ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები        შემაჯამებელი კვლევა
ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები            შემაჯამებელი კვლევა   ევროპული ინიციატივა – ლიბერ...
ფონდი «ლიბერალური აკადემია თბილისი» დაარსდა 2006 წლის დეკემბერში, როგორც არასამთავრობო,არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც ...
შემაჯამებელი კვლევა           3                                                                  შინაარსიშესავალი . .........
4     ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები	თავი II - რეადმისია .....................................
შემაჯამებელი კვლევა     5                                                           შესავალი2011 წლის 1 მარტს საქართველოსა...
6    ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივებიშესაბამისად, საქართველოსთვის ევროკავშირის ე.წ. «თეთრ სია...
შემაჯამებელი კვლევა   7ამასთანავე, ბალკანეთის «პრეცედენტის» არსებობა ერთგვარად წამახალისებელი ფაქტორიაევროკავშირთან უვიზო ...
8    ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები                     საქართველო-ევროკავშირის თანამშრომლო...
შემაჯამებელი კვლევა   9დასაწყებად. 2011 წლის 29-30 სექტემბრის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ვარშავის სამიტისდეკლარაციაში კიდევ ე...
10    ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივებიმეორე მხარეს არალეგალურად მცხოვრები საკუთარი მოქალაქეებ...
შემაჯამებელი კვლევა   11მიუხედავად იმისა, რომ ერთწლიან შედეგებზე დაკვირვებით, პირდაპირი კავშირი რეადმისიისხელშეკრულების გა...
12   ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები                                თავი I - ვიზის ფასილიტაც...
შემაჯამებელი კვლევა   13 ევროკავშირის     შენგენის         შენგენის       ევროკავშირის     ევროკავშირისა და წევრი ქვეყნები...
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.

2,315 views
2,222 views

Published on

Published in: Education
0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
2,315
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
2
Actions
Shares
0
Downloads
15
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Final report: visa facilitation and readmission georgia’s visa liberalization prospects with the EU.

  1. 1. ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები შემაჯამებელი კვლევა
  2. 2. ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები შემაჯამებელი კვლევა ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისი აპრილი, 2012 წელი
  3. 3. ფონდი «ლიბერალური აკადემია თბილისი» დაარსდა 2006 წლის დეკემბერში, როგორც არასამთავრობო,არაკომერციული ორგანიზაცია, რომელიც მიზნად ისახავს საქართველოსა და მთლიანად სამხრეთ კავკასიაშილიბერალური დემოკრატიული ღირებულებების, მშვიდობისა და ევროატლანტიკური ინტეგრაციის მხარდაჭერას.ევროპული ინიციატივა - ლიბერალური აკადემია თბილისი არის ანალიტიკური პროგრამა, რომელიც ორგანიზაციისბაზაზე ჩამოყალიბდა 2010 წლის იანვარში და ახორციელებს კვლევას და ანალიზს, რათა ხელი შეუწყოს პირველრიგში საქართველოს, ხოლო მომდევნო ეტაპზე მთლიანად რეგიონის ევროპული მომავლის შესახებ დისკუსიებსდა დამოუკიდებელი ექსპერტიზით წვლილი შეიტანოს ამ მიმართულებით პოლიტიკის ფორმირებაში.ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისი იკვლევს საკითხებს, რომლებიც ევროკავშირშიმიმდინარე პროცესებს, საქართველოსა და რეგიონის ევროკავშირთან თანამშრომლობის ორმხრივ დამრავალმხრივ ფორმატებს უკავშირდება. ძირითადი მიზანია, ერთი მხრივ, საქართველოში/რეგიონში სხვადასხვასამიზნე ჯგუფებისა და ფართო საზოგადოების უკეთ გათვითცნობიერება და ჩართვა ევროპული ინტეგრაციისპროცესებში; მეორე მხრივ, ბრიუსელსა და ევროპის სხვა დედაქალაქებში დაინტერესებული პოლიტიკური,საექსპერტო, მედია თუ აკადემიური წრეებისა და პირების უკეთ ინფორმირება საქართველოსა და რეგიონშიმიმდინარე პროცესებზე, მათი მხრიდან ევროპული მისწრაფებების მხარდაჭერის წახალისების მიზნით. აქედანგამომდინარე, ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისი იკვლევს იმ საკითხებსაც, რომლებიცპირდაპირ არ უკავშირდება საქართველო-ევროკავშირის თანამშრომლობის არსებულ დღის წესრიგს, მაგრამეხმიანება ქვეყნისათვის უმნიშვნელოვანეს პოლიტიკურ, სოციალურ, ეკონომიკურ გამოწვევებს, ამ თემებზეფართო საზოგადოებრივი დებატების ხელშეწყობის მიზნით. პროექტი განხორციელდა ფონდი ღია საზოგადოება - საქართველოს მხარდაჭერითავტორის/ავტორების მიერ საინფორმაციო მასალაში გამოთქმული მოსაზრება, შესაძლოა, არ გამოხატავდესფონდ «ღია საზოგადოება – საქართველოს» პოზიციას. შესაბამისად, ფონდი არ არის პასუხისმგებელი მასალისშინაარსზე.The views, opinions and statements expressed by the authors and those providing comments are theirs only and do notnecessarily reflect the position of Open Society Georgia Foundation. Therefore, the Open Society Georgia Foundationis not responsible for the content of the information material.პროექტის ხელმძღვანელი:ქეთევან ციხელაშვილიპროექტის გუნდი:სალომე ბულია, ნინო რობაქიძე, ბელა ჭანტურია, ირაკლი ხორბალაძე,თენგიზ შერგელაშვილი, ეკატერინე გოგინაშვილიმადლობას ვუხდით კავკასიის კვლევითი რესურსების ცენტრს (CRRC) კვლევის დროს გაწეული დახმარებისათვის. © EI-LAT 2012 «ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისი» რუსთაველის გამზირი, 50/1, 0108, თბილისი, საქართველო. ტელ./ფაქსი: +(995 32) 293 11 28; ელფოსტა: info@ei-lat.ge, ვებგვერდი: http://ei-lat.ge
