• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Dhimbja e gjoksit
 

Dhimbja e gjoksit

on

  • 12,680 views

 

Statistics

Views

Total Views
12,680
Views on SlideShare
12,680
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
109
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Dhimbja e gjoksit Dhimbja e gjoksit Presentation Transcript

    • E ZAIMI6/15/2012 E. Zaimi
    • Dhimbja e gjoksit Dhimbja e gjoksit eshte nje simptom i shpeshte ne te semuret qe paraqiten ne Departamentet e Urgjences (DU), qe shkaktohet nga disa semundje jete-kercenuese dhe perfshin nje game te gjere diagnozash diferenciale. Dallimi i sakte i diagnozes korrekte dhe trajtimi i pacienteve me dhimbje gjoksi, mbetet nje nga detyrat me te veshtira per mjekun e urgjences6/15/2012 E. Zaimi
    • SHKAQET  Shkaqe kardiake  Shkaqe jo kardiake6/15/2012 E. Zaimi
    • Shkaqe kardiake Shkaqe jo kardiake  Infarkti i  Trakti gastrointestinal (Esofagu, pankreasi, temthi dhe miokardit stomaku )  Angina pectoris  Pulmonare (Pnx, pleurizia)  Perikarditi  Emboli pulmonare  Diseksioni i aortës  Dhimbja muskulo skeletike  Spazma e  Kostokondritis arterieve koronare  Herpesi  Atake paniku6/15/2012 E. Zaimi
    • Shkaqet e dhimbjes se gjoksit mepasoja katastrofike Sindromi koronar akut (SKA) – diag. me e mundeshme, 50% e vdekjeve, 3-5% e rasteve te padiag. te IAM Disekacioni i aortes – 0.5-1 per 100 000, vdekshmeri 90% ne rastet e keqdiagnostikuara Embolia pulmonare – 650 mije vdekje, 400 000 te pakapura Pneumotoraksi – Pnx 2.5-18/100 000 Perikarditi me tamponade te zemres – 1 ne 1000 shtrime dhe Ruptura e ezofagut – 12.5/100 000 E. Zaimi6/15/2012
    • QENDRIMI DIAGNOSTIK  Vleresimi i Menjehershem dhe Stabilizimi  Pyetja e pare qe duhet te mendoje mjeku eshte, “sa eshte rreziku kercenues per jeten dhe a duhet te nderhyje menjehere?”  Nepermjet vleresimit te pamjes dhe shenjave vitale te pacientit, mjeku percakton nevojen e nderhyrjes  Ne pacientet me crregullime serioze te shenjave vitale eshte e nevojshme te stabilizohet gjendja…  Pacientet me distres respirator kane nevoje per nderhyrje te menjehershme dhe e bejne mjekun te mendoje per nje shkaqe me te renda te dhimbjes.6/15/2012 E. Zaimi
    • 6/15/2012 E. Zaimi
    • Diagnoza Diferenciale e Dhimbjes se GjoksitSistemi Diagnoze Diagnoze Diagnozeorganet kritike emergjente joemergjente Infarkti akut Angina e Semundjet i miokardit paqendrueshme valvulare te zemresKardio Ishemia Spazma Stenoza evaskular akute e koronare: Aortes miokardit -Sindr Prinzmetal - Nga kokaina Prolapsi i Disekacioni valvules i aortes Mitrale Perikarditi Kardiomiopatia Miokarditi hipertrofike6/15/2012 E. Zaimi
    • Diagnoza Diferenciale e Dhimbjes se GjoksitSistemi Diagnoze Diagnoze Diagnozeorganet kritike emergjente joemergjente Embolia Pneumothoraksi Pneumonia PulmonarePulmonar Pneumotho Mediastinitis Pleuriti raksi tensiv Tumoret Pneumo mediastinum6/15/2012 E. Zaimi
