Deel 10  Enkele voorbeelden van actuele ecologische problemen en oplossingen - Presentatie
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Deel 10 Enkele voorbeelden van actuele ecologische problemen en oplossingen - Presentatie

on

  • 4,517 views

Presentatie 2013 met enige nieuwe dia's - meer kleur en minder tekst, maar toch nog enig houvast...

Presentatie 2013 met enige nieuwe dia's - meer kleur en minder tekst, maar toch nog enig houvast...
... en een kleine schittering uit de tuin van Eden

Geschikt voor alle leeftijden

Statistics

Views

Total Views
4,517
Views on SlideShare
4,517
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
5
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

Deel 10  Enkele voorbeelden van actuele ecologische problemen en oplossingen - Presentatie Deel 10 Enkele voorbeelden van actuele ecologische problemen en oplossingen - Presentatie Presentation Transcript

  • DEEL 10 ENKELE VOORBEELDEN VAN ACTUELE ECOLOGISCHE PROBLEMEN EN OPLOSSINGEN Presentatie
  • Inhoud Gevolgen van overbevolking Natuurlijke en antropogene broeikaseffecten Vele malen in de geschiedenis kwam olie in zee Humane en ecologische risico’s – Pesticiden Zure neerslag Eutrofiëring Ozonafbraak boven antarctica én arctica Plastiekvervuiling in oceanen Schadelijke adventieve soorten Adventieve soorten en evolutie Gevoelige taxa in België en Nederland Redenen voor bedreiging van taxa Pauze
  • Inhoud Gedoemd te verdwijnen?... Biodiversiteit in gevaar doorheen de eeuwen Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit Pauze Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit -bis Waarde van biodiversiteit Herbebossing Strategieën en oplossingen Einde View slide
  • Gevolgen van overbevolking View slide
  • Achter de prikkeldraad van de DMZ in Korea, 4 km. breed en 250 km. lang, bevinden zich 2 miljoen landmijnen Er ontstond een ‘Involuntary Park’ waar zeldzame flora en fauna een oase vond zonder menselijke invloeden
  • Broedend in Siberië, maar overwinterend in China en Korea is de Chinese kraanvogel (Grus japonensis) met 2 750 vogels in het wild één van de meest bedreigde kraanvogels IUCN EN 2012 Naemorhedus caudatus, één van de 4 goralsoorten, heeft haar grootste kudde in Rusland met 600 dieren IUCN VU 2008 Beide soorten leven in de DMZ
  • Bij een telling in 2007 waren er nog 34 Amoerpanters (Panthera pardus orientalis), waarvan enkele mogelijk bescherming vonden in de DMZ - IUCN 1996 CR
  • Positieve ecologische impact van de evacuatie in Tsjernobyl overtreft negatieve stralingskost als bewijs van de tol van overpopulatie
  • Onbedoeld ontstond een natuurpark met topcarnivoren
  • In 1960 bestond de wereldwijde populatie van het przewalskipaard (Equus ferus przewalskii) uit 59 dieren Bij het opzetten van een introductie in Oekraïne, werd de site van Tsjernobyl gekozen, waar nu ±60 dieren leven
  • Migrerende soorten kunnen mutaties aan het nageslacht of aanpalende onvervuilde populaties doorgeven Slechts 15 % van de boerenzwaluwen keert terug naar de site i.p.v. van een gemiddelde 40%
  • Natuurlijke en antropogene broeikaseffecten
  • Voor fragiele ecosystemen is degradatie van flora, fauna, bodem- en waterbronnen onomkeerbaar
  • Mondiale woestijnvorming vindt vooral aan de woestijnperiferie plaats
  • Ook als ontbossing stopt, verdwijnen bossen Amazone als opwarming meer dan 2 wordt Bosecosystemen van de Amazone hebben geen afweer tegen vuur
  • Siberische roulette
  • Steden als Jakoetsk, Noril’sk en Vorkoeta gaan beseffen dat ze op drijfzand gebouwd zijn
  • Methaan borrelt sneller op uit toendra als verwacht!
  • Anomalie van de oppervlaktetemperatuur
  • Vele malen in de geschiedenis kwam ruwe olie in zee
  • Exxon-Valdez (1989) loopt op een rif in Alaska: 45 000 ton olie kwam in zee, 1 900 km kustlijn werd vernietigd Vele zeevogels, otters, zeehonden,… sterven Kapitein J. Hazelwood dronken
  • Deepwater Horizon, Golf van Mexico, april 2010, opname door Nasa’s Terra
  • De hoeveelheid geloosde olie is genoeg om het hele mariene leven in de Golf en de kusten te vernietigen Chandeleur- en Bretoneiland, Louisiana, vormen het habitat voor tientallen vogelsoorten o.a. de bruine pelikaan (Pelecanus occidentalis)
  • Peromyscus polionotus ammobates (EN IUCN 2006) speelt een belangrijke rol in het gezond houden van het ecosysteem van de duinen
  • Kemps schildpad (Lepidochelys kempii), de kleinste en meest bedreigde (CR IUCN ‘11) zeeschildpad Bon Secour Refuge in Alabama
  • Humane en ecologische risico’s – Pesticiden DDT - een controverse - Carsons ‘Silent spring’ (1962) PCB’s worden door wind en water verspreid, DDT is hoogst toxisch voor alle aquatisch leven Walvissen, ijsberen,eskimo’s met hoge concentraties PCB In ‘70 werden 600 ton PCB's in de Hudson River geloosd
  • Bhopal 1984 - een gifwolk van 40 ton methylisocyanaatgas - vluchtende mensen verloren ingewanden, vrouwen kregen ter plaatse een misval, velen kregen enorme astma-aanvallen
  • Basel 01/11/’86 - de dag dat de Rijn stierf Sandoz gaat in vlammen op - 30 ton pesticiden en Hg kwamen in Rijn terecht
  • Zure neerslag Rond 1960 besefte men dat zure neerslag de vis doodt in Europa en Noord- Amerika Erzgebirgesbos in Duitsland nabij Tsjechische grens
  • Gebieden die getroffen worden zijn niet gebieden die produceren (SO2)
  • Nylander William ‘Les lichens du Jardin du Luxembourg’ 1866
  • Zomeralgenbloei in Australië met kolonies van blauwalg Microcystis aeruginosa door een overmaat aan N en P Lichtvervuiling van 10-1 lux remt de verticale reis van Daphnia sp., waardoor algen vrij spel krijgen, Canada Eutrofiëring
  • Brandnetel (Urtica dioica) overheerst bij hoge fosfaatwaarden en overheerst vele andere soorten op plaatsen van bv. lozingen Eutrofiëring veroorzaakt verruiging en soortenverarming Bij eutrofiëring van duinen kan de kolonisator en vergrasser zandzegge (Carex arenaria) woekeren
  • Helofytenfilters als een oplossing voor eutrofiëring door fosfaten en nitraten
  • Ozonafbraak boven Antarctica én Arctica In ‘12 hadden 197 landen het protocol van Montreal geratificeerd omtrent het gebruik van halonen en CFK’s
  • Het Montrealprotocol zorgt voor afname van het O3-tekort
  • Verontrustend is het kleine gat boven het dichtbevolkte Arctica
  • ‘ ‘World avoided’ zonder ban CFK’s World avoided’ zonder ban CFK’sWorld avoided’ zonder ban CFK’s
  • Plastiekvervuiling in oceanen Koningsstern (Sterna maxima)
  • De grafiek toont enkele aangespoelde vuilnissoorten langs de kustlijn van Mustang Island Gulf Beach, Texas Ondanks gelobby door producenten met als motivering dat jobs verloren zouden gaan, wordt in juli 2014 een ban op plastiekzakjes van kracht in L.A.
