek, een uitgave van het Sociaal en Cultureel Planbureau, getiteld Van Anciaux tot Zijlstra. Cultuurbeleid en cultuurparticipatie in Nederland en Vlaanderen besteedt auteur Quirine van der Hoeven uitgebreid aandacht aan het beleid op het gebied van de cultuureducatie. Als één ding duidelijk is, dan is het wel dat het beleid en dus ook de praktijk op dit gebied niet in een allesomvattende schets te vangen is. Het aardige van een vergelijking van de inrichting van de cultuureducatie tussen twee staatkundige entiteiten in eenzelfde taalgebied is dat daaruit wel enige voorzichtige conclusies kunnen worden getrokken over de rol die cultuureducatie in Nederland (en natuurlijk ook in Vlaanderen) speelt in het dagelijks leven. Van der Hoeven schrijft: “In Nederland is de school de spin in het web van alle activiteiten op het gebied van cultuureducatie, dat vaak een verplicht karakter heeft. Vlaanderen kent naast het formele binnen- en buitenschoolse onderwijs tevens een informeel circuit van sociaal-culturele verenigingen, jeugdverenigingen, volkshoge- scholen en jeugdmuziekateliers.” Hoewel er geen grote verschillen zijn in de omvang van de cultuurparticipatie in Vlaanderen en Nederland en beide “beleidssystemen” dus nauwelijks voor elkaar onderdoen in effectiviteit, kan wel geconstateerd worden dat de Vlaamse aanpak zich meer dan de Nederlandse uitstrekt naar de lagere regionen van de kunstbeoefening en op een laagdrempe- liger aanbod koerst dat dientengevolge meer midden- en lagere inkomensgroepen trekt dan in Nederland het geval is. In de door de Vlaamse overheid gesteunde culturele centra die zich in alle belangrijke Vlaamse steden bevinden zijn de bezoekers afkomstig uit alle lagen van de bevolking, hoewel ook hier de hoogopgeleiden en hogere inkomens oververtegenwoordigd zijn. Waarom kan een dergelijk, gradueel verschil toch interessant zijn voor de inbedding van de cultuureducatie in de noties van politici, beleidsmakers en kunstenaars? Mij lijkt dat de Vlaamse benade- ring het organische gevolg is van het algemeen gevoelde eman- cipatiestreven van alle Vlaamse regeringen tot nu. Het Vlaamse kunstbeleid is in die zin te beschouwen als een onderstreping van de volwassenheid en soevereiniteit van de volksgemeenschap. STAATSZAAK OF LIEFHEBBERIJ VAN DE HAPPY FEW? STEVE AUSTEN column Organiseren zonder organisaties Binnen de erfgoedsector is erfgoededucatie geruime tijd belegd bij de musea zelf, bij het LCM (Landelijk Contact Museumconsulenten) en/of de provinciale erfgoedkoepels. Dat was geen strikt beleid, maar eerder een zoektocht naar nieuwe methoden, formules en gebruikers. Toen kwamen de canon en het Nationaal Historisch Museum (NHM). Bij de Reinwardt slag om innovatieve ideeën voor het NHM te bedenken op het snijvlak van communicatie en educatie en met nadrukkelijk gebruik van nieuwe media. Dat vond weinig weerklank op dat moment. Intussen zijn er cultuurnetwerken gekomen die met gemak erfgoededucatie aanbieden aan scholen en straks ook vast een rol willen spelen bij het laten participeren van allerlei groepen in de bevolking. Met Riemer Knoop, lector aan de Reinwardt ik over de spraakverwarring wanneer het om educatie gaat. Verstaan we daar inderdaad ook inclusie, participatie, oral history, media- geletterdheid, community (art/heritage) e.d. onder? Of hebben we het toch over onderwijs? Wat is nu wijsheid? Zorgen we dat er voldoende budgetten voor cultuureducatie zijn door te betogen dat tekenen, schilderen, toneelspelen, muziekmaken, dansen en erfgoed (al dan niet in combinatie) zo goed zijn voor cognitieve of sociale vaardigheden? Zeggen we dat cultuur zoveel bijdraagt aan de economie en het vestigingsklimaat dat het onderwijs hierin een condition sine qua non is? Of gaan we nog steeds uit van de intrinsieke kwaliteit en motivatie? Hoewel we ervoor moeten waken cultuur- educatie vooral te beargumenteren vanuit de bruikbaarheid voor andere, ‘nuttigere’ vakgebie- den, met