Kortrijk ppt deontologie alleen lezen
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Kortrijk ppt deontologie alleen lezen

on

  • 647 views

 

Statistics

Views

Total Views
647
Views on SlideShare
647
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
3
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Kortrijk ppt deontologie alleen lezen Kortrijk ppt deontologie alleen lezen Presentation Transcript

  • DeontologieCursus 2010-2011
  • Inhoud van cursus Beroepsgeheim voor artsen en voor paramedische beroepen Wettelijke hulpverleningsplicht Valsheid in geschrifte De rechten van de patiënt Het medisch dossier Adviesorganen inzake bio-ethiek Abortuswet in België Embryonaal stamcelonderzoek Pre-implantatie genetische diagnostiek Euthanasie Orgaandonatie 2
  • Inleiding Wat is deontologie?  Te vervullen plichten en erbij horende rechten  Enge zin: beroepsplichten en – rechten  Uitgeschreven deontologie = Code  Bv Code van geneeskundige plichtenleer  Bv Deontologische code voor Belgische psychologen  Breder: houdingen/ gesteund op ethiek  Waarden en normen  Breder: ook gesteund op wetten en rechten 3
  • Het medisch beroepsgeheim Inleiding  Zeer belangrijk grondprincipe  Reeds opgenomen in de wet van Hippocrates  Dient het algemene belang en persoonlijke belang  bv. Attest voor arbeidsongeschiktheid  Bescherming van de privésfeer  De plicht tot zwijgen over alles waarvan de hulpverleners bij de uitoefening van zijn beroep in kennis is gesteld  Ook belangrijk voor MMA!!  Ook jullie zullen veel vragen krijgen! 4
  • Het medisch beroepsgeheim Eed van Hippocrates “ Ik zal, wat ik bij de uitoefening van mijn beroep ook zal horen of zien, of ook daarbuiten over het leven van mensen te weten kom aan dingen, die nooit bekend mogen worden, in stilzwijgen bewaren, en het beginsel hooghouden, dat dingen die mij zo bekend worden vallen onder de plicht van geheimhouding” “Ik zal het geheim eerbiedigen van al wie zich aan mijn zorgen toevertrouwt, ook na zijn dood” 5
  • Het medisch beroepsgeheim Het wetsartikel (art uit strafwetboek)“ Geneesheren, heelkundigen, officieren vangezondheid, apothekers, vroedvrouwen en alle anderepersonen die uit hoofde van hun staat of beroep kennisdragen van geheimen die hun zijn toevertrouwd endeze bekendmaken buiten het geval dat zij geroepenworden om in rechte (of voor een parlementaireonderzoekscommissie) getuigenis af te leggen en buitenhet geval dat de wet hen verplicht die geheimen bekendte maken, worden gestraft met gevangenisstraf vanacht dagen tot zes maanden en met geldboete van 100euro tot 500 euro.” 6
  • Het medisch beroepsgeheim Voor wie geldt de geheimhouding?“Geneesheren, heelkundigen, officieren van gezondheid,apothekers, vroedvrouwen en alle andere personen die uithoofde van hun staat of beroep kennis dragen van geheimen diehun zijn toevertrouwd en deze bekendmaken buiten het geval datzij geroepen worden om in rechte (of voor een parlementaireonderzoekscommissie) getuigenis af te leggen en buiten hetgeval dat de wet hen verplicht die geheimen bekend te maken,worden gestraft met gevangenisstraf van acht dagen tot zesmaanden en met geldboete van 100 euro tot 500 euro.” 7
  • Het medisch beroepsgeheim Voor wie geldt de geheimhoudingsplicht?  1e groep: zoals in artikel 458 beschreven: geneesheren, heelkundigen, officieren van gezondheid, apothekers en vroedvrouwen  2e groep: “alle personen die uit hoofde van hun staat of beroep kennis dragen van geheimen die hen zijn toevertrouwd”  Gebonden door hun beroep: verpleegkundigen, ambulanciers, paramedici (kinesisten, psychologen,…) en andere hulpverleners  Uit hoofde van hun staat: partner van zwijgplichtige, studenten, stagiairs, vrijwillige medewerkers 8
