ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Ռեֆլեքս,Ռեֆլեքսային աղեղ
Ինչ է   Ռեֆլեքսը Ռեֆլեքսը օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է Ներքին և արտաքին միջավայրից ստացվող գրգիռներին,որն իրականանում է ն...
Ռեֆլեքսային աղեղ   Ռեֆլեքսն իրականանում է  ռեֆլեքսային աղեղի   միջոցով,որի կազմի մեջ մտնում են.   <ul><li>Նյարդային վերջու...
ՈՒՂԻՂ և ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ ՈՒղիղ կապ- Երբ տեղեկատվությունը հասնում է ուղեղից օրգան Հետադարձ կապ- Երբ տեղեկատվությունը փոխանցվում...
Մեծ կիսագնդերի կառուցվածքը
Մեծ կիսագնդերը գլխուղեղի ամենամեծ բաժինն է: Գլխուղեղի կեղևն ունի 3-4մմ հաստություն, պարունակում է մոտ 14-18 միլիարդ նյարդա...
Զգայական գոտի Զգայական գոտում ազդակներ են հասնում օրգանիզմի բոլոր ընկալիչներից:Այստեղ կատարվում է ազդակի վերջնական վերլուծ...
Շարժողական գոտիները Շարժողական գոտիները գտնվում են ճակատային բլթում: Մեծ կիսագնդերը համարվում են կենտրոնական նյարդային համ...
Վեգետատիվ նյարդային համակարգ (ՎՆՀ)    ՎՆՀ-ն ինքնավար նյարդային համակարգ է,կարգավորում է ներքին օրգանների գործունեությունը:...
 
Տեսողական վերլուծիչ
Տեսողության նշանակությունը <ul><li>Միջավայրից ստացվող տեղեկատվության մեծ(70-90%) մասը մարդը ստանում է տեսողության միջոցով:...
Աչքի կառուցվածքը Աչքի տեսողության վերլուծիչի ծայրամասային բաժինն է ,գտնվում է գանգի ակնապիճում:Աչքը կազմված է ակնագնդից և ...
Ակնագունդ <ul><li>Ակնագնդի մկանները  նպաստում են հայացքի ուղղության փոփոխությունը:Ակնագունդը արտաքինից ծածկված է ամուր  սպ...
Ակնագունդը <ul><li>Բբի հետևում գտնվում է  ակնաբյուրեղը ,որը ուռուցիկ ոսպնյակ է: Ծիածանաթաղանթի հարևանությամբ գտնվում է թար...
Տեսողական վերլուծչի աշխատանք <ul><li>Ստացված ճառագայթներն անցնում են  եղջերաթաղանթի,բբի և ոսպնյակի ,ապա նաև ապակենման մարմ...
17. Լսողական վերլուծիչ
Լսողության նշանակությունը   <ul><li>Լսողության շնորհնիվ  մարդը զանազանում է բազմաթիվ ձայներ և կողմնորոշվում նրանցում:Լսողո...
Լսողական օրգանի կառուցվածքը <ul><li>Լսողական վերլուծչի ծայրամասային բաժինը կազմում է լսողական օրգան:Մարդու մոտ լսողական օր...
<ul><li>Ներքին ականջը  գտնվում է   քունքոսկրի խորքում :Դա խոռեչների և գալարուն խողովակների համակարգ է:Խխունջը 2,5 պտույտով...
Լսողության հիգիենան,պայքար աղմուկի դեմ <ul><li>Լսողական օրգանը միջավայրի զանազան վնասակար գործոններից,հիվանդության հարուցի...
<ul><li>Ձայնի բարձրությունը չափվում է դեցիբելերով:Ընկնող տերևի առաջացրած աղմուկը հավասար է 10 դԲ:Պարզ է,որ այս ձայնն ավելի...
18.Հավասարակշռության,մաշկամկանային,համի և հոտառության զգայարաններ
Հավասարակշռության զգայություն <ul><li>Ներքին   ականջում լսողության ֆունկցիան իրականացնող խխունջի հարևանությամբ գտնվում է հ...
Մաշկամկանային զգայություն <ul><li>Տարածության մեջ կողմնորոշվելիս մեծ դեր ունի նաև մկանային զգայությունը:Մաշկում,մկաններում...
