Inleiding tot
de economische journalistiekupdate 2016
Emmanuel Vanbrussel
www.vanbrussel.biz
2
journalist
emmanuel.vanbrussel@tijd.be
evanbrussel
 Alle cursusinfo op www.vanbrussel.biz
Wie
3
Geen cursus economie of balans lezen
Wel:
- Waarom is economische verslaggeving
belangrijk?
- Wat zijn de specifieke ken...
4
1. Wat is een goed economisch verhaal?
2. De deeldisciplines: van sociaal overleg tot de beurs
3. Tips & tricks
4. Relat...
5
Deel 1
Wat is een goed economisch
verhaal?
6
- consument
- klant
- spaarder
- belegger
- kredietnemer
Bijna iedereen is …
7
- sparen
- belastingen
- werk
- woning
- auto
- reizen
- smartphone
- in de winkel
Neem je publiek als uitgangspunt
8
9
10
‘Goede journalistiek ontstaat uit voortdurende
verwondering en niet aflatende verontwaardiging’
(PVDM)
Pas de algemene ...
11
Wat is het geheim van Facebook?
Hoe verklaar je opgang Tomorrowland?
Succesformule Nike, Nespresso?
Waarom neergang Bla...
12
bankencrisis
brutale sluiting fabriek
excessief loon manager
fiscale ontwijking / ontduiking
Verontwaardiging
13
sociale crisis Griekenland
combinatie werk-privé
beleggingsdrama’s
succesverhalen
lezer/luisteraar/kijker : ‘Wat als i...
14
- Welk financieel-economisch verhaal heeft
jou kwaad gemaakt?
- Wat is voor jou het product van het jaar?
- Over welk f...
15
Een bedrijf heeft vele kanten
16
EIGENAARS: fusies & overnames
BESTUUR: directie, raad van bestuur
BEURS: beurskoers, financiële operaties
PRODUCT: klan...
17
'Icoonmerken'
18
'Icoonbedrijven'
AB InBev
Agfa
Bekaert
Ford Genk
Belgacom
• AB InBev
• Agfa
• Bekaert
• Audi Brussels
• Ahold Delhaize
19
'Icoonbedrijven'
20
- Wat is een ‘icoonbedrijf’ uit jouw regio? En
waarom precies?
- Welk verhaal over dat bedrijf zou veel
weerklank krijg...
De bedrijfsleider als ‘ster’
21
De bedrijfsleider als ‘ster’
22
De 'decision makers'
23
Opiniemakers
24
25
- overstijgen het puur economische
- op snijpunt van economie, politiek en/of
gerecht
- waar iedereen over spreekt
- vi...
26
De topverhalen
27
Geef drie voorbeelden van economische
verhalen met een grote maatschappelijke
impact.
Oefening
28
Deel 2
De deeldisciplines:
van sociaal overleg tot de beurs
29
Bedrijven en sectoren
• Een bedrijfsjournalist volgt een specifiek bedrijf en/of
sector
• product: marketing & merkposi...
30
Sociaal overleg
• Een sociaal-economisch journalist volgt arbeidsmarkt en
sociaal overleg
• houdt contact met vakbonden...
31
Macro-economie
• Een macro-economisch journalist volgt de grote
economische bewegingen, nationaal en internationaal
• v...
32
Beurs
• Een beursjournalist volgt de financiële markten
• doelpubliek: de belegger
• aandelen, obligaties, fondsen, gro...
33
Beurs – quid koersgevoelige info
‘Het basisprincipe is dat journalisten financiële
informatie, voordat ze aan het publi...
34
Personal finance
• praktische geldtips voor elke portemonnee
• remember ‘what’s in it for me’
• ‘how to’
35
In de praktijk
• op meeste redacties: financieel-economisch journalist is
allrounder
• meeste verhalen vergen kruisbest...
36
Zoek economische topics uit de actualiteit die
een combinatie van de verschillende
invalshoeken vereisen.
Oefening
37
Deel 3
Tips & tricks
38
De contactpersonen
- directie
- vakbonden
- op de werkvloer
- politicus
- expert
- sectorgenoten
- rondom het bedrijf
39
Op de redactie valt ‘s ochtends het bericht
over een grote herstructurering bij een
autofabriek. Maak een ‘battle plan’...