  • Het medisch beroepsgeheim Voor wie geldt de geheimhoudingsplicht?  3e groep: beroepen die in de regelgeving van hun beroep verwezen wordt naar artikel 458  Gevolgen:  Ook receptionisten, poetsvrouwen  Slecht geheimhouding als kennis verworven is uit hoofde van hun beroep of staat  Geheimhouding geldt in principe ook buiten het medische kader 9
  • Het medisch beroepsgeheim Wat zijn geheimen?  Wie bepaalt wat er geheim is? Arts? Patiënt? Maatschappij? Beroepsgeheim  Informatie die iedereen kan weten/weet, is geen geheim  Het geheim moet toevertrouwd worden door de cliënt aan de hulpverlener  Het geheim moet toevertrouwd worden tijdens de uitoefening van het beroep. 10
  • Het medisch beroepsgeheim Het persoonlijke belang van het beroepsgeheim  Vertrouwen is noodzakelijk!  Niet alleen de ziekte wordt behandeld, ook de patiënt  Niemand heeft graag dat zijn kwalen aan iedereen worden rondverteld!  Let wel: wetgever heeft het recht aan deze geheimhouding beperkingen op te leggen, in het belang van de maatschappij 11
  • Het medisch beroepsgeheim Het algemeen belang  Wie zou nog naar arts willen gaan, als zijn kwalen worden rondverteld?  Bevorderen van volksgezondheid  Wetgever of maatschappij kan geheimhoudingsplicht opleggen bv. Arts kan weigeren iets tegen de baas van de patiënt te zeggen, zelfs als de patiënt dit zelf zou willen. 12
  • Het medisch beroepsgeheim Geheimhouding uit hoofde van hun beroep  Zwijgplicht  Elke drager van beroepsgeheim heeft de plicht te zwijgen over geheimen. Anders riskeert hij een strafrechtelijke sanctie  Rechtsliteratuur: onlogische redenering: arts die iemand onderzoekt iov een derde persoon, beoefent zijn beroep niet uit.  Bv adviserende geneesheer, gerechtsdeskundige, controlearts 13
  • Het medisch beroepsgeheim Geheimhouding uit hoofde van hun beroep  Zwijgplicht  Wel bepaalde uitzonderingen “…buiten het geval dat zij geroepen worden om in rechte(of voor een parlementaire onderzoekscommissie) getuigenis afte leggen en buiten het geval dat de wet hen verplicht diegeheimen bekend te maken,…” Bv. melden van kindermishandeling Bv. melden van besmettelijke ziekten aan de gezondheidsinspectie, Bv. controle-arts tov werkgever 14
  • Het medisch beroepsgeheim Geheimhouding uit hoofde van hun beroep  Zwijgrecht  Kan niet gedwongen worden vertrouwensrelatie te doorbreken  Dat is niet absoluut.  Moet ‘uit hoofde van hun beroep zijn’  Vriend tot vriend  niet strafrechtelijk vervolgbaar  Wordt uitgemaakt door diegene over wie het geheim gaat 15
  • Het medisch beroepsgeheim Geheimhouding uit hoofde van hun staat (positie, rol)  Rechtsliteratuur beschrijft niet wat ‘staat’ inhoudt  Van Dale: bv burgerlijke staat  Ook echtgenoot heeft geheimhoudingsplicht  Echtgenoot heeft echter ook verplichting tot bijstand of morele ondersteuning  Staat in termen van positie  Bv. Vrijwilliger in georganiseerd verband: geen onderscheid mogelijk voor patiënt tussen beroepshalve en vrijwillige hulpverlener  Toevallige hulpverlening houdt geen beroepsgeheim in  Stagiairs en studenten: eventueel contract 16
  • Het medisch beroepsgeheim Spreekrecht  Arts kan niet verplicht worden patiënt te behandelen, tenzij bij groot gevaar   patiënt bepaalt niet alleen wat onder geheimhouding valt  Voorwaarden:  Voor eigen verdediging (bv aanklacht voor beroepsfout)  Ernstige schending van integriteit van minderjarige (meldingsplicht)  Getuigenissen onder ede  Hulpverlening in een netwerk (gedeeld beroepsgeheim) 17
  • Het medisch beroepsgeheim Spreekrecht  Therapeutische exceptie bij de verplichting tot het geven van informatie  Arts kan dus informatie achterhouden als hij dit als geheim beschouwt  Moet in dossier genoteerd worden  Moet evtl vertrouwenspersoon informatie geven  Moet dit voor iedereen houden (behalve aangeduide vertrouwenspersoon), dus ook echtgenoot (uitzondering: als patiënt dit zo wil)  Arts bepaalt mee wat geheim is 18