  • Kleine plastiekdeeltjes worden vaak opgegeten door lantaarnvissen 80 stukjes werden aangetroffen in de darm van één visje
  • Schadelijke adventieve soorten Bij weinig fondsen, is controle van A1-soorten topprioriteit
  • Voorbeelden van schadelijke exoten A1 Waterteunisbloem (Ludwigia grandiflora) Introductie Montpellier 1830 - foto Orleans 2013
  • Oorspronkelijke neotropische en ingeburgerde verspreiding van de waterteunisbloem Introductie in Frankrijk (1830) vond plaats in Montpellier
  • Voorbeelden van schadelijke exoten A1 Stierkikker (Rana catesbeiana)
  • Vb A2 - Adventieve soorten Amerikaanse vogelkers (Prunus serotina)
  • Sporkehout (Frangula alnus) is de waardplant voor de citroenvlinder (Gonepteryx rhamni), boomblauwtje (Celastrina argiolus) en sleedoornpage (Thecla betulae) Gonepteryx rhamni
  • Vb A2 - Adventieve soorten: reuzenberenklauw (Heracleum mantegazzianum); foto Boxmeer, Nl
  • Meerjarige begrazing door grote grazers kan de zich razendsnel verspreidende reuzenberenklauw intomen
  • Vb. A2 - Adventieve soorten Nijlgans (Alopochen aegyptiacus)
  • Nijlganzen in Europa na enkele ontsnappingen bv. in 1967, al van de 18e eeuw in Groot-Brittannië
  • Vb. A2 – Adventieve soorten: het veelkleurig Aziatisch lieveheersbeestje (Harmonia axyridis)
  • Voor het eerst waargenomen in Engeland in ‘04, verspreidt het kevertje zich vooral noordwaarts
  • Adventieve soorten en evolutie De introductie van de nijlbaars (Lates niloticus) in het Victoriameer en eutrofiëring bracht ± 200 sp. Haplochromini tot uitsterven Paralabidochromis chilotes Haplochromis obliquidens
  • Appelvliegje (Rhagoletis pomonella) op meidoorn
  • Appelvliegen infecteren appelbomen welke sinds 1800 ingevoerd zijn in N.-Amerika uit Europa Ze zijn een belangrijk studieobject in de evolutiebiologie en illustreren hoe snel soorten kunnen ontstaan
  • Gevoelige taxa in België en Nederland IUCN-lijst 2008 (International Union for the Conservation of Nature and Natural Resources)
  • Koekoek (Cuculus canorus) Achteruitgaand: > 20 000 (1987) < 10 000 (2009) broedparen in Nederland, ook door de klimaatverandering Rechts: “hatchling common cuckoos in the process of evicting host eggs and chicks from great reed warbler nests”
  • Boerenzwaluw (Hirundo rustica) 1970 > 200 000 broedparen, 2009 < 30 000 in België
  • Ongezonde stadslucht, MTBE in loodvrije benzine, gebruik van gif tegen insecten en planten halveerden de populatie huismussen (Passer domesticus) in West-Europa
  • Nachtegaal (Luscinia megarhynchos) Kwetsbaar: ± 7 500 broedparen in Nederland
  • De bonte vliegenvanger (Ficedula hypoleuca) kan de veranderende klimaatswijziging moeilijk het hoofd bieden
  • Nederland telt naar schatting 14 000 - 18 000 broedparen
  • Broedt de bonte vliegenvanger eerder om de vervroegde insectenpieken te volgen? Grafieken: Sovon Vogelonderzoek Nederland
  • Intensivering van landbouw bracht het aantal broedparen van de grauwe gors (Miliaria calandra) terug op 150 Deze negatieve trends van het Vlaamse vogelbestand worden verder geïllustreerd door de wielewaal (Oriolus oriolus), kramsvogel (Turdus pilaris), grauwe kiekendief (Circus pygargus), klapekster (Lanius excubitor),…
  • Vroedmeesterpadden (Alytes obstetricans) zijn kwetsbare pioniers die biotopen vereisen met voldoende lichtinval
  • Ook de bedreigde geelbuikvuurpad (Bombina variegata) is een pionier die ondiepe wateren met weinig vegetatie verkiest waardoor hoge temperaturen bereikt worden
  • Geelbuikvuurpadden mijden visrijke wateren De waterkwaliteit is van ondergeschikt belang De soort is in België ernstig bedreigd; IUCN-status LC
  • Boomkikkers (Hyla arborea) zijn ernstig bedreigd door drainage, verzuring, versnippering van habitat, verlanding, vervuiling, te hoog visbestand en handel
  • Boommarters (Martes martes) werden in Nederland genadeloos vervolgd; ecologische verbindingszones en natuurontwikkeling verbeterden de status in Flevoland Na afwezigheid van jaren is in Vlaanderen in het centrum van Kalmthout 05/’07 een gewond dier opgedoken
  • Hazelmuizen (Muscardinus avellanarius) zijn zeer beperkt verspreid en in Nederland sinds ’04 verdwenen De kwabaal (Lota lota) is in België uitgestorven sinds ’70 De Vlaamse overheid startte een herintroductieprogramma in de Grote Nete en de Bosbeek in ‘99
  • In Vlaanderen is de Europese rivierkreeft (Astacus astacus) voor het laatst waargenomen in ‘45 te Lanaken In Nederland is hij uitgezet in enkele vijvers in Veluwe Ooit algemeen in Europa, is hij slachtoffer van de kreeftenpest, overgedragen door Amerikaanse soorten
  • Een tiende van alle vlindersoorten in Europa zijn bedreigd In Vlaanderen is de situatie erger: van de 64 soorten zijn er 18 verdwenen en 2/3 bedreigd
  • In Zuid-Engeland is het tijmblauwtje (Maculinea arion) in een geheim gehouden gebied geherintroduceerd Adoptie gebeurt door zandsteekmieren (Myrmica sabuleti)
  • Globale bedreigingen van taxa
  • De varroamijt (Varroa destructor) is obligaat parasiet op honingbijen, in Nederland in ’83 eerst geconstateerd Zonder preventie, zal de imker wasmotten de korf zien aanvallen, met de dode bijen errond
  • Wereldwijde veranderingen in het klimaat zouden voor imkers kunnen betekenen dat de schimmel Nosema ceranae een grotere uitdaging blijkt te zijn dan tot nog toe aangenomen In een onderzoek van Diana Cox-Foster bleek dat de 30 door CCD besmette kolonies allemaal positief getest voor N. ceranae
  • Wellingtons solitaire koraal (Rhizopsammia wellingtoni) is 1 van de 3 bedreigde Galapagoskoralen Koralen kunnen regionaal afsterven door warmer zeewater o.i.v. El Nino bv. met massale sterfte in ‘82-‘83
  • Mutualisme tussen Zooxanthellae en koraaldiertjes laat riffen (foto: Porites sp.) enkel toe in ondiep helder water waardoor ze bedreigd zijn door zeespiegelstijgingen maar ook door verzuring en eutrofiëring
  • Riffen van Florida Keys: een gedegradeerde hotspot van biodiversiteit Geweikoraal (Acropora palmata), status 2006: CR Controle van 105 riffen toont een achteruitgang van 44% in de periode 1996-2005 Sinds ‘80 is tot 95% van het geweikoraal verdwenen
  • Redenen voor bedreiging van taxa De belangrijkste reden is habitatverlies WWF focust ‘keystonespecies’: hen helpen komt ook soorten in hetzelfde habitat ten goede Coquerel Sifaka (Propithecus verreauxi coquereli)
  • De aye-aye (Daubentonia madagscariensis) leeft in regenwoud van Madagascar Midden 20e eeuw dacht men dat hij was uitgestorven, maar werd herontdekt in ‘61 Bedreigd door ontbossing Daubentonia robusta
  • Voor 1900 leefden miljoenen dikhoornschapen (Ovis canadensis) in de bergen van de USA Jacht, schapenteelt en habitatverlies verkleinden de populatie tot enkele duizenden in de 20e eeuw
  • Eenmaal de populatie te klein is, dreigt inteelt Grote carnivoren hebben voor een leefbare populatie van 1 000 individuen een gebied nodig van 106 ha
  • Genetische erosie werd door Wildt (1992) aangetoond bij cheetah’s (Acinonyx jubatus) De 20 000 cheetah’s op aarde zijn ± genetisch identiek Herintroductiesucces bepaald door ‘meet & breed’-corridors
  • De zeeotter (Enhydra lutris) gedijde ooit in de kelpkusten van Alaska tot California maar werd bejaagd door Europese kolonisten voor zijn vacht Op het einde van de 19e eeuw kwam de soort op rand van uitsterven Verwijdering van keystonespecies verandert gemeenschappen drastisch
  • Overblijvende populaties zijn klein en wijd verspreid met als gevolg een lage genetische diversiteit Wereldwijde populatie wordt op 108 000 geschat EN IUCN 2000
  • Zeeotters eten vnl. met schaaldieren waaronder zeeëgels (Echinoidea), welke zich voeden met wieren Het verdwijnen van de zeeotter zorgde voor een explosie in de zeeëgelpopulatie en zo voor desolate kustbodems waar ooit kelpbossen floreerden
  • Men verplaatste een deel van de Aleoeten-populatie naar kustplaatsen in Canada en de VS voor het soortherstel
  • De otterpopulatie groeide, de zeeëgelpopulatie verkleinde en de kelpbossen herwonnen hun uitbundigheid
  • De grijze walvis (Eschrichtius robostus) migreerde kustwaarts om zijn jongen in de lagunes te beschermen tegen haaien, zich voedend met zoöplankton IUCN 2008: kritisch bedreigd in de NW-Stille-Oceaan De zeeotterpopulatie is bedreigd door overbevissing, olievervuiling en predatie door orka’s (Orcinus orca) Verspreiding grijze walvis, ± 20 000 dieren, 2 populaties
  • Een diersoort die uitsterft komt nooit meer terug 1 - Een soort is bedreigd als hij wijd verspreid is, maar een zeer schaars voorkomen heeft Het overwinteringsgebied van de Bachmanzanger (Verminora bachmanii) wordt schaars door boskap voor suikerrietplantages en bij terugkeer kan een mannetje onopgemerkt blijven door een vrouwtje van zijn soort
  • Arundinaria gigantea of ‘switchcane’ bedekte ooit gebieden van Virginia tot Florida en westwaarts tot Texas Het kappen van het habitat en het draineren van moeras zijn de voornaamste bedreigingen voor Bachmanzanger
  • Congaree National Park (South-Carolina), een laatst mogelijk toevluchtsoord voor de soort Laatste waarnemingen South-Carolina ‘88, Cuba ‘02
  • 2 – Een soort is bedreigd als het voorkomt in enkele dense populaties maar met beperkte verspreiding De Kirtlandzanger (Dendroica kirtlandii) vereist grote dicht begroeide struikdenvegetaties (Pinus banksiana) Tussen ‘61 en ‘71 zakte de populatie tot 400 vogels, o.a. door nestparasitisme door de bruinkop-koevogel
  • Onderzoek doet vermoeden dat de bruinkop-koevogel (Molothrus ater), hier bedelend bij een mangrovezanger (Dendroica petechia), maffiagedrag vertoont Ze monitoren de nesten en als het ei uit het nest gemieterd is, wordt overgegaan tot vernietiging ervan
  • Ooit volgde de soort de bizontrek, maar in tegenstelling tot de bizon heeft hij van de open ruimten geprofiteerd na het kappen van de bossen ten oosten van de prairie
  • 3 – Een soort is bedreigd als het een grote verspreiding heeft, lokaal talrijk aanwezig is maar uiterst gespecialiseerd is om een schaarse niche te bezetten De kokardespecht (Picoides borealis) beschikt in zuidwest-VS over 1% van zijn oorspronkelijk gebied
  • Deze soort leeft in volwassen maar open dennenbossen met voorkeur voor levende moerasden (Pinus palustris) Nakomelingen assisteren in de bescherming van de kuikens, waarbij de groep een gebied vereist van ± 86 ha
  • Om successie van de ondergroei tegen te gaan houdt management gecontroleerd branden van deze bossen in
  • Inhoud Gevolgen van overbevolking Natuurlijke en antropogene broeikaseffecten Vele malen in de geschiedenis kwam olie in zee Humane en ecologische risico’s – Pesticiden Zure neerslag Eutrofiëring Ozonafbraak boven antarctica én arctica Plastiekvervuiling in oceanen Schadelijke adventieve soorten Adventieve soorten en evolutie Gevoelige taxa in België en Nederland Redenen voor bedreiging van taxa Pauze
  • Inhoud Gedoemd te verdwijnen?... Biodiversiteit in gevaar doorheen de eeuwen Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit Pauze Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit -bis Waarde van biodiversiteit Herbebossing Strategieën en oplossingen Einde
  • In de Lower Koai’e Canyon te Kaua’i in Hawaii resten nog 2 populaties van 20 wilde en 150 geïntroduceerde boompjes Hibiscadelphus distans Gedoemd te verdwijnen?...
