Kemik mineral yoğunluğunun yorumlanması

13,937 views
13,127 views

Published on

Kemik Mineral yoğunluğu yorumlaması: doğrular ,yanlışlar

Published in: Health & Medicine
0 Comments
2 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
13,937
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
5
Actions
Shares
0
Downloads
93
Comments
0
Likes
2
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Kemik mineral yoğunluğunun yorumlanması

  1. 1. KEMİK MİNERAL YOĞUNLUĞUNUNYORUMLANMASI: Doğrular Ve Yanlışlar Prof Dr Dilek Gogas Yavuz Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma hastalıkları BD
  2. 2. Kemik dansitometri KMY ölçümünde kullanılan non-invaziv testtir. Ölçüm yöntemleri:  Dual-energy X-ray Absorptiometry (DXA)  Kantitatif USG (QUS)  Kantitiatif kompüterize tomografi (QCT)KMY (BMD) : kemik mineral yoğunluğu
  3. 3. Osteoporozun tanı ve tedavisinde kemik mineral yogunluğu ölçümleri esastır Kemik kitlesi kırık riskinin en önemli belirleyicisidir yaş 50 80 70 401o yıllık kırık riski (%) 30 60 20 50 10 0 1.00 .500 .00 -.500 -1.00 -1.500 -2.00 -2.500 -3.00 -3.500 -4.00 Femur boynu T-skoru Kanis JA et al. Osteoporosis Int. 2001;12:989-995.
  4. 4. Kemik dansitesi neden ölçülür? • Osteoporoz tanısı koymak • Kırık riskini öngörmek • Tedavi takibi
  5. 5. Kemik dansitometri ölçümünde Dual x-ray absorpsiometri: DXA  KMD ölçümü için standart yöntemdir• Alansal (iki boyutlu) yoğunluk ( g/cm2) ölçülür  Ölçüm kolaydır  Düşük radyasyon• Kemik mineral içeriği (bone mineral content- BMC)
  6. 6. KMY ölçüm bölgeleriLomber vertebra Femur
  7. 7. DXA aslında ne ölçer ? Kemik mineral içeriği ölçer1 cm 2 kemik mineral içeriği = KMY Kemik mineral içeriği= bone mineral content (BMC)
  8. 8. DXA : Kemik Yoğunluğu Ölçüm Raporu Demografik görüntü Kemik mineral dansitesi T skoru : genç referans popülasyon ile karşılaştırmasının Standart sapması GraphGrafik Z skoru : aynı yaş gurubu ile karşılaştırmasının Standart sapması
  9. 9. T skoru : Hastanın KMY ölçümünün gençpopülasyonun KMY ortalaması ile karşılaştırmasıile elde edilen standart deviasyon (SD) Hastanın KMY – genç popülasyon ortalama KMY Genç popülasyon KMY 1 SDZ skoru : Hastanın KMY ölçümünün Kendi yaşgrubu KMY ortalaması ile karşılaştırması ile eldeedilen standart deviasyon (SD) Hastanın KMY – Aynı yaş grubu ortalama KMY Aynı yaş grubu KMY 1 SD
  10. 10. KMD sınıflaması Postmenapozal kadınlar ve >50 y erkekNormal T skoru ≥ -1 Osteopeni T skoru -1 to -2.5 Osteoporoz T skoru < -2.5 T skoru < -2.5 Şiddetli Osteoporoz + kırık
  11. 11. TEMD metabolik kemik hastalıkları tanı ve tedavi kılavuzu
  12. 12. 25 y kadın, evli, 1 çBilinen bir hastalığı ve Şikayeti yokAltın gününde arkadaşlarıkemik ölçümü yapmasını önermişler Osteoporoz riski olmayanBaşvurduğu hekim osteoporozu teşhisi ile premenapozal kadınabisfosfonat kullanmasını önermiş. İlaç kullanmak KMY ölçümüistemediği için 2. görüş almak amacı ile başvurdu yapılması yanlıştır Premenapozal kadında dexa ile kemik değerlendirmesi z-skoru ile yapılır