Հոտառության զգայություն <ul><li>Հոտառության ընկալիչները տեղադրված են քթի խոռոչի վերին հատվածում:Հոտառությունը մարդուն հնար...
Համի զգայություն <ul><li>Համի ընկալիչները գտնվում են բերանի խոռոչի պատերին,ըմպանի և փափուկ քիմքի վրա:Այդ ընկալիչները շատ ե...
<ul><li>Ճաշակելիքի զգացողությունն օգնում է խուսափել վատորակ սնունդ ընդունելուց:Համի զգայության օգնությամբ կարելի է որոշել ...
16.Տեսողության խանգարումները և դրանց կանխումը
Տեսողություն <ul><li>Տեսողության խանգարման հաճախ հանդիպող տեսակներն են. </li></ul><ul><li>Կարճատեսության դեպքում մարդը տես...
Տեսողության հիգիենան  <ul><li>Տեսողության կանխարգոււմները կանխելու և աչքերը պաշտպանելու համար պետք է կիրառել հիգիենիկ միջո...
Մարդու կմախքը Գանգ Վերին ծնոտ Ստորին ծնոտ Անրակոսկր Թիակոսկր Կրծոսկր Ողնաշար Կողոսկր Բազկոսկր Արմունկոսկր  Ճաճանչոսկր Նախա...
Ընդհանուր տեղեկություններ <ul><li>Չափահաս մարդու կմախքը կազմված է մոտ 220 ոսկորնրից:Դրանք իրար միանալով կազմում են հենաշար...
Շարժուն միացում <ul><li>Շարժուն տեսակը ամենատարածվածն է </li></ul><ul><li>Այն իրականացվում է հոդերի միջոցով </li></ul><ul>...
Կիսաշարժուն միացում <ul><li>Կիսաշարժուն միացումը կատարվում է աճառի միջոցով և իրականացվում է միայն խիստ սահմանափակ շարժումն...
Անշարժ միացում <ul><li>Այն իրականանում է կարերի և սերտաճման միջոցով: </li></ul><ul><li>Կարերով են միանում գլուղեղի բաժիննե...
Կմախքի բաժինները <ul><li>Գլխի կմախքը կազմված է իրար   միացած տափակ ոսկորներից : Գլխի կմախքը կազմված է ուղեղային և դիմային ...
Ստորին և վերին վերջույթներ <ul><li>Վերին վերջույթների կմախքը կազմված է ուսագոտու և վերին ազատ վերջույթներից: ՈՒսագոտու մեջ...
21. Մարդու կմախքի առանձնահատկությունները` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ
<ul><li>Մարդու և կաթնասուն կենդանիների կմախքը կապված է միևնույն բաժիններից   և միանման դասավորված ոսկրերից:Մարդու և կաթնաս...
<ul><li>Չափահաս մարդու ողնաշարն ունի  4  կորություններ:Դրանցից պարանոցայինն ու գոտկայինն ուղված են դեպի առաջ,իսկ կրծքայինը...
<ul><li>Դա անհրաժեշտ է հատկապես ուղեղի բնական գործունեության համար </li></ul><ul><li>Կաթնասունները հենվում են իրենց 4 վերջ...
