Pro Audio Video - maart 2013
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

Pro Audio Video - maart 2013

on

  • 512 views

Pro Audio & Video is een Nederlandstalig vakblad voor de beslissers, technici en professionals in audiovisuele bedrijven, bij de omroep en bij filmproductiebedrijven. ...

Pro Audio & Video is een Nederlandstalig vakblad voor de beslissers, technici en professionals in audiovisuele bedrijven, bij de omroep en bij filmproductiebedrijven.

Pro Audio & Video richt zich vooral op de techniek en faciliteiten voor de creatie van bijzondere en hoogstaande audiovisuele presentaties. Het magazine brengt de beslissers en de aanbieders van professionele apparatuur, techniek en faciliteiten bij elkaar en is daarmee een ideaal medium voor deze sector.

Statistics

Views

Total Views
512
Views on SlideShare
512
Embed Views
0

Actions

Likes
1
Downloads
1
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

    Pro Audio Video - maart 2013 Pro Audio Video - maart 2013 Presentation Transcript

    • The AmericaFilm MarketJAARGANG 25 | NUMMER 2 | 2013 | hierin opgenomenAkoestischebehandeling:vuistregels voor het zelf doenDe toekomstvan broadcastingmet No More BoundariesDe toekomst vanscherm & bril3D en verder
    • The American Film MarketAkoestische behandeling:vuistregels voor het zelf doen814De toekomst van scherm en bril3D en verder22De toekomst van broadcasting metNo More Boundaries206 Nieuws19 Oplossing voor het tekort aan technici28 NAB 201330 CES 2013, veel nieuws, héél veel!34 FNV KiemEn verder...Inhoudsopgave
    • ColofonBP&M Exploitatiemaatschappij B.V.Postbus 1556500 AD NijmegenTel. 024-3722900 • Fax. 024-3886017Hoofdredacteur: Marieke van DamRedactie: Joris Kroezen, Bob Janssen, Marieke van DamSalesmanager: Ralph BrinkmanProjectmanager: Diégo TeunissenBackoffice: Tilly WijhofVormgeving: Anouk Smeets, Sandra ElzingaAbonnementenservice: De abonnementen­ser­vice is telefonischbereikbaar van ma t/m vrij van 9.00 uur tot 12.00 uur.Kies in het keuze menu‘abonnementen’.Telefoon: 024-372 29 02. U kunt ons ook faxen. Fax. 024-388 60 17.Afdeling abonnementen Postbus 155, 6500 AD Nijmegen.Abonnementen lopen tot 31 december en worden automatischverlengd, tenzij de abonnee twee maanden voor afloop vanhet abonnementsjaar schriftelijk opzegt.Copyrights: Het auteursrecht van dit tijdschrift en op de daarinverschenen artikelen wordt door de uitgever voorbehouden.Het verlenen van toestemming tot publicatie in dit tijdschrifthoudt in dat de auteur de uitgever, met uitsluiting van iederander, onherroepelijk machtigt de bij of krachtens de Auteurswetdoor derden verschuldigde vergoeding voor kopiëren te innenen dat de auteur alle overige rechten overdraagt aan de uitgever.Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen,vermenigvuldigd of gekopieerd zonder uitdrukkelijketoestemming van de uitgever.Abonnementsprijs: e 75,- incl. BTW (6x per jaar)in combinatie metBANKGEGEVENS: Rekeningnummer: 1700.97.811BIC: RABONL2UIBAN: NL91RABO0170097811Grenzelozeprikkeling!De rode lijn van deze editie van Pro Audio&Video laat zich het best samenvat-ten in: grenzeloos. In de letterlijke zin van mondiaal, maar zeker ook op hetfiguurlijke vlak. Op het gebied van zintuigprikkelingen zijn de mogelijkhedenongekend en de ontwikkelingen zetten zich voort. Door middel van innova-ties, technieken en ontwikkelingen worden onze oren en ogen steeds meergeprikkeld. Of en wanneer we ooit aan de maximale belastbaarheid van onszenuwstelsel geraken is nog steeds onbekend terrein. Alhoewel; een enkeleneuroloog heeft zijn twijfels al uitgesproken over het gebruik van mobiele/interactieve apparatuur door kinderen en pubers vlak voor het slapen gaan.Desalniettemin is er natuurlijk ruimte genoeg voor ontwikkelingen die onzegezondheid, onze levensvreugde en ons directe leefklimaat alleen maar tengoede komen: een juiste akoestieke behandeling van een ruimte kan door-slaggevend zijn voor de kwaliteit van het geluid. In deze Pro Audio&Videostaan in een uitgebreid achtergrondverhaal de vuistregels. Wie ook grenze-loos te werk gaat, is het team van No More Boundaries. Dit mediabedrijf iser in geslaagd om Hardbass als allereerste hardstyle event live op YouTubete verspreiden. Daardoor konden wereldwijd veel liefhebbers het event toch‘live’ zien en beluisteren. De ontwikkelingen op het gebied van 3D staan ookniet stil. Onze ogen worden voortdurend uitgedaagd met innovaties. Datgeldt zeker ook voor de andere verhalen in deze editie. Ik zou zeggen: houdoren en ogen goed geopend.Veel leesplezier!J. Kroezen,Pro Audio&VideoColofon & voorwoord5
    • NieuwsOPTA komt met structurele marktmonitorderde kwartaal 2012OPTA publiceert de marktcijfers over het derde kwartaal van 2012. Deze structurele markt-monitor laat de ontwikkelingen op het gebied van mobiele diensten,vaste telefonie,breed-band en televisie zien.Mobiele dienstenIn tegenstelling tot het eerste en tweede kwartaal van 2012 stijgt in het derde kwartaal hetaantal mobiele aansluitingen.Ten opzichte van het tweede kwartaal is het aantal aanslui-tingen met 266 duizend gestegen naar 21,9 miljoen.Deze stijging is het resultaat van de stij-ging in het aantal abonnementen van mobiele aanbieders met een eigen netwerk (MNO’s)en het aantal aansluitingen van aanbieders zonder eigen netwerk. In het derde kwartaaldaalde het aantal prepaid aansluitingen bij MNO’s en bleef het aantal aansluitingen datspecifiek voor mobiel breedband gebruikt wordt, dongels en tablets, ongeveer gelijk. Daarstaat tegenover dat het aantal mobieltjes met breedband, net als in het tweede kwartaal,is gegroeid met ruim 400 duizend stuks.Het totaal aantal aansluitingen met mobiel breed-band komt daarmee op de 10,1 miljoen. Daarbij gaat het om 9 miljoen smartphones en 1,1miljoen tablets en dongels. Ondanks deze groei in mobiele aansluitingen blijven de markt-verhoudingen tussen de aanbieders ongewijzigd. De opkomst van mobiel internet is ook inde volumes terug te zien. Zo stijgt ten opzichte van het tweede kwartaal jaar van 2012 hetvolume van dataverbruik (+11%). Er is in het derde kwartaal in totaal 5,9 petabyte aan datagebruikt. Dit terwijl het volume van sms sterk daalt (-12%). Ook het totale belvolume daalt(-5%).Het totale belvolume in het derde kwartaal komt uit op 5,4 miljard belminuten. Hettotaal aantal sms-berichten in die periode is 1,8 miljard, tegenover 2,1 miljard het kwartaalervoor.Vaste telefonieMet 4,7 miljard belminuten in het afgelopen kwartaal wordt er via vaste lijnen 7% mindergebeld dan in het kwartaal ervoor.Ten opzichte van het tweede kwartaal wordt minder naarvaste nummers