  4. 4. შემაჯამებელი კვლევა 3 შინაარსიშესავალი . .......................................................................................................................................... 5საქართველო-ევროკავშირის თანამშრომლობა მობილურობის სფეროში ................................ 8თავი I – ვიზის ფასილიტაცია......................................................................................................... 12 1.1. შეთანხმება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ვიზების გაცემის პროცედურების გამარტივების შესახებ ........................................................................... 12 ხელშეკრულების მონაწილე ევროკავშირის ქვეყნები . ..................................... 12 ევროკავშირის სავიზო კოდექსი . ....................................................................... 16 1.2. ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მიერ 2007-2011 წლებში საქართველოში გაცემული ვიზების სტატისტიკა ...................................................................................... 17 ვიზის კატეგორიები – განმარტება .................................................................... 18 1.3. ევროკავშირის მოქალაქეთა შემოსვლა საქართველოში და საქართველოს ................ ლიბერალური სავიზო პოლიტიკა ..................................................................................... 24 1.4. საქართველოში აკრედიტებული ევროკავშირის ქვეყნების საელჩოებისა და საკონსულოების ზოგადი მიმოხილვა . ........................................................................ 25. ვებგვერდების შეფასება 2012 წლის 1 მარტის მდგომარეობით ...................... 27 სატელეფონო მომსახურება და საინფორმაციო დაფები ადგილებზე ............ 28 ინფრასტრუქტურა . ............................................................................................ 29 გერმანიის საკონსულო ....................................................................................... 30. საფრანგეთის საკონსულო................................................................................. 31. . იტალიის საკონსულო.......................................................................................... 32 . საბერძნეთის საკონსულო .................................................................................. 33. ნიდერლანდების საკონსულო.............................................................................. 34 ჩეხეთის საკონსულო .......................................................................................... 35 პოლონეთის საკონსულო ................................................................................... 36. რუმინეთის საკონსულო ..................................................................................... 36. ლიტვის საკონსულო ........................................................................................... 37. ესტონეთის საკონსულო .................................................................................... 38. ბულგარეთის საკონსულო .................................................................................. 38. ლატვიის საკონსულო.......................................................................................... 39 1.5. საზოგადოების ინფორმირებულობა ევროკავშირთან ვიზების გამარტივების საკითხზე ............................................................................................................................ 45. 1.6. ვიზის ფასილიტაციის შეთანხმების იმპლემენტაცია ............................................... 47
  5. 5. 4 ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები თავი II - რეადმისია ........................................................................................................................ 54 2.1. შეთანხმება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის უნებართვოდ მცხოვრებ პირთა რეადმისიის შესახებ . ........................................................................... 54. 2.2. შრომითი მიგრაცია და ფულადი გზავნილები .......................................................... 57. 2.3. საზოგადოების ინფორმირებულობა ევროკავშირთან დადებული რეადმისიის შეთანხმების თაობაზე .................................................................................. 66. 2.4. რეადმისიის ხელშეკრულების განხორციელება . ..................................................... 70.თავი III - ვიზის ლიბერალიზაციის პერსპექტივები.................................................................... 78 3.1. ზოგადი მიმოხილვა .................................................................................................... 78. 3.2. მოლდოვისა და უკრაინის სამოქმედო გეგმის პრიორიტეტული სფეროები ........... 83. 1. დოკუმენტების უსაფრთხოება (მათ შორის, ბიომეტრიული) ....................... 83. 2. არალეგალური მიგრაცია, რეადმისიის საკითხების ჩათვლით . ................... 84. 3. საზოგადოებრივი წესრიგი და უსაფრთხოება . ............................................. 85. 4. საგარეო ურთიერთობები და ფუნდამენტური უფლებები . .......................... 86. 3.3. მოლდოვა - ქვეყნის პროფილი ................................................................................... 86. 3.4. უკრაინა - ქვეყნის პროფილი ..................................................................................... 90. 3.5. მოლდოვის გამოცდილება სავიზო დიალოგში .......................................................... 