  • Het medisch beroepsgeheim Samengevat  Patiënt bepaalt wat geheim is en wat niet  Wetgever moet patiënt beschermen tegen zichzelf en tegen anderen  Welzijnswerker oefent controle uit over welzijn van patiënt door informatieplicht op gepaste wijze uit te oefenen  Bv. Seropositieve patiënt 19
  • Het medisch beroepsgeheim Toevertrouwd  Niet enkel wat wordt gezegd  Ook vaststelling  Ook aanvoelen  Ook interpretatie  Bv. Zwangerschapsdiagnose 20
  • Het medisch beroepsgeheim Verstrekken van medische gegevens  Mededeling aan de patiënt  Instemming of toestemming nodig  patiënt moet nodige informatie krijgen  Meedelen van informatie is dan ook geen strafbaar feit  Geen verplichting alle informatie te verstrekken  Nagaan welke informatie de patiënt wenst te krijgen  Goed gebruik van ‘therapeutische exceptie’  Toepassing art 33 van ‘Code van geneeskundige plichtenleer’ 21
  • Het medisch beroepsgeheim Art 33 van Code van geneeskundige plichtenleer“De arts deelt tijdig aan de patiënt de diagnose en de prognosemede; dit geldt ook voor een erge en zelfs voor een noodlottigeprognose. Bij de informatie van de patiënt houdt de arts rekeningmet diens draagkracht en met de mate waarin hij wenstgeïnformeerd te worden. De arts verzekert de patiënt in iedergeval van een verdere aangepaste behandeling en begeleiding.De arts betrekt hierbij de naastbestaanden tenzij de patiënt zichdaartegen verzet. Hij contacteert op verzoek van de patiënt dedoor deze aangewezen personen.”Bv. Alleenwonende bejaarde patiënte met gemetastaseerddarmkanker 22
  • Het medisch beroepsgeheim Verstrekken van medische gegevens  Mededelen van informatie aan een wettelijk vertegenwoordiger van de patiënt  Door wet derde aangeduid om tekort aan rechtsbekwaamheid op te vangen  informatie aan deze persoon geven  Psychiatrische patiënten onder beschermingsstatuut  Bv. Mentaal gehandicapte personen  Minderjarigen  Bv. 17-jarige patiënte komt vragen achter noodpil  CLB-decreet: al vanaf 14 jaar 23
  • Het medisch beroepsgeheim Verstrekken van medische gegevens  Aan een vertrouwenspersoon  Goed rekening houden: niet alleen patiënt bepaalt geheim karakter van mededeling.  Goed aanvoelen wat patiënt ervaart als geheim karakter  Afhankelijk van welke persoon  Ook afhankelijk van situatie  Bv. Kankerdiagnose bij patiënt met SOA  Vertrouwenspersoon  Vrije keuze  Bijstand  Geen beslissingen nemen 24
  • Het medisch beroepsgeheim Verstrekken van medische gegevens  Aan een collega-hulpverlener  Als patiënt geen bezwaar maakt of verondersteld wordt geen bezwaar te maken  Bv. Kennis van collega: BLWI tov ruzie met vrouw  Need-to-know principe  Tov arts  Tov verpleegkundige  Tov MMA 25
  • Het medisch beroepsgeheim Geen schending in geval van getuigenis in rechte  Getuigenis in rechte = getuigenis voor een rechter  Tov politie mag je in principe zwijgplicht niet doorbreken  Uitzondering: ten laste gelegde fout  Discussie: in rechte: spreekrecht vs spreekplicht  Strafrechterlijk: verplicht  Burgerrechterlijk: afhankelijk van rechter  Enkel wat nodig is om waarheid te achterhalen  Bij burgerrecht: evtl gerechtsdeskundige laten aanstellen  Bv. Casus rond echtscheiding 26
  • Het medisch beroepsgeheim Geen schending in geval van wettelijk verplichte bekendmaking  Bv RIZIV-reglementering, aangifte van geboorte, aangifte besmettelijke ziekten  Gerechtsdeskundige die moet zoveel mogelijk informatie verzamelen  Werkgever kan controlearts aanstellen  Enkel zeggen: terecht of niet terecht  Mag niks zeggen over evolutie, mogelijke duur 27
  • Het medisch beroepsgeheim Geen schending in geval van wettelijk verplichte bekendmaking  Wat in geval van misdrijf?  Art 30 wetboek strafvordering“Ieder die getuige is geweest van een aanslag, hetzijtegen de openbare veiligheid, hetzij tegen iemandsleven of eigendom, is eveneens verplicht daarvanbericht te geven aan de procureur des Konings, hetzijvan de plaats van de misdaad of van het wanbedrijf,hetzij van de plaats waar de verdachte kan wordengevonden.” 28