40
Welk soort verhaal?
- 'lean back' of 'lean forward' ?
- 'nice to know' of 'need to know'?
- 'bottom-up' of 'top down'?
...
41
Denk na over presentatie
- tekst of beeld?
- Q&A?
- ter plaatse?
- graphics!
- grote getallen > 'vermenselijk'
• niet '...
42
43
44
Tips jargon
- Poch nooit met je kennis
- Schrap wat je zelf niet begrijpt
- Voorkennis: weet wie je publiek is (leek of...
45
Evenwichtsoefening
Exactheid / volledigheid voor de expert
vs
Toegankelijkheid / leesbaarheid voor de leek
46
Moeilijkheid: cryptische persberichten
47
Cijferbronnen
Bedrijf:
Persberichten, jaarverslag, kwartaalrapporten, balans,
Staatsblad, analistenrapporten, kredietra...
48
Zoek het persbericht van de FOD Economie met de recentste
vastgoedprijzen.
-Welk nieuwsverhaal is er mogelijk?
-Welke r...
49
%
De beurskoers stijgt met …
Het aantal jobs daalt met …
De economische groei bedraagt …
De prijzen zijn gezakt met …
...
50
%
51
%
52
Intermezzo: dress codes
53
'Timing is of the essence'
- veel nieuws is voorspelbaar qua timing
- tijdens of buiten beurstijd
- kwartaalcijfers & ‘...
54
0, 1 of 7?
- 0 = realtime
- 0,5 = 's avonds
- 1 = the day after
- 7 = in het weekend
- 14
- 30
- boek? documentaire?
55
Je redactie brainstormt over de mogelijke
sociale, economische of bedrijfsgerelateerde
nieuwsverhalen die er in het kom...
56
Deel 4
Relatie
journalistiek – public relations
57
‘Information overload’
Aantal ontvangen persberichten per dag:
- Krant: 69
- Radio: 56
- TV: 87
- Persagentschap: 101
(...
58
Standpunt bedrijf
Positieve redactionele vermelding
V
Eigen, gekochte publireportage
V
Negatieve redactionele vermelding
59
Standpunt bedrijf
Wil in de pers omwille van:
- product of dienst
- redactionele content, aanvullend op reclamecampagne...
60
61
Standpunt journalist
- wat is belangrijk voor mijn publiek?
- wat is belangrijke info voor mijn verhaal?
- houdt geen r...
62
Conclusie
- Bij gelijklopende belangen: bondgenoten
- Bij botsende belangen: tegenstrevers
- Zie ook: politiek journali...
63
Groot beursgenoteerd bedrijf
- goed uitgebouwde PR-dienst
- houdt externe communicatie strak in de hand
- doet soms zel...
64
Klein beursgenoteerd bedrijf
- werkt vaak met externe PR-bureaus
- minder ervaring met media
- zoekt bekendheid bij bel...
65
Niet-beursgenoteerd bedrijf
- van zeer open tot zeer gesloten
- financiële informatie is niet altijd publiek
- consumen...
66
Case study: Schoenen
Torfs
bedrijfscommunicatie & sociale media
67
'Broadcaster' wordt individu
Individu wordt broadcaster
-> gevolgen voor bedrijfsc...
68
Oefening
Welke nieuwsverhalen
zijn te maken op basis
van dit persbericht?
69
Deel 5
Financiële journalistiek als
technologische frontrunner
70
71
Frontrunner
1. laboratorium voor realtime verslaggeving
2. overgang van print naar online
3. verruiming naar multimedia...
Valse tweet > beurscrash
72
Valse tweet > beurscrash
73
Snelheid <> precisie
74
75
Twitter
= hét sociale medium voor ‘breaking news’
Organiseer je stroom aan binnenkomende tweets
Voorbeeld: Tweetdeck ...
76
77
78
79
80
81
82
83
Onderzoek
hoe QZ.com
zakelijk
nieuws
uitstuurt
Oefening
Neem ook eens een kijkje bij: Vox.com, NRC Q, Fivethirtyeight.c...