95. 3.6. უკრაინის გამოცდილება სავიზო დაილოგში ............................................................ 99.დანართი 1. საქართველოში აკრედიტებული ევროკავშირის წევრი ქვეყნებისსაელჩოები და საკონსულოები - საინფორმაციო ფურცელი ....................................................... 103.დანართი 2. ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მოქალაქეთა შემოსვლა საქართველოში2004–2011 წლები ........................................................................................................................... 104.დანართი 3. ევროკავშირის ქვეყნების მიერ საქართველოში ვიზების გაცემისსტატისტიკა, 2007-2010 წლები ..................................................................................................... 105.დანართი 4. სავიზო განაცხადის ფორმა - საფრანგეთის საკონსულო .........................................110.დანართი 5. ვიზაზე უარის ფორმის ნიმუში ...................................................................................113.დანართი 6. საფრანგეთის საკონსულოს მიერ ვიზის გაცემაზე უარის დასაბუთების ფორმა . .115.დანართი 7. ელექტრონული ფულადი გზავნილები საქართველოში ............................................117.დანართი 8. ევროკავშირის წევრი ქვეყნებიდან საქართველოში დეპორტირებულპირთა საერთო სტატისტიკა 2009-2010, 2011 წლებში .................................................................119.დანართი 9. ფოკუსჯგუფების კითხვარების შედეგები ................................................................ 120.
  6. 6. შემაჯამებელი კვლევა 5 შესავალი2011 წლის 1 მარტს საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ვიზის გამარტივების (ფასილიტაციის)და უნებართვოდ მცხოვრებ პირთა რეადმისიის ხელშეკრულებები ამოქმედდა. ამ შეთანხმებებისგაფორმება მნიშვნელოვანი ნაბიჯია საქართველოსა და ევროკავშირის ურთიერთობებისგაღრმავების თვალსაზრისით. ხელშეკრულებების იმპლემენტაცია აუცილებელ წინაპირობასწარმოადგენს საქართველოსათვის ევროკავშირის ე.წ. «თეთრ სიაში», ანუ იმ ქვეყნების რიგშიგადასანაცვლებლად, რომელთაც ევროკავშირის ტერიტორიაზე უვიზო მიმოსვლის და ექვსი თვისგანმავლობაში სამი თვით დარჩენისა თუ თავისუფალი გადაადგილების საშუალება გააჩნიათ.2001 წლის 15 მარტის №539/2001 ევროპული საბჭოს რეგულაციით1, საქართველო ე.წ. «შავსიაში», ე.ი. იმ ქვეყნების ნუსხაში შედის, რომელთა მოქალაქეებსაც ნებართვის, ანუ ვიზის გარეშეარ შეუძლიათ ევროკავშირში შესვლა და გადაადგილება. ამასთან, სავიზო შეზღუდვების ინდექსისმიხედვით (Henley & Partners Visa Restrictions 2010 and 2011 Index), რაც ქვეყნების რანჟირებასმათი მოქალაქეებისათვის გადაადგილების თავისუფლების მიხედვით ახდენს, საქართველოსარცთუ ისე სახარბიელო პოზიცია უჭირავს. თვალსაჩინოებისათვის, ქვემოთ შერჩეულია 2010და 2011 წლების სავიზო შეზღუდვების ინდექსის მიხედვით რამდენიმე ქვეყნის მაჩვენებელი,სადაც ნუსხას ევროკავშირის ქვეყნები ლიდერობენ, ხოლო ნუსხის ბოლოს ისეთი ქვეყნებია,როგორებიცაა სომალი, ავღანეთი და ერაყი:2 პოზიცია ინდექსი* პოზიცია ინდექსი* ქვეყანა ქვეყანა 1-98 2010 1-198 2011 დანია, შვედეთი, 1 დიდი ბრიტანეთი 166 1 173 ფინეთი გერმანია, საფრანგეთი, 5 161 5 დიდი ბრიტანეთი 171 იტალია, ნიდერლანდები 49 რუსეთი 83 77 რუსეთი 89 65 უკრაინა 64 97 უკრაინა 69 67 განა 62 118 განა 62 მოლდოვა, საუდის მოლდოვა, საუდის 71 57 122 58 არაბეთი არაბეთი საქართველო, 72 56 123 საქართველო 58 ბელარუსი 73 ბენინი 54 127 ბელარუსი 54 ირანი, ერაყი, ერაყი, პაკისტანი, 92-98 ავღანეთი, სომალი, 34-26 194-198 ავღანეთი, სომალი, 32-24 სუდანი სუდანი*ინდექსი წარმოადგენს იმ ქვეყნების რაოდენობას, სადაც მოცემული ქვეყნის მოქალაქეებს თავისუფლად(უვიზოდ) შესვლისა და გადაადგილების შესაძლებლობა აქვთ. ორივე ცხრილში საყურადღებოა ინდექსი, რომელიცჩამოთვლილი ქვეყნებისათვის, მათ შორის საქართველოსათვის, მხოლოდ მცირედად იცლება 2010-2011 წლებში.1 Council Regulation (EC) # 539/2001, 03/ 2001 http://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2003:069:0010:0010:EN:PDF2 Henley and Partners Visa Restriction Index, Global Ranking, 2010, 2011
  7. 7. 6 ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივებიშესაბამისად, საქართველოსთვის ევროკავშირის ე.წ. «თეთრ სიაში» გადანაცვლება მნიშვნელოვანიპოლიტიკური და ეკონომიკური პრიორიტეტია, მით უმეტეს, მაშინ, როცა ქვეყანას ცალმხრივადლიბერალიზებული სავიზო პოლიტიკა გააჩნია მსოფლიოს 80-ზე მეტ სახელმწიფოსთან.«უცხოელთა სამართლებრივი მდგომარეობის შესახებ» საქართველოს კანონით, 2006 წლის 1ივნისიდან ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მოქალაქეებს საქართველოში უვიზოდ შემოსვლისა და90 დღის განმავლობაში დარჩენის უფლება აქვთ. 2009 წლის 14 აგვისტოდან აღნიშნული ვადაგაიზარდა და ამჟამად მოიცავს 360 დღეს.მიმდინარე მდგომარეობით, სულ 41 ქვეყანა და ტერიტორია სარგებლობს ევროკავშირთან უვიზომიმოსვლის რეჟიმით. ევროკავშირმა ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიის ხელშეკრულებებიგააფორმა შემდეგ ცხრა ქვეყანასთან: სერბეთი, მაკედონია, მონტენეგრო, ალბანეთი, ბოსნია-ჰერცეგოვინა, რუსეთი, მოლდოვა, უკრაინა და საქართველო. უფრო მეტ ქვეყანასთან ევროკავშირსგააჩნია მხოლოდ რეადმისიის ხელშეკრულება.ამ ქვეყნებიდან ხუთმა დასავლეთბალკანურმა სახელმწიფომ უკვე გადაინაცვლა ევროკავშირის«თეთრ სიაში» მას შემდეგ, რაც დაახლოებით 50-პუნქტიანი «საგზაო რუკის» მიხედვით საკმაოდრთული რეფორმები განახორციელა. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებიდან მოლდოვამ დაუკრაინამ საქართველოზე ადრე, 2008 წლის 1 იანვრიდან, აამოქმედეს ევროკავშირთან ვიზისფასილიტაციისა და რეადმისიის ხელშეკრულებები, ხოლო 2010 წელს დაიწყეს დიალოგი უვიზომიმოსვლის შესახებ. აღსანიშნავია, ასევე, რომ რუსეთთან ევროკავშირმა ვიზის ფასილიტაციისადა რეადმისიის ხელშეკრულებები 2007 წლის ივნისში აამოქმედდა. რუსეთთან უვიზო მიმოსვლისსაკითხი აქტიურად განიხილება და ორივე მხარეს ბიზნესწრეებში საკმაოდ ძლიერი ლობიც ჰყავს.თუმცა ბრიუსელის პოლიტიკური პოზიცია გამოკვეთილია და რუსეთის მხრიდან დამატებითირეფორმების გატარებას ითხოვს. რუსული მხარე კი პროცესის დაჩქარებას ელის და ამ მხრივმნიშვნელოვან გარღვევებს 2012 წლის ბოლოს, ევროკავშირი-რუსეთის მომდევნო სამიტისათვისელოდება. აღმოსავლეთ პარტნიორობის ქვეყნებისათვის, განსაკუთრებით კი საქართველოსათვის,ეს პოლიტიკურად სენსიტიური საკითხია. საქართველოს ვიცე-პრემიერის, გიორგი ბარამიძისგანცხადებით, რუსეთისათვის საქართველოზე ადრე უვიზო რეჟიმის ამოქმედება «არიქნებოდა გონივრული გადაწყვეტილება», რამდენადაც ეს უკავშირდება კონფლიქტის ზონებშიარალეგალური «პასპორტიზაციის» საკითხს და არ შეესაბამება ევროკავშირის მიერ საქართველოსტერიტორიული მთლიანობისა და სუვერენიტეტის მხარდაჭერის პოლიტიკას.3ერთი მხრივ, ევროკავშირი აფართოებს იმ ქვეყნების არეალს, რომელთაც უვიზო მიმოსვლისპერსპექტივა უჩნდებათ. მეორე მხრივ, გაერთიანება მეტ ყურადღებას უთმობს მობილურობასთანდაკავშირებულ უსაფრთხოების საკითხებს, კერძოდ, არალეგალური მიგრაციის დათავშესაფართა მაძიებლების მასობრივი ნაკადის კონტროლსა და მოწესრიგებას. 2011 წლის24 მაისს ევროკომისიამ განაცხადა, რომ შესაძლოა განიხილოს უვიზო რეჟიმით მოსარგებლექვეყნებისთვის გადაადგილების თავისუფლების პრეფერენციების დროებითი შეჩერების საკითხიიმ შემთხვევაში, თუ გარკვეული კრიტერიუმებით დადასტურდება ამ უკანასკნელის პირდაპირიბმა არალეგალური მიგრაციის მკვეთრი ზრდის ტენდენციასთან.4 ევროკომისარმა მალსტრომმააღნიშნა, რომ ეს იქნებოდა მხოლოდ «უკიდურესი ზომა», რადგან არსებული პრობლემებისმოგვარებას დიალოგის რეჟიმში გეგმავენ. 2011 წლის მაისში ევროკავშირმა აამოქმედა ვიზისლიბერალიზაციის შემდგომი მონიტორინგის მექანიზმი, რომელიც დასავლეთ ბალკანეთისუვიზო რეჟიმით მოსარგებლე ქვეყნებიდან მიგრაციის დინამიკას ადევნებს თვალს და არსებულიპრობლემების მოსაგვარებლად საჭირო ნაბიჯების გადადგმის აუცილებლობას განსაზღვრავს.თუმცა, გარკვეული სანქციების დაწესების შესაძლებლობა ისევ განიხილება. ევროკავშირისშინაგან საქმეთა მინისტრებმა უვიზო რეჟიმის დროებითი შეჩერების მექანიზმის ამოქმედებისწინადადებით მიმართეს ევროსაბჭოსა და ევროპარლამენტს 2011 წლის დეკემბერში. ამოქმედებისშემთხვევაში ის, შესაძლოა, შეეხოს ბალკანეთის ქვეყნებს, საიდანაც მიგრანტთა და თავშესაფრისმაძიებელთა რაოდენობა განსაკუთრებით მაღალია. ამგვარი ინიციატივების არსებობა მიანიშნებსბრიუსელის დამოკიდებულებაზე არსებულ და შესაძლო გამოწვევებთან, რაც აღმოსავლეთპარტნიორობის ქვეყნებისათვის გასათვალისწინებელი იქნება.3 Valentina Pop, EU Observer, «Georgia to EU: Dont neglect eastern neighbourhood», 01/05/2011http://euobserver.com/892/322464 Valentina Pop, EU Observer, «EU to allow temporary suspension of visa-free regimes»,24/05/2011 http://euobserver.com/?aid=32387
  8. 8. შემაჯამებელი კვლევა 7ამასთანავე, ბალკანეთის «პრეცედენტის» არსებობა ერთგვარად წამახალისებელი ფაქტორიაევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის დანარჩენ მსურველთათვის, რამდენადაც ხუთმა ქვეყანამმსგავსი პროცესის გავლით, ანუ პირველ ეტაპზე ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიისხელშეკრულებების იმპლემენტაციით, ხოლო შემდგომ სავიზო დიალოგის შედეგად მიაღწიაევროკავშირთან ვიზის ლიბერალიზაციას. თუმცა, იმავე გამოცდილებიდან გამომდინარე,ევროკავშირი უფრო მეტ ყურადღებას უთმობს უვიზო მიმოსვლის მსურველი ქვეყნების მხრიდანმობილურობის სფეროში პარტნიორობას, მათ შორის, ორივე ხელშეკრულებით გათვალისწინებულივალდებულებების შესრულებას. ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიის შესახებ შეთანხმებებიხელშეკრულებათა ერთგვარ ტანდემს წარმოადგენს, რომელთა განხორციელება აუცილებელიწინაპირობაა ვიზის ლიბერალიზაციისათვის, თუმცა, არასაკმარისი. უვიზო მიმოსვლაზე დიალოგისდაწყება სხვა მნიშვნელოვანი მიმართულებებით რეფორმების განხორციელებასაც გულისხმობს,სადაც საქართველოსათვის, ისევე, როგორც აღმოსავლეთ პარტნიორობის სხვა ქვეყნებისათვისმომავალში, უკრაინისა და მოლდოვის უკვე არსებული ორფაზიანი სამოქმედო გეგმა ერთგვარგზამკვლევს წარმოადგენს. 2011 წლის 30 სექტემბერს აღმოსავლეთ პარტნიორობის ვარშავისსამიტის დეკლარაციაში არის მკაფიო მინიშნება ამის შესახებ.5ქვემოთ წარმოდგენილი კვლევა, სხვა საკითხებთან ერთად, მიმოიხილავს მოლდოვისა დაუკრაინის სამოქმედო გეგმებს და ამ ორი ქვეყნის გამოცდილებას სავიზო დიალოგის პროცესში,რაც საყურადღებოა საქართველოსათვის, რომელიც სავიზო დიალოგის დაწყებას მიმდინარეწელს ელოდება. საქართველოს ხელისუფლების წარმომადგენლები ჩვენთან საუბრისასაღნიშნავენ, რომ მთელი რიგი რეფორმებისა ამ სამოქმედო გეგმების მიხედვით უკვე გატარდაან ხორციელდება, რასაც შეუძლია დააჩქაროს პროცესი და, შესაბამისად, ვიზის ლიბერალიზაციასაქართველოსათვის.6პროექტის ფარგლებში «ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისმა»გამოაქვეყნა შუალედური კვლევის შედეგები 2011 წლის ივნისში, სადაც ხელშეკრულებებისძირითადი პუნქტების, მხარეთა ვალდებულებებისა და პასუხისმგებლობის, საზოგადოებაშიარსებული მოლოდინების, ვიზის ლიბერალიზაციისა და რეადმისიის საკითხებთანდაკავშირებული სფეროებისა და სექტორების ანალიზთან და სხვა პრაქტიკულ ინფორმაციასთანერთად, წარმოადგინა ის ტენდენციები, რაც ხელშეკრულებების ამოქმედებიდან სამი თვისგანმავლობაში გამოიკვეთა. ქვემდებარე კვლევა ერთწლიანი მუშაობის შეჯამებაა, რომელიც ამინფორმაციას განახლებული სახით წარმოადგენს და ასევე დინამიკაში ასახავს ხელშეკრულებისგანხორციელების მსვლელობას. ორივე შეთანხმების შემთხვევაში გამოკვეთილია ძირითადიტენდენციები და, პროგრესთან ერთად, აღწერილია ის კონკრეტული გამოწვევები, რაცშეთანხმების მხარეთა მიერ ინდივიდუალურ ან თანამშრომლობის რეჟიმში უნდა გადაწყდეს.