<ul><li>ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ՆՅՈՒԹԸ ՊԱՏՐԱՍՏԵՑ 8-Ի 5 ԴԱՍԱՐԱՆԻ ԱՇԱԿԵՐՏՈՒՀԻ  </li></ul><ul><li>ԷԼԵՈՆՈՐԸ </li></ul>
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Կենսաբանություն բոլորի համար

4,479

Published on

ՀԱՐՈՒԹՅՈՒՆՅԱՆ էԼԵՈՆՈՐ

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total Views
4,479
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
28
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Կենսաբանություն բոլորի համար

  1. 1. ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ Ռեֆլեքս,Ռեֆլեքսային աղեղ
  2. 2. Ինչ է Ռեֆլեքսը Ռեֆլեքսը օրգանիզմի պատասխան ռեակցիան է Ներքին և արտաքին միջավայրից ստացվող գրգիռներին,որն իրականանում է նյարդային համակարգի մասնակցությամբ:
  3. 3. Ռեֆլեքսային աղեղ Ռեֆլեքսն իրականանում է ռեֆլեքսային աղեղի միջոցով,որի կազմի մեջ մտնում են. <ul><li>Նյարդային վերջույթներ` ընկալիչներ ,որոնք ընկալում են: </li></ul><ul><li>Զգայական կամ կենտրոնաձիգ նյարդ ,որն ստացված գրգիռն հաղորդում է կենտրոնական նյարդային համակարգին: </li></ul><ul><li>Նյարդային կենտրոն ,որը կազմված է նյարդային բջիջների մարմիններից: </li></ul><ul><li>Շարժողական կամ կենտրոնախույս նյարդ,որով գրգիռը հաղորդվում է գործառող օրգանին: </li></ul>
  4. 4. ՈՒՂԻՂ և ՀԵՏԱԴԱՐՁ ԿԱՊ ՈՒղիղ կապ- Երբ տեղեկատվությունը հասնում է ուղեղից օրգան Հետադարձ կապ- Երբ տեղեկատվությունը փոխանցվում է օրգանից դեպի ուղեղ
  5. 5. Մեծ կիսագնդերի կառուցվածքը
  6. 6. Մեծ կիսագնդերը գլխուղեղի ամենամեծ բաժինն է: Գլխուղեղի կեղևն ունի 3-4մմ հաստություն, պարունակում է մոտ 14-18 միլիարդ նյարդային բջիջ:Կեղևի ընդհանուր մակերեսը մոտ 2200սմ քառ. Է:Կան մեծ թվով ակոսներ, գալարներ, ծալքեր:Յուրաքանչյուր կիսագունդ ակոսներով բաժանվում է 4 բլթերի`ճակատային,բլթային, գագաթային և քունքային: Կենտրոնական ակոսը ընկած է ճակատի և բլթերի միջև: Կողմնային ակոսը քունքային բիլթը սահմանազատում է մնացած բլթերից: Գագաթածոծորակային ակոսը բաժանվում է գագաթային բլթի ծոծորակայինից:
  7. 7. Զգայական գոտի Զգայական գոտում ազդակներ են հասնում օրգանիզմի բոլոր ընկալիչներից:Այստեղ կատարվում է ազդակի վերջնական վերլուծումը և զգայական ձևավորումը:Ծոծորակային բլթում գտնվում է տեսողական գոտին,քունքայինում`լսողական,քունքային բլթի ներքին մասում`հոտառական,կենտրոնական ակոսի ստորին մասում`համի և ճաշակելիքի գոտիները,իսկ գագաթայինում`մաշկամկանային զգայական գոտին:
  8. 8. Շարժողական գոտիները Շարժողական գոտիները գտնվում են ճակատային բլթում: Մեծ կիսագնդերը համարվում են կենտրոնական նյարդային համակարգի բարձրագույն բաժինը:Կեղևը գործում է որպես մեկ միասնական ամբողջություն և համարվում է մարդու հոգեկան գործունեության նյութական հիմք:
  9. 9. Վեգետատիվ նյարդային համակարգ (ՎՆՀ) ՎՆՀ-ն ինքնավար նյարդային համակարգ է,կարգավորում է ներքին օրգանների գործունեությունը:Տարբերում են սիմպաթիկ (ՍՆՀ)և պարասիմպաթիկ(ՊՆՀ) ենթաբաժիններ: ՍՆՀ-ի կետրոնական բաժինը գտնվում է ողնուղեղի պարանոցային վերջին,կրծքային և գոտկային հատվածների գորշ նյութի կողմնային եղջյուրներում:ՊՆՀ-ի կենտրոնները գտնվում են երկարավուն,միջին ուղեղներում և ողնուղեղի սրբանային հատվածի գորշ նյութի կողմնային եղջյուրներում: Այս երկու բաժինների ազդեցությունը օրգանների վրա հակադիր է:Օրինակ` սրտի աշխատանքը հաճախանում է սիմպաթիկ բաժնի գրգիռի ազդեցությունից,իսկ պարասիմպաթիկ բաժնի գրգռման դեպքում նրա հաճախականությունը նվազում է:
  10. 11. Տեսողական վերլուծիչ
  11. 12. Տեսողության նշանակությունը <ul><li>Միջավայրից ստացվող տեղեկատվության մեծ(70-90%) մասը մարդը ստանում է տեսողության միջոցով:Տեսողության վերլուծիչով մարդը կարողանում է կողմնորոշվել շրջապատում և խուսափում է վտանգից:Մարդկության փորձը,գիտելիքները,ստեղծած արվեստը որոնք փոխանցվում են գրավոր խոսքով մենք ընկալում ենք տեսողությամբ: </li></ul>
  12. 13. Աչքի կառուցվածքը Աչքի տեսողության վերլուծիչի ծայրամասային բաժինն է ,գտնվում է գանգի ակնապիճում:Աչքը կազմված է ակնագնդից և օժանդակ հարմարանքներից: Օժանդակ հարմարանքներից են հոնքերը, կոպերը և թարթիչները ,որոնք պաշտպանում են փոշուց և քրտինքից: Շաղկապենին ծածկում է կոպը ներսից և ակնագնդի մի մասը` արտաքինից: Արցունքագեղձերը գտնվում են աչքի արտաքին անկյում:Արտազապում են արցունք,որը խոնավացնում է,տաքացնում,մանրէազերծում,փոշեզերծում է ակնագնդի մակերևույթը և արտասվաքթի ծորանով լցվում քթի խոռոչ:
  13. 14. Ակնագունդ <ul><li>Ակնագնդի մկանները նպաստում են հայացքի ուղղության փոփոխությունը:Ակնագունդը արտաքինից ծածկված է ամուր սպիտակուցաթաղանթով .այն աչքի առջևի մասում փոխվում է լուսաթափանցիկ եղջերաթաղանթի :Սպիտակուցաթաղանթի տակ գտնվում է ակնագնդին արյուն մատակարարող անոթաթաղանթը . ներսի մասը պատված է լույսի ճառագայթները կլանող սև գունանյութով:Աչքի առջևի մասում անոթաթաղանթը փոխվում է աչքի գույնը պայմանավորող ծիածանաթաղանթի :Դրանում եղած գունանյութերի շնորհիվ է աչքը կարողանում ընդունել մուգ շագանակագույնից մինչև երկնագույն երանգները: Ծիածանաթաղանթի կենտրոնում գտնվում է բիբը :Այն կարող է ռեֆլեքսորեն լայնանալ և նեղանալ: </li></ul>
  14. 15. Ակնագունդը <ul><li>Բբի հետևում գտնվում է ակնաբյուրեղը ,որը ուռուցիկ ոսպնյակ է: Ծիածանաթաղանթի հարևանությամբ գտնվում է թարթիչավոր մարմինը,որի մարմինը փոխում է ակնաբյուրեղի կորությունը: Ցանցաթաղանթը ակնագնդի ներքին թաղանթն է:ՈՒնի 2 տեսակի ընկալիչներ`ցուպիկներ(մոտ 130 մլն) և սրվակներ(մոտ 7 մլն): Ցանցաթաղանթի վրա` բբի դիմաց,սրվակների կուտակման տեղը կոչվում է դեղին բիծ :Ակնաղբյուրեղի և ցանցաթաղանթի միջև ընկած տարածությունը կոչվում է ապակենման մարմին : </li></ul>
  15. 16. Տեսողական վերլուծչի աշխատանք <ul><li>Ստացված ճառագայթներն անցնում են եղջերաթաղանթի,բբի և ոսպնյակի ,ապա նաև ապակենման մարմնի միջով,բեկվում են, և ցանցաթաղանթի վրա ստացվում է առարկայի հստակ,բայց փոքրացած ու շրջված պատկերը: </li></ul>