84
85
Besluit
De (economische) journalist
als gids
86
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Cursus economische journalistiek

1,371 views
1,442 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,371
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
7
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Cursus economische journalistiek

  1. 1. Inleiding tot de economische journalistiekupdate 2016 Emmanuel Vanbrussel www.vanbrussel.biz
  2. 2. 2 journalist emmanuel.vanbrussel@tijd.be evanbrussel  Alle cursusinfo op www.vanbrussel.biz Wie
  3. 3. 3 Geen cursus economie of balans lezen Wel: - Waarom is economische verslaggeving belangrijk? - Wat zijn de specifieke kenmerken? - Welke ‘skills’ moet ik als beginner ontwikkelen? Wat?
  4. 4. 4 1. Wat is een goed economisch verhaal? 2. De deeldisciplines: van sociaal overleg tot de beurs 3. Tips & tricks 4. Relatie met PR-diensten 5. Technologische ‘front runner’ Vijf hoofdstukken
  5. 5. 5 Deel 1 Wat is een goed economisch verhaal?
  6. 6. 6 - consument - klant - spaarder - belegger - kredietnemer Bijna iedereen is …
  7. 7. 7 - sparen - belastingen - werk - woning - auto - reizen - smartphone - in de winkel Neem je publiek als uitgangspunt
  8. 8. 8
  9. 9. 9
  10. 10. 10 ‘Goede journalistiek ontstaat uit voortdurende verwondering en niet aflatende verontwaardiging’ (PVDM) Pas de algemene journalistieke principes toe
  11. 11. 11 Wat is het geheim van Facebook? Hoe verklaar je opgang Tomorrowland? Succesformule Nike, Nespresso? Waarom neergang BlackBerry? Hoe werkt Snapchat? Verwondering
  12. 12. 12 bankencrisis brutale sluiting fabriek excessief loon manager fiscale ontwijking / ontduiking Verontwaardiging
  13. 13. 13 sociale crisis Griekenland combinatie werk-privé beleggingsdrama’s succesverhalen lezer/luisteraar/kijker : ‘Wat als ik het was?’ Empathie
  14. 14. 14 - Welk financieel-economisch verhaal heeft jou kwaad gemaakt? - Wat is voor jou het product van het jaar? - Over welk financieel product zou je graag meer weten? Oefening
  15. 15. 15 Een bedrijf heeft vele kanten
  16. 16. 16 EIGENAARS: fusies & overnames BESTUUR: directie, raad van bestuur BEURS: beurskoers, financiële operaties PRODUCT: klanten, verkoopskanalen, lancering, marketing 'BACK OFFICE': logistiek, IT SOCIAAL: herstructurering, nieuwe jobs, personeelszaken JURIDISCHE ZAKEN: claims, conflicten MAATSCHAPPELIJKE ROL: belastingen, milieu, ethiek Een bedrijf heeft vele kanten
  17. 17. 17 'Icoonmerken'
  18. 18. 18 'Icoonbedrijven' AB InBev Agfa Bekaert Ford Genk Belgacom • AB InBev • Agfa • Bekaert • Audi Brussels • Ahold Delhaize
  19. 19. 19 'Icoonbedrijven'
  20. 20. 20 - Wat is een ‘icoonbedrijf’ uit jouw regio? En waarom precies? - Welk verhaal over dat bedrijf zou veel weerklank krijgen? Oefening
  21. 21. De bedrijfsleider als ‘ster’ 21
  22. 22. De bedrijfsleider als ‘ster’ 22
  23. 23. De 'decision makers' 23
  24. 24. Opiniemakers 24
  25. 25. 25 - overstijgen het puur economische - op snijpunt van economie, politiek en/of gerecht - waar iedereen over spreekt - vinden weerklank in alle media De topverhalen
  26. 26. 26 De topverhalen
  27. 27. 27 Geef drie voorbeelden van economische verhalen met een grote maatschappelijke impact. Oefening
  28. 28. 28 Deel 2 De deeldisciplines: van sociaal overleg tot de beurs