gebeld (-8%).In tegenstelling tot voorgaande kwartalen wordt in het derdekwartaal ook minder naar internationale (-10%) en mobiele nummers (-4%) gebeld. Na eenlichte stijging in het totaal aantal aansluitingen van vaste telefonie in het voorgaande kwar-taal,daalt het totaal aantal aansluitingen in het derde kwartaal met 32 duizend naar 7,1 mil-joen aansluitingen. Voor klassieke telefonie zijn er ten opzichte van het voorgaande kwar-taal 111 duizend minder aansluitingen op een totaal van 2,6 miljoen. Dit terwijl er met eengroei van 79 duizend in het derde kwartaal meer dan 4,4 miljoen digitale aansluitingen zijn.In het derde kwartaal van 2012 wordt 26% van de aansluitingen op basis van het klassiekePSTN afgenomen, 11% op basis van ISDN en 63% op basis van het digitale voice over breed-band (VoB). In tegenstelling tot voorgaande kwartalen stijgt het aantal WLR-aansluitingen.Via een WLR-aansluiting kunnen aanbieders zelf een telefoonabonnement plus belminu-ten aanbieden aan de consument. Alternatieve aanbieders nemen ongeveer 295 duizend6van deze gereguleerde aansluitingen af bijKPN. Dit zijn er tienduizend meer dan in hetvorige kwartaal. De daling van de vraag naarhet gereguleerde C(P)S zet door in het derdekwartaal van 2012. Ongeveer 312 duizendabonnees nemen hun belminuten af via eenandere aanbieder dan KPN. Dit zijn er 18 dui-zend minder dan in het vorige kwartaal.BreedbandHet totaal aantal breedbandabonnementenkomt in het derde kwartaal op 6,6 miljoen.De groei is afgezwakt naar 19 duizend nieu-we abonnementen. Het aantal DSL-aanslui-tingen daalt met 53 duizend naar 3,3 miljoen,terwijl het aantal kabelaansluitingen met 34duizend gestegen is naar 3,0 miljoen. Aanhet eind van het derde kwartaal zijn er meerdan 340 duizend huishoudens en bedrijvendie via glasvezel internetten. De groei van38 duizend glasvezelabonnementen is ho-ger dan in voorgaande kwartalen. Naast deverschuiving van DSL-abonnementen naarkabel en glasvezel, wordt de gemiddeldesnelheid van de abonnementen steeds ho-ger. In het derde kwartaal is 64 procent vande kabel- en DSL-abonnementen sneller dan10 Mbps. 28 procent is zelfs sneller dan 30Mbps. Ondanks de veranderingen in afnamequa infrastructuur en snelheden blijven deverhoudingen in marktaandelen tussen par-tijen ongewijzigd.Zakelijke netwerkdienstenNa een gestage daling van het aantal zake-lijke netwerkdiensten sinds eind 2010 is inhet derde kwartaal het aantal aansluitingenongeveer gelijk gebleven. Het totaal aantalzakelijke netwerkdiensten komt daarmee uitopongeveer154duizend.Detoenamevanhetaandeel datacom ten koste van het aandeel
    • NieuwsOpen dag Grafisch Lyceum groot succesDe Open dag van het Grafisch Lyceum Rotterdam op zaterdag 26 januari is druk be-zocht. Ondanks het weer, kwamen ruim 8.000 mensen een kijkje nemen in de Rot-terdamse vakschool waar alles draait om media, design en technologie. Er was veel be-langstelling voor de voorlichtingen en demonstraties binnen de vele mediaopleidingenvan de school. Geïnteresseerde leerlingen, veelal in gezelschap van hun ouders, kondenzaterdag voorlichtingen bijwonen, werk van studenten bekijken en rondkijken in hetatelier, de vele designlokalen, de geavanceerde licht-, geluids- en opnamestudio’s en deinpandige drukkerij van de school. De belangstelling voor de creatieve opleiding Me-diavormgeven – met studierichtingen als Game Art, Animatie, Grafisch vormgeven enVisualiseren - blijft onverminderd groot, maar ook opleidingen als Mediamanagement,Mediatechnologie, DTP, Printmedia, Sign en AV- en Podiumtechniek bleken in trek. Devmbo-afdeling van het GLR aan het Stadhoudersplein wist zaterdag eveneens veelmensen op de been te brengen. Veel leerlingen werden ter plekke ingeschreven. HetGrafisch Lyceum Rotterdam en zijn kennisinstituut MediaCollege vormen samen hetgrootste gespecialiseerde onderwijsinstituut voor de wereld van media,design en tech-nologie in Nederland en ver daarbuiten. Met meer dan 40 verschillende opleidingen enstudierichtingen én ruim 60 professionele cursussen en workshops op het gebied vangrafisch ontwerp,webdesign,gaming & animatie,film & video,podium- en evenemen-tentechniek, mediamanagement, mediatechnologie, dtp, printmedia en sign.Onlangs lanceerde de opleiding een geavanceerde 3D-studio om studenten op te lei-den in 3D-video. Studenten van mbo-opleiding Camera/Editing gaan aan de slag methet filmen en bewerken van 3D-materiaal. De focus in de opleiding ligt op het makenvan 3D-opnamen voor televisie. Het Grafisch Lyceum Rotterdam was de eerste schoolin Nederland met dergelijke, hoogwaardige faciliteiten. De studio van de opleiding be-schikt over alle apparatuur om 3D-materiaal te filmen en te bewerken. In totaal heefthet GLR tien camera’s aangeschaft, allen voorzien van twee lenzen om 3D-beelden teschieten. In de ruimte zijn zestien werkplekken gecreëerd, elk voorzien van een high-end computer en productiemonitor. Op de computer is 3D-editing software geïnstal-leerd om 3D-materiaal te importeren en te bewerken.7traditionele huurlijnen binnen deze marktzet zich ook door.Inmiddels bestaat 78% vande zakelijke netwerkdiensten uit datacom ennogmaar17%uit traditionele huurlijnen.Hetoverige deel wordt gevormd door dark fiber.De marktverhoudingen tussen partijen bin-nen deze markt (gemeten in bandbreedtesvan 5%) laat net als voorgaande kwartalengeen verandering zien. Een andere ontwik-keling is dat het aantal retail- en wholesaleglasaansluitingen toeneemt. Deze trend isal enige tijd zichtbaar en duurt ook in hetderde kwartaal voort. Het aantal retail zake-lijke glasvezelaansluitingen neemt licht toebijna 5% tot bijna 35 duizend aansluitingen.Het aantal wholesale glasvezelaansluitingenneemt minder sterk toe, met een groeiper-centage van bijna 3%. Aan het einde van hetderde kwartaal waren er iets meer dan 52duizend wholesale glasvezelaansluitingen.Ook zakelijk zet de stijging van het aantalglasvezelaansluitingen dus door.TelevisieOp het totaal van 7,7 miljoen televisieabon-nementen ontvangen 6,3 miljoen abon-nees digitale televisie en zijn er 5,0 miljoenkabelabonnees. Daarmee kijkt in het derdekwartaal van 2012 ruim 81% van de huishou-dens digitale televisie. Nog slechts 1,4 mil-joen huishoudens ontvangen enkel analogekabeltelevisie. Net als vorig kwartaal kwamde groei van digitale abonnementen vooralvan concurrenten van kabelaanbieders, metname via IPTV over koper en glas. Dit aantalaansluitingen groeide met 77 duizend (+3%)tot 2,7 miljoen huishoudens. Het aantal digi-tale abonnementen via de kabel groeide mettwintigduizend aansluitingen aanzienlijkminder hard dan in voorgaande kwartalen.