andere woorden, vanuit de opbrengst, bereidt dit denken toch ook de weg voor het benaderen van cultuureducatie in een breder perspectief dan alleen de culturele sector. Dat is eveneens de richting waarin de Europese subsidies wijzen: meer cross- sectoraal, meer combinaties tussen erfgoed, geletterdheid, ambacht, regio en technologie. De geletterdheid, zoals verwoord in de 21st century skills, biedt een bruikbare ingang; zeker als het kan leiden tot optimaler gebruik van netwerken en hogere connectiviteit. Tenminste, als we op zoek zijn naar meer innovatie en co-creatie. In Here comes everybody. The power of orga- nizing without organizations uit 2008, schreef Clay Shirky over het effect van internet op groepsdynamiek en hoe simpel het is geworden om mensen bij elkaar te brengen. ‘Ridiculously easy group forming’ noemt Shirky het. Wanneer iedereen toegang heeft tot internet, informatie kan zoeken, aanvullen, bewerken en delen, verdwijnen de oude hiërarchieën in organisatie en productiemethoden. Iedereen kan publiceren, produceren, diensten aanbieden en dit vooral ook samen organiseren. Het gaat hem om de maatschappelijke gevolgen van internet. Over de vormen van samenwerken zegt Shirky dat de (nieuwe media) gereedschappen dit niet initiëren, maar eerder de bestaande belemmeringen wegnemen. Het lukraak inzetten van internet of social media is vanuit die optiek geen garantie voor samenwer- en daarbij de gereedschappen te zoeken die de drempels kunnen verlagen, maar het gaat niet om de techniek zelf. De revolutie vindt plaats zodra de samenleving (bijbehorend) nieuw gedrag adopteert, stelt hij Het boek van Shirky heeft, samen met zijn TED-talks, web-log en boek Cognitive surplus: creativity and generosity in a connected age, een enorme impact gehad op veel voorvechters van de 2.0-gedachte, op Het Nieuwe Werken en het ontstaan van tal van nieuwe organisaties en diensten. Zien we dit terug in de educatie? Ja, ogenschijnlijk steeds meer, maar als je iets verder kijkt, valt op dat er toch nog veel geklungeld wordt; lang niet iedere docent kan zich volledig media-geletterd noemen. Creativiteit is geen kunst Wat betekent dat voor cultuurnetwerken? Inmiddels delen we en-masse voorkeuren, meningen over boeken en beschrijvingen
  • 5 Een rol die het Nederlandse kunstbeleid vanaf de inrichting daarvan onder (leiding van) Koning Willem I ook vervulde. Tot, ja tot Halbe Zijlstra ondubbelzinnig duidelijk maakte dat die tijd nu echt voorbij is. Nederland heeft kennelijk geen behoefte meer aan kunstbeleid dat er op gericht is de beschaving en voortreffelijkheid van de Nederlandse Staat voor de eigen burgers, maar ook voor het buitenland zichtbaar te maken. Kunst, en dus ook kunsteducatie, is geen vanzelfsprekende voorziening meer maar een liefhebberij van enkelen die daarvoor ook de middelen moeten zien op te brengen, met een mogelijke aanvulling door de staat voorzover de inkomsten uit publieksparticipatie en sponsoring onvoldoende zijn. Is het een vreemde gedachte te veronderstellen dat vooral de buitenschoolse cultuureducatie zo zal verworden tot een activiteit voor geprivilegieerden? Bij gebrek aan een stelsel van cultuurcen- tra zoals in Vlaanderen zullen vooral de grote kunstinstellingen, samen met hun vriendenclubs en sponsors, activiteiten opzetten voor de kinderen van frequente bezoekers, vrienden, relaties, sponsors en toekomstige mecenassen. De eerste tekenen van deze ontwikkeling zijn duidelijk waar te nemen. Deze activiteiten voorzien zeker in een behoefte. Ook de private fondsen vinden dat en geven substantiële bedragen aan dit soort particuliere initiatieven. Met emancipatie of participatie heeft het allemaal niet zo veel meer te maken, het is het logische uitvloeisel van een beleid dat sinds de jaren zestig van de vorige eeuw steeds meer gericht is geraakt op de professionele kunstenaar en kunstbeoefening en de rol van verbinder tussen bevolking en staat rigoureus heeft