  • Ondanks de zeldzaamheid is het de grootste populatie van het genus, waarvan 6/7 soorten uitgestorven zijn Hibiscadelphus woodii, waarvan pas in ‘91 4 exemplaren zijn ontdekt op Kaua’i, legde als soort het loodje in ‘11
  • De Socorro pissebed (Thermosphaeroma thermophilum) heeft zijn natuurlijk habitat verloren en overleeft in een verlaten badhuis te New-Mexico De overblijvende populatie nam dit refugium in nadat in 1970 de bron waarin ze leefde afgesloten werd
  • Spix’s ara (Cyanopsitta spixii) leefde in palmbossen en rivierbossen te Bahia en Pará, Brazilië Stroperij dreef de soort tot 4 wilde vogels in ‘87, waarvoor tot 40 000 $ werd betaald In 2000 verdween het laatste mannetje in het wild, volgens Tony Juniper (International Council for Bird Preservation) ‘hopeloos op zoek naar broedgelegenheid’
  • Diversiteit in gevaar doorheen de eeuwen Polynesische kolonisten van de pacifische eilanden (8000 VC) aten hun weg doorheen de endemische fauna Als de Europeanen Hawaii innamen in 1778 leefden er 50 soorten landvogels en 35 soorten waren met zekerheid reeds uitgeroeid waren door de autochtone Hawaiianen Fossiele Moa-nalo, Ewa-Plaingrotten
  • Voordat Maori’s Nieuw-Zeeland innamen rond 1300 leefden er 11 soorten moa’s (Emeidae en Dinornithidae), waarvan de grootste soorten tot 230 kg. konden wegen In een periode van ± 150 jaar waren alle soorten uitgestorven
  • Haasts arend (Harpagornis moorei) was de enige natuurlijke vijand van de moa’s Nadat de moa’s door de mens uitgeroeid waren en zijn habitat van dense bossen vernietigd waren, verdween de grootste roofvogelsoort ooit rond 1400 van het toneel
  • Na isolatie van 70 miljoen jaar, was Madagascar het schouwspel van een tragedie zoals de Nieuw-zeelandse De Malagasipioniers, Indonesische immigranten, roeiden tussen 500 en 1000 de 7-tal soorten olifantsvogels (Aepyornithidae) volledig uit, waarvan de 3 meter hoge A. maximus de grootste ooit levende vogelsoort was
  • Kwartaire (2,6 miljoen jaar VC- 0) extincties, zijn naast veroorzaakt door ijstijden, toe te wijzen aan de ontmoeting van de moderne mens met naïeve diersoorten De jagers waren selectief met voorkeur voor grote zoogdieren en niet-vliegende vogels Ze negeerden andere soorten bv. knaagdieren ‘Human hunters help no species’ Edward O. Wilson
  • In ‘86 bestond de populatie van Banara vanderbiltii uit 2 exemplaren, groeiend bij Bayamon (Puerto Rico) Stekjes groeien nu in de Fairchild Tropical Garden, Miami
  • Intensieve inventarisatie in Duitsland, Oostenrijk en Nederland bracht een 40 tot 50% verlies aan fungisoorten aan het licht gedurende de laatste 60 jaar De rode russula (Russula rubra) verdween uit België in ‘49
  • Er is een groot verschil tussen rifleshots of het uitsterven van soorten of het verlies van een heel ecosysteem De Javaanse neushoorn (Rhinoceros sondaicus) als ‘keystone’ overleeft niet als het bos op Java gerooid wordt
  • Ontbossing, Agent Orange en vooral de jacht op de hoorn waarvoor tot 30 000 $ werd betaald door de traditionele Chinese geneeskunde, reduceerde de populatie drastisch
  • Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit Deze waardevolle en kwetsbare ecosystemen zijn meer dan 70% van hun primaire vegetatie verloren Als 2e criterium zijn 1 500 vaatplanten (of 0,5% van het wereldtotaal) in dat ecosysteem endemisch
  • De rode lijst van de IUCN De International Union for Conservation of Nature is een de autoriteit wakend over de status van wilde soorten EX - Uitgestorven EW - Uitgestorven in het wild CR - Ernstig bedreigd of kritiek EN - Bedreigd VU - Kwetsbaar NT - Gevoelig LC - Niet bedreigd
  • Usumbaras, Tanzania - Amani natuurreservaat, 836 km2 Groenkopwielewaal (Oriolus chlorocephalus) LC IUCN ‘12 Moreau’s snijdervogel (Orthotomus moreaui) CR IUCN ‘06 2000 plantensoorten, waarvan 25% endemisch, 276 boomsoorten waarvan 50% endemisch
  • San Bruno Mountain California Wetenschappers meldden dat San Francisco vermaard is voor zijn lange lijst aan verdwenen vlindersoorten Callophrys mossii bayensis (EN IUCN 1994) met typische Lycaenidae-symbiose met mieren op Sedum spathulifolium Inheemse fauna en flora is bedreigd door offroad-verkeer, exploitatie van een steengroeve en invasieve Eucaluptussoorten en gaspeldoorn (Ulex europaeus)
  • Dode Zee-oasen, Israel en Jordanië Deze waterrijke refugia, ghors genoemd, zijn geïsoleerde tropische ecosystemen gevoed door bronwater De bronnen herbergen endemische Cichlidae, de oevers bv. Oecophylla (weefmieren) en de omringende rotsen o.a. de Nubische steenbok (Capra nubiana) - VU 2008
  • De Nubische nachtzwaluw (Caprimulgus nubicus) is verspreid van Kenya tot Oman en broedt bij de oasen - LC De oasen zijn bedreigd door overbegrazing, mijnbouw en commerciële ontwikkeling
  • California floristic province, Oregon - Baja California Erkend door botanici als een aparte evolutionaire hotspot dat ¼ van alle plantensoorten van de VS herbergt Habitat van o.a. de reuzensequoia (Sequoiadendron giganteum - EN) en van de ernstig bedreigde California- condor (Gymnogyps californianus), hier met raafescorte Bedreiging door landbouw, vervuiling en wegenbouw
  • Voedsel op tafel zetten is voor de meeste inwoners een grotere noodzaak dan biodiversiteit Van de 30 lemurensoorten, reptielen en kikkers (enige amfibieën) is 90% endemisch Slash & burn in Madagascar
  • 2/3 van de kameleons bv. Brookesia minima (VU) leeft op het eiland; 4/5 van de 10 000 plantensoorten is endemisch Sinds de militaire coup van huidig president Rajoelina (2009) explodeert de bosontginning
  • Het genus Adansonia kent 6 soorten op Madagascar 3 van de 6 Malagasische soorten staan als EN op de rode lijst van de IUCN Baobabs worden bestuifd door een fauna van lemuren, nachtvlinders, vleermuizen en in Afrika bv. door Galagosoorten (Galagidae) De vruchten bevatten meer vitamine C dan sinaasappelen Malagasische baobab (A. madagascariensis) LC
  • Grandidier's baobab (Adansonia grandidieri) EN IUCN 2006
  • Bedreigingen voor de solitaire topcarnivore fretkat of fossa (Cryptoprocta ferox) zijn habitatfragmentatie, het afnemende lemurenbestand en het doden door boeren VU IUCN 2008 - reductie van 30% sinds ‘87, minder dan 2 500 dieren en 400 broedende volwassen dieren
  • De fauna en flora is een mix van tropische soorten van zuidelijke en gematigde soorten van noordelijke origine Diepe valleien en scherpe bergruggen verdelen de fauna en flora in vele locale samenstellingen, met bv. 9 000 plantensoorten, waarvan 40% beperkt zijn tot de regio Rode panda (Ailurus fulgens), VU, minder dan 10 000 dieren en isolatie waardoor inteelt toeneemt Benedenhellingen van de Himalayas
  • De sneeuwpanter (Uncia uncia) is met dikke vacht, gezet lichaam en kleine, ronde oren aangepast aan koude berghabitats Het jachtterrein staat in relatie met prooidensiteit (12 – 1000 km2) De soort is bedreigd met maximaal 6 500 individuen in het wild Overbevolkte centra leggen druk op de maagdelijke wouden, waarvan 1/3 van de 340 000 km2 overblijft
  • Deze natte bladverliezende wouden en hoog liggende regenwouden zijn uniek in hun flora Eerstvernoemde is het habitat van de teakbomen (Tectona grandis), vorige eeuw veel illegaal gekapt Laatstvernoemde kent immergroene wouden met bomen uit de laurierfamilie o.a. Litsea oleoides (Kerala, Tamil Nadu) Dit genus heeft 18 endemische soorten in de Ghats, waarvan 3 met een zeer beperkte verspreiding West-Ghats, India
  • In 2003 ontdekt en beschouwd als een levend fossiel De soort kende een onafhankelijke evolutie gedurende 130 miljoen jaar sinds het opbreken van Gondwana Nasikabatrachus sahyadrensis - EN
  • In het tijgerreservaat Nilgiri bevindt zich de grootste populatie van de Aziatische olifant (Elephas maximus) EN In de Ghats van Karnataka leefden in ‘04 meer dan 6 000 olifanten - globale afname van >50% in 3 generaties De Ghats verdwijnen met 2-3%/jaar, met als hoofdbedreiging koffie-, kardemom- en gemberplantages
  • De flora bestaat uit 3 000 plantensoorten, 1/2 van Chili op 6% van de oppervlakte Slechts 1/3 is behouden, daar Centraal Chili één van dichtst bevolkte regio’s is Puya alpestris, Bromeliaceae Het Chileens bergleguaantje (Phymaturus palluma) LC Centraal Chili
  • Chileense honingpalmen (Jubaea chilensis) kwamen vroeger over heel Chili voor De winning van het sap voor siroop en wijn maakt dat deze winterharde palm enkel nog in de valleien in La Campana en Las Palmas de Cocalan voorkomt - VU
  • In het hart van de Chocó bevindt zich el Pangan, meer dan 10 000 plantensoorten rijk waarvan 1/4 endemisch Keystonespecies zijn de brilbeer (Tremarctos ornatus VU), de gebandeerde grondkoekoek (Neomorphus radiolosus EN) en Ortons sjakohoen (Penelope ortoni EN) Colombiaanse Chocó
  • ‘Na 40 jaar van vogels bestuderen en veldwerk is mijn cirkel eindelijk rond, ik zag de Banded Ground Cuckoo’ Robert S.Ridley in zijn boek ‘The Birds of Ecuador’
  • Sinds ‘70 is het bos ¾ gereduceerd door houtkapbedrijven, arme Colombianen hongerig naar land, ontbossing, gouddelving, coca- bananen- en palmplantages De Panganpijlgifkikker (Oophaga histrionica) is beperkt tot het 4 000 hectare grote ProAves-natuurreservaat
  • Net als de brilbeer komt de jaguar (Panthera onca, NT IUCN 2008) in conflict met de lokale bevolking door vernietiging van het originale habitat