    • The American Film MarketNa de redelijk goedlopende markten op de filmfestivals van Cannes en Toronto is het deAmerican Film Market (AFM) gelukt om niet alleen meer inkopers en verkopers aan tetrekken maar ook om het optimisme in de filmindustrie met name ten aanzien van debioscoopfilm verder te stimuleren. Net als in de gewone economie zijn het op dit momentde opkomende markten -Zuidoost Azië, Rusland en Latijns Amerika- die nieuwe mogelijk-heden bieden voor de aankoop van films en voor coproductie. In de VS is door de concen-tratie van de studio’s op blockbusters de realisering van het middensegment van filmsvrijgekomen (tot 45 miljoen dollar).8
    • Hierop spelen de grote onafhankelijke Amerikaanse productie-bedrijven in zoals Lionsgate/Summit bijvoorbeeld liet zien metHungergames dat inmiddels 695 miljoen dollar heeft opgehaaldof Europese spelers zoals StudioCanal met Tinker Tailor SoldierSpy. Deze beide organisaties hebben bovendien afspraken ge-maakt waarbij StudioCanal de films van Lionsgate in zijn territo-ria (ongeveer vijf films per jaar) in principe zal uitbrengen. In deVS was er geen groei in de bioscoopmarkt. Grote studio’s makenook minder films.Volgens Variety hebben zij in het afgelopen jaaralleen 151 projecten onder hun hoede genomen terwijl in hoogtij-dagen voor de crisis 290 contracten voor films werden getekend.De concentratie op grote films met spectaculaire productiedesigntoont ook de aankoop van Disney van George Lucas’ imperiumaan. In de toekomst zullen Star Wars films bij Disney worden ge-maakt terwijl alle Disney films kunnen profiteren van de bestefaciliteiten en de modernste technieken die Lucas in de laatstedertig jaar heeft ontwikkeld. Disney betaalde meer dan 4 miljarddollar voor de aankoop waarvan de helft in aandelen van Disney.Kennelijk heeft Lucas voldoende vertrouwen in de studio voor detoekomst door zelf aandeelhouder van Disney te worden.In de VS zijn op dit moment vooral problemen over de teruggangvan inkomsten uit de televisie- en kabelmarkt terwijl de marktop DVD rapide afneemt. Internet platforms zijn nog niet zodanigontwikkeld dat zij dit verlies kunnen opvangen, ook al zijn er 250locaties die films willen uitbrengen. Bovendien is de bioscoopsec-tor uitermate huiverig om het alleenrecht voor de première los telaten. Bioscoopeigenaren eisen een periode van 90 dagen voor demeeste films terwijl al soms dertig dagen gebruikelijk worden. InEuropa is er een duidelijke cesuur wat betreft de belangstellingvoor de bioscoop. De zuidelijke landen hebben minder bezoekenen er worden ook minder films aangekocht en gerealiseerd, ter-wijl in de noordelijke landen eigen en buitenlandse (lees Ame-rikaanse) films het goed doen. De televisiemarkt met name inDuitsland waar films een belangrijk onderdeel van de program-mering zijn, is niet echt ingezakt al blijven de bedragen op eenlaag niveau. De DVD markt is in Europa nog redelijk stabiel. Inde opkomende markten vertaalt zich de economische groei ookin een veelvuldig bezoek aan de bioscoop. Hoewel veelal eigenAFM9films de voorkeur hebben zoals in Zuid Korea met meer dan 58%of door quota’s worden beschermd zoals in China, hebben Ameri-kaanse maar ook films van Europese makers kansen op die mark-ten. Rusland en ook Zuid Amerika zijn bovendien op zoek naarcoproducties om op die manier interessanter te zijn voor de we-reldmarkt. Salesagenten en investeerders houden deze ontwik-kelingen nauwkeurig in de gaten en spelen met hun aankopendan wel financieringen hierop in.Met meer dan 420 films waarvan 77 wereldpremières waaronderde nieuwe film A Glimps Inside the Mind of Charles Swan III vanRoman Coppola en 306 marktpremières toonde de AFM een ge-differentieerd en actueel programma waarvan veel films in de ko-mende tijd op festivals en in de bioscoop te zien zullen zijn. Maarde AFM is vooral ook de plek waar nieuwe projecten aan mogelijkgeïnteresseerde distributeurs, coproducenten en financiers danwel aan vertegenwoordigers van filmcommissies worden voorge-legd.Sindsverledenjaarhoudt deAFMopvijfochtendenseminars
    • 10AFMwaar experts inzicht geven in hun strategieën ten aanzien vanfinanciering, realisering, marketing en distributie. Verder warener een aantal zogenaamde industrie gesprekken waarin een filmdie op de AFM werd vertoond als voorbeeld diende om het helefilmproces onder de loep te nemen. Producent, regisseur, acteurof schrijver gaven hierbij uitleg. Ook dit jaar waren de seminarsal voor het begin van de markt uitverkocht. Alle bijeenkomstenwaren ook een plek om te netwerken en collega’s te leren kennen.Voor dit doel was er ook ieder avond een happy hour georgani-seerd in een hotel aan de boulevard, waar iedereen welkom was.Aanwezige bedrijvenHet totale percentage van de deelnemers aan de markt steeg met6%. Er waren 120 nieuwe inkooporganisaties geregistreerd uit 23landen. De meeste nieuwe inkooporganisaties kwamen uit Zuid-Korea (25), China (13) en de US (11). Net als in Nederland op kleineschaal gebeurt, zijn de meeste nieuwe bedrijven opgezet doorpersonen die eerder bij andere distributeurs hebben gewerkt ofdoor fusies boventallig waren geworden. Nick Meyers, de CEO bijParamount zette bijvoorbeeld Sierra Pictures op. Ook al is er eengroei in het aantal bedrijven het lijkt erop dat door afspraken enfusies de meeste (vooral lucratieve) films bij een klein aantal be-drijven terecht komen. StudioCanal kocht Hoyst distributie die inAustralië en Nieuw Zeeland actief waren en Eone entertainmentbouwde zijn netwerk uit door het Canadese Alliance te kopen.Grote bedrijven zijn door de grote aantallen en de diversiteit veelbeter in staat om tegenvallende resultaten in sommige territoriavoor hun films op te vangen. Producenten en salesagenten wer-ken bovendien het liefst met bekende bedrijven ook omdat mendoor de jarenlange relatie elkaar kan vertrouwen: bedragen wor-den correct afgedragen en er wordt een goede uitbreng van defilms verzorgt. Veel bedrijven functioneren als inkoper en verko-per. Zo bod de Nederlands-Hongkongnese Fortissimo negen filmsaan van Aziatische, vooral Chinese, maar ook Amerikaanse enZuid-Europese makers aan, waarvan men vaak ook coproducentwas, terwijl men ook de rechten buiten de VS kocht en aanbodvan de film Scatter My Ashes At Bergdorf Goodman van MatthewMiele een documentaire over dit legendarische warenhuis in NewYork die inmiddels in september in première is