  16. 17. 17. Լսողական վերլուծիչ
  17. 18. Լսողության նշանակությունը <ul><li>Լսողության շնորհնիվ մարդը զանազանում է բազմաթիվ ձայներ և կողմնորոշվում նրանցում:Լսողության շնորհիվ կարողանում են շփվել միմյանց հետ:Լսողության դերը մեծ է նաև մարու խոսքի և մտավոր զարգացման համար: </li></ul>
  18. 19. Լսողական օրգանի կառուցվածքը <ul><li>Լսողական վերլուծչի ծայրամասային բաժինը կազմում է լսողական օրգան:Մարդու մոտ լսողական օրգան է հանդիսանում ականջը: Ականջը կազմված է 3 բաժնից արտաքին միջին և ներքին: Արտաքին ականջը կազմված է ականջախեցուց և լսողության արտաքին անցուղուց: Ականջախեցին հավաքում է ձայնային տատանումները և ուղղում դեպի 3 սմ երկարությամբ լսողական արտաքին անցուղի:Լսողական անցուղին ավարտվում է թմբկաթաղանթով,որը սահմանազատում է արտաքին ականջը միջին ականջից: Միջին ականջը օդով լցված խոռոչ է: Ունի 3 հոդվածավոր ոսկրիկներ`մուրճիկ, սլաք և ասպանդակ:Մուրճիկը հենվում է թմբկաթաղանթին,ասպանդակը`ներքին ականջը միջինից սահմանազատող ձվաձև պատուհանի թաղանթը:Դրանց մեջտեղում գտնվում է սալը: </li></ul>
  19. 20. <ul><li>Ներքին ականջը գտնվում է քունքոսկրի խորքում :Դա խոռեչների և գալարուն խողովակների համակարգ է:Խխունջը 2,5 պտույտով հեղուկով լցված ոսկրային խողովակ է:Միջնորմի մի մասը կազմված է հիմնային թաղանթից,որն էլ կազված է թելերից:Հիմնային թաղանթի վրա գտնվում են լսողական ընկալիչները: </li></ul><ul><li>Լսողական վերլուծիչի աշխատանքը </li></ul><ul><li>Ականջախեցուց ձայնային ալիքները անցնում են արտաքին լսողական անցուղով այդ թաղանթի տատանումներն առաջացնում են խխունջի ներսում գտնվող հեղուկի շարժումներ:Վերջինների տատանումները գրգռում են նլարդային վերջույթները,և առաջացած նյարդային գրգիռը լսողական նյարդով հասնում է մեծ կիսագնդերի կեղևի քունքային բաժին և կատարվում է ձայնային բնույթի,ուժի,բարձրության վարջնական զանազանումը: </li></ul>
  20. 21. Լսողության հիգիենան,պայքար աղմուկի դեմ <ul><li>Լսողական օրգանը միջավայրի զանազան վնասակար գործոններից,հիվանդության հարուցիչնորի ներթափանցումներից զերծ պահելու համար անհրաժեշտ է պահպանել հիգենայի կանոները:Լսողությունը կարող է թուլանալ անցուղում ականջակեղտի(ծծմբի) կուտակումից:Ականջը չլվանալու դեպքում առաջանում է ծծմբային խցան:Դա չի կարելի հեռացնել լուցկու հատիկով,մատիտով,գնդասեղով,այլ պետք է դիմել մասնագետի օգնությանը:Հակառակ դեպքում կվնասեք թմբկաթաղանթը:Պետք է ժամանակին բուժել ու կանխել անգինան,գրիպը,քութեշը,քանի որ կարող են թափանցել միջին ականջ:Պետք է խուսափել ուժեղ ձայներից,պայթյունի ժամանակ անհրաժեշտ է բերանը բացել,որպեսզի թմբկաթաղանթի երկու կողմերում էլ լինի հավասար ճնշում:Աղմկոտ միջավայրը գերհոգնածության է հասցնում ընկալիչներին:Աղմուկից առաջանում է անքնություն:Ներկայումս միջոցառումներ են իրականացվում աղմուկը նվազեցնելու համար:Դրանցի են կանաչապատումը,ձայնային ազդանշանների արգելումը,բեռնատարների հեռացումը մարդաշատ շրջաններից և այլն: </li></ul>
