Your SlideShare is downloading. ×
Presentatie "Het probleem van probleemwijken' Wim Ostendorf
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Thanks for flagging this SlideShare!

Oops! An error has occurred.

×
Saving this for later? Get the SlideShare app to save on your phone or tablet. Read anywhere, anytime – even offline.
Text the download link to your phone
Standard text messaging rates apply

Presentatie "Het probleem van probleemwijken' Wim Ostendorf

1,179

Published on

Dr. Wim Ostendorf, Universitair …

Dr. Wim Ostendorf, Universitair
Hoofd Docent aan de Universiteit van
Amsterdam, geeft zijn visie over het
beleid van stedelijke herstructurering
en Vogelaarwijken. 'Het probleem van probleemwijken'.

Published in: Business
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
1,179
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
1
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

Report content
Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
No notes for slide

Transcript

  • 1. Het probleem van probleemwijken
    • Seminar EFFECTORY
    • ‘ Hoe ziet de toekomst eruit voor woningcorporaties?’
    • Amsterdam, 28 januari 2010
    • Wim Ostendorf Stadsgeografie GPIO, UvA
  • 2. Het probleem van probleemwijken
    • Drie delen:
    • het discours over probleemwijken
    • de analyse (de snijtafel): de visies tegen het licht gehouden
    • conclusies
                                                                                                                                     