პირველი თავი და შესაბამისი ქვეთავები ვიზის ფასილიტაციის ხელშეკრულებას, მასთანდაკავშირებულ სხვადასხვა სახის ინფორმაციას, სტატისტიკას, კვლევის შედეგებს და მისიიმპლემენტაციის შეფასებას ეთმობა. მეორე თავი, ანალოგიურად, რეადმისიის ხელშეკრულებასგანიხილავს. ხოლო დასკვნითი, მესამე თავი ვიზის ლიბერალიზაციის პერსპექტივებს მიმოიხილავსსხვა ქვეყნების გამოცდილების და დღეისათვის არსებული წინაპირობების გათვალისწინებით,სადაც განსაკუთრებული ყურადღება უკრაინისა და მოლდოვის სამოქმედო გეგმას და სავიზოდიალოგში ამ ორი ქვეყნის გამოცდილებას ეთმობა.კვლევის მიზანია ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიის ხელშეკრულებების უფრო ეფექტურიიმპლემენტაციის ხელშეწყობა, ერთი მხრივ, გადაწყვეტილების მიმღებთა საყურადღებოდერთწლიანი იმპლემენტაციის შეფასების შედეგად კონკრეტული საკითხების გამოკვეთით; მეორემხრივ, საზოგადოების ინფორმირებულობის დონის გაზრდით და პროცესში სამოქალაქო სექტორისუფრო აქტიური ჩართვით. ეს კი, თავის მხრივ, მიმართულია საქართველოს მოქალაქეებისათვისევროკავშირთან სავიზო ურთიერთობების კიდევ უფრო ხელშესახები გამარტივებისა და,საბოლოოდ, უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივის დროში დაახლოებისაკენ, რაც მნიშვნელოვანიასაქართველოს ევროკავშირთან ინტეგრაციის ფართო კონტექსტში.5 აღმოსავლეთ პარტნიორობის ვარშავის სამიტის დეკლარაცია, პუნქტი 8http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_Data/docs/pressdata/en/ec/124843.pdf6 ინტერვიუ გიორგი გაბრიელაშვილთან, სამოქალაქო რეესტრის სააგენტო, საქართველოს იუსტიციის სამინისტრო, 6/10/2011
  9. 9. 8 ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები საქართველო-ევროკავშირის თანამშრომლობა მობილურობის სფეროში2006 წლის ნოემბერში საქართველო-ევროკავშირის სამეზობლო პოლიტიკის სამოქმედო გეგმისფარგლებში მხარეებმა დაადასტურეს მზადყოფნა ადამიანების გადაადგილების გამარტივებისშესახებ დიალოგის დაწყებასთან დაკავშირებით, რაც ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიისსაკითხებსაც მოიცავდა. აღნიშნული პოზიცია ევროკავშირის საბჭოს რიგგარეშე სამიტმა რუსეთ-საქართველოს აგვისტოს ომის შემდეგ, 2008 წლის 1 სექტემბრის დეკლარაციით7 კიდევ ერთხელგაამყარა.2009 წლის 7 მაისს ევროკავშირმა პრაღის სამიტზე სამეზობლო პოლიტიკის მონაწილე ექვს ქვეყანას– ბელარუსს, მოლდოვას, უკრაინას, საქართველოს, სომხეთსა და აზერბაიჯანს თანამშრომლობისახალი, უფრო კომპლექსური ფორმატი – აღმოსავლეთ პარტნიორობა შესთავაზა. პრაღის სამიტისდეკლარაცია შეეხო ისეთ მნიშვნელოვან თემებს, როგორებიცაა ევროკავშირთან პოლიტიკურიასოცირებისა და ეკონომიკური ინტეგრაციის საკითხები, სოციალურ-ეკონომიკური სფეროსრეფორმირება, ენერგოუსაფრთხოება, მიგრაციის მართვა და ვიზის ლიბერალიზაცია. მათ შორისგანსაკუთრებით მნიშვნელოვანი აღმოსავლეთის პარტნიორობის მონაწილე ქვეყნებისათვისსწორედ ევროკავშირთან უვიზო მომოსვლის პერსპექტივაა.2009 წლის 30 ნოემბერს ხელი მოეწერა საქართველო-ევროკავშირს შორის პარტნიორობამობილურობისთვის შეთანხმებას,8 რაც ოფიციალურად 2010 წლის 16 თებერვალს ამოქმედდა.აღნიშნული შეთანხმების თაობაზე მოლაპარაკებები ჯერ კიდევ 2008 წლის ივნისიდანმიმდინარეობდა. პარტნიორობა მობილურობისთვის გულისხმობს საქართველოსა და ევროკავშირსშორის მჭიდრო თანამშრომლობას საზღვრის მართვისა და კონტროლის სფეროში, არალეგალურიმიგრაციისა და ტრეფიკინგის წინააღმდეგ ბრძოლაში, შრომითი და ცირკულარული მიგრაციისმართვაში, პირთა აღრიცხვისა და იდენტიფიცირების თანამედროვე ინტეგრირებული სისტემებისდანერგვაში, მიგრანტთა დროებითი თავშესაფრების მოწყობასა და რეინტეგრაციაში.ევროკავშირთან 2010 წლის 15 ივლისს ასოცირებული შეთანხმების შესახებ დაწყებულიმოლაპარაკებები საქართველოსათვის, აღმოსავლეთ პარტნიორობის სხვა ქვეყნების მსგავსად(ბელარუსის გარდა), ევროკავშირთან ხელსაყრელი თანამშრომლობისათვის დამატებითშესაძლებლობებს ქმნის. გადაადგილების გამარტივება უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივით,ევროკავშირთან ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმებისშესაძლებლობასთან ერთად, საქართველოს ევროინტეგრაციული ვექტორის საკვანძოსაკითხს წარმოადგენს და უდიდესი პოლიტიკური და ეკონომიკური მნიშვნელობა აქვს, თუგავითვალისწინებთ მოსალოდნელ დადებით შედეგებს. 2011 წლის ივლისში ბათუმში ვიზიტითმყოფი ევროკავშირის უმაღლესი წარმომადგენლის, ქეთრინ ეშტონის სიტყვებით, ასოცირებულიურთიერთობები არა მხოლოდ პოლიტიკური ურთიერთობების გაღრმავებაზე, არამედ ადამიანებისცხოვრების დონის გაუმჯობესებაზე აისახება.2010 წლის 17 ივნისს ხელი მოეწერა ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ვიზების გაცემისპროცედურების გამარტივების შეთანხმებას, ხოლო მოგვიანებით, 2010 წლის 22 ნოემბერს, მოხდასაქართველოსა და ევროკავშირს შორის უნებართვოდ მცხოვრებ პირთა რეადმისიის შესახებშეთანხმების ხელმოწერა. ორივე ხელშეკრულება წლის ბოლომდე რატიფიცირებული იქნამხარეების მიერ და 2011 წლის 18 იანვარს დადასტურდა ევროპის საბჭოს გადაწყვეტილებით(№5412/11),9 რის შემდეგაც ხელშეკრულებები ძალაში შევიდა 2011 წლის 1 მარტს.რამდენადაც ეს ხელშეკრულებები უვიზო მიმოსვლისათვის აუცილებელ წინაპირობასწარმოადგენს, მათი იმპლემენტაციის ფონზე, მიმდინარეობს მზადება სავიზო დიალოგის7 Extraordinary European Council, Brussels, (12594/08) 01/09/2008http://eeas.europa.eu/delegations/georgia/eu_georgia/political_relations/eu_documents_on_georgia/index_ka.htm8 ბმული იხილეთ «ევროპული ინიციატივა – ლიბერალური აკადემია თბილისის» ვებგვერდზე: Agenda for Europe/ Visa and Mobil-ity, www.ei-lat.ge9 Council of the European Union, Conclusion of two EU agreements with Georgia on visa facilitation and readmission, Brussels,18/01/2011 http://www.consilium.europa.eu/uedocs/cms_data/docs/pressdata/en/jha/118885.pdf