gegaan. De lijstvan organisaties die films verkopen telde 50 nieuwe namen uit18 landen. Ook waren er nieuwe nationale organisaties aanwezigzoals die uit Australië, De Dominicaanse Republiek, Rusland enThailand die vooral promotie maakten voor hun land als locatievoor nieuwe producties dan wel als coproducent.De FilmsDe meeste films werden in twee vertoningen gepresenteerd in de28 bioscoopzalen in diverse filmtheaters en hotels. Uiteraard zijnalle films in de online Film Catalogus van de AFM opgenomen dieal meer dan zesduizend projecten vermeldt. Net als de sites vanVimeo, Cinando en Festivalscoop kan men op die manier over alleinformatie betreffende de projecten en het stadium waarin dezeverkeren beschikken. Er bestaat ook een mogelijkheid om gereali-seerde films te bekijken. De internet site Slated registreert alleenprojecten die in ontwikkeling zijn en financiering zoeken. De siteFilmtrack geeft aan welke distributiedeals een film heeft zodateen distributeur op de hoogte is van de beschikbaarheid van eenfilm. Al deze sites zijn voor veel distributeurs en salesagenten on-misbaar geworden om zich actueel op de hoogte te houden.Tochblijft de persoonlijke relatie, het onderhandelen op de marktenface to face, een noodzakelijk deel van het beslissingproces omfilms aan te kopen of projecten al vanaf het ontwikkelingssta-dium te ondersteunen. menen de meeste professionals.Hoewel het niet altijd mogelijk is om een film duidelijk op eengenre vast te leggen, zijn professionals toch geneigd om films incategorieën in te delen. Soms komen de films, zoals in de catalo-gus van het festival gebeurde,in meerdere categorieën terecht.Dealgemene categorie drama scoort in de catalogus het hoogst met121 films. Het thrillergenre omvat 92 films terwijl actie/avontuuren horror met 74 en 53 projecten duidelijk voor eenzelfde type pu-bliek zijn bedoeld. Comedy is met 73 films ook een populaire cate-gorie. Alle andere genres leveren per categorie tussen 1 (Western)en 27 (Familiefilms) films op. Een klein aantal Nederlandse filmswerden op de AFM aangeboden en vertoond waaronder Nijntjede film van Hans Perk door de Spaanse salesagent 6 Salles dieop de AFM in wereldpremière ging. De Domino Effect van Paulavan der Oest werd door de Duitse ARRI Worldsales aangeboden.Jackie werd vertoond bij de Duitse Media Luna New Films die ookde rechten van Hemel van Sacha Polak en Lilet Never Happened
    • 12AFMvan Jacco Groen verkopen. Het Nederlandse FCCE die een standin het internationale paviljoen hadden, presenteerden BellicherCell van Peter de Baan, Het meisje en de dood van Jos Stelling enSteekspel samen met de documentaire hierover van Paul Verhoe-ven. Het laatste bedrijf is vooral bekend door het produceren vanevenementen en televisieprogramma’s rond films in Nederlandvan een van zijn oprichters Rene Mioch.Het AFIDe samenwerking met het AFI, het festival dat elders gelijktijdigin Los Angeles plaatsvindt, werd dit jaar meer onderstreept doorde vertoning van 27 films van het AFI op de AFM. Voor deze filmswas de vertoning op de AFM zonder kaartrestrictie. Elf films wa-ren door de aanwezige salesagenten geprogrammeerd waaron-der Simon Killer van Antonio Campos door Fortissimo. 16 anderefilms die voor het merendeel op andere internationale festivals inpremière zijn gegaan zoals Caesar must die van de gebroeders Ta-viani of A Royal Affair van Nikolaj Arcel en Eat Sleep Die de eerstefilm van Gabriela Pichler werden door diverse distributeurs aan-geboden en kregen zo op de AFM extra aandacht. De laatste filmontving de Grand Jury Prijs van het AFI Bovendien had het festivalzelf nog drie andere Amerikaanse films gekozen om bij de natio-nale en internationale distributeurs aandacht te vragenFinancieringOm de financiering rond te krijgen blijkt voor alle typen films eenlastige zaak.Ook al rekende men uit dat een Amerikaanse film dierond 1 miljoen dollar kost zijn geld gemakkelijk terug kan ontvan-gen via nationale en internationale downloads en een nationaalkabelcontract, zou men er toch eerst voor moeten zorgen om de 1miljoen te krijgen. Crowdfunding en interesse wekken via socialemedia is daarbij vanaf het prilste idee belangrijk. Zo betrekt menhet targetpubliek meteen bij de film. Het publiek wil op de hoog-te zijn van “zijn” film en wil een relatie hebben met de film en delocatie waar de film speelt.Een pitch voor een financier waarin deinhoud geconcentreerd wordt op het bedoelde publiek kan hel-pen om die over de streep te trekken.Veel producenten hopen opeen demografische cross over zoals het succes van Best Erotic Ma-riegold Hotel liet zien of een cross over van een artistieke film zo-als Beast of the Southern Wild. Hoewel investeren in films risico-vol blijft, kan er ook veel winst worden gemaakt. Een financier wilaffiniteit met het project hebben en doet via deze investering aandiversificatie van zijn portfolio. Nog belangrijker dan de inhoudkan het aantrekken van een mannelijke ster voor het project zijn.Een trackrecord van eerder succesvol uitgebrachte films kan ookeen positieve impact hebben op bijvoorbeeld een kabelcontractdie dan weer andere financiers kan interesseren. Zonder promo-tiebudget is het gebruik van sociale media noodzakelijk waarbijduidelijk op het bedoelde publiek moet worden ingespeeld.Naast deze algemene adviezen waren er ook concrete adviezenmet betrekking tot coproducties met andere landen. De Hong-kong dag stond dit jaar in het teken van coproductie waarmeemen de Chinese quota’s zou kunnen omzeilen. Hoewel de quota’szijn verruimd voor de VS van 20 naar 34 films, waarvan er 14 3Dfilms dienen te zijn, blijft het lastig om een coproductieverdragte krijgen voor een film. De financiering dient voor 1/3 Chinees tezijn 1/3 van de crew en cast dient Chinees te zijn en er dient ook inChina op locatie te worden gefilmd. China wil zelf met zijn eigenfilms op de wereldmarkt en heeft met de groots opgezette filmBack in 1942 die met 35 miljoen dollar een van de duurste pro-