  • Sinds ‘78 zijn 96% van de wouden verdwenen voor landbouw, in ‘86 was Centinela ontbost, waarbij endemen in de schaduw van plantages overleven Men spreekt van ‘Centinela-extincties’ waarbij populaties zo klein worden dat voortplanting onmogelijk is en men kan spreken van ‘levende doden’ Harpij (Harpia harpyja) NT West Ecuador
  • In ‘93 identificeerden Dodson & Gentry in het 1 km2 grote primaire woud van het het Rio Palenque Science Center 650 vogelsoorten, waarbij de graad van endemisme van de hoogste ter wereld is Dit fragment herbergt 1 200 plantensoorten, ¼ endemisch De Global Trees Campaign zorgt in samenwerking met de lokale Fundación Sirua om 40 hectare te herbebossen in de Awacachi Biological Corridor met o.a. de bedreigde endemische boomsoort Carapa megistocarpa
  • Tertiaire alluviale hoogvlakten van dichte altijdgroene regenwouden gelegen rond de Putamayo (Colombia, Peru), de Caquetá (Colombia), de Amazone en Napo (Peru) Woudreuzen als Ceiba pentandra vormen het decor van primaten o.a. Pithecia aequatorialis, klauwaapjes (Callithrix sp.), jaguars, vleermuizen bv. Vampyressa pusilla, 3 soorten miereneters, lamantijnen (Trichechus sp.) en tapirs (Tapirus terrestris) in en bij rivieren West-Amazonië
  • 500 vogelsoorten bevolken het Amacayacu National Park bv. de pauwquetzal (Pharomachrus pavoninus), en de endemische oker- gestreepte antpitta (Grallaria dignissima) Reptielen zijn vertegenwoordigd door bv. de arrausschildpad (Podocnemys expansa), de brilkaaiman (Caiman crocodylus) en de anaconda (Eunectes murinus) Laaglandtapir (Tapirus terrestris) VU Vampyressa pusilla
  • Pauwquetzal (Pharomachrus pavoninus) LC Melaninepigment zorgt voor prachtige iriserende kleuren
  • Vrouwtjes van het dwergzijdeaapje (Callithrix pygmaea), zijn iets groter dan mannetjes en wegen tot 120 g. wegen Grote vocalisatievariatie, met dialecten van scherp gefluit en klikkend geluid om gevaar aan te kondigen LC
  • Het Tarapotomeer is vermaard voor de boto (Inia geoffrensis) maar bedreigd door overbevissing, afdamming, vervuiling, vrachtvervoer en mijnbouw
  • Een groot deel van de ecoregio is intact, maar bedreigd door vee, palmolie- en cocaplantages, houtkap en mijnen 1/3 ervan valt onder jurisdictie van de inheemse bevolking, vnl. tussen de rivieren Putamayo en Caquetá Yaguanederzetting, noordoost Peru
  • Atlantische kuststrook van Brazilië
  • Tropisch bos, savanne en mangrove met een endemisme van 40% van de vaatplanten en 60% van de gewervelden 11 000 soorten worden als bedreigd aangegeven, nieuwe soorten worden onophoudelijk ontdekt Herintroductie verbeterde de status van de sociale gouden leeuwaapjes (Leontopithecus rosalia) van CR tot EN
  • Het zwartkopleeuwaapje (Leontopithecus caissara), een klauwaapje (Callitrichinae) pas in 1990 ontdekt CR Bedreigd door habitatverlies, handel en palmhartextractie
  • De bevolking eist z’n tol: 88% van het originele woud is omgevormd tot landbouwgrond en verstedelijkt gebied TreadRight zorgt in samenwerking met NGO’s met ‘Mosaics of Protected Areas’ voor de aanleg van corridors Kraagluiaard (Bradypus torquatus), Bahia
  • Ivoorkust heeft de hoogste biodiversiteit van West-Afrika met 1 200 gekende dier- en 4 700 gekende plantensoorten Door ontbossing en oorlog rest er in ‘05 2% primair woud Zebraduiker (Cephalophus zebra) populatie 28 000 VU West-Afrikaanse chimpansee (Pan troglodytes verus), populatie ± 50 000 van Nigeria tot Guinee, EN door degradatie, jacht en ziekten door contact met mensen Zuidwestelijke Ivoorkust
  • Limba, Afara, Korina of Terminalia superba, (Combretaceae) De schors wordt door de Kroumen als middel, tegen malaria aangewend Taï National Park, 4 520 km2 werelderfgoed sinds 1982 en Ebolareservoir, is het laatste primaire regenwoud van Ivoorkust Ooit besloeg het primair regenwoud 160 000 km2, verdwenen door slash & burn en onwettelijke houtkap
  • Fynbos, Zuid-Afrika Het Kaaps florarijk of Capensis is het kleinste maar rijkste van de 6 florarijken 9 000 plantensoorten, 6 200 endemisch De typische sclerofylle vegetatie bestaat vnl. uit Ericaceae (600 soorten!), Proteaceae en Restionaceae Vele zaden kiemen pas na de hitte van een veldbrand Kleine kraaghoningzuiger (Cinnyris chalybeus) LC op een vuurpijl (Kniphofia uvaria)
  • Aethomys namaquensis LC bestuift Protea humiflora De endemische Kaapse suikervogel (Promerops cafer, LC) is een gespecialiseerde nectarvoeder, hier op Protea cynaroides Uitbreiding van de agglomeratie rond Kaapstad is de grootste bedreiging voor het florarijk
  • Het fynbos is verder bedreigd door globale opwarming Een verlies van 51-65% van het bioom is voorspeld, afhankelijk van het scenario Grote zoogdieren ontbreken door de nutriëntarme bodem, kleinere zoals de beerbaviaan (Papio ursinis) en de Kaapse klipdas (Procavia capensis) zijn typische bewoners Het bergnooientjie (Aeropetes tulbaghia), 15 rode bloemsoorten bezoekend, is de enige bestuiver van Disa uniflora
  • Beerbavianen (Papio ursinis), Wildcliff-natuurreservaat LC De dieren leven in verbanden met complexe gedragingen bv. lichaamstaal, aanraking, vocalisatie, gezichtsexpressie o.a. tanddisplay, lipsmakken, fronsen van wenkbrauwen
  • Van de hotspot is 8% beschermd bv. het Sinhajara Forest Ooit waren de bedreigde Ceylonolifant (Elephas maximus maximus) en de Sri Lankaanse panter (Panthera pardus kotiya) verspreid over het hele eiland Sri Lanka
  • Het Sinharaja Forest, een 112 km2 primair regenwoud, is in 1989 opgenomen in de World Heritage Sites Van de 20 endemische vogelsoorten zijn er 19 aanwezig zoals de koekoekachtige roodwangmalkoha (Phaenicophaeus pyrrhocephalus) VU IUCN 2007 De weinig geziene prachtagaam Calotes liolepis fluit bij alarm VU IUCN 2007
  • Restanten van het Dipterocarpwoud komen in Sinharaja voor, waarvan vele van de 217 endemische boomsoorten zoals Shorea trapezifolia CR IUCN 1998
  • Weinig is geweten van de bedreigde bladneushagedis (Ceratophora tennenti), een op zijn kleur vertrouwende boombewoner van de nevelwouden in centraal Sri Lanka
  • De Ceylonhoelmans (Semnopithecus priam thersites) is zoals alle langoeren heilig voor de Hindoe’s EN 2009
  • De regenwoud-ecoregio is het grootste Indopacifische, na Borneo In deze wouden leven bedreigde carnivoren bv. Maleise tijgers (Felis tigris jacksoni) (EN IUCN 2003) en herbivoren bv. Sumatraanse neushoorns (Dicerorhinus sumatrensis) (CR IUCN 2008) De woudreus Koompassia excelsa of Tualang wordt beschermd door de niet gedomesticeerde reuzenhoningbij (Apis dorsata) Maleisië
  • Reuzenhoningbijkolonie, gevaarlijk agressief als verstoord, in een Tualangboom Deze 30 000 bijen leveren 450 kg. honing en maken de boom meer waard staand als geveld
  • Een 75-tal Sumatraanse neushoorns leven in Maleise reservaten, Taman Negara (2 770 km2) als grootste Veel van de laaglandregenwouden zijn omgevormd tot rijstveld, rubber- of palmolieplantage Natuurparken beslaan 3 875 km2 of 3% van de ecoregio De Maleise beer (Ursus malayanus) (VU 2007), gestroopt om bont en gal, is één van de kleinste beren Eveneens verzot op honing, moet hij afgaan op zijn fijne reukzin, z’n zicht is nihil
  • De grootste populatie Indische tapirs (Tapirus indicus), nuttige zaadverspreiders, leeft op Maleisië, ± 50 dieren Het is de enige tapirsoort van de Oude Wereld Ooit hadden ze een verspreiding in heel Zuidoost-Azië Populaties in Cambodia, Vietnam en Laos zijn uitgestorven In de laatste 36 jaar is de populatie herleid tot 50% vnl. door de omvorming van primair regenwoud, welke ze als refugia vereisen, tot rubber- of palmolieplantages
  • De populatie van Gurney’s pitta (Hydrornis gurneyi) werd in 1997 op 9 paren geschat, wat de soort als meest zeldzame vogel op aarde betitelde Vier vindplaatsen met een dozijn vogels in Myanmar herleidde de status van de grondbewoner van CR naar EN 175
  • Het oudste regenwoud ter wereld is sterk onderhevig aan massale ontbossing Het vormt het habitat van endemische bossoorten bv. de orang-oetan (Pongo pygmaeus), de Borneose nevelpanter (Neofelis diardi) en de zeldzame bedreigde Borneogoudkat (Pardofelis badia) De wouden zijn 267 Dipterocarpaceaesoorten rijk met een enorme biodiversiteit aan insecten, tot 1 000 soorten/boom Borneo
  • De wouden zouden tot een 1/3 tegen 2020 gereduceerd worden door palmoliewinning en tropische houtexploitatie Bovendien hebben de branden van ‘97 en ‘98, gevolgd door een droge El Nino, voor verwoestingen gezorgd Borneodwergolifant (Elephas maximus borneensis) EN ‘08
  • Woudbranden van september 2009, opname Nasa Terra Aangestoken door immigranten voor landwinning De branden van ‘97 en ‘98 brachten 2 miljard ton CO2 in de atmosfeer
  • Met de grootste hoektanden van de katachtigen, gelijken Borneose nevelpanterkaken op die van sabeltandtijgers Een gebied van 100 km2 is geschikt voor 8 - 17 dieren, met de grootste populatie in Sabah van ± 3 000 dieren Hoge prijzen worden geboden voor de vacht en tanden VU IUCN 2008
  • In 2011 ontdekte een expeditie 300 nieuwe soorten, enkel op de riffen en in het regenwoud van Luzon 2 517/8 613 soorten in Z.O.-Azië staan op randje uitsterven als er geen actie ondernomen wordt (IUCN ‘10) De 7 100 met Dipterocarpaceae begroeide eilanden stimuleren soortenvorming en endemisme bv. de tamaroe (Bubalus mindorensis) CR IUCN ‘11, 274 dieren in het wild Filipijnen
  • Van het laaglandwoud rest 8 000 km2, 2/3 is verdwenen de laatste 50 jaar met habitatdestructie als hoofdreden Rafflesia lobata, (Ø = 20 cm.), ontdekt op Panay in 2006 en endemisch voor de bergachtige regenwouden, leeft parasitisch op Tetrastigma spp.