  29. 29. 29 Bedrijven en sectoren • Een bedrijfsjournalist volgt een specifiek bedrijf en/of sector • product: marketing & merkpositionering • bedrijfsresultaten: financiële cijfers • leiding: management, raad van bestuur, aandeelhouders
  30. 30. 30 Sociaal overleg • Een sociaal-economisch journalist volgt arbeidsmarkt en sociaal overleg • houdt contact met vakbonden en werkgeversorganisaties • federaal, regionaal, sectoraal, bedrijfsniveau • sluit vaak aan bij politieke berichtgeving • enkele thema’s: werkloosheid, stakingen, loonvorming
  31. 31. 31 Macro-economie • Een macro-economisch journalist volgt de grote economische bewegingen, nationaal en internationaal • vijf grote thema’s o BBP & groei o inflatie & monetair beleid o werkgelegenheid o openbare financiën o handel
  32. 32. 32 Beurs • Een beursjournalist volgt de financiële markten • doelpubliek: de belegger • aandelen, obligaties, fondsen, grondstoffen, wisselkoersen • fusies & overnames, beursintroducties
  33. 33. 33 Beurs – quid koersgevoelige info ‘Het basisprincipe is dat journalisten financiële informatie, voordat ze aan het publiek kenbaar is gemaakt, niet gebruiken in hun eigen belang of dat van hun onmiddellijke omgeving’ (Raad Journalistiek)
  34. 34. 34 Personal finance • praktische geldtips voor elke portemonnee • remember ‘what’s in it for me’ • ‘how to’
  35. 35. 35 In de praktijk • op meeste redacties: financieel-economisch journalist is allrounder • meeste verhalen vergen kruisbestuiving deeldisciplines
  36. 36. 36 Zoek economische topics uit de actualiteit die een combinatie van de verschillende invalshoeken vereisen. Oefening
  37. 37. 37 Deel 3 Tips & tricks
  38. 38. 38 De contactpersonen - directie - vakbonden - op de werkvloer - politicus - expert - sectorgenoten - rondom het bedrijf
  39. 39. 39 Op de redactie valt ‘s ochtends het bericht over een grote herstructurering bij een autofabriek. Maak een ‘battle plan’ voor de rest van de dag. Oefening
  40. 40. 40 Welk soort verhaal? - 'lean back' of 'lean forward' ? - 'nice to know' of 'need to know'? - 'bottom-up' of 'top down'? - inductief of deductief? - emotioneel of rationeel?
  41. 41. 41 Denk na over presentatie - tekst of beeld? - Q&A? - ter plaatse? - graphics! - grote getallen > 'vermenselijk' • niet '10.000 m²', maar 'even groot als anderhalf voetbalveld' • niet 'TwH', maar 'goed voor stroomverbruik 30.000 gezinnen'
  42. 42. 42
  43. 43. 43
  44. 44. 44 Tips jargon - Poch nooit met je kennis - Schrap wat je zelf niet begrijpt - Voorkennis: weet wie je publiek is (leek of expert?) - Vind warm water niet uit: kijk hoe collega's het oplossen
  45. 45. 45 Evenwichtsoefening Exactheid / volledigheid voor de expert vs Toegankelijkheid / leesbaarheid voor de leek
  46. 46. 46 Moeilijkheid: cryptische persberichten
  47. 47. 47 Cijferbronnen Bedrijf: Persberichten, jaarverslag, kwartaalrapporten, balans, Staatsblad, analistenrapporten, kredietrapporten, handelsrechtbank, ... Economie: Planbureau, Statbel, Mineco, Nationale Bank, Europese Commissie, Oeso, IMF, ...
  48. 48. 48 Zoek het persbericht van de FOD Economie met de recentste vastgoedprijzen. -Welk nieuwsverhaal is er mogelijk? -Welke reportage? -Welke infographics? -Wie laat je aan het woord? Oefening
  49. 49. 49 % De beurskoers stijgt met … Het aantal jobs daalt met … De economische groei bedraagt … De prijzen zijn gezakt met …  Weet hoe je een percentage berekent  Financiële verslaggeving: juiste cijfers!