afgeschaft. Voor de echte kunstliefhebbers was dit een verade- ming, nog steeds zijn de Nederlandse kunstuitingen vitaal en van kwalitatief hoog niveau. De mogelijkheid al dit moois toegankelijk te maken voor grotere, maar vooral meer gedifferentieerde groepen in de samenleving wordt echter steeds kleiner. Buiten het onderwijs ziet de Nederlandse overheid hier geen taak. Er ontstaan dus twee circuits van geletterdheid: zij die alleen in het onderwijs kennis hebben genomen van enige vorm van kunstedu- catie, en zij die dit kunnen plaatsen in hun eigen sociale context thuis, in hun familiekring of tijdens hun vrije tijdsbesteding met gelijkgestemden. Zo bevordert het Nederlandse systeem een versnelling van de elite vorming rond de kunstpraktijk. Dat dit fenomeen nu ook is doorgedrongen tot de regering bewijst de heroprichting van de Academie voor de Kunsten, die cynisch gedacht, voor het klootjesvolk moet duidelijk maken dat Kunst echt iets is om enig ontzag voor te hebben. Een vorm van kunsteducatie die vrijwel niets kost (Jet Busse- maker heeft er maar €700.000 voor vrijgemaakt en dat maar voor drie jaar) en door de volgende regering weer kan worden afgeschaft omdat het immers niets zal hebben opgeleverd. consultant en publicist (www.steveausten.nl/steve@steveausten.nl). daarover via sociale media, zoals LibraryThing, Goodreads, GetGlue. Misschien zijn ze niet bij iedereen even bekend. Niettemin gebruiken tenminste een paar honderdduizend mensen wereldwijd deze platforms. Welke impact heeft het als iedereen, behalve boeken van anderen lezen, ook volop zelf gaat publiceren? Niet alleen proza en poëzie via weblogs, Facebook pagina’s of zoiets als Brave- NewBooks, maar ook onderzoeksrapporten, scripties en essays via Issuu, of Scribd. Is het slechts een hype als iedereen zelf via platforms als Paper.li, TweetedTimes of GoogleCurrents nieuwsvoorziening kan verzorgen, achtergron- den becommentariëren, onderzoeksjournalistiek gaat doen? Wat betekent het als bewoners onderling boeken gaan uitlenen, zoals in de UK gebeurt in oude rode telefooncellen? En wat als mensen zelf bijeenkomsten organiseren waar zij het heb- ben over geletterdheid en dit combineren met publicaties, seminars en adviespraktijk? Wat als al die mensen dan het monopolie op kennis- overdracht van uitgeverijen, opleidingsinstituten en bibliotheken doorbreken? Wat dan? Dan bevinden we ons in de huidige tijd. Cultuureducatie kan daarin een gidsende, kan ook vast een positieve werking hebben op creativiteit en innovatief vermogen; voorzover dat nodig is. Ook kan het eenvoudigweg voor mooie en veelbetekenende momenten zorgen, die niet van ons allemaal dezelfde mensen maakt, met ieder evenveel culturele bagage, met voor eenieder evenveel aan onze heersende cultuur geconformeerde kennis, met evenveel geluk en wijsheid. Maar wel mensen met een cultuur die ze willen doorgeven, mensen met vooral veel diversiteit en hoogst- persoonlijke identiteit. Een aantal mensen is gevraagd (voor dit themanummer) hoogstpersoonlijk hun licht te laten schijnen over cultuureducatie, omdat bezuinigingen en vertwijfeling over de terugtredende overheid en (nationale) identiteit nogal wat tumult veroorzaken. Is cultuureducatie nu een speelbal in wind uit wisselende richtingen? Of, zodra de storm is gaan liggen, wegbereider van een heerlijke nieuwe wereld? LINKS www.shirky.com/weblog Theo Meereboer is direc- bureau voor ideeontwikke- ling, museumconcepten en -strategie vanwaaruit hij advies, projectbegeleiding en master- classes geeft voor m.n. de erfgoedsector op het gebied van organisatievraagstukken. Hij is oprichter van Erfgoed 2.0, een kennisnetwerk voor erfgoedprofessionals, voorzitter van Stichting E30, bestuurslid bij Stichting Onterfd Goed en lid van de Innovatieraad Openbare Bibliotheken (SIOB). Daarnaast is hij spreker, dagvoor- zitter en ook gastdocent aan de Reinwardt Master Kunsteducatie aan de Fontys Hogeschool voor de Kunsten in Tilburg.