    • 13AFMducties was, een begin gemaakt. De film draaide op het festivalin Cannes. 10% van de 600 Chinese films worden op dit momentgeëxporteerd terwijl de 20 Amerikaanse plus een aantal Euro-pese films meer dan 50% van de boxoffice in China ophalen.Voorbuitenlandse bedrijven is meestal een eerste stap om met een be-drijf uit Hongkong in zee te gaan voor verdere onderhandelingenmet coproducenten in China zelf.Internationale festivals blijven interessant voor de lancering vaneen film omdat de film hierdoor al een zeker kwaliteitsmerk heeftgekregen. Maar men moet vooral naar de film zelf en het doelpu-bliek van de film kijken vertelde Michael J.Werner van Fortissimo.Zo kan een regionaal festival als Tokio veel meer voor een filmdoen indien deze hier ook nog goed wordt gepromoot. Landenen Amerikaanse staten blijven hun diensten als locatie aanbie-den voor projecten met royale taxshelters tot meer dan 50%.Tochblijkt er bijvoorbeeld in het Middenoosten een omslag. Daar ismen steeds meer bezig om eigen talent en creativiteit te stimule-ren en eigen projecten van de grond te krijgen. Hiervoor wordendan coproductiepartners gezocht. AbuDhabi, Doha en Dubai wil-len meer aandacht voor de eigen regio en cultuur. Zij willen ei-gen vakmensen opleiden. Het succes van de eerste film uit SaudiArabie, Wadja van de vrouwelijke regisseur Haifaa Al Mansour inVenetië, is hier een voorbeeld van.Europese AanwezigheidNaast de gezamenlijke suites van veel Noordelijk Europese lan-den onder de paraplu van de eigen exportorganisatie waar eenaantal distributeurs zich konden presenteren, hebben de groteverkoopbedrijven eigen suites. Unifrance kiest opnieuw voor eenpresentatie van kleine Franse bedrijven buiten de AFM. GermanFilm had een grote suite gehuurd voor acht kleinere distributeurswaaronder Arri en Media Luna New Films die ook Nederlandsefilms aanboden De Trustnordisk Fund bood o.a. de nieuwe film ende tweedelige dramaserie van Lars vanTriers Nymphomaniac aan.Dit jaar gaf EFP (European Film Promotion) aan 20 organisaties(producenten, salesagenten en distributeurs en landenorganisa-ties) support via de gezamenlijke suite en geld om aan de AFMte kunnen deelnemen. Naast Eye International van het Eye FilmInstituut waren er nog drie andere landeninstituten. Opvallendis dat de noordelijke landen ondanks hun eigen suite bij de EFPal een aantal jaren ruim zijn vertegenwoordigd met distributeursen producenten die nieuwe mogelijkheden voor hun projectenzoeken via internationale coproducties. Alle deelnemers staan ineen aparte brochure en zijn ook op de EFP website vermeld. Eenin Nederland gevestigde distributeur Tropical Storm had ook vandeze mogelijkheid gebruik gemaakt en bood twee Duitse filmsuit 2011 aan. De EFP organiseerde opnieuw de Oscar screeningsvoor tien films uit Europa die zijn ingediend voor de Oscar voorbuitenlandse films. Voor Nederland werd Kauwboy van Boude-wijn Koole vertoond die net als de meeste andere films prijzenop festivals had ontvangen. Zeven van de films zijn coproductiesen zij zijn nog alle op zoek naar een Amerikaanse distributeur. Zijhebben wel veelal een salesagent.Het lijkt erop dat de filmindustrie voor onafhankelijke films eenbetere tijd tegemoet gaat ook al wordt van alle betrokkenen ver-wacht dat men in ieder stadium van een project creatief en inven-tief mogelijkheden schept en van bestaande structuren gebruikmaakt.
    • 14Akoestische behandeling:vuistregels voor het zelf doenNiets is leuker dan met apparatuur van hoge kwaliteit een mooie productie neerzetten inde studio of heerlijk genieten van high end audio in eigen omgeving. De investering inapparatuur is belangrijk voor de kwaliteit, maar die kwaliteit kan teniet worden gedaanals de ruimte waarin het geluid klinkt niet ook met aandacht is behandeld.We bekijkende mogelijkheden en onmogelijkheden van akoestische behandelingen.De juiste akoestische behandeling van een ruimte is om vele re-denen erg belangrijk.Wie bezig is met een audioproductie wil eeneerlijk beeld hebben van zijn werk. Luister je muziek op een hifi-installatie dan wil je niet dat de ruimte de kwaliteit tegenwerkt.En ben je met een band aan het spelen, dan wil je dat de om-geving niet te veel last heeft van jouw geluid. De tegengestelderichting geldt uiteraard bij het maken van opnames. Geluid datbuiten de ruimte klinkt,moet vooral daarbuiten blijven.Vanuit depraktijk zijn er door de jaren heen vele concepten en toepassin-gen ontwikkelen die geluid controleerbaar maken en zorgen datje precies hoort (of juist elimineert) wat je nodig hebt. Dat gaatvan muurisolatie, bass traps en luchtafdichting tot diffusers enhet uitdoven van signalen met contrageluid. Het is een kennis-veld waarin het makkelijk verdwalen is, maar er zijn enkele basis-principes die keer op keer terugkomen. En dan is er ook de vraaghoe je te werk wilt gaan. Ga je kant en klare producten te kopen?Sla je zelf aan het klussen? Of schakel je een externe expert in?Één mythe willen experts in ieder geval graag uit de wereld hel-pen: eierdozen zullen de ruimte niet veel goeds doen. Het effectvan eierdozen is namelijk marginaal. Ze dragen maar weinig bijaan de akoestiekverandering en voor geluidsafdichting zijn zenog minder geschikt.GeluidsoverdrachtOm geluidsbehandeling in perspectief te plaatsen, is het belang-rijkdeverschillendemaniervangeluidsoverdracht tekennen.Zon-der te verzanden in een te wetenschappelijke benadering kunnenwe stellen dat er drie soorten van geluidsoverdracht bestaan. De
    • 15Akoestische behandelingeerste soort betreft voornamelijk lage frequenties: direct geluid.Dit geluid reist door muren heen. De tweede soort is contactge-luid. Het geluid verspreid zich door de constructie. Deze vorm vangeluidsoverdracht is al goed te merken wanneer de volumeknopvan een gemiddelde stereo-installatie open gaat. Doorsnee wo-ningen zijn namelijk maar in beperkte mate ontworpen om con-tactgeluid te voorkomen. Denk niet alleen aan vloeren die trillen,maar ook aan de verspreiding van geluid via leidingen. De derdeen laatste soort geluid is omloopgeluid. Hierbij ontsnapt het ge-luid.Veel voorkomende voorbeelden zijn kieren bij deuren en nietgoed afgedichte ramen.Kamer-in-kamerMaar waar begin je? Allereerst is het belangrijk de zwakke plek-ken op te zoeken.Wanneer je deuren en ramen geen goede isola-tie bieden,heeft het geen zin om je druk te maken over de isolatievan muren. Een vuistregel is in ieder geval dat er zoveel mogelijkstructuurmassa nodig is, evenals luchtafdichting rondom de deu-ren een ramen. Om de aanpassingen echt effect te laten hebben,is het aan te raden dubbele deuren te gebruiken. Het gebruik vanzand tussen de wanden is een oplossing waar verschillende ex-perts voor pleiten. Wanneer het mogelijk is, geven dubbele wan-den ook goede mogelijkheden. Bijvoorbeeld door de