    • Diagnoza Diferenciale e Dhimbjes se GjoksitSistemi Diagnoze Diagnoze Diagnozeorganet kritike emergjente joemergjenteGastro- Ruptura e Carjet e esofagut Spasmatintestinal Esofagut (Mallory-Weiss) Esofagut (Boerhaave) Kolecistiti Refluksi Esofagal Pankreatiti Ulcera peptike Kolika biliare6/15/2012 E. Zaimi
    • Diagnoza Diferenciale e Dhimbjes se GjoksitSistemi Diagnoze Diagnoze Diagnozeorganet kritike emergjente joemergjente Terheqjet muskulareMuskulo-skeletal Frakturat e brinjeve Artritet Kostokondriti Dhimbjet jo specifike te gjoksit6/15/2012 E. Zaimi
    • Diagnoza Diferenciale e Dhimbjes se GjoksitSistemi Diagnoze Diagnoze Diagnozeorganet kritike emergjente joemergjente Komprimimi i rrenjeve te nervaveNeurologjike Herpes zoster Neuralgjia interkostale Neuralgjia postherpetikeTe tjera Psikologjike Hiperventilimi6/15/2012 E. Zaimi
    • Menaxhimi Empirik Te gjithe pacientet, cohen menjehere ne zonen e trajtimit. Pacienti lidhet ne monitor kardiak, fillohet oksigjen terapia dhe hapet nje rruge intravenoze.  Nqs pacienti ka shenja dhe simptoma te Pnx tensiv, behet menjehere torakostomia me age/tube.  Nqs shenjat vitale jane te alteruara, behet trajtimi perkates sipas simptomave.  Nqs shenjat vitale jane te stabilizuara, merret nje histori e shpejte e semundjes dhe behet ekzaminimi fizik. 6/15/2012 E. Zaimi
    • Menaxhimi Empirik Nqs pacienti ploteson kriteret e moshes (m > 33vj, f> 40 vj) behet menjehere nje EKG. Shume paciente gjithashtu kane te nevojshme nje RdgToraksi per vleresimin e DhGj. Nqs dyshohet per shkak kardiak dhe shenjat vitale jane te qendrueshme, qetesohen dhimbjet me  trinitrine (0.4 mg sublingual cdo 3 - 5 minuta)  Aspirina (81 deri ne 325 mg) duhet dhene tek te gjithe ata qe s’kane crregullime hemostaze apo alergji prej saj. P. eksudativ me tamponade-perikardiocenteze Sapo vendoset diagnoza, behet trajtimi i pershtatshem per ate diagnoze. 6/15/2012 E. Zaimi
    • Gjetjet kryesore Nje qendrim i caktuar ndaj pacienteve me DhGj eshte themelor per te vleresuar sic duhet te gjitha shkaqet e mundshme. Historia e semundjes dhe ekzaminimi fizik (EF), jane pikat kyce te diagnozes. Ne pergjithesi, 80% deri 90% e informacionit qe lidhet me diagnozen diferenciale, merret nga anamneza, EF dhe ekzaminimet ndihmese6/15/2012 E. Zaimi
    • Historia e semundjes Pacientit i kerkohet te pershkruaje karakterin e dhimbjes apo te shqetesimit qe ka.  “shtrengim” , “ngjeshje,” ose “shtypje” ne gjoks e bejne mjekun te dyshoje per nje sindrom ishemie kardiake.  “shqyerje” e gjoksit eshte pershkrimi klasik per disekacionin e aortes.  “therese” ose “shpuese” shihet me teper ne diagnozat pulmonare dhe gastrointestinale.  “djegese” ose “renduese ne stomak” e bejne mjekun te mendoje per shkak gastrointestinal te saj. Megjithate per shkak te natyres viscerale te DhGj, pershkrimet e mesiperme mund te jene per cilindo shkak te saj.6/15/2012 E. Zaimi
    • Historia e semundjes Te dhena te tjera lidhur me aktivitetin e te semurit ne kohen e shfaqjes se dhimbjes Fortesia e dhimbjes matet duke perdorur shkallen e dhimbjes nga 1 ne 10. Pershkrimi i lokalizimit te shqetesimit apo dhimbjes Cdo pershkrim i perhapjes se dhimbjes eshte domethenes. Kohezgjatja e dhimbjes dhe ecuria ne kohe e fortesise se saj, jane element te rendesishem te historise se semundjes.6/15/2012 E. Zaimi