  21. 22. <ul><li>Ձայնի բարձրությունը չափվում է դեցիբելերով:Ընկնող տերևի առաջացրած աղմուկը հավասար է 10 դԲ:Պարզ է,որ այս ձայնն ավելի շատ հանգստացնում է,քան գրգռում: Անհարմարություն չի առաջացնում նաև զրույցի աղմուկը (60 դԲ):Իսկ 110 դԲ-ի հասնող ռոք երաժշտության համերգը,կամ 140 դԲ-ի ունեցող ռեակտիվ ինքնաթիռի դղրդյունը լսելիս դժվար է պահպանել հոգեկան հավասարակշռությունը:Դպրոցի դասամիջոցին առաջացած աղմուկն իր ուժով չի զիջում այդպիսի ազդեցությանը:Պարզվել է,որ ականջակալներով երաժշտության ձայնը կարող է հասնել ռեակտիվ ինքնաթիռի հռնդյունի հզորությանը:Ահա թե ինչու«գրպանի երաժշտության»սիրահարները պետք է զգուշանան,քանի որ իրենց վտանգում են աստիճանական խլացման: </li></ul>ՀԵՏԱՔՐՔԻՐ Է
  22. 23. 18.Հավասարակշռության,մաշկամկանային,համի և հոտառության զգայարաններ
  23. 24. Հավասարակշռության զգայություն <ul><li>Ներքին ականջում լսողության ֆունկցիան իրականացնող խխունջի հարևանությամբ գտնվում է հավասարակշռության օրգանը:Այն ապահովում է հավասարակշռությունը և կարգավորում մարմնի դիրքը տարածության մեջ: Հավասարակշռության օրգանը բաղկացած է 3 փոխուղղահայաց կիսաբոլոր խողովակներից և 2`ձվաձև ու կլոր պարկիկներից:Մարդու շարժումն առաջացնում է բյուրեղների շարժում:Եվ այդ շարժումները գրգռում են ընկալիչները:Խողովակների մազակազմ բջիջները գրգռվում են հեղուկի ճնշմամբ:Քանի որ խողովակներն իրար փոխուղղահայաց են,ապա մարդը զգում է դիրքի փոփոխությունը եռաչափ տարածության մեջ: </li></ul>
  24. 25. Մաշկամկանային զգայություն <ul><li>Տարածության մեջ կողմնորոշվելիս մեծ դեր ունի նաև մկանային զգայությունը:Մաշկում,մկաններում եղած ընկալիչներից գրգրռներ են հաղորդվում մեծ կիսագնդեր `տեղեկատվություն հաղորդում կծկման,թուլացման մասին:Մաշկը շոշափելիքի կարևոր զգայական օրգան է:Մաշկում կան բազմաթիվ տարբեր ընկալիչներ`ցավի,սառնության,տաքության և հպման:1 սմ 2 մաշկի վրա հաշվվում են 200 ցավի, 15 սառնության,2 ջերմային և 25 հպման ընկալիչներ:Շոշափելիքի նշանակությունը հսկայական է: </li></ul>
  25. 26. Հոտառության զգայություն <ul><li>Հոտառության ընկալիչները տեղադրված են քթի խոռոչի վերին հատվածում:Հոտառությունը մարդուն հնարավորություն է տալիս տարբերել քիմիական վնասակար նյութերը:Հոտն ընկալվում է ներշնչման պահին:Ցնդող գազերով անոթը չի կարելի մոտեցնել քթին,այլ պետք է անոթի մոտ ձեռքը թափահարելով հոտն ուղղել դեպի քիթը: </li></ul>
  26. 27. Համի զգայություն <ul><li>Համի ընկալիչները գտնվում են բերանի խոռոչի պատերին,ըմպանի և փափուկ քիմքի վրա:Այդ ընկալիչները շատ են լեզվի վրա հատուկ գոյացություններում`պտկիկներում:Լեզվի ծայրն ընկալում է քաղցր համը,հիմքը`դառը կամ կծուն,կողմնային մասերը` թթուն,իսկ կողքերի ծայրային մասերը`աղի համը:Խառը համային զգայությունն առաջանում է,երբ միաժամանակ գրգռվում են բոլոր ընկալիչները: </li></ul>