kamer-in-ka-mer methode toe te passen. Dit kost ruimte, maar zoals de naamdoet vermoeden wordt contactgeluid zoveel mogelijk voorkomendoor de binnenste en buitenste kamer geen contact met elkaar telaten maken. En door de binnenkamer een hoge massa te geven,wordt een groot gedeelte van het directe geluid gedempt.AbsorptieHet is belangrijk onderscheid te maken het doel van de ruimte.Wanneer de ruimte gebruikt wordt voor opnames, mixing, mas-tering of high end afluistering is namelijk verdergaande behande-ling nodig, dan bij een repetitieruimte. We zullen vanaf hier danook bij de eerste categorie stilstaan. Om de juiste balans te creë-ren in een ruimte zijn er twee benaderingen:absorptie en diffusie.Absorptie zuigt het geluid op. Materialen die hiervoor schikt zijn,zijn schuim en stug mineraal wol (bijvoorbeeld rock wool). Dezematerialen zorgen voor de frictie die geluid omzet in warmte. Ab-sorptie kan veel beteken voor het hele spectrum aan frequenties.Zo is absorptie van hoge frequenties nodig om ‘flutter-echo’s’ tegaan en te helder klinkende ruimte te temmen. Flutter-echo is
    • 16Akoestische behandelingeen rinkelend geluid dat wordt veroorzaakt door echo’s die heenen weer kaatsen tussen harde, parallelle oppervlakten. Door inje handen te klappen, is goed te horen of er sprake is van dezeecho’s. Is dat zo en neem je hier geen maatregelen tegen, dankrijg je een onrealistisch beeld van het hoog in de ruimte. Om ditte voorkomen is het belangrijk goed te letten op de dikte van hetschuim dat je gebruikt. Schuim van zo’n 10 centimeter dat directop een muur is bevestigd,blijkt namelijk alleen echt effect te heb-ben op frequenties boven de 200-300Hz. Schuim dat de helft zodik is, werkt pas boven 400-600Hz. Evenals het hoog, is het ooknodig het laag te behandelen. Door middel van bass traps is deenergie van lage frequenties te absorberen. Bass traps wordenveelal opgebouwd uit een combinatie van zachte, harde, dikke endunne materialen, met slim gebruik van lucht daartussen. Ver-schillende experts pleiten ook voor voldoende ruimte tussen demuur en de achterkant van de bass trap. Deze ruimte versterktde werking. Vooral in kleine ruimtes is er behoefte aan absorptievan het laag.DiffusieNaast absorptie is ook diffusie een manier om het geluid in ba-lans te krijgen. Diffusie is te zien als het versplinteren van hetgeluid door gebruik van een meerzijdige ondergrond. Een gemid-delde diffuser ziet er dan ook uit als een plaat waarop een veel-heid aan blokjes is bevestigd, die allen een verschillende hoogtehebben,zodat het oppervlak uit allemaal kleine vlakje bestaat. Zezijn veelal gemaakt van hout of kunststof. Het helpt de energievan geluid onder controle te krijgen in het midden en het hoog.Daarbij helpt een diffuser ook bij de definitie van de ‘sweet spot’,de plek tussen de monitoren waar je beste stereo geluidsbeeldkrijgt. Verschillende aanbieders hebben diffuser in hun assorti-ment, maar in menige studio of afluisterruimte zijn ook zelfge-maakte exemplaren te vinden.Veel voorkomende problemenOm houvast te geven bij het aanpassen van je ruimte, is het ver-standig enkele veel voorkomende problemen onder de loep tenemen. Wie de luxe heeft van een ‘dedicated’ luisterruimte kantamelijk veel problemen oplossen door inrichting van de ruimte,maar steeds vaker is het een extra slaapkamer of deel van dewoonkamer die dienst doet als projectstudio. Harde muren zijndaarbij grote boosdoeners. Net zoals een spiegel licht reflecteert,zorgen harde muren voor reflectie van geluid. Zo ontstaat achterspeakers vaak fantoomgeluid door de reflectie. Het geluid vande speaker en deze reflectie hoor je allebei, wat het geluidsbeeldverstoort. Scherp de oren dus voor dit soort reflectie en zorg dat
    • 18ter bij elkaar staan. Buiten de plaatsing in de breedte, speelt ookde hoogte mee. Speakers dienen op ooghoogte te staan en wel zodat er tussen tweeter, basspeaker en oor een rechthoekige drie-hoek ontstaat. Het is aan te raden om de speakers vlak (on-axis)te hebben staan, maar zorg wel dat de afstand van oren naar deverschillende speaker cones gelijk zijn. Is dit niet het geval, danhelpt het om de speakers iets naar voren over te hellen. Houdtdaar rekening mee bij montage.LeerprocesAkoestische behandeling kan dus een flink project zijn, waar ooknog eens veel afgeleide aandachtspunten bij komen kijken. Maardoor de vele werkbare oplossingen die door de jaren heen ontwik-keld zijn, kun je tamelijk eenvoudig de akoestiek van een ruimteverbeteren. Panelen zijn zelf te plaatsen en - waar we nog nietbij stil hebben gestaan - volgens sommigen kan ook meubilairzorgen voor wenselijke absorptie en diffusie. Denk aan een bankof een boekenkast. De discussies hierover zijn zowel leerzaam alsvermakelijk. Al doende en lezende zal je inzicht in de werking vangeluid dan ook zeker verbeteren.Bronnen van informatieDe wereld van de akoestiek is er eentje met vrij veel fanatieke ‘le-den’. Leden die graag hun kennis delen. Verspreid over het inter-net is er dan ook een schat aan informatie te vinden. Veelal zijnhet forums waar de kennis wordt gedeeld.Van eenvoudige vragenover waar te beginnen tot uitgebreide analyses van ruimtes entoepassingen. Enkele die nuttig kunnen zijn bij het ontwikkelenvan je eigen visie en uitvoering van akoestische behandeling zijn:• Johnlsayers.com (Recording Studio Design Forum)• Studiotips.com• Musiciansfriend.com• Theproaudiofiles.com• Avsforum.com“Speakerplaatsing isminstens zo belangrijkals akoestischebehandeling”Akoestische behandelingje de nodige absorptie gericht plaats, ook aan de zijkanten vanje ruimte. Voor het vinden van de juiste plek is er een praktischetruc. Ga op je mixplek zitten, laat iemand anders een spiegel vlaktegen de zijmuur aan houden en verschuif deze net zolang totdatjij een beeld van je speakers in de spiegel ziet.