    • Historia e semundjes Faktoret acarues ose lehtesues te dhimbjes duhet te merren ne konsiderate. Simptoma te tjera shoqeruese, te cilat fillimisht mund te shfaqen edhe si ankesa kryesore  Diaforeza e forcon dyshimin e mjekut per nje shkak serioz ose natyre viscerale te dhimbjes  Hemoptizia, nje simptom klasik por qe shihet ralle, e ben mjekun te mendoje nje TP.  Gjendjet sinkopale ose presinkopale  Dispnea  Nausea dhe te vjellat6/15/2012 E. Zaimi
    • Historia e semundjes Prania e episodeve te maparshme te dhimbjes, te cilat jane diagnostikuar, e lehtesojne punen e mjekut Prania e faktoreve te riskut per semundje te vecanta e perforcon dyshimin klinik per to. Faktoret e riskut llogariten per popullaten dhe jo per individe te vecante, prandaj duhet kujdes ne vleresimin e tyre.6/15/2012 E. Zaimi
    • Faktoret e riskut qe shoqerohen meshkaktar te mundshem katastrofik te dh.gjSindromet koronar akut  Kolesteroli (LDL)/ Histori e kaluar per SAK trigliceridet te rritura Histori familjare per SAK  Jeta sedentare Mosha  Obeziteti  Meshkuj >33 vjec  Postmenopausa  Femra > 40 vjec  Hipertrofia e ventrikulit Diabeti melitus te majte Hipertensioni  Perdorimi i kokaines Perdorimi i duhanit/ekspozimi pasiv 6/15/2012 E. Zaimi
    • Faktoret e riskut qe shoqerohen meshkaktar te mundshem katastrofik te dh.gj Embolia pulmonare Imobilizimi i zgjatur Nderhyrjet kirurgjikale >30 min, 3 muajt e fundit Tromboze e venave te thella ose EP te meparshme Shtatzani e tanishme ose e afert Trauma te pelvisit ose te ekstremiteteve te poshteme Perdorimi i kontraceptiveve oral dhe duhanpirja Insuficienca Kardiake Kongjestive Semundje Pulmonare Obstruktive Kronike (SPOK) Obeziteti Histori personale te meparshme ose familjare per hiperkuagulim E. Zaimi 6/15/2012
    • Faktoret e riskut qe shoqerohen meshkaktar te mundshem katastrofik te dh.gj Disekacioni i aortes Hipertensioni Semundje kongenitale te aortes ose valvules aortale Semundje inflamatore te aortes Semundje te indit lidhor Shtatzania Arterioskleroza Duhanpirja 6/15/2012 E. Zaimi
    • Faktoret e riskut qe shoqerohen meshkaktar te mundshem katastrofik te dh.gj Perikarditi/miokarditi Infeksionet Semundjet autoimune (p.sh LED) ER Infarkt i miokardit ose kirurgji e zemres kohet e fundit Semundjet malinje Radioterapi e mediastinit Uremia Perdorimi i drogave Perikardit i meparshem 6/15/2012 E. Zaimi
    • Faktoret e riskut qe shoqerohen meshkaktar te mundshem katastrofik te dh.gj Pneumotoraksi Pneumotoraks i meparshem Kryerja e manovres Valsalva Semundjet kronike te mushkrive Duhanpirja 6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimi Fizik Pamja e jashteme  Distres akut respirator  Diaforetik Shenjat jetesore  Hypotensioni  Takikardia  Bradikardia  Hipertension  Temperature  Hypoksia6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimi Fizik  Diference TA ne ekstremite Ekzaminimi  Presion i dobet pulsi kardio vaskular  Zhurme e re  Galop atrial/ventrikular  Ferkim perikardi  “Gervishje” sistolike ne auskultim (shenja Hamman)  Fryrje e venave jugulare Ekzaminimi  Dobesim/mungese e njeanshme e respiracionit pulmonar  Ferkime pleurale  Emfizema subkutane6/15/2012 E. Zaimi  Rale