  • Het medisch beroepsgeheim Geen schending in geval van wettelijk verplichte bekendmaking  Wat in geval van misdrijf?  Art 30 wetboek strafvordering vs wetsartikel  Mogelijkheid om je te beroepen op beide wetten  Voorzichtigheid geboden  Erg delicaat: kindermishandeling  Als mogelijk: niet aan gerecht melden  Als MMA: meld het aan de arts  Arts: vertrouwencentrum 29
  • Het medisch beroepsgeheim Moet men aangifte doen van misdrijf waarbij patiënt betrokken is?  Patiënt is dader of medeplichtige: neen  Reden: vertrouwenssfeer is noodzakelijk  Patiënt is slachtoffer: men kan aangifte doen  Let wel: soms beter van het niet te zeggen  Patiënt kan liever hebben dat het niet gezegd wordt 30
  • Het medisch beroepsgeheim Wat te doen als federale politie informatie vraagt over een patiënt?  In principe geldt de zwijgplicht  Als MMA: best doorverwijzen naar geneesheer-diensthoofd  Behandelend arts:  Afhankelijk van medische toestand wordt toestemming gegeven patiënt te ondervragen  Medische verklaring van arts over patiënt: arts moet toestemming hebben om attest af te geven  Bv. Attesten bij fysiek geweld  Bewusteloze patiënten 31
  • Het medisch beroepsgeheim Begrenzingen  Beroepsgeheim geldt voor alle derden  Is absoluut: enkel wet kan in uitzonderingen voorzien  Eventuele uitzondering: informatie met diegenen die direct met verzorging van de patiënt betrokken zijn  Bv. Artsen, verpleegkundigen, kinderen van bejaarde patiënten  Tegenover patiënt geldt de informatieplicht  Let wel: als MMA niks zeggen over diagnose of prognose  Uitzondering: therapeutische exceptie  Beroepsgeheim moet werkbaar blijven  Communicatie met patiënt niet mogelijk  Geesteszieken  Soms minderjarigen 32
  • Het medisch beroepsgeheim Begrenzingen  Gedeeld beroepsgeheim  Nodig om efficiënt te werken  Enkel zeggen wat nodig is  Enkel aan diegenen die betrokken zijn bij de behandeling  Bv. Eerste minister in het ziekenhuis 33
  • Het medisch beroepsgeheim Duur van de verplichting tot geheimhouding  Blijft altijd gelden  Ook na de dood (Eed van Hippocrates) “Ik zal het geheim eerbiedigen van al wie zich aan mijn zorgen toevertrouwt, ook na zijn dood”  Ook na genezing  Ook na stopzetting van het beroep  Ook als het al geschonden is  In principe ook als patiënt daarvoor toestemming geeft : discussie 34
  • Het medisch beroepsgeheim Het beroepsgeheim van een minderjarige  Geen wetsartikelen rond of iets rond in de Code  Onderscheid tussen  Wel tot jaren van verstand gekomen  Niet tot jaren van verstand gekomen  Bv Alcoholverslaafde van 19 jaar  Roker van 16 jaar  Kindermishandeling: een moeilijke topic  Ouders zijn ook patiënt  Vertrouwenscentrum  Eventueel gerecht 35
  • Het medisch beroepsgeheim Beroepsgeheim en privacy  Knelpunten in de praktijk  Je werkt met een gans team: richtlijnen noodzakelijk!!!  Let op voor gewoontevorming en gebruiken  Bv. Naam ophangen van patiënt  Goeie beveiliging van computer nodig  Let op bij telefonische gesprekken  Gebeurt zeer frequent  Gedeeld beroepsgeheim  Let op bij koffiepauzes of cafetariabezoeken!!! 36
  • Het medisch beroepsgeheim Privacy in ziekenhuis  Meestal maar 2 personen meer per kamer  Vervoer van patiënten via speciale gangen  Balies en wachtlokalen dikwijls zonder privacy  Ook tact en discretie nodig bij het personeel  Technicus die lamp komt vervangen op een kamer  Organisatie  Zo weinig mogelijk verschillende personeelsleden  Bv. Rotatie van verpleegkundigen  Lange wachttijden vermijden  Nummer in plaats van naam af te roepen  Planningslijsten van operaties niet voor iedereen zichtbaar hangen 37