  50. 50. 50 %
  51. 51. 51 %
  52. 52. 52 Intermezzo: dress codes
  53. 53. 53 'Timing is of the essence' - veel nieuws is voorspelbaar qua timing - tijdens of buiten beurstijd - kwartaalcijfers & ‘black out’ - collectief ontslag: wet-Renault - waarom het weekend een cruciale periode kan zijn voor financiële communicatie - waarom donderdag drukker is dan maandag
  54. 54. 54 0, 1 of 7? - 0 = realtime - 0,5 = 's avonds - 1 = the day after - 7 = in het weekend - 14 - 30 - boek? documentaire?
  55. 55. 55 Je redactie brainstormt over de mogelijke sociale, economische of bedrijfsgerelateerde nieuwsverhalen die er in het komende jaar te maken zijn. Geef per maand twee tot drie ideeën en leg telkens uit waarom je het verhaal net op dat moment wil brengen. (voorbeeld: januari – Autosalon) Oefening
  56. 56. 56 Deel 4 Relatie journalistiek – public relations
  57. 57. 57 ‘Information overload’ Aantal ontvangen persberichten per dag: - Krant: 69 - Radio: 56 - TV: 87 - Persagentschap: 101 (bron: Finn)
  58. 58. 58 Standpunt bedrijf Positieve redactionele vermelding V Eigen, gekochte publireportage V Negatieve redactionele vermelding
  59. 59. 59 Standpunt bedrijf Wil in de pers omwille van: - product of dienst - redactionele content, aanvullend op reclamecampagne - bekendheid genereren bij beleggers - lobbying, boodschap naar politiek - ijdelheid bedrijfsleider
  60. 60. 60
  61. 61. 61 Standpunt journalist - wat is belangrijk voor mijn publiek? - wat is belangrijke info voor mijn verhaal? - houdt geen rekening met commerciële belangen bedrijf
  62. 62. 62 Conclusie - Bij gelijklopende belangen: bondgenoten - Bij botsende belangen: tegenstrevers - Zie ook: politiek journalist-politicus, sportjournalist- bekende sporter
  63. 63. 63 Groot beursgenoteerd bedrijf - goed uitgebouwde PR-dienst - houdt externe communicatie strak in de hand - doet soms zelf de regie van interviews vb. AB InBev, GDF Suez, Nestlé
  64. 64. 64 Klein beursgenoteerd bedrijf - werkt vaak met externe PR-bureaus - minder ervaring met media - zoekt bekendheid bij beleggers
  65. 65. 65 Niet-beursgenoteerd bedrijf - van zeer open tot zeer gesloten - financiële informatie is niet altijd publiek - consumentenmerk? - familiebedrijf? - leider van de sector?
  66. 66. 66 Case study: Schoenen Torfs
  67. 67. bedrijfscommunicatie & sociale media 67 'Broadcaster' wordt individu Individu wordt broadcaster -> gevolgen voor bedrijfscommunicatie?
  68. 68. 68 Oefening Welke nieuwsverhalen zijn te maken op basis van dit persbericht?
  69. 69. 69 Deel 5 Financiële journalistiek als technologische frontrunner
  70. 70. 70
  71. 71. 71 Frontrunner 1. laboratorium voor realtime verslaggeving 2. overgang van print naar online 3. verruiming naar multimediale content 4. de mobiele revolutie 5. interactie via sociale media 6. betaalmuur of niet
  72. 72. Valse tweet > beurscrash 72
  73. 73. Valse tweet > beurscrash 73
  74. 74. Snelheid <> precisie 74
  75. 75. 75 Twitter = hét sociale medium voor ‘breaking news’ Organiseer je stroom aan binnenkomende tweets Voorbeeld: Tweetdeck als je eigen ‘newswires’
  76. 76. 76
  77. 77. 77
  78. 78. 78
  79. 79. 79
  80. 80. 80
  81. 81. 81
  82. 82. 82
  83. 83. 83 Onderzoek hoe QZ.com zakelijk nieuws uitstuurt Oefening Neem ook eens een kijkje bij: Vox.com, NRC Q, Fivethirtyeight.com, Medium.com, Buzzfeed & Newsmonkey, De Correspondent, Flipboard
  84. 84. 84
  85. 85. 85 Besluit De (economische) journalist als gids
  86. 86. 86

×