  • De Filipijnse vliegende kat (Cynocephalus volans), een van de 2 levende soorten huidvliegers, kan tot 100 m. ver zweven door hun membraanhuid of patagium Het is de voornaamste prooi van de Filipijnse apenarend (Pithecophaga jefferyi), nationale vogel van de Filipijnen Dit regenwoudzoogdier heeft een vrij stabiele populatie
  • Het doden van een Filipijnse apenarend (Pithecophaga jefferyi) (CR UICN ’10; 500 vogels) levert 12 jaar cel op Modderstromen en erosievloeden door ontbossing en verminderde vruchtbaarheid door chemicaliën in de prooien maken dat de soort verdwijnt in het wild
  • Als dominante topcarnivoor heeft een broedpaar een territorium nodig van meer dan 100 km2 om succesvol een jong groot te brengen Dit maakt de soort extra kwetsbaar voor ontbossing ‘We are at the center of biodiversity loss.’ Executive Director ACB Rodrigo Fuentes 2010
  • Tropische smeltkroes van soorten, waaronder de extreem bedreigde kagoe (Rhynochetos jubatu) Invoer van honden, … heeft de populatie vanaf de 19e eeuw doen afnemen tot 400 in 2009 De enige zoogdieren op Nieuw-Caledonië zijn vleermuizen Regenwouden van Nieuw-Caledonië
  • Cyathea intermedia, de grootste boomvaren van Nieuw-Caledonië De bossen kennen 1 575 plantensoorten, waarvan 89 % endemisch De ecoregio beslaat 14 600 km2, waarvan 9% in maagdelijke toestand
  • Rhacodactylus auriculatus, een geliefd terrariumdier, is een grondbewonend nachtdier met uiterst ontwikkelde lamellen op de tenen, wat hem een bijzondere klimmer maakt Zijn habitat wordt bedreigd door ontbossing Een andere prachtige woudbewoner is één van de vele endemische duiven nl. de reuzenmuskaatduif (Ducula goliath), de grootste boombewonenende duif IUCN 2008 NT
  • Tijdens het ignamfeest worden vele reuzenmuskaatduiven als ‘koning der vogels’ gedood door de meeste stammen
  • Nullarbor, 3 630 plantensoorten met 78% endemisme, is één van de 825 ecoregio waar WWF beheer nastreeft In het zuiden is deze 200 000 km2 kalksteenvlakte begroeid met meldesoorten (Atriplex sp.) en Maireana sp. Nullarbor
  • Land- en mijnbouw bedreigen flora en fauna van Nullarbor Maireana erioclada, ‘bluebush’-soort groeit te midden van de meldesoorten in het boomloze zuidelijke deel In het westen zorgen Eucaluptus gongylocarpa en de endeem Acacia papyrocarpa voor een minimum schaduw De Nullarborbaardagaam (Pogona nullarbor) is beperkt tot dit deel van Australië
  • Eucalyptus gongylocarpa Acacia papyrocarpa Christinus alexanderi, een endemische gekko
  • Zuidelijke breedneuswombatten (Lasiorhinus latifrons) worden verjaagd door konijnen; overbegrazing stimuleert éénjarige grassen, onvoldoende voor een wombatdieet Nullarbor kent een stabiele populatie, droogte en opwarming kunnen het de kleintjes moeilijk maken in deze ruwe omgeving De grootste populatie leeft bij hole n°4 van de Nullarbor Links, ‘s werelds langste golfbaan
  • Diversiteit vinden we in de karstgrotten van Nullarbor als gemeenschappen van spinnen, kevers en Crustaceae Tartarus mullumullangensis heeft geen ogen of pigment
  • De sclerofylle flora kent 22 500 endemische vaatplanten, 4x het aantal van de rest van Europa Toerisme fragmenteert populaties van bedreigde soorten, van de 2 000 000 km2 hotspot rest er net geen 100 000 De pardellynx (Lynx pardinus), IUCN CR, kent de grootste populatie met 60-110 individuen in Sierra Morena Middellandse Zeegebied
  • Lynx pardinus 1990 2003 Habitat van open grasland met jeneverbes (Juniperus sp.), mastiekbomen (Pistacia lentiscus) en relictsoorten van oud bosgebied o.a de aardbeiboom (Arbutus unedo) wijkt voor infrastructuur, toerisme, verstedelijking en boommonoculturen (Pinus sp., Eucalyptus sp., Pseudotsuga sp.) Bovendien wordt de prooipopulatie van konijnen uitgedund door myxomatose en rabbit haemorrhagic disease
  • Aardbeiboom, wijdverspreid op kalkbodems in het Middellandse Zeegebied, foto in Jordanië
  • Kaukasus 27 % van de hotspot van de Kaukasus is behouden als natuurgebied, waarvan 12% in maagdelijke toestand Naast houtkap heeft stroperij heeft sinds de jaren ’90 een vlucht genomen bv. op luipaarden, bruine beren, wolven en Kaukasische toeren (Capra caucasica, EN IUCN 2008)
  • WWF investeert 8,5 miljoen dollar in de regio met lange traditie op vlak van natuurbehoud via het Critical Ecosystem Partnership Fund voor bv. de aanleg van corridors om gefragmenteerde populaties te verbinden Belugasteur CR IUCN 2013
  • Inhoud Gevolgen van overbevolking Natuurlijke en antropogene broeikaseffecten Vele malen in de geschiedenis kwam olie in zee Humane en ecologische risico’s – Pesticiden Zure neerslag Eutrofiëring Ozonafbraak boven antarctica én arctica Plastiekvervuiling in oceanen Schadelijke adventieve soorten Adventieve soorten en evolutie Gevoelige taxa in België en Nederland Redenen voor bedreiging van taxa Pauze
  • Inhoud Gedoemd te verdwijnen?... Biodiversiteit in gevaar doorheen de eeuwen Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit Pauze Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit -bis Waarde van biodiversiteit Herbebossing Strategieën en oplossingen Einde
  • Overzicht van de belangrijkste hotspots van biodiversiteit -bis De 2 vooropgestelde criteria om tot een biodiversiteit- hotspot gerekend te worden is ook een punt van kritiek Het Amazonebekken bv. is niet opgenomen, daar het lang vrij intact was, maar nu versneld habitat verliest
  • De regenwouden van Mexico en Centraal-America, de Caraïben, Liberia, Queensland, Hawaii, het Grote Merengebied in Afrika, het Baikalmeer en elk druk bewoond stroomgebied van rivieren (Ganges, Tennessee, Amazone,…) kunnen worden toegevoegd Zwavelborsttoekan (Ramphastos sulfuratus) LC, Belize
  • De bedding van de Xingu zou voor 80% wijzigen bij de bouw van de monsterdam Belo Monte waarbij de ‘Big Bend’ komt droog te staan Hierbij zou de wereldpopulatie Ossubtus xinguense, een plantenetende piranhasoort en de pijlgifkikkers Allobates crombiei uitgevaagd worden De eerste 10 jaar wordt een uitstoot verwacht van 11 miljoen m3 CO2 en extra CH4 door anaerobe afbraak Het droge seizoen zal amper 1 000 MW elektriciteit leveren
  • Traditionele visvangst bij de Kayapó 50 000 mensen zullen hardhandig verdreven worden als 400 km2 regenwoud onder water gezet wordt
  • Afdamming van de Pascuarivier brengt de overleving van Chileense huemuls (Hippocamelus bisulcus) met een populatie van minder dan 1 000 dieren in acuut gevaar
  • Het Zuid-Amerikaans regenwoud en de diversiteit worden bedreigd door gemodificeerde sojabonen, maïs en katoen Glyfosaat is giftig voor de bodem, insecten en de vegetatie waarin ze leven en tast mycorrhiza’s aan Monsanto neemt handelaars over in de 3e wereld en verhindert zaaduitwisseling Boeren zijn verplicht de zaden te kopen of om in het andere geval niets te planten In ‘07 werd 2 700 km2 woud vernietigd voor vee en soja
  • Ecomilities waken over de 4 laatste noordelijke witte neushoorns (Ceratotherium simum cottoni), Ol Pejeta Conservancy in Kenya Ecomilities in Nicaragua boekten een overwinning in ‘12 door 3 165 m3 illegaal gekapt hout in beslag te nemen Naast geweren dragen ze schopjes mee om 560 000 bomen te planten in reservaten getroffen door ontbossing
  • Sinds 2011 geniet de saruskraanvogel (Grus antigone) bescherming in Kampong Trach, Cambodja In maart ‘10 telde het 270 vogels als één van de grootst bekende zwermen van de kwetsbare vogelsoort De kwetsbaarheid van regenwouden is het gevolg van de opstapeling van nutriënten in de biomassa, eerder dan in de zure en arme bodem en de fragiliteit van de zaden
  • “In Brazil the colour green is seriously threatened. Although it is crying in the wilderness to state that you need a series of measures to preserve our environmental wealth, and raise awareness and educate both the entire population and the authorities, this statement still holds true – and is getting very urgent. Otherwise, we run the serious risk of losing all our green – even the green in our flag”. Chris Bueno In de Braziliaanse Amazone kent men 3 seizoenen: het droge, het natte en de queimadas Van 07/’87 – 10/’87 leken de wouden in oorlog 50 000 km2 in Pará, Acre, Mato Grosso en Rondonia werden in as gelegd
  • Smeulende gronden, klaargemaakt voor vee, Rondonia De rampzalige ontbossing is verantwoordelijk voor de grootste uitstoot van CO2 en CH4 ter wereld ¾ van Brazilië’s uitstoot is toe te schrijven aan ontbossing