    • Ekzaminimi Fizik Ekzaminimi  Mbrojtje ne epigaster abdominal  Mbrojtje kuadrati siperm majtas  Mbrojtje kuadrati siperm djathtas Ekzaminimi anesive  Kembe e enjtur ne nje ane, e ngrohte, e dhimbshme ose e skuqur  Deficite ne puls Ekzaminimi  Shenja fokale neurologjik  Stroke6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimet NdihmeseDy ekzaminimet me te zakonshme ne pacientet me DhGj jane : EKG-ja dhe Rdg e toraksit6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimet Ndihmese  EKG-ja - sa me  Kryerja e shpejte e EKG-se shpejte te jete e lehteson diagnozen e IAM mundur ne te gjithe dhe ndihmon ne fillimin e shpejte te trajtimit me pacientet me DhGj trombolitik te ketyre qe dyshohen per pacienteve (“dere- fillim i ishemi te miokardit. mjekimit” < 30 minuta)  RdgT ne rastet  Jep te dhena per nje sere shkaqesh serioze te DhGj kritike kryhet ne DU me aparate te levizshme6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimet Ndihmese Testet laboratorike kane vlere ne diagnostikimin e SKA. Klinike dhe Biokimike  Kreatine kinaza (CK) sensitiviteti i saj pergjithshem per IM eshte 95%, ne 4 oret e para eshte me pak se 40%. Ka fals- positivitet te larte. CK-MB, eshte me specifike per ishemine kardiake.  Myoglobin ka sens. te larte (90% ne 4 oret e para), false- positivitet 50%.  Asnjeri nga keta markues nuk eshte i vlefshem per diagnozen e APP-se.  Troponinat (I & T), nqs rriten, identifikojne pacientet me APP me risk te larte per ngjarje te padesherueshme.6/15/2012 E. Zaimi
    • Ekzaminimet Ndihmese Studimet tregojne qe matja ne dinamike e enzimave cdo 2 - 4 ore eshte me rezultative. Nje ngritje e rendesishme (2 - 3 here nga vlerat bazale) eshte me sensitive se matjet e vecanta te cdo enzime. CT skaner - Cdo pozitivitet apo dyshim i larte ne pacientet me te dhena klinike (TEP) Astrupograma - nuk rekomandohet per vleresimin rutine te pacienteve me DhGj, ka njefare vlere ne diagnozen e embolise pulmonare6/15/2012 E. Zaimi
    •  Shpesh here ne fund te ekzaminimit nuk mund te vendoset nje diagnoze e sakte.  Mjeku i urgjences ne vleresimin e pacientit me dhimbje gjoksi duhet te perqendrohet ne mundesine e natyres ishemike te saj.  Cdo pacient me pothuaj te njejtin tip te DhGj, mund te kete ishemi koronare, emboli pulmonare apo disekacion aorte.  Nqs paterni klinik nuk eshte i qarte, qe mjeku te vendosi nje diagnose alternative, shtrimi ne spital ose observacioni, per vleresimin e te semurit ne dinamike, jane zgjidhja me e mire6/15/2012 E. Zaimi
    • Kritere për shtrim Në çdo kohë  Dhimbje të përsëritura sugjeruese për IAK  Ndryshime në EKG sugjeruese për IAK  Alterim i markuesve kardiake, sugjerues për IAK ( troponina I, vlera normale < 0.1 ng/l) Rishikimi final  Prania e cilitdo nga treguesit e mësipërm  Diagnoza alternative dhe nevoja per ekzaminime te metejshme6/15/2012 E. Zaimi