  27. 28. <ul><li>Ճաշակելիքի զգացողությունն օգնում է խուսափել վատորակ սնունդ ընդունելուց:Համի զգայության օգնությամբ կարելի է որոշել սննդի որակը:Համային ընկալիչները գրգռվում են միայն հեղուկ նյութերից:Չոր սնունդն անհամ է թվում:Սննդի համի զգայությունը կախված է նաև սննդի ջերմաստիճանից և հոտից:Հարբուխի ժամանակ սնունդը անհամ է թվում: </li></ul>
  28. 29. 16.Տեսողության խանգարումները և դրանց կանխումը
  29. 30. Տեսողություն <ul><li>Տեսողության խանգարման հաճախ հանդիպող տեսակներն են. </li></ul><ul><li>Կարճատեսության դեպքում մարդը տեսնում է մոտիկ գտնվող առարկաները:Ճառագայթների հատման կետը ընկնում է ցանցաթաղանթից առաջ: Կարճատեսությունը լինում է բնածին(ակնագունդը երկարավուն է): </li></ul><ul><li>Հեռատեսությունը լինում է ձեռքբերովի և բնածին: Ձեռքբերովիի դեպքում թուլանում է ակնաբյուրեղի առաձգականությունը և դառնում է հարթ:Բնածինը կապված է աչքի հատակի տարածության փոքր լինելու հետ(ակնագունդը կարճացած է): </li></ul>
  30. 31. Տեսողության հիգիենան <ul><li>Տեսողության կանխարգոււմները կանխելու և աչքերը պաշտպանելու համար պետք է կիրառել հիգիենիկ միջոցներ:Կարդալու և գրելու համար պետք է գիրքը և տետրը պահել 30-35սմ հեռավորությամբ:Լույսը պետք է ընկնի ձախ կողմից և լինի չափավոր:Լույսը նպաստում է ակնաբյուրեղի անընդհատ փոփոխմանը:Երբեմն A վիտամինի պակասից տեսողությունը թուլանում է,վատ է ազդում ծխելը,նիկոտինից վնասվում է նյարդը և ուժեղանում արցունքազատումը:Չի կարելի աչքը տրորել ձեռքով,սրբիչով,թաշկինակով:Եթե աչքի մեջ փոշի է ընկել,այն պետք է լվանալ ջրով: Կարճատեսությունը կանխելու համար 20-30 րոպե կարդալուց հետո 2-3 րոպե նայել հեռու`կանաչ առարկաներին,երկնքին: </li></ul><ul><li>Հեռուստացույցով և համակարգչով աշխատելը օրվա մեջ պետք է լինի 1,5-2 ժամ: </li></ul>
  31. 32. Մարդու կմախքը Գանգ Վերին ծնոտ Ստորին ծնոտ Անրակոսկր Թիակոսկր Կրծոսկր Ողնաշար Կողոսկր Բազկոսկր Արմունկոսկր Ճաճանչոսկր Նախադաստակ Դաստակ Մատնոսկր Կոնքոսկր Սրբոսկր Ազդոսկր Ծնկոսկր Մե ծ ոլոք Փոքր ոլոք Նախ ա գարշապար Գարշապար Մատնոսկրեր
  32. 33. Ընդհանուր տեղեկություններ <ul><li>Չափահաս մարդու կմախքը կազմված է մոտ 220 ոսկորնրից:Դրանք իրար միանալով կազմում են հենաշարժիչ համակարգ: </li></ul><ul><li>Տարբերվում են սկորների միացման 3 տեսակ`շարժուն,կիսաշարժուն և անշարժ: </li></ul><ul><li>Կմախքի ամենակարևոր մասնիկը հոդն է: (Հոդին մասնակցող 2 ոսկորներից մեկի գլուխը սովորաբար գնդաձև է է,իսկ մյուսն ունի համապատասխան փոսիկ) </li></ul>
  33. 34. Շարժուն միացում <ul><li>Շարժուն տեսակը ամենատարածվածն է </li></ul><ul><li>Այն իրականացվում է հոդերի միջոցով </li></ul><ul><li>Հոդը կազմող 2 ոսկորները միանում են ամուր ջլերով </li></ul>
  34. 35. Կիսաշարժուն միացում <ul><li>Կիսաշարժուն միացումը կատարվում է աճառի միջոցով և իրականացվում է միայն խիստ սահմանափակ շարժումները: </li></ul><ul><li>Այսպես է միացած ողերի մարմինները միմյանց և կողոսկրի հետ: </li></ul>