  • Waarde van biodiversiteit Het Mexicaanse Sierra de Manantlan is de groeiplaats van de endemische Zea diploperennis Ontdekking van deze ziekteresistente en meerjarige maïs in ‘77 wakkerde de studie van de vegetatie aan De diepwortelende diploïde soort met agronomische mogelijkheden was bijna door machete en vuur uitgeroeid
  • Roze maagdenpalm (Cantharanthus roseus), endemisch in Madagascar, werd in de traditionele ‘apotheek’ gebruikt Tijdens onderzoek naar anti-diabetische eigenschappen, bleek dat toxische alkaloïden kankers genezen en zo is de overlevingskans van kinderleukemie van 10% in de jaren ‘60 tot 90% gebracht vandaag
  • De verwante Catharanthus coriaceus is de meest bedreigde endemische Catharanthussoort van Madagascar Het habitat in Bitsileo is kwijnend door begrazing en branden, nog voor fytochemisch onderzoek is begonnen
  • Neem (Azadirachta indica) is in India de ‘dorpsapotheek’ De vruchtenolie versterkt immuniteit, verhindert kaalheid en vergrijzing, remt malariakoorts, takjes dienen als tandenborstel en de huid geneest door extracten Door droogteresistentie is de boom een levensboom, aangeplant in de Sahel en het zuiden van Pakistan, India
  • 7 000-tal planten worden gekweekt of verzameld voor voedsel 20 soorten maken hiervan 90% uit, 3 de helft Bijna overal worden deze in monocultuur gezaaid Fruitsoorten illustreren de schraalheid aan diversiteit Minstens 3 000 tropische soorten verdienen aandacht Lulo of Naranjilla (Solanum quitoense), Colombia Mangistan (Garcinia mangostana), Zuidoost-Azië, in volksgeneeskunde gebruikt
  • De vleugelboon (Psophocarpus tetragonolobus), ‘one species supermarket’, Nieuw-Guinea De hele plant is eetbaar, blaadjes als spinazie, zaadjes vervangen sojabonen, wortels zijn eiwitrijker dan aardappel Wortelknolletjes herbergen N-fixeerders Als pionierssoort laten ze de grond beter achter als ze’m vonden
  • De maca (Lepidium meyenii), verwant aan knolraap, wordt heden geteeld voor de vlezige hypocotyl Inca’s werden onoverwinbaar door de maca, die viriliteit zou verhogen Het habitat was in ‘80 gereduceerd tot 10 ha. bij Lake Junin, Peru Groeiplaats tussen 2 500 en 4 500 m. maken teelt mogelijk waar weinig andere planten gedijen
  • Babassupalm (Orbignya phalerata), Maranhão, Amazone De noten met hoogst gekende opbrengst aan olie maken hem tot ‘levensboom’ Eén boom kan een halve ton nootjes per jaar leveren Potentieel als herbebosser gedegradeerde ecosystemen
  • Door Science in ‘77 uitgeroepen tot ‘crop of the future’, geldt de amaranth als een eiwitrijk en glutenvrij graan complementair aan tarwe en maïs Kiwacha of Amaranthus caudatus betekende voor kolonisatie 80% van de calorieën voor de Azteken In Indonesië en Maleisië gebruikt men A. tricolor als bayam, in Afrika kan A. cruentus zorgen voor voedselzekerheid In Griekenland serveert men A. viridis in salade
  • Geliefd als sierplant, werd de amaranth ook gekoesterd in de poëzie A. cruentes tooide als ‘Hopi Red Dye’ het gezicht van de krijgers "What a lovely flower is the Rose, a favorite alike with Gods and with men. I envy you your beauty and your perfume." The Rose replied, "I indeed, dear Amaranth, flourish but for a brief season! If no cruel hand pluck me from my stem, yet I must perish by an early doom. But thou art immortal and dost never fade, but bloomest for ever in renewed youth.“ (Fabels van Aesopus, 600 VC)
  • Prosopis tamarugo, endemisch in Atamaca, Chili kan zonder regen leven en kan woestijn omtoveren tot bos Diepe tapwortels reiken tot 15m. aan het grondwater doorheen de zoute bodem, laterale wortels een halve meter diep drinken van neergeslagen dauwwater Schapen gekweekt in tamarugobos groeien even snel als dieren gevoed door copieuze westerse grasmatten
  • Podocnemis lewyana, EN IUCN ‘13 Enige soort van het genus ten NW van de Andes, Colombia Habitatverlies, nestplundering en jacht, vervuiling en dammen bedreigen de soort De 5 overige soorten bewonen het Amazone-, Oronico- en Essequibobassin Ze worden door de bevolking gewaardeerd maar overbejaagd Ze zijn gemakkelijk te kweken en te voeden met watervegetatie en fruit in bv. natuurlijke vijvers P. expansa kan zo 25 000kg/ha per jaar opleveren, 400x dat van vee waarvos bos gekapt is
  • De Togianbabiroessa (Babyrousa togeanensis), komt enkel voor op Togian bij Sulawesi en is bedreigd door jacht en vernieling van het habitat De babiroessa’s of hertzwijnen zijn omnivore regenwoudbewoners Beschouwd als delicatesse, zijn deze endemische, bedreigde, 100 kg. wegende zwijnen makkelijk te kweken met plantaardig afval Ondanks het Indonesisch verbod worden ze toch bejaagd
  • Iguana delicatissima Kleine Antillen, EN IUCN 2011, door ontbossing maar vooral door invasieve I. iguana Hybridisatie is nefast voor de soort Deze bewoner van allerlei kwaliteiten van regenwoud, struikgewas en mangrove kan 10x de opbrengst van vee evenaren Met nauwgezette opvolging van incubatie en het vrijlaten van jonge dieren in het gebladerte, kunnen ze rustig worden bijgevoederd tot ze groot genoeg zijn om als boomkip geplukt te worden
  • Ijsjes, likeur… worden in het Braziliaanse Amazonegebied bereid op basis van het pulp van cupuazú (Theobroma grandiflorum) Armste bevolking leeft nabij de meest biodiverse centra In ‘89 toonden Peters, Gentry en Mendelsohn aan dat 275 boomsoorten op 1 ha te Mishana, Peru jaarlijks $422 aan fruit, groenten, rubber,… opleveren Deze hectare zou gerooid $1 000 rijker maken, éénmalig Duurzame extractie uit regenwouden
  • Herbebossing Vele projecten starten op plantages, al is er pas herbebossing als het doel woudvorming is Sinds ‘06 is er minder verlies in de Braziliaanse Amazone, in ‘08 startte Lula “One Billion Trees for the Amazon” voor ‘13 De 30% stijging van CO2- uitstoot tussen 1850-2012, 50% door ontbossing, kan worden opgeheven als 4 miljoen km2 of ± half Brazilië herbebost wordt
  • In Nigeria wordt mangrove vernield door olielekken en met alle gevolgen voor vissoorten en de waterkwaliteit 1/3 van alle mangrove is verloren tijdens de 20e eeuw Mangroves boordevol flora en fauna beschermen kusten tegen zeekrachten; herbebossing in Tamil Nadu, India
  • Een succesverhaal speelt zich af in Gishwati Forest, Rwanda Rwanda heeft 50,9% aan bos herwonnen tussen 1990 en 2005, wat de snelste herbebossing ter wereld is De chimpansee als keystone zal genieten van elke geplante boom, daar het nieuwe bos zal uitgebreid worden tot het Nyungwe NP (970 km2), het enige regenwoud in Rwanda dat de genocide overleefde Het project voorkomt modderstromen en erosie, verbetert waterkwaliteit en verhoogt de CO2-vastlegging
  • Professor Wangari Maathai inspireerde UNEP om in ‘06 ‘The Billion Tree Campaign’ te starten Eind ‘09 waren reeds 4 miljard bomen geplant, het doel is nu verlegd naar 1 geplante boom per persoon op aarde Het is een antwoord op bedreigingen van de opwarming van de aarde, biodiversiteitsverlies en watertekorten In Uttar Pradesh, India, werden bv. 10,5 miljoen bomen op één dag geplant
  • ‘The Billion Tree Campaign’ Enkele cijfers, eind 2009 Ethiopië 1.4 miljard Turkije 707 miljoen Mexico 537 miljoen China 236 miljoen Kenya 143 miljoen Cuba 137 miljoen Indonesië 100 miljoen India 88 miljoen Noord-Korea 50 miljoen Rwanda 50 miljoen
  • Greta oto, InBio, Costa Rica InBio als prototype van biodiversiteitscentrum heeft als doel ½ miljoen soorten te inventariseren De informatie wordt gebruikt om milieu en economie van Costa Rica te verbeteren 1 – Onderzoek naar fauna en flora 99% soorten is onbekend Complete inventarisatie kan nooit, al is een doel van 10 miljoen soorten op 50 jaar haalbaar Systematische studie van grote gebieden kunnen nieuwe hotspots lokaliseren Inventarisatiestations kunnen centra van biologisch onderzoek en een magneet voor andere wetenschappen worden op lange termijn Strategieën en oplossingen
  • Het detailleren van een ecosysteem kan met behulp van GIS Via GAP-analyse wordt biodiversiteit onderzocht Er kan gekeken worden of reservaten de meest mogelijke endemen omarmen, of ze groot genoeg zijn om populaties te onderhouden,… Bioregio kunnen omschreven worden over grenzen heen