  10. 10. შემაჯამებელი კვლევა 9დასაწყებად. 2011 წლის 29-30 სექტემბრის აღმოსავლეთ პარტნიორობის ვარშავის სამიტისდეკლარაციაში კიდევ ერთხელ გაესვა ხაზი, რომ უსაფრთხო და კარგად მართული გარემომოქალაქეთა გადაადგილების ხელშეწყობისათვის თანამშრომლობის ერთ-ერთ პრიორიტეტსწარმოადგენს. 2011 წლის 14 ნოემბერს ევროკავშირის რვა ქვეყნის საგარეო საქმეთა მინისტრებისჯგუფმა (ესტონეთი, ლიტვა, ლატვია, უნგრეთი, რუმინეთი, ბულგარეთი, ჩეხეთის რესპუბლიკადა პოლონეთი) ევროკავშირთან უვიზო მიმოსვლის შესახებ საქართველოს მისწრაფებისმხარდასაჭერად სპეციალური წერილით მიმართა ევროკავშირის ოფიციალურ პირებს და სთხოვასავიზო დიალოგის დაჩქარება 2012 წლის პირველი ნახევრისათვის. 16 ნოემბერს საქართველოსმეორედ ეწვია ქეთრინ ეშტონი, რომელმაც დაადასტურა დიალოგის დაწყების შესაძლებლობა.102012 წლის მარტის მეორე ნახევარში საქართველოს ეწვია ევროკავშირის სპეციალურიმისია შიდა საქმეების კომისარიატის ეგიდით მობილურობის სფეროში თანამშრომლობისშესაფასებლად. იგივე მისია შეაფასებს ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიის ხელშეკრულებებისგანხორციელების მსვლელობასაც. შედეგების შეჯამებისა და მათი შეფასებითი მოხსენებისსაფუძველზე, სავარაუდოდ, ცნობილი გახდება უვიზო მიმოსვლაზე მოლაპარაკებების დაწყებისთარიღი საქართველოსათვის.ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ვიზების გაცემის პროცედურების გამარტივებისშეთანხმება ძირითად ნაწილში საქართველოს მოქალაქეთა 13 კატეგორიაზე ვრცელდება.აღნიშნული შეთანხმების თანახმად, გარკვეულწილად შემცირდა მგზავრობის მიზნისდამადასტურებელი დოკუმენტების რაოდენობა, 60-დან 35 ევრომდე შემცირდა სავიზომოსაკრებელი, ხოლო მოქალაქეთა 12 კატეგორიისათვის სავიზო მოსაკრებელი მთლიანადგაუქმდა. 10 კალენდარულ დღემდე შემცირდა ვიზის გაცემის ვადა, რომელიც ცალკეულშემთხვევებში შეიძლება კიდევ უფრო შემცირდეს და ვიზა გაცემული იქნას 2 სამუშაოდღეზე ნაკლებ დროში. თუმცა, ზოგჯერ, საქმის სირთულის გათვალისწინებით, შესაძლოა,ვიზის გასაცემად გამოყენებული იქნას 30-დღიანი ვადა. შეთანხმებით განსაზღვრულია ასევეერთწლიანი, ორწლიანი და ხუთწლიანი მოქმედების მრავალჯერადი ვიზების გაცემის პირობებიდა დიპლომატიური პასპორტის მქონე პირთა უვიზოდ გადაადგილების საკითხი.ხელშეკრულების ხელმოწერამდე საქართველოსა და ევროკავშირს შორის მოლაპარაკებებისაკმაოდ დიდხანს მიმდინარეობდა. ევროკავშირის ბიუროკრატიული პროცედურების გარდა,იყო მხარეთა შორის შეუთანხმებელი საკითხებიც, რომელთა განხილვასა და შეჯერებასსაკმაო დრო დაეთმო. ერთ-ერთ ასეთ საკითხს წარმოადგენდა იძულებით გადაადგილებულპირთა თემა. ქართულ მხარეს სურდა, რომ ხელშეკრულების იმ ნაწილში, სადაც საუბარიასავიზო მოსაკრებლისგან გათავისუფლებაზე, ცალკე კატეგორიად დაეფიქსირებინა იძულებითგადაადგილებული პირები. ევროპული მხარე ამ წინადადებას არ დათანხმდა იმ მიზეზით, რომიძულებით გადაადგილებულ პირთა რაოდენობა პროპორციულად საქართველოს მოსახლეობისსაკმაოდ დიდ ნაწილს წარმოადგენს.11 გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის (UNHCR)2011 წლის მონაცემებით, საქართველოში ფიქსირდება 247 000 იძულებით გადაადგილებულიპირი.12 ამდენად, ევროკავშირის წევრი ქვეყნის ვიზის აღების შემთხვევაში ეს ადამიანებივალდებულნი არიან, საერთო წესით გადაიხადონ სავიზო მოსაკრებელი 35 ევროს ოდენობით.ერთი შეხედვით, აღნიშნული ხელშეკრულება მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს საქართველო-ევროკავშირის ურთიერთობების გაღრმავებას სამეცნიერო-საგანმანათლებლო, კულტურულ,ეკონომიკურ და პოლიტიკურ სფეროებში იმის გათვალისწინებით, რომ დაინტერესებულიპირებისთვის ევროკავშირის წევრი ქვეყნების ვიზა უფრო მარტივადაა ხელმისაწვდომი, ვიდრეაქამდე იყო. წარმოდგენილი კვლევის მომდევნო თავი უფრო დეტალურად განმარტავს ვიზებისგაცემის პროცედურების გამარტივების შეთანხმებას და აანალიზებს ერთწლიანი პერიოდისშედეგებს.უნებართვოდ მცხოვრებ პირთა რეადმისიის შესახებ შეთანხმება გულისხმობს მხარეთავალდებულებას, განსაზღვრულ ვადებში და გაჭიანურებული პროცედურების გარეშე დაიბრუნონ10 საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესისა და ინფორმაციის დეპარტამენტი, 16/11/ 2011h ttp://mfa.gov.ge/index.php?lang_id=GEO&sec_id=30&info_id=1449311 საინფორმაციო სააგენტო პირველი «სავიზო რეჟიმის გამარტივების ხელშეკრულებაში დევნილთა შესახებ ცალკე პუნქტისჩადებას ევროკავშირი არ დათანხმდა», (08/10/2009): http://pirweli.com.ge12 გაეროს ლტოლვილთა უმაღლესი კომისარიატის ოფიციალური ვებგვერდი:h ttp://www.unhcr.org/cgi-bin/texis/vtx/page?page=49e48d2e6