    • Kritere për dalje nga spitali  Markuesit kardiake ne norme;  Asnjë ndryshim në EKG;  Pa dhimbje ;  Rregullimi i ndjekjes se metejshme (MP apo kardiologu);  Kushtet e jetesës.6/15/2012 E. Zaimi
    • 1. Diskomfort ne gjoks dyshues per ischemi 2. Ndihma e pare, kujdesi dhe pergatitja per ne spital Monitoron dhe qendron ne gadishmeri per ABC, RZM dhe defibrilim; Administro O2, aspirine, nitroglicerine dhe morfine po te nevojitet; EKG (nese ke mundesi), nese ka ngritje te ST njofto spitalin per transferim ose interpretim te EKG, Fillo fibrinolize Spitali i njoftuar pergatitet per tú perballur me nje STEMI 3a. Vleresimi i menjehershem ne DU (<10 min) Kontrolli i sh vitale; kontrollo O2 sat 3b. Trajtimi i menjehershem ne DU Hapja e rruges venoze; Fillo O2 me 4l/min, mbaj O2 sat mbi 90%; Bej/rishiko EKG; Aspirine 160-325 mg, nese s’eshte dhene me pare; Ekzaminim i shpejte (anamneze, ekz. fizik) Nitroglicerine sub lingual, spray ose iv Rishiko/kompleto fibrinolizen, shiko per kunderindikiacione; Morfine iv nese nuk eshte qetesuar dhimbja nga NTG Merr markuesit kardiake fillestare, elektrolite dhe analizat e koagulimit Bej Ro-grafi gjoksi portabel (<30’) 4. Rishiko EKG fillestare 13 5 9 PO 14 6 10 JO >12 h 15 7 11 PO 16 < 12 h JO 8 126/15/2012 E. Zaimi 17
    • 2. Ndihma e pare, kujdesi dhe pergatitja per ne spital  Monitoro dhe qendro ne gadishmeri per ABC, RZM dhe defibrilim;  Administro O2, aspirine, nitroglicerine dhe morfine nese nevojitet;  EKG (nese ke mundesi), nese ka ngritje te ST njofto spitalin per transferim ose interpretim te EKG,  Fillo fibrinolize  Spitali i njoftuar pergatitet per tú perballur me nje STEMI.6/15/2012 E. Zaimi
    • 3  3a. Vleresimi i menjehershem  3b. Trajtimi i menjehershem ne DU (<10 min) ne DU  Kontrolli i sh vitale;  Fillo O2 me 4 l/min, mbaj O2 kontrollo O2 sat sat mbi 90%; (O)  Hapja e rruges venoze;  Aspirine 160-325 mg, nese  Bej/rishiko EKG; s’eshte dhene me pare; (A)  Ekzaminim i shpejte  Nitroglicerine sub lingual, (anamneze, ekz. fizik) spray ose iv (N)  Rishiko/kompleto  Morfine iv nese nuk eshte fibrinolizen, shiko per qetesuar dhimbja nga NTG kunderindikiacione; (M)  Merr markuesit kardiake (MONA) fillestare, elektrolite dhe analizat e koagulimit  Bej Ro-grafi gjoksi portabel (<30’)6/15/2012 E. Zaimi
    • 5.  Ngritje e ST ose BDM i ri, apo qe mendohet i tille, dyshues per demtim te miokardit (STEMI)6/15/2012 E. Zaimi
    • 6 7 Fillo trajtimet sipas indikacioneve.  Koha nga fillimi i Mos vono simptomave < 12 h riperfuzionet:  Β-bllokues;  Clopidogrel;  Heparine (UFH ose LMWH)6/15/2012 E. Zaimi
    • 8. Strategjia e riperfuzionit Terapia percaktohet nga pacienti (pt)  Ki parasysh synimet e riperfuzionit  Nga hyrja ne dere, deri tek fryrja e balonit (PCI) 90 min;  Nga hyrja ne dere, deri tek injeksioni (fibrinolize) 30 min.  Vazhdo terapite shtese  ACEI/ ARB  Statina6/15/2012 E. Zaimi