“Zoek bij aanvang naarde zwakke plekken in deruimte”PlaatsingIedere ruimte heeft zijn eigen afmetingen, maar in de praktijkblijken panelen van zo’n 60 bij 120 centimeter voldoende groot-te te hebben om goed mee te werken. Daarvan heb je er zekerdrie nodig voor de spiegelpunten op de muur en het plafond, alsdeze vrij laag is en het geluid beïnvloedt. Daarbij worden ook pa-nelen geplaatst achter de monitoren om het eerder genoemdefantoomgeluid te voorkomen. De hoogte van de panelen - en jemonitoren - moet in lijn zijn met de hoogte van je oren, wanneerje op je mixplek zit.En aangezien ook de tegenovergestelde wandvan de ruimte het geluid beïnvloedt is het nodig om daar de no-dige absorptie of diffusie toe te voegen. Veel ontwerpers kiezenhierbij voor een diffuser,die ervoor kan zorgen dat de achterwandpraktisch verdwijnt in termen van geluidsbeïnvloeding. Denk bijgrotere ruimtes ook voor voldoende akoestische behandelingverderop aan de zijkant in de ruimte. Mensen hebben immers deneiging om niet op één plek te blijven tijdens het afluisteren.Zoals al blijkt, is het effect van akoestische behandeling sterkafhankelijk van de manier waarop je de monitoren opstelt. Ookdaar is dus voldoende aandacht voor nodig. Plaats speakers bij-voorbeeld niet in de hoek. En zorg er ook voor dat ze rechtopstaan. Een liggende positie komt in de praktijk wel voor, maar kanal gauw zorgen voor het verstoren van het stereobeeld. Volgensvelen zorgt ideale plaatsing van speakers voor een gelijkzijdigedriehoek, zodat je afstand als luisteraar tot beide speakers gelijkis aan de afstand tussen de speakers. Zeker in kleine thuisstudio’szal het niet altijd mogelijk zijn om deze manier uit te voeren. Indat geval wordt aangeraden om de speakers niet te ver uit elkaarte zetten. Het beeld verbetert wanneer de speakers relatief dich-
    • 191.000 werklozen per dag: omscholingzij-instromers de oplossing voor hettekort aan technici“Om- en bijscholing is van essentieel belang bij het terugdringen van tekorten in detechnische sector”, stelt Hans Biesheuvel, voorzitter MKB Nederland, in zijn openings­toespraak tijdens het congres‘De slag om technisch talent’.“Om dit tekort terug tedringen zijn private opleiders onmisbaar.”Het tekort aan technisch talent bedreigt de toekomst van detechnische sector en vormt daarmee een grote bedreiging voorde groeiambities van bedrijven. Dit sluimerende probleem zetde economische groei van Nederland onder druk. ‘Investeer inambacht en maakindustrie; we moeten massaal investeren inonderwijs en bijscholing om het tij te keren’ aldus Hans Biesheu-vel. Deze en andere urgente kwesties kwamen uitgebreid aan deorde tijdens het congres ‘De slag om technisch talent’ in HotelHouten.Techniekpact Private OpleidersHans Biesheuvel lichtte tevens het Techniekpact van MinisterKamp nader toe. Dit Techniekpact is een initiatief van het kabinetom samen met werkgevers,het onderwijs en de vakbeweging omde aansluiting van onderwijs op de arbeidsmarkt in de techniek-sector te versterken en het tekort aan technisch personeel tegente gaan, volgens drie actiepunten:1. meer aandacht voor bèta/techniek in het funderend onderwijs;2. hogere instroom (beroeps)opleidingen techniek via publiek private samenwerking;3. arbeidsmarkt: verhogen van de zij-instroom, aantrekken enbehoud van (internationaal) technisch personeel.Hierop heeft de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding(NRTO) in samenwerking met Reed Business Opleidingen het‘Techniekpact Private Opleiders’ opgesteld. Dit pact werd tijdenshet congres aangeboden aan Hans Biesheuvel en haakt specifiekin op het derde punt: namelijk het tekort aan technici terugdrin-gen door middel van goede (om- en bij)scholing voor zij-instro-mers.Private opleiders en zij-instromersHet privaat onderwijs is marktleider op het gebied van volwas-senenonderwijs en voldoet aan de kwaliteitskaders en doelma-tigheidsvereisten. Ruim 85% van de volwassenen - 1,3 miljoenmensen - die een opleiding volgen, wordt opgeleid door privateaanbieders.Netalsdeoverheidzienprivateopleiderseenbelangrijkpotentieelin personeel dat werkzaam is in andere sectoren en werkzoeken-den: ofwel zij-instromers. Een zeer gemotiveerde, gedisciplineer-de doelgroep met werkervaring en een groot verantwoordelijk-heidsgevoel, die bewust kiest voor de techniek. Om dit potentieelaan te kunnen boren is scholing nodig die enerzijds aansluit bijde behoefte van het bedrijfsleven en anderzijds bij volwassenen.Privaat onderwijs biedt dit maatwerk voor beide partijen.Experts aan het woordTijdens het congres ‘De slag om technisch talent’ gingen diverseexperts in op oplossingen voor het tekort aan technisch perso-neel. Het was een punt van discussie tijdens het rondetafelge-sprek onder leiding van Tom van ’t Hek met Wouter Vlasblom(Siemens Nederland), Frank Schoof (Croon Elektrotechniek) enAlfred Boot (Dura Vermeer Groep). Harry de Vos vertelde uit eigenervaring hoe ASML technisch personeel rekruteert in een krappearbeidsmarkt. Arbeidsmarktcommunicatie expert Martijn Hem-minga liet zien hoe werving strategisch kan worden ingezet ensenior raadsmedewerker Adviesraad voor het Wetenschaps- enTechnologiebeleid Luc Rietveld lichtte toe welke rol de overheidkan spelen om de vraag en aanbod op de arbeidsmarkt voor ken-niswerkers samen te brengen. n
    • 20De toekomst vanbroadcasting metNo More BoundariesTwee februari 2013 barstte GelreDome volledig uit zijn voegen tijdens het spetterendeHard Bass. Deze editie - die de naam Reclamation draagt - had een uitstekend programmamet de beste DJ’s van de hardstyle scene. Dit in samenhang met een geweldige show,zorgde voor een waar spektakel. No More Boundaries verzorgde onder andere een liveuitzending op YouTube Live .No More Boundaries | NOMOBO.TV is een jong maar zeer ervarenmediabedrijf dat zich volledig richt op de ontwikkeling van onlinevideokanalen en productie van content. Constantijn van Duren,producer en partner binnen No More Boundaries:“We ontwikke-len videokanalen in opdracht van uiteenlopende organisaties indiverse markten; van corporate (Samsung, Rabobank), entertain-ment (b2s/ Hard Bass, Amsterdam Dance Event, Red Bull BC One,Unox Nieuwjaarsduik) en sport (KNVB, Glory World Series, Neder-landse Darts Bond). Deze organisaties begrijpen goed dat ze voorhun activiteiten zelf in staat zijn direct te kunnen communicerenmet hun doelgroep of publiek door middel van online video. Opelk denkbaar connected device (mobiel, iPad en Connected TV) -niet alleen in Nederland maar ook direct wereldwijd.”Geen inves-tering meer in one-way mediacampagnes maar het opzetten vaninteractieve online mediaproducties waar NOMOBO zorgdraagtvoor de volledige hoogwaardige productie oftewel het regelwerk.Dat houdt de audiovisuele registratie van (live) events in, de ac-tivatie van brands binnen deze mediaproducties en de geïnte-greerde directe communicatie met het publiek via social media(Google+, Facebook,Twitter en Instagram).