  11. 11. 10 ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივებიმეორე მხარეს არალეგალურად მცხოვრები საკუთარი მოქალაქეები და მესამე ქვეყნისმოქალაქეები, რომლებიც მიმღები ქვეყნის გავლით პირდაპირ მოხვდნენ რეადმისიის მომთხოვნიქვეყნის ტერიტორიაზე. ხელშეკრულება განსაზღვრავს რეადმისიას დაქვემდებარებულ პირთაკატეგორიებს, პირთა იდენტიფიცირების საშუალებებს, რეადმისიის ვადებს, პროცედურებს,ტრანსპორტირებას და ხარჯების ანაზღაურებას. ხელშეკრულების თანახმად, რეადმისიისხარჯების ანაზღაურების ვალდებულება მიმღები ქვეყნის საზღვრამდე სრულად ეკისრებარეადმისიის მომთხოვნ მხარეს.ამასთან, რეადმისიის ხელშეკრულების იმპლემენტაცია დაკავშირებულია საქართველოსა დაევროკავშირს შორის პარტნიორობა მობილურობისთვის შეთანხმებასთან, რაც, თავის მხრივ,გულისხმობს კონკრეტული რეფორმებისა და ღონისძიებების ხელშეწყობას მობილურობისადა ლეგალური მიგრაციისათვის უკეთესი პირობების მოსამზადებლად, სამომავლოდევროკავშირთან შრომითი და ცირკულარული მიგრაციის პერსპექტივის გათვალისწინებით.შეთანხმება ასევე უკავშირდება მხარეთა თანამშრომლობას დაბრუნებულ მიგრანტთაინტეგრაციისა და თავშესაფრით უზრუნველყოფის საკითხებში. ამ შეთანხმების ფარგლებშითანამშრომლობა გულისხმობს ასევე რეადმისიის (ისევე, როგორც ვიზის ფასილიტაციის)ხელშეკრულების განხორციელების მხარდაჭერას ქართული მხარისათვის საზღვრისმენეჯმენტის, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტების, პასპორტებისა და საცხოვრებელინებართვების უსაფრთხოების, მონაცემთა ელექტრონული ბაზის მოწესრიგებისა და დაცულობის,არალეგალური/არარეგულარული მიგრაციის, ტრეფიკინგისა და კრიმინალის წინააღმდეგბრძოლის მიმართულებით დახმარების გაწევით.რეადმისიის ხელშეკრულებისა და პარტნიორობა მობილურობისათვის შეთანხმების მხარდასაჭერადევროკავშირის მონაწილეობით ხორციელდება ექვსი გრძელვადიანი და ფართომასშტაბიანიპროექტი. ეს პროექტები მიზნად ისახავს საქართველოს შესაბამისი უწყებების სათანადოტექნიკით აღჭურვას და კვალიფიკაციის ამაღლებას (რათა ეფექტურად იქნას უზრუნველყოფილირეადმისიის პროცესი), მოქალაქეთა რეინტეგრაციისა და რესოციალიზაციისთვის სათანადოპირობების შექმნას (მობილურობის ცენტრები, დროებითი თავშესაფრები, სამედიცინო დახმარებადა სხვადასხვა სახის კონსულტაციები), ასევე რეადმისიისა და რეინტეგრაციის საკითხებზესაზოგადოების ცნობიერების დონის ამაღლებას. პროექტების განხორციელებაში ჩართულიაარაერთი საერთაშორისო ორგანიზაცია და ევროკავშირის რამდენიმე წევრი სახელმწიფო. მათშორის არის დანიის ლტოლვილთა საბჭო (DRC) პროექტით «საქართველოში რეინტეგრაციასთანდაკავშირებული პროცესების კონსოლიდაცია», მიგრაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (IOM)პროექტით «საქართველოს მთავრობის დახმარება რეადმისიის ხელშეკრულების იმპლემენტაციისსაკითხში», ევროკავშირის ცხრა ქვეყნისაგან შემდგარი კონსორციუმი ჩეხეთის შინაგან საქმეთასამინისტროს ხელმძღვანელობით პროგრამით «მიზნობრივი ინიციატივა საქართველოსთვის».რეადმისიის შეთანხმების და მისი ძირითადი პოსტულატების დეტალურ ანალიზს და ერთწლიანიიმპლემენტაციის შედეგებს წარმოდგენილი კვლევის მეორე თავი ეთმობა. ამასთან, კვლევამიმოიხილავს იმ განსხვავებულ მოლოდინებს, რაც დღესაც არსებობს საზოგადოების სხვადასხვაწრეებში შეთანხმების გარკვეულ სოციალურ და ეკონომიკურ შედეგებთან დაკავშირებით. ესმოლოდინები მჭიდროდ არის დაკავშირებული მიგრაციის საკითხთან. საქართველოს მოსახლეობისსავარაუდოდ 25% ემიგრაციაშია,13 მათგან თითქმის 80% კი არალეგალური შრომითი მიგრანტი დაოჯახის მარჩენალია. 2006-2011 წლებში ევროკავშირიდან ფულადი გზავნილების პროცენტულიწილი მთლიან გზავნილებში საშუალოდ წლიურ 19.1%-ს შეადგენს და წლების მიხედვით, მათშორის, რეალურ მაჩვენებლებში მკვეთრად მზარდი დინამიკით ხასიათდება (2006 – 553,249 აშშდოლარი; 2011 – 1,268,127 აშშ დოლარი). შესაბამისად, ზოგიერთი მოსაზრებით, რეადმისიაევროპიდან ქართველ არალეგალ მიგრანტთა გამოდევნის ეფექტურ ინსტრუმენტად შეიძლებაიქცეს და, საბოლოო ჯამში, საქართველოში დასაქმების პრობლემების და შრომითი ბაზრისთავისებურებების გათვალისწინებით, მძიმედ აისახება მოსახლეობის ისედაც რთულ სოციალურ-ეკონომიკურ მდგომარეობაზე. სხვათა მოსაზრებით, რეადმისიის ხელშეკრულება რეალურად ვერმოახდენს გავლენას არალეგალურ მიგრაციაზე და, მით უმეტეს, ევროკავშირის ტერიტორიაზეამჟამად მყოფ შრომით მიგრანტებზე სხვადასხვა მიზეზით.13 მსოფლიო ბანკი, Migration and Remittances Factbook 2011 http://econ.worldbank.org/WBSITE/EXTERNAL/EXTDEC/EXTDECPROSPECTS/0,,contentMDK:21352016~pagePK:64165401~piPK:64165026~theSitePK:476883,00.html
  12. 12. შემაჯამებელი კვლევა 11მიუხედავად იმისა, რომ ერთწლიან შედეგებზე დაკვირვებით, პირდაპირი კავშირი რეადმისიისხელშეკრულების განხორციელებასა და არალეგალური შრომითი მიგრაციის ნაკადებისშემცირებას ან არალეგალი მიგრანტების დაბრუნებას შორის არ იკვეთება, სავიზო დიალოგი დასამოქმედო გეგმა, რომელიც მიმართული იქნება გადაადგილებისათვის უსაფრთხო და კარგადმართული გარემოს შექმნისაკენ, საქართველოდან შრომით მიგრაციაზე უფრო დიდ გავლენასიქონიებს. ეს, თავის მხრივ, ქვეყნის შიგნით მნიშვნელოვანი სოციალური, ეკონომიკური,პოლიტიკური თუ ადმინისტრაციული რეფორმების გატარების აუცილებლობას უკავშირდებადა, შესაბამისად, ხელისუფლებისა და სამოქალაქო საზოგადოების მხრიდან განსაკუთრებულძალისხმევას მოითხოვს წარმატებული და კარგად გათვლილი პოლიტიკის წარმოებისათვის.შესაბამისად, მნიშვნელოვანია სამოქალაქო საზოგადოების უფრო ეფექტური ჩართულობადა გააქტიურება გადაადგილებისა და მიგრაციის რეჟიმებთან დაკავშირებულ საკითხებში,ევროკავშირთან 2012 წელს ვიზის ლიბერალიზაციაზე მოლაპარაკებების დაწყებისშესაძლებლობის გათვალისწინებით. შესაბამისად, ქვემოთ წარმოდგენილი კვლევის მიზანისაზოგადოების ფართო წრეების, დაინტერესებული არასამთავრობო ორგანიზაციების,პოლიტიკური პარტიების, საექსპერტო და მედიაწრეების, ისევე, როგორც შეთანხმებების უშუალოსამიზნე ჯგუფების ინფორმირებაა პროცესების მიმდინარეობის, შინაარსის, მნიშვნელობის,მოსალოდნელი შედეგებისა და შესაძლებლობების შესახებ. თავის მხრივ, ეს ქმნის საზოგადოებისმონაწილეობის გაზრდის შესაძლებლობას პროცესსა და შესაბამის გადაწყვეტილებებში,პოლიტიკის მონიტორინგსა თუ ადვოკატირებაში ევროკავშირთან ურთიერთობების შემდგომიგაღრმავების თვალსაზრისით.