  35. 36. Անշարժ միացում <ul><li>Այն իրականանում է կարերի և սերտաճման միջոցով: </li></ul><ul><li>Կարերով են միանում գլուղեղի բաժինները և հուսալիորեն պաշտպանում գլխուղեղը: </li></ul>
  36. 37. Կմախքի բաժինները <ul><li>Գլխի կմախքը կազմված է իրար միացած տափակ ոսկորներից : Գլխի կմախքը կազմված է ուղեղային և դիմային բաժիններից: Ուղեղային մասը ավելի մեծ է քան դիմայինը:Ուղեղային մասը կազմված է ճակատոսկրից, ծոծրակոսկրից,2-ական գագաթոսկրից և քունքոսկրից:Դիմային մասը կազմված էայտոսկրից,քթոսկրից, արցունքոսկրից,վերին և ստորին ծնոտներից: </li></ul><ul><li>Կրծքավանդակը կազմված է կրծքային ողերից,կրծոսկրից և 12զույգ կողոսկրերից,որոնք կիսաշարժուն միացած են կրծոսկրին,իսկ ողնաշարի հետ շարժուն:Կրծքավանդակը պաշտպանում է այնտեղ տեղակայված սիրտը ,թոքերը,խոշոր անոթները արտաքին ազդակներից:Ներքևի 2կողոսկրերը միացված չեն կրծոսկրին:Դա ներշնչման ժամանակ նպաստում է վերջինիս մեծացմանը: </li></ul><ul><li>Իրանի կմախքը կազմված է կրծքավանդ ա կից և ողնաշարից ( 33-34ող ) : Տարբերվում են պարանոցայինող`7ող, կրծքային ող`12ող,գոտկային,սրբանա յի ն, հատվածներ`5-ական ող,և պոչուկային` 4-5ողեր:Ողերն իրենց անցքերով իրար վրա նստելով առաջացնում են ողնաշարային խողովակը,որտեղ և գտնվում է ողնուղեղը: </li></ul>
  37. 38. Ստորին և վերին վերջույթներ <ul><li>Վերին վերջույթների կմախքը կազմված է ուսագոտու և վերին ազատ վերջույթներից: ՈՒսագոտու մեջ մտնում են զույգ թիակներ և անրակները: Վերջին ազատ վերջույթների կմախքը կազմված է բազկի, նախաբազկի և ձեռքի ոսկորներից: Նախաբազուկը կազմված է նախաբազկից և ճաճանչոսկրից:Ձեռքի կմախքը կազմում են նախադաստակը, դաստակը և մատնոսկրերը: </li></ul><ul><li>Ստորին վերջույթները կազմված են կոնքոսկրիրց,սրբոսկրից,ազդոսկրից,սրունքի մեծ ոլոքից,նախագարշապարից,գարշապարից և մատնոսկրից: </li></ul>
  38. 39. 21. Մարդու կմախքի առանձնահատկությունները` կապված ուղղաձիգ քայլվածքի հետ
  39. 40. <ul><li>Մարդու և կաթնասուն կենդանիների կմախքը կապված է միևնույն բաժիններից և միանման դասավորված ոսկրերից:Մարդու և կաթնասունների ողնաշարների բաժինը կազմված է 7ողերից: </li></ul><ul><li>Սակայն մարդու կմախքն ունի մի շարք առանձնահատկություններ,որոնք կապված են մարդու ուղղաձիգ քայլելու և աշխատանքաին գործունեության հետ հետ: </li></ul>
  40. 41. <ul><li>Չափահաս մարդու ողնաշարն ունի 4 կորություններ:Դրանցից պարանոցայինն ու գոտկայինն ուղված են դեպի առաջ,իսկ կրծքայինը և սրբանայինը`հետ: </li></ul><ul><li>Այդ կորությունները քայլելու ժամանակ մեղմացնում են մարմնի ցնցումները: </li></ul>
  41. 42. <ul><li>Դա անհրաժեշտ է հատկապես ուղեղի բնական գործունեության համար </li></ul><ul><li>Կաթնասունները հենվում են իրենց 4 վերջույթների վրա,որովհետև նրանց ողնաշարն այդպիսի կորություններ չունեն </li></ul>
  42. 43. <ul><li>ՇՆՈՐՀԱԿԱԼՈՒԹՅՈՒՆ ՆՅՈՒԹԸ ՊԱՏՐԱՍՏԵՑ 8-Ի 5 ԴԱՍԱՐԱՆԻ ԱՇԱԿԵՐՏՈՒՀԻ </li></ul><ul><li>ԷԼԵՈՆՈՐԸ </li></ul>
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×