  13. 13. DEXA ile Osteoporoz tanısı T-skoru Z-skoru  Sağlıklı premenapozal Postmenapozal kadınlar ve kadın, 50 y genç erkek ve 50 yaş üstü erkekler çocuklarda  Z-skoru <-2.0 olması T-skoru değerleri sağlıklı «yaşa göre beklenenden premenapozal düşük” olarak yorumlanır kadınlar, 50 y genç  Z-skoru > -2.0 “yaşa göre erkekler, çocuklar için beklenen sınırlarda ” kullanılamaz olarak yorumlanır The International Society for Clinical Densitometry (ISCD)
  14. 14. 75 y kadın,Sırt ağrısı nedeni ile hekime başvurmuş43 yaşında menapoz, 10 yıldır DM ve HT.Boy kısalması tarif ediyor. Sırt ağrısı aralıklı oluyorKMY ölçümü yapılıyor. Normal olduğu söylenipağrı kesici kullanması öneriliyor.
  15. 15. Osteoporoz tanısı koymak için her zamanT skorunun -2.5 altında olması gerekmez.Omurga defekti Yerleşmiş şiddetli osteoporoz Vertebra kırığı osteofit
  16. 16. Omurga kırığı önlenemezmiydi? Yeni kırıkları önleyebilirmiyim?Yaygın kas ağrıları ve3 aydır bel ağrısı mevcut.CT çekilmiş vertebra kırığısaptanıp yatak istirahati veNSAI kullanımı önerilmiş 30 y erkek SLE nedeni ile deksamatazon 10 mg /gün 3 yıldır kullanıyor
  17. 17. KMY ölçüm endikasyonları > 65 y kadınlar > 70 y erkekler Frajilite kırığı varlığı Düşük kemik kitlesi ile ilişkili hastalığı olanlar (RA,malabsorbsiyon Hipertiroidi, hiperparatiroidi vb) İlaçlar (steroid ,antiepileptik,antidepresan,cumadin....) Antiposteoporotik ilaç etkinlik izlemi ISCD Position Development Conference 2003
  18. 18. Omurga kırığı önlenemezmiydi? Yeni kırıkları önelyebilirmiyim? 3 aydan uzun süreYaygın kas ağrıları ve 3 kullanan steroidaydır bel ağrısı mevcut. tedavi öncesi HastalarınCT çekilmiş vertebra kırığısaptanıp ve sırasında KMYyatak istirahati değerlendirilmesi ve NSAIkullanımı önerilmiş 30 y erkek gereklidir. SLE nedeni ile deksamatazon 10 mg /gün 3 yıldır kullanıyor
  19. 19. KMY ölçümü
  20. 20. 40 y Kadın,postmenapozalEllerde kasılma şikayeti ile polikliniğe başvuruyor.Kaslarda güçsüzlük şikayeti 6 aydır giderek artmış.Kemiklerinde ağrı tarif ediyor.Ca: 7.9 mg/dl (8-10.4 ), P:4.1 mg/dl (3.5-5),PTH: 76 mg/dl (20-65), 25 OH D : 4 ng/dl (30-60) Bisfosfanat başlanması önerilmiş
  21. 21. 40 y Kadın,postmenapozalEllerde kasılma şikayeti ile polikliniğe başvuruyor. D vitaminiKaslarda güçsüzlük şikayeti 6 aydır giderek artmış.Kemiklerinde ağrı tarif ediyor. eksikliğiCa: 7.9 mg/dl (8-10.4 ), P:4.1 mg/dl (3.5-5),PTH: 76 mg/dl (20-65), 25 OH D : 4 ng/dl (30-60) Osteomalazi Bisfosfanat başlanması Osteomalazide önerilmiş bisfosfonatlar kontrendikedir
  22. 22. T-skorunun -2.5 altında olması her zaman osteoporoz değildir
  23. 23. Kemik dansitometresi osteoporoz ve osteomalaziyi ayıramaz.Metabolik kemik hastalıklarının ayırıcı tanısı kemik biyopsisi ile yapılabilir Normal kemik Osteoporoz osteomalazi
  24. 24. 70 y erkek3 yıldır osteoporoz tanısı nedeni ilealendronat 70 mg/hafta kullanıyor.Yıllık KMY ölçümlerinde T skorunda değişiklik saptanmamış ve tedavi değiştirmesi önerilmiş.
  25. 25. Tedavi değerlendirmesinde BMD değerleri kullanılır T skorları kullanılmaz BMD değerlerinin değişmemiş olması Tedavinin etkin olduğunun bir işaretidir
  26. 26. www. turkendokrin.org
  27. 27. Teşekkür ederimInstitute of Medicine Report, November 2010

×