  • Thermoregulatie laat kompastermieten (Amitermes meridionalis) toe op warme momenten toch bovengronds te zijn, waar andere soorten de bodem moeten opzoeken Litchfield NP, Australië Een globaal diversiteitsonderzoek lijkt buiten bereik… …maar vergeleken met de energie die genetica, deeltjesfysica en andere grote takken van de wetenschap toebedeeld krijgen, is dit mogelijk 25 000 systematici kunnen de 10 miljoen realiseren Te bedenken dat er maar 3 termietenspecialisten zijn, belangrijkste reducenten, 10% van de tropische dierlijke biomassa en CH4- producenten
  • Stimuleer inventarisatie op elk niveau, elke leeftijd en cultuur, voeg hoogwaardige monotypische studies toe aan software van taxonomie en cladistiek Leg databases aan omtrent elke soort; ecologie, fysiologie, vector-en parasietenstudie, landbouwkundige toepassingen, DNA- sequentiëring,… incluis Oreophryne sp., smalbekkikkersoort houdt zijn nest vochtig en beschermt tegen insectenpredatoren, Nieuw-Guinea
  • In the end, we conserve only what we love. We will love only what we understand. We will understand only what we are taught [and research!] Baba Dioum 1968 Bioeconomische analyse beschermt ecosystemen door ze toekomstige waarde toe te schrijven Hout en plantaardige producten op duurzame basis, zaden voor teelten van voeding, fungi met medicinale waarde, recreatieve mogelijkheden,… dragen aan dit potentieel toe Hoe beter een ecosysteem gekend is, hoe minder kans er is dat het vernietigd wordt 2. Creëer biologische weelde
  • Onchocerca volvulus, veroorzaakt in Tropisch Afrika rivierblindheid Kriebelmug Simulium damnosum als vector, behandeling met Ivermectine (Merck), geïsoleerd uit een Japans bodemorganisme InBio maakte in ‘91 een deal met pharmaceutische gigant Merck InBio maakt plantaardige en dierlijke stalen over aan Merck Merck betaalt $ 1 000 000 + $ 130 000 aan labo- uitrusting Merck betaalt royalties voor elk medicijn dat de stalen opleveren, welke Costa Rica gebruikt om de biodiversiteit te bewaren
  • Zomeralsem (Artemisia annua) wordt al voor 400 VC in China gebruikt als antipyreticum Artimisinine is heden één van de beste middelen tegen malaria De thee kan zo bijdragen tot de zelfredzaamheid van arme landen, gemengde teelt beperkt insectenplagen Traditionele farmacopeeën, door sjamanen en natuurvolkeren extensief via trial & error getest, kunnen verdwijnen als stammen hun thuis inwisselen voor de stad
  • Een seringueiro rookt rubber uit Braziliaanse rubberbomen (Hevea brasiliensis) Deze junglebewoners oogsten ook wilde vruchten en noten bv. paranoten,… Ze lobbyen voor ‘extractiebos’, in harmonie met de natuur 3. Stimuleer duurzame ontwikkeling Landen nabij bioregio komen in de wurggreep van exploderende populaties De steden bieden weinig opvang, in hun woongebied worden bossen voor eeuwig gerooid en dieren verjaagd Extractie van niet- houtproducten uit wouden zoals in Iquitos, Peru is een bemoedigend alternatief
  • Het ICAA (Iniciativa para la Conservación en la Amazonía Andina) bewaakt in de Colombiaanse, Peruviaanse en Boliviaanse Amazone natuurlijke rijkdommen hand in hand met ecotoerisme, landbouw- en bosbeheer Castaña- of paranootoogst (Bertholletia excelsa)
  • De 1e strip wordt weggehaald net boven de weg, enkele jaren later wordt een hogere strip geoogst, waarvan de nutriënten zullen wegwassen tot de oudere ontginning Amuesha-indianen in Peru passen een roterend concept toe en strippen na herstel het secundair woud ‘Striplogging’, in ‘79 voorgesteld door Hartshorn
  • Amuesha in de Palcazúvallei, Peru, ontliepen het lot van erosie en armoede door een goed woudmanagement Indianen doen aan zelfbedruipende en gediversifieerde landbouw met als doel fauna en flora intact te houden
  • Daar de welvaart evenredig is met een gezonde landbouw en natuurlijke bronnen, opent zich het debat hoe een groeiende populatie zich kan voeden zonder te verarmen
  • Overal ter wereld duiken gemeenschapstuinen op rond steden en dorpen CSA biedt ecologische en hoogkwalitatieve groenten en fruit aan voor de leden Voordelen zijn de versheid van de producten, overbodigheid van transport en koeling, ervaringsgericht onderwijs voor jong en oud en de eliminatie van de ongunstige effecten van subsidies en kunstmeststoffen East Lake Commons development, Decatur, Georgia
  • Bossen komen overal onder druk door de rijzende vraag naar papier, bv. in Borneo, Noord-Amerika,… Jute (Corchorus sp.), kenaf (Hibiscus cannabinus) bestrijden erosie en eisen minder mest en pesticiden Jutewinning, Gopalganj, Bangladesh
  • Ongebruikte stadsdelen worden verrijkt met compost van rijst- en suikerindustrie en bewerkt met dieren Tanende steden zoals Detroit en New Orleans, zijn rijp voor soortgelijke projecten Ecologisch urbanisme in de organoponicos, Cuba
  • De vijgcactus Opuntia ficus- indica kan geplant worden in droog gebied, met grote opbrengst aan biomassa, vruchten en groenvoeder voor vee ‘For each one degree celsius rise in mean temperature, wheat yield losses in India were likely to be around 6 million tonnes per year or around $1.5 billion at current prices’ Swaminathan ‘11, Indische Groene revolutie De grootste uitdaging voor landbouw is het trotseren van droogte of overstroming Biodiversiteit als voedingsbodem voor klimaatneutrale landbouw, waarbij moderne technieken verweefd worden met traditionele kennis
  • 4. Red wat rest Na de 5 grote extincties herstelde de biodiversiteit zich, maar pas na 10 tot 100 miljoen jaar Botanische tuinen hebben nut, bv. Kew met zeldzame boomflora van St. Helena, zonder de nevelwouden is het verloren moeite… Gomboom (Commidendrum spurium) CR IUCN ‘06 St. Helena
  • 223 zoos worden door het ISIS (International Species Inventory System) opgevolgd, met oog op soortbehoud ISIS was succesvol bij de herintroductie van 3 soorten o.a. de Arabische oryx (Oryx leucoryx) Geliefd bij trofeejagers, was de soort in ‘72 uitgestorven in het wild, momenteel leven 700 dieren in Saoudi-Arabië Kweken ex situ is meestal onvoldoende en te intensief
  • We moeten onder ogen zien dat vele habitats verdwijnen Behoud zal inhouden dat armen die de regio bewonen, voordeel hebben aan dit behoud Hotspots én warmspots moeten internationale centra worden van een mix van wetenschap, kapitaal en politiek 4,3% beschermd gebied moet verhogen naar 10%
  • Droogbos, van Mexico over Centraal-Amerika tot Venezuela is enorm soortenrijk met o.a. de fraaie ekstergaai (Calocitta formosa), brulapen, ocelots en poema’s,… 5. Herstel waar kan Het droogbos was voor ‘70 meer bedreigd dan tropisch regenwoud Voor die tijd groeiden ranches zo snel er maar gekapt kon worden, tot er amper 2% van restte Jaren ‘80: bioloog D. Janzen koopt verlaten ranches tegen verminderde prijs In 2012 telt Guanacaste 200 000 ha, 2,4% van de diversiteit ter wereld en 60% van de Costa Ricaanse soorten
  • De kusten van het Costa Ricaans droogbos wordt 2x per jaar bezocht door warana’s (Lepidochelys olivacea) IUCN ‘12: VU met een achteruitgang van 30% van de meest algemene zeeschildpad over 1 generatie (20 jaar)
  • Deze eeuw dient zich aan als era van ecologisch herstel De opgave is om het aantal overleefbare soorten logaritmisch de hoogte in te jagen met oog op dempen van de extinctiegolf Amerikaanse slangenhalsvogel (Anhinga anhinga), LC Guanacaste
  • https://www.facebook.com/PageInleidingTotDeEcologieVanFloraEnFauna Andere presentaties vind u op volgende pagina:
  • Referenties en literatuurlijst Voor referenties en literatuurlijst verwijs ik graag naar de bijhorende verwijzingen in het standaardwerk Gelieve de nummering van deze versie te raadplegen voor de referenties Extra referenties voor deze editie zijn, volgens nummering in dit werk Dia 5- 7: http://www.nextnature.net/2011/05/disaster-edens-the-anti-tourist-attraction/ http://en.wikipedia.org/wiki/Amur_Leopard http://www.redbubble.com/people/foxfire/works/1509819-amur-leopard-panthera-pardus- orientalis http://www.iucnredlist.org/details/106002798/0 http://www.iucnredlist.org/details/14295/0 http://en.wikipedia.org/wiki/Long-tailed_goral http://edition.cnn.com/2010/WORLD/asiapcf/05/07/eco.korea.dmz/index.html http://www.greenfudge.org/2012/04/20/koreas-dmz-cold-war-greenery/ Dia 9: http://rebloggy.com/post/animals-wildlife-science-chernobyl-environment/41205708075 Dia 10: http://www.nextnature.net/2011/05/disaster-edens-the-anti-tourist-attraction/ Dia 21: http://visual.ly/worst-oil-spills-history Dia 32: http://fi.wikipedia.org/wiki/William_Nylander Dia 33: http://www.museevirtuel- virtualmuseum.ca/edu/ViewLoitDa.do;jsessionid=2183F426E40CC339CBA697092143A199?meth od=preview&lang=EN&id=19961 Dia 40: http://www.japanfs.org/en/pages/031543.html Dia 42, 43: http://www.waterencyclopedia.com/Po-Re/Pollution-of-the-Ocean-by-Plastic-and-Trash.html http://news.nationalgeographic.com/news/2009/08/090820-plastic-decomposes-oceans- seas.html http://www.demorgen.be/dm/nl/5381/Dieren/article/detail/1426180/2012/04/19/De- Noordse-Stormvogel-is-een-vliegend-vuilnisvat.dhtml