    • 9.  Ulje e ST ose invertim dinamik i T;  Dyshim i forte per ishemi miokardi;  APP me rrezik te larte/ IM pa ngritje te ST.6/15/2012 E. Zaimi
    • 10. 11. Fillo trajtimet sipas indikacioneve: •Dergo ne shtrat te  Nitroglicerine; monitoruar;  Β-bllokues; •Vlereso nivelin e  Clopidogrel; riskut.  Heparine (UFH ose LMWH)  Inhibitor te glikoproteines IIb/IIIa.6/15/2012 E. Zaimi
    • 12.Paciente me risk te larte: Pt me dhimbje gjoksi ishemike refraktare; Devijacion i ST rekurent, persistent TV Instabilitet hemodinamik; Sh. te insuficiences kardiake; Strategji invazive e hershme, perfshi kateterizimin dherevaskularizimin ne shok, brenda 48 h qe ka ndodhur IAM;Vazhdo aspirine, heparine dhe terapite e tjera sipas indikacionit: ACEI/ARB; Statina.Kur nuk eshte me risk te larte, dergoje ne kardiologji persaktesim te riskut dhe trajtim 6/15/2012 E. Zaimi
    • 13. 14.  Segmenti ST ose vala  A paraqet kriteret e T jane normale, ose pa riskut te ≠ diagnostike. larte/intermediate ose troponina eshte  AP me risk te ulet/te pozitiv ? mesem.6/15/2012 E. Zaimi
    • 15. Konsidero shtrimin ne NO ose ne nje shtrat te monitoruar ne DU. Ndiq:  Markuesit kardiake (perfshi troponinen);  Perserit EKG (monitorim i vazhdueshem i ST-T)  Konsidero proven e efortit.6/15/2012 E. Zaimi
    • 16. 17.  A paraqet kriteret e  Nese s’ ka shenja riskut te ishemie apo infarkti, larte/intermediate mund te nxirret nga ose troponina eshte spitali dhe te ndiqet pozitiv? ambulatorisht.6/15/2012 E. Zaimi
    • Faleminderi t6/15/2012 E. Zaimi
    • Recent onset chest pain is a common presentation, which most doctors treatingadults will encounter.Chest pain is a very common symptom - 20% to 40% of the general population willexperience chest pain in their lives. In the UK, up to 1% of visits to a GP are due tochest pain. Approximately 5% of visits to the emergency department are due to acomplaint of chest pain, and up to 40% of emergency hospital admissions are dueto chest pain. The 2006 Health Survey for England found that approximately 8% ofmen and 3% of women aged 55 to 64, and about 14% of men and 8% of womenaged 65 to 74 have or have had angina. Using the combined age specific prevalencerates, it has been estimated that there are about 726 000 men aged between 35and 75 living in the UK who have had angina and about 393 000 women giving atotal of over 1.1 million. From these prevalence rates it has been estimated thatthere are about 619 000 men aged between 55 and 75 living in the UK who have orhave had angina and about 336 000 women giving a total of just over 955 000. Forall people older than 35 there are about 1 132 000 men living in the UK who havehad angina and about 849 000 women giving a total of more than 1.98 million.A recent systematic review of observational data (six studies) found that the totalmortality rate in angina patients was 2.8% to 6.6% per annum, compared with 1.4%to 6.5% per annum mortality rate for cardiovascular disease, and 0.3% to 5.5% perannum for non-fatal myocardial infarction. 6/15/2012 E. Zaimi