  • 3. Het probleem van probleemwijken: discours
    • Vraag aan de zaal:
    • het GSB richt zich op
    • probleemwijken;
    • wat is nu het probleem?
  • 4. Het probleem van probleemwijken : discours
    • Enkele voorbeelden uit dit discours:
    • In zijn columns in De Volkskrant van 6 en 13 september 2007 schrijft Marcel van Dam over:
    • De vloek van de segregatie’.
    • ‘ De onderklasse wordt daarmee een gesloten klasse waaruit ontsnapping niet mogelijk is.’
    • ‘ de verloedering kleeft aan de concentratie van mensen met een achterstand.’
    • ‘ ons grootste sociale probleem, de segregatie en de daarmee in stand gehouden achterstand’.
  • 5. Het probleem van probleemwijken : discours
    • In Het Parool van 8 september 2007 spreekt minister Vogelaar van een “parallelle samenleving”
    • In antwoord op Kamervragen spreekt ze over ‘de betekenis van cumulatie van problemen en de erkenning dat juist de optelsom van problemen de ernst en urgentie vergroot’
  • 6. Het probleem van probleemwijken : discours
    • In het Nederlands Dagblad van 11 februari 2008: voormalig minister, nu VVD-kamerlid Kamp, logeert twee dagen in Slotervaart te Amsterdam:
    • ‘ Als je in zo’n omgeving opgroeit zit je op een achterstand.’
  • 7. Het probleem van probleemwijken : discours
    • In februari 2008 bezoekt minister Vogelaar onder meer Harlem in New York: klaarblijkelijk is het Amerikaanse zwarte ghetto haar referentiepunt (ook hier een ‘tunnelvisie’?)
  • 8. Het probleem van probleemwijken : discours
    • Het discours, de gangbare denkbeelden, kan aldus samengevat worden:
    • Segregatie is hoog
    • Segregatie neemt toe
    • Dit leidt tot tweedeling
    • Dit is nadelig voor de integratie
  • 9. Het probleem van probleemwijken : discours
    • Daarom is ingrijpen nodig: via wijkverbetering
    • Hierbij is de woning aangrijpingspunt: via sloop en nieuwbouw komt er een andere woningmix
    • Dit resulteert in sociale stijging van de kansarmen
    • Zeven denkbeelden of vooronderstellingen: op de wetenschappelijke snijtafel!
  • 10. Het probleem van probleemwijken: snijtafel
    • Segregatie is hoog
  • 11. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Segregatie neemt toe
  • 12. Het probleem van probleemwijken : snijtafel Dit leidt tot tweedeling Dit leidt tot tweedeling Wijken zijn al gemengd
  • 13. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Dit is nadelig voor de integratie
    • Carriére van etnische minderheden: er ontstaat een etnische middenklasse!
    • Wooncarriére etnische minderheden
    • Buurteffect wordt niet gevonden in Nederland
  • 14. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Sociale mobiliteit van etnische minderheden: de opkomst van een etnische middenklasse
    • Tabel Eerstejaars studenten in het HBO naar etniciteit 1995-2006 (als % van het gemiddeld aantal 18-20 jarigen)
    • HBO 1995/96 2000/01 2005/06
    • Nederlanders 31 34 37
    • Turken 11 17 24
    • Eerste generatie 10 14 17
    • Tweede generatie 12 18 27
    • Marokkanen 11 20 27
    • Eerste generatie 10 18 25
    • Tweede generatie 14 22 28
    • Surinamers 20 26 31
    • Eerste generatie 22 29 31
    • Tweede generatie 19 25 31
  • 15. Dynamic Moroccans 2004 1973
  • 16. Marokkanen in de Amsterdamse regio 2000
  • 17. Marokkanen in de Amsterdamse regio 2006
  • 18. Huishoudens die in 1989 en in 1994 nog steeds van een uitkering leven naar de sociale samenstelling van hun woonomgeving in 1989, straal 250 meter % uitkeringsafhankelijke huishoudens in de woonomgeving in 1989 Aantal huishoudens Als % van alle huishoudens die nog niet met pensioen zijn 0 – 2 2 – 4 4 – 6 6 – 8 8 – 10 10 – 12 12 – 14 14 – 16 16 – 20 20 – 30 30 – 40 40 – 50 50 – 75 75 – 1 00 totaal 760 3603 6751 8485 9139 9212 8940 8638 13366 21777 7654 667 380 464 99836 47.7 57.2 59.2 60.0 60.6 61.1 61.5 60.7 61.8 62.5 64.3 70.6 97.8 99.6 62.0
  • 19. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Daarom is ingrijpen nodig: via wijkverbetering
    • Waarom 40 wijken?
    • Er is geen kloof tussen no 40 en no 41
    • Vraag:
    • Welk deel van de achterstandsbevolking in Nederland woont in een Vogelaarwijk?
  • 20. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Meer dan 90% van de achterstandsbevolking in Nederland woont buiten de 40 wijken! Deze overgrote meerderheid bereik je dus niet via de aanpak van Vogelaarwijken!
  • 21.
    • De scores van de 4.367 buurten op de twee dimensies: leefbaarheid en achterstand.
  • 22. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Hierbij is de woning aangrijpingspunt: via sloop en nieuwbouw komt er een andere woningmix
    • Uitgangspunt van denken: geef ze een andere woning, dan worden/zijn het andere mensen. Maar het woningbestand in Nederland is al goed! De sociale huursector ook! En een oudere woning is niet automatisch slecht (cf binnensteden!)
  • 23. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • Dit resulteert in sociale stijging van de kansarmen (cf familie Flodder)
    • TvdV no 6 2007, van Eijk:
    • Beleid verwacht dat de fysieke nabijheid van kansrijke bewoners de sociale integratie van kansarmen bevordert.
    • Onderzoek in twee Rotterdamse buurten laat echter zien, dat de sociale netwerken in een concentratiebuurt niet verschillen van die in een gewone buurt .
  • 24. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • TvdV no 1 2008, Boonstra, Duyvendak, Kleinhans & Veldboer:
    • weinig of geen sociale stijging van minder succesvolle bewoners bij herstructurering dankzij de hulp van middengroepen, de succesvolle bewoners.
    • ‘ De gedachte dat doorstroming en binding van sociale stijgers aan de stad cruciaal is voor sociale stijging van andere bewoners, wordt door ons onderzoek niet bevestigd.’
  • 25. Het probleem van probleemwijken : snijtafel
    • SCP-studie ‘Aandacht voor de wijk’ (2007):
    • … de veronderstelling(en) (over) … versterking van de sociale cohesie en vergroting van het sociale kapitaal … moeten worden getemperd (p 67-68)
    • Van Wilsem et al, M&M 2003:
    • herstructurering roept het risico op van verlies aan sociale cohesie door het heterogeen worden van de bevolkingssamenstelling en de sociale desorganisatie die daarmee gepaard gaat.
  • 26. Het probleem van probleemwijken: conclusie
    • De onderliggende gedachte van het GSB en van de wijkaanpak van minister Vogelaar en van der Laan is: achterstand is een probleem van de wijk.
  • 27. Het probleem van probleemwijken : conclusie
    • Mijn standpunt als sociaal geograaf: dit is determinisme; de visie dat de mens een product van zijn omgeving is. Determinisme is verkeerd. De wetenschap gaat uit van possibilisme: de omgeving is wél belangrijk, maar niet allesbepalend; afhankelijk van zijn persoonlijke situatie benut de mens de mogelijkheden die de omgeving biedt. Dus ook de persoonlijke situatie is essentieel. De Nederlandse verzorgingsstaat heeft al voor veel omgevingskwaliteit gezorgd: in geval van achterstand is in Nederland de persoonlijke situatie (opleiding, werk) veelal belangrijker dan de omgevingssituatie.
  • 28. Het probleem van probleemwijken : conclusie
    • Maatschappelijk relevant onderzoek en de financiering
    • Gedegen onderzoek is onmisbaar om de gangbare denkbeelden uit het discours tegen het licht te houden en zo nodig bij te stellen.
    • Maar er gaapt een peilloze kloof tussen de kosten van het GSB en onderzoek ter fundering hiervan: de hiervoor noodzakelijke onderzoeksagenda ontbreekt volledig!
  • 29. Het probleem van probleemwijken : conclusie
    • Wat kun je op wijkniveau doen? Zaken aanpakken die met de wijk verbonden zijn. Dit geldt wel voor leefbaarheidsproblemen, maar niet voor problemen van achterstand. Verder is het belangrijk dat de bewoners erbij betrokken zijn en het ook willen. Probeer bewoners een positieve keuze voor hun buurt te laten maken; dit versterkt de betrokkenheid.
  • 30. Het probleem van probleemwijken : conclusie
    • Wat is het nut van het slopen van woningen? Een woning kan bouwvallig zijn of onverhuurbaar. Maar een nieuwe woning levert geen nieuwe bewoners op! En een oude of kleine woning is niet per definitie slecht.
    • Is het fijn om Vogelaarwijk te zijn? De verwachtingen krachtwijken te maken, zijn hoog of te hoog gespannen. Beter is het om nauwkeurig omschreven problemen gericht en doordacht aan te pakken. Dat vergroot ook de transparantie van het resultaat (je kunt het meten), een groot probleem voor Vogelaar en nu voor van der Laan.

×