  13. 13. 12 ვიზის ფასილიტაცია და რეადმისია: უვიზო მიმოსვლის პერსპექტივები თავი I - ვიზის ფასილიტაცია 1.1. შეთანხმება საქართველოსა და ევროკავშირს შორის ვიზების გაცემის პროცედურების გამარტივების შესახებსაქართველოსა და ევროკავშირს შორის ვიზის ფასილიტაციაზე აქტიური მოლაპარაკებები2008 წელს დაიწყო და ორი წლის თავზე – 2010 წლის 17 ივნისს დასრულდა ევროკავშირსა დასაქართველოს შორის ვიზების გაცემის პროცედურების გამარტივების შესახებ შეთანხმებისხელმოწერით. შეთანხმების ძალაში შესვლამდე ქართულმა და ევროპულმა მხარეებმა დადგენილიწესით მოახდინes dokumentis რატიფიცირება, ამის შემდეგ კი – 2011 წლის 18 იანვარს –შეთანხმება ოფიციალურად იქნა დადასტურებული ევროკავშირის საბჭოს მიერ და ის ძალაშიშევიდა 2011 წლის 1 მარტიდან.შეთანხმება ევროკავშირსა და საქართველოს შორის ვიზების გაცემის პროცედურებისგამარტივების Sesaxeb ემყარება ადამიანის საყოველთაოდ აღიარებული უფლებებისა დათავისუფლებების დაცვას და მისი მიზანია ადამიანებს შორის კულტურული, ეკონომიკური დასამეცნიერო კავშირების თანმიმდევრული განვითარება. აღნიშნული ხელშეკრულება ცალსახადაფიქსირებს მხარეთა განზრახვას სამომავლოდ უვიზო მიმოსვლის შესახებ «იმ პირობით, თუშესრულდება კარგად ორგანიზებული და უსაფრთხო მობილურობის ყველა პირობა»14.ხელშეკრულება ეხება ასევე საქართველოს მიერ ევროკავშირის წევრი ქვეყნების მოქალაქეთათვისსავიზო მოთხოვნების ცალმხრივად გაუქმებას 2006 წლის 1 ივნისიდან და აკეთებს დათქმასიმის შესახებ, რომ თუ საქართველო საკუთარი გადაწყვეტილებით ისევ შემოიღებს სავიზოვალდებულებას ევროკავშირის მოქალაქეებისათვის, მაშინ მოცემული ხელშეკრულების შინაარსინაცვალგების საფუძველზე ავტომატურად გავრცელდება ევროკავშირის მოქალაქეებზეც.იმდენად, რამდენადაც საქართველოს ამ შეთანხმების ხელმოწერამდე ცალმხრივად ჰქონდაგაუქმებული სავიზო მოთხოვნები ევროკავშირის მოქალაქეებისათვის, შეთანხმება აღარეხება ევროკავშირის მოქალაქეთა საქართველოში მიმოსვლის სხვა საკითხebს და ის mხოლოდსაქართველოს მოქალაქეთა ევროკავშირის ტერიტორიაზე შესვლისა და ყოფნის საკითხებსაწესრიგებს.ხელშეკრულების მონაწილე ევროკავშირის ქვეყნებიევროკავშირის მხრიდან შეთანხმებiს მონაწილე ქვეყნები არიან: ავსტრია, ბელგია, ბულგარეთი,გერმანია, ესპანეთი, ესტონეთი, იტალია, კვიპროსი, ლატვია, ლიტვა, ლუქსემბურგი, მალტა,ნიდერლანდები, პოლონეთი, პორტუგალია, რუმინეთი, საბერძნეთი, საფრანგეთი, სლოვაკეთი,სლოვენია, უნგრეთი, ფინეთი, შვედეთი და ჩეხეთი. შეთანხმებას არ შეუერთდა ევროკავშირის სამი სახელმწიფო: დიდი ბრიტანეთი, ირლანდია დადანია.14 შეთანხმების პრეამბულა. ამ პირობებს განსაზღვრავს სამეზობლო პოლიტიკის სამოქმედო გეგმა, პარტნიორობამობილურობისათვის შეთანხმება და ვიზის ფასილიტაციისა და რეადმისიის ხელშეკრულებები
  14. 14. შემაჯამებელი კვლევა 13 ევროკავშირის შენგენის შენგენის ევროკავშირის ევროკავშირისა და წევრი ქვეყნები შეთანხმების შეთანხმების ქვეყნები, შენგენის ქვეყნები, მონაწილე მონაწილე რომლებიც არ რომლებიც არ ქვეყნები ევროკავშირის მონაწილეობენ მონაწილეობენ არაწევრი შენგენის საქართველოსთან ქვეყნები შეთანხმებაში ვიზების გამარტივების შეთანხმებაში ავსტრია ავსტრია ნორვეგია დიდი ბრიტანეთი ბელგია ბელგია დიდი ბრიტანეთი ირლანდია ისლანდია ბულგარეთი ბულგარეთი* დანია დიდი ბრიტანეთი ნორვეგია შვეიცარია ირლანდია გერმანია გერმანია შვეიცარია დანია დანია ესპანეთი ესპანეთი ესტონეთი ესტონეთი ირლანდია იტალია იტალია კვიპროსი კვიპროსი* ლატვია ლატვია ლიტვა ლიტვა ლუქსემბურგი ლუქსემბურგი მალტა მალტა ნიდერლანდები ნიდერლანდები პოლონეთი პოლონეთი პორტუგალია პორტუგალია რუმინეთი რუმინეთი* საბერძნეთი საბერძნეთი საფრანგეთი საფრანგეთი სლოვაკეთი სლოვაკეთი სლოვენია სლოვენია უნგრეთი უნგრეთი ფინეთი ფინეთი შვედეთი შვედეთი ჩეხეთი ჩეხეთი ნორვეგია შვეიცარია * გასცემენ მხოლოდ ეროვნულ ვიზებს ისლანდიაევროკავშირის მხრიდან შეთანხმებაში მონაწილე ყველა ქვეყანა არის შენგენის შეთანხმებისმონაწილე, ე.წ. შენგენის ზონის წევრი, თუმცა სამი ქვეყანა – ბულგარეთი, რუმინეთი და კვიპროსი– საბჭოს შესაბამისი გადაწყვეტილების მიღებამდე ვერ გასცემs შენგენის ვიზებს. ბულგარეთი,რუმინეთი და კვიპროსი გასცემენ ეროვნულ ვიზებს, რომელიც გამოიყენება მხოლოდ შესაბამისიქვეყნის ტერიტორიაზე გადაადგილებისთვის. მაგალითად: საქართველოს მოქალაქეს, რომელიცფლობს ბულგარეთის ვიზას, შეუძლია თავისუფლად იმყოფებოდეს ბულგარეთის ტერიტორიაზეშესაბამისი დროის განმავლობაში, მაგრამ თუ ეს პირი მოისურვებს ბულგარეთიდან საბერძნეთშიგადასვლას, საამისოდ მას აუცილებლად უნდა ჰქონდეს საბერძნეთის ან შენგენის ზონის სხვაქვეყნის ვიზა; თუ საქართველოს მოქალაქე ფლობს საბერძნეთის მიერ გაცემულ შენგენის ვიზას,მას თავისუფლად შეუძლია გადაადგილდეს შენგენის, მათ შორის, ბულგარეთის, რუმინეთის დაკვიპროსის ტერიtორიაზე.

×