  • Referenties en literatuurlijst Dia 44: http://www.artforconservation.org/store/product_details.php?pr=6991 Dia 46: http://guillaume.doucet.free.fr/images/Jussie_Orleans_%282%29.jpg Dia 48: http://wilde-planten.nl/waterteunisbloem.htm http://guillaume.doucet.free.fr/index.php?id_partie=3&id_page=2 Dia 50: http://jrscience.wcp.muohio.edu/birds/ohio_birds/_quot_Huge_quot__Bull_Frog.html Dia 51: http://ias.biodiversity.be/species/show/88 Dia 52: http://wilde-planten.nl/amerikaanse%20vogelkers.htm Dia 53: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Gonepteryx_rhamni_-_caterpillar_07_(HS).jpg Dia 55: http://www.europe-aliens.org/speciesFactsheet.do?speciesId=21125 Dia 57: http://www.oiseaux.net/birds/egyptian.goose.html Dia 59: http://en.wikipedia.org/wiki/Harmonia_axyridis Dia 60: http://www.europe-aliens.org/speciesFactsheet.do?speciesId=50711# Dia 65: http://blogs.plos.org/everyone/2009/11/11/worth-a-thousand-words-10/ Dia 66: http://www.naturephoto-cz.com/hirundo-rustica-photo_lat-1402.html Dia 67: http://www.hlasek.com/passer_domesticus_ba1480.html Dia 68: http://www.superstock.com/stock-photos-images/1566-0180554 Dia 69: http://www.especes.be/nl/3128 Dia 70: http://www.ebcc.info/index.php?ID=196 Dia 71: http://www.compendiumvoordeleefomgeving.nl/indicatoren/nl1116-Bonte- vliegenvanger-en-klimaatverandering.html?i=9-55 Dia 72: http://www.rlnh.be/fauna Dia 74: http://www.wildernessshots.com/reptile-amphibian-photos/ Dia 75: http://amphibiaweb.org/cgi- bin/amphib_query?special=maps&genus=Bombina&species=variegata Dia 77: http://www.the-piedpiper.co.uk/th1n.htm Dia 79: http://nl.wikipedia.org/wiki/Europese_rivierkreeft http://rewildingeurope.photoshelter.com/image/I0000QSxcbHMBPRY Dia 80: http://www.macman-project.net/page.php?P=3 Dia 81: http://www.psicologiasistemica.net/wp/2011/11/11/morire-di-troppa-protezione/
  • Referenties en literatuurlijst Dia 84: http://www.konvib.eu/artikels/ziekten-en-bedreigingen/nosema/2346-nosema- ceranae-en-de-achteruitgang-van-de-honingbij.html Dia 90: http://www.thejunglestore.com/Bighorn-Sheep_Facts Dia 101: http://davesgarden.com/guides/pf/showimage/106463/ Dia 102: http://travel.nationalgeographic.com/travel/national-parks/congaree-national-park/ Dia 104: http://ibc.lynxeds.com/photo/brown-headed-cowbird-molothrus-ater/recently-fledged- bird-aggressively-seeking-food-yellow-war Dia 106 - 108: http://www.arkive.org/red-cockaded-woodpecker/picoides-borealis/image- G104698.html Dia 111: http://www.lmvjv.org/hsi_model/species/rcwo/pf_rcwo.aspx Dia 112: http://eol.org/pages/581922/overview Dia 121: http://www.flickr.com/photos/usfwssoutheast/6947864400/in/set- 72157626859158391 Dia 126: http://en.wikipedia.org/wiki/IUCN_Red_List Dia 140: http://kalyanvarma.net/journal/2007/06/13/nasikabatrachus-sahyadrensis/ Dia 144: http://www.visualphotos.com/image/1x9123304/spectacled_bear_tremarctos_ornatus_female_ la Dia 145: http://www.birdpix.nl/album_page.php?pic_id=364631&sid=0bf7b9c61e8fed592abc272c03d081 75&recent=1 Dia 148: http://www.roofvogelsinaktie.nl/Weetjesenvideos.htm Dia 157: http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5d/Golden_lion_tamarin_family.jpg /800px-Golden_lion_tamarin_family.jpg Dia 159: http://www.treadright.org/project/atlantic-rainforest-brazil
  • Referenties en literatuurlijst Dia 163: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Promerops_cafer_5.jpg http://en.wikipedia.org/wiki/Cape_Sugarbird http://www.answersingenesis.org/articles/aid/v5/n1/god-created-cohorts Dia 167: http://whitinglab.com/?p=2842 Dia 168: http://www.eurekalert.org/multimedia/pub/5288.php?from=101873 Dia 169: http://www.flickr.com/photos/chandika/4795412533/ http://en.wikipedia.org/wiki/Leaf-nosed_Lizard http://whitinglab.com/?p=2842 Dia 170: http://www.arkive.org/tufted-gray-langur/semnopithecus-priam/image-G62621.html http://en.wikipedia.org/wiki/Gray_langur Dia 174: http://www.arkive.org/asian-tapir/tapirus-indicus/image-G18052.html http://www.edgeofexistence.org/mammals/species_info.php?id=126 http://animaldiversity.ummz.umich.edu/accounts/Tapirus_indicus/ https://en.wikipedia.org/wiki/Malayan_tapir http://www.climateavenue.com/biodiversity.malaysia.htm Dia 175: http://en.wikipedia.org/wiki/Gurney%27s_Pitta http://www.galleryofbirds.com/Thailand/Gurneys%20Pitta%20male.htm Dia 177: http://www.flickr.com/photos/30283068@N02/8338674106/ Dia 179: http://www.arkive.org/clouded-leopard/neofelis-nebulosa/image-G7497.html https://en.wikipedia.org/wiki/Sunda_clouded_leopard Dia 182: http://mt.wikipedia.org/wiki/Stampa:Dermoptera.jpg Dia 183: http://carnivoraforum.com/topic/9890189/2/ Dia 184: http://www.ndsu.edu/pubweb/~grier/philippine-eagle-ibis.pdf Dia 186: http://fr.academic.ru/pictures/frwiki/67/CyatheaIntermedia.JPG Dia 188: http://www.flickr.com/photos/tonymorris/7340716938/in/photostream/ http://www.birdlife.org/datazone/speciesfactsheet.php?id=2735 http://www.conservation.org/where/priority_areas/hotspots/asia-pacific/New- Caledonia/Pages/default.aspx Dia 189: http://www.trekearth.com/gallery/Oceania/Australia/West/South_Australia/Nullarbor_Plain/p hoto1321828.htm 257
  • Referenties en literatuurlijst Dia 190: http://ramblingsdc.net/Australia/Nullarbor.html Dia 191: http://esperancewildflowers.blogspot.be/2011/03/maireana-erioclada-rosy- bluebush.html http://www.flickr.com/photos/gondwanareptileproductions/8349212312/in/photostream/ http://www.sandfiredragonranch.com/index.php?main_page=dragons http://www.arod.com.au/arod/reptilia/Squamata/Gekkonidae/Christinus/alexanderi Dia 193: http://australianmuseum.net.au/Arachnology-Collection-Cave-Spiders-of-the-Nullarbor Dia 197: http://www.eoearth.org/view/article/150637/ http://teberda.org.ru/forums/uploads/a791b47eb05b92513c023e867930e547.jpg Dia 198: http://www.arkive.org/beluga/huso-huso/image-G111726.html Dia 202: http://news.mongabay.com/2011/0615-hance_lcts_xinguriver.html http://amazonwatch.org/news/2012/0213-urgent-chief-raoni-and-the-kayapo-under-attack Dia 204: http://tolweb.org/Hippocamelus/50962 Dia 205: http://feww.wordpress.com/2008/04/ http://hgroen.wordpress.com/2011/05/01/vraagtekens-bij-verantwoord-soja-van-monsanto/ http://www.theatlantic.com/health/archive/2011/03/the-battle-for-biodiversity-monsanto-and- farmers-clash/73117/ Dia 206: http://www.cuckhoai.vn/moi/hien-tai-chi-con-4-chu-te-giac-trang-bac-phi- ceratotherium-simum-cottoni-doi-bao-ve-4-nguoi-dang-bao-be-ngay-dem-toi-nghiep-chu-te- giac.html http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-17062806 Dia 207: http://www.arkive.org/sarus-crane/grus-antigone/image-G111547.html Dia 221: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Podocnemis_lewyana_map.fr.svg?uselang=fr?uselang =fr http://www.extremolitoral.com.ar/noticias/turismo/la-tortuga-de-rio/ref-1765.html Dia 222: http://nl.northrup.org/photos/babirusa/ Dia 226: http://www.indiawaterportal.org/articles/mangrove-wetlands-tamil-nadu-andhra- pradesh-and-orissa-atlas-mssrf 258
  • Referenties en literatuurlijst Dia 227: http://nigelwintergreen.blogspot.be/2008/01/rwanda-saves-historic-forest.html http://www.antiochne.edu/nyungwe Dia 228, 229: http://www.blog.thesietch.org/2008/05/13/1-billion-trees-we-gonna-plant-7- billion-trees/ http://replantingtherainforests.org/site/index.php/Rainforest-Solutions/ethiopia- is-king-of-reforestation.html http://www.napa- pana.org/extranapa/UserFiles/File/Maps%20UNOSAT/A0_ndvi_ethiopia_96dpi.jpg Dia 242: http://en.wikipedia.org/wiki/Community-supported_agriculture http://www.planetizen.com/node/31263 Dia 245: http://www.imagejuicy.com/images/plants/o/opuntia/27/ Dia 248: http://savingspecies.org/wp- content/uploads/2010/10/tropical_deforestation_biodiversity_map_web.jpg 259