    • 21StreamingNOMOBO is opgericht door drie partners met ieder meer dantien jaar ervaring in mediaproductie in de breedste zin van hetwoord;van filmacademie,MTV,Talpa,Eyeworks,DutchView tot enmet Eredivisie Live. De expertise opgebouwd binnen online videocommunicatie gaat terug in de tijd van postzegelformaat en va-rieert tot en met de distributie op dit moment in Full HD op zoalsgezegd alle denkbare connected devices.Hardbass ReclamationOp Hard Bass heeft No More Boundaries de complete productieverzorgd van de uitzending op YouTube Live. Dit was een absoluteprimeur voor events zoals Hard Bass Reclamation; nog niet eer-der was een hard-style evenement live uitgezonden op YouTube.Zoals organisator b2s al haar events aanpakt en neerzet, moestook dit hoogwaardig gebeuren. Daarop werd een productieplanvoorgesteld waarbij het mes aan twee kanten sneed:1) registratie voor live uitzending op YouTube2) opname van beelden voor productie van de aftermovie“De aftermovie zou gemonteerd worden in 4k resolutie waardoorwe een aantal cameraposities hebben uitgevoerd met RED Epicom dit mogelijk te maken. Eén van deze cameraposities was deXtreme T12 van Egripment (http://www.egripment.nl/nl/Pro-duktT1.asp?ID=107), een revolutionaire telescopisch uitschuif-bare crane die veel voor filmproducties wordt ingezet. Door ditgecombineerde productieplan is tegen een efficiënt budget eenhoogwaardige HD-productie mogelijk gemaakt die wereldwijd isuitgezonden op YouTube. Dit is gerealiseerd in vier verschillenderesoluties tegelijkertijd zodat kijkers wereldwijd kunnen meege-nieten op elk denkbaar apparaat; van een computer tot mobieletelefoon en zelfs in HD op een Connected of Smart TV. Binnen deuitzending zijn ook graphics weergegeven waarin social mediawas geïntegreerd. Hiervoor hebben we zelf software ontwikkeldwaar vanuit diverse social mediakanalen alle reacties worden ver-zameld. Een social media redacteur die betrokken is bij de video-regie, selecteerde de beste reacties en die werden vervolgens ge-toond in de live uitzending. Dit moedigde kijkers aan te reagerenwaardoor de live uitzending een viraal karakter kreeg en de kansvergroot werd dat het evenement trending topic werd op diversesocial media platformen.De uitzending was perfect en er is een groot publiek wereldwijdbereikt. Het interessante van het uitzenden van live evenemen-ten op YouTube is dat je direct inzicht hebt in je publiek (waar,wie en hoeveel). Deze informatie is van belang voor ons en onzeopdrachtgevers om exact te kunnen bepalen waar in de regio ofin de wereld kansen bestaan om te ondernemen en te groeien.”,aldus No More Boundaries “Op technisch vlak hebben we eenaantal interessante uitdagingen gehad; zoals gezegd de effi-ciënte integratie van RED Epic digital film camera’s binnen eenHD-broadcast omgeving. Ook hebben we voor het gehele post-productietraject een zogenaamd ingest-systeem ingezet van defirma Broadcast Rental uit Bussum om alle beschikbare camera-posities en losse audiosporen te kunnen opnemen zodat dit ma-teriaal direct na het evenement beschikbaar is op harddisk. Ditscheelt dagen werk aan inladen en converteren voordat eindelijkkan worden begonnen met eindmontage. Kortom, we zijn con-tinu op zoek om de hoogst haalbare kwaliteit in (live) productiete realiseren tegen een zeer efficiënt budget.” n
    • 22De toekomst van scherm en bril3D en verderMet de introductie van 3D-video ver achter ons, presenteren ontwikkelaars verschillendetechnieken en toepassingen om beeldbeleving naar een nog hoger plan te tillen.Beelddefinities worden verhoogd, kijkhoeken verbeterd en zelfs de omgeving wordttoegevoegd aan digitale beelden. Mooie ontwikkelingen, maar één vraag lijkt centraalkomen te staan voor de kijker: geen bril of juist wel?
    • 23Afgaand op ontwikkelingen in de markt beweegt 3D-video zichtwee kanten op. Verschillende ontwikkelaars laten zien dat we inde toekomst niet langer met een 3D-bril op naar een scherm zul-len kijken. Wie met meerdere mensen een film wil kijken, kan ditop een 3D-scherm doen zonder bril. Wie minder behoefte heeftaan gezelschap, gebruikt een stand alone-bril, waar geen externscherm bij nodig is. Sterrix, een Duitse ontwikkelaar, richt zichop ontwikkelingen in de laatste categorie. Onlangs kreeg zij eenpatent toegekend voor haar‘Pseudo-Holographic display’techno-logie. Met deze techniek is het volgens de makers mogelijk om3D-displays te maken van hogere kwaliteit dan we tot op hedengewend zijn in de markt.De techniek baseert zich op de gebruike-lijke autostereoscopische techniek, maar biedt als voordeel dat ermeer kijkhoeken mogelijk zijn. Sterrix spreekt zelfs van een onbe-perkt aantal perspectieven. Honderden mensen moeten tegelijkeen optimaal beeld krijgen op de nieuwe schermen. Een van deredenen waarom dit mogelijk is, is het gebruik van een nieuwepixelstructuur en een resolutie die honderdmaal groter is dandie van HD. Het resultaat? Volgens Sterrix is er sprake van meerdiepte in het beeld,raken ogen minder gauw vermoeid en ziet het3D-effect er realistischer uit. Ondanks dat de techniek alleen nogin theorie bestaat, laat de ontwikkelaar al wel weten mogelijkhe-den te zien voor integratie in bestaande schermen.Onzichtbare interferentieNieuws dat enigszins in lijn ligt met dat van Sterrix, is afkomstigvan het Nederlandse Dimenco, dat een link heeft met Philips. Di-menco heeft zich in haar bestaan vooral gericht op de zakelijkemarkt, maar maakt nu de overstap naar de huiskamer. Centraalhierbij staat de Nabla-technologie, een toepassing van autoste-reoscopisch 3D. De techniek maakt het mogelijk om 3D-beeld tezien op 4K-panelen. Een van de oprichters van Dimenco liet evengeleden aan Tweakers weten dat er in samenwerking met enkelegrote tv-merken wordt gewerkt aan de ontwikkeling van tv’s. Hetis de bedoeling dat deze eind dit jaar op de markt verschijnen. Denieuwigheid bij de Nabla-technologie zit hem vooral in de over-3Dstap naar 4K-panelen. Een overstap die mogelijk is door gebruikvan een lenticulaire lenslaag. Volgens het bedrijf is de interferen-tie van de lenslaag niet langer zichtbaar. De Clear View-techno-logie die Dimenco ontwikkelde, speelt een belangrijke rol in hetgeheel. Middels een eigen productiemethode wordt de lenslaagop het paneel gelamineerd, wat de kijkhoeken en de helderheidte goede komt. Maar behalve technische vooruitgang is er meergoed nieuws. De nieuwe manier van werken, blijkt voordeliger tezijn dan voorheen. De vraag is natuurlijk alleen wie van die kos-tenverlaging zal profiteren.Mobiel 3DEen interessante ontwikkeling waarvan de praktijk steeds dich-terbij komt, is 3D-beeld op mobiele telefoons. Een recente paten-taanvraag van Samsung gaf daarbij recentelijk wat reuring. Hetbedrijf heeft in eerste instantie een patent aangevraagd voor eenlogo, waaruit volgens verschillende bronnen blijkt dat ze 3D wiltoepassingen in nieuwe modellen.Kort daarna volgde ook de aan-vraag van een patent voor de techniek zelf. Ondanks wilde specu-laties dat de camera al in het komende vlaggenschip, de GalaxyS4, verwerkt zou zijn, bleken niet juist. Sowieso zou de aanvraag-tijd al te kort zijn,maar ook sprak Samsung niet over 3D tijdens depresentatie van de S4 halverwege maart.Maar dat neemt natuur-lijk niet weg dat het concern bezig is met 3D-ontwikkelingen, dusin de toekomst mogen we zeker wat verwachten. Het gepaten-teerde logo wijst overigens niet alleen op toepassing in telefoonsmaar in meerdere mobiele apparaten “Wat de kijkhoek richting een 3D-display is, zal niet neer uitmaken.”
    • 25Augmented RealityVerbetering van beeldkwaliteit staat sinds jaar en dag centraal bijde doorontwikkeling van schermen, 3D is hierop geen uitzondering.Met de opkomst van zelfstandig werkende 3D-brillen komen er ech-ter ook steeds meer functionaliteiten om de hoek kijken.Bij de nieu-we producten van Amerikaanse Vuzix bijvoorbeeld. Zij presenteerdekort geleden een nieuwe 3D-bril waarin ‘augmented reality’ moge-lijkheden in zijn verwerkt.Twee camera’s zorgen ervoor dat digitalebeelden uit de omgeving van de gebruiker worden samengevoegdmet digitale beeldlaag. Het geheel is dan in 3D te beleven. De Wrap1200 AR,zoals het product heet,zorgt voor een beeld van 75 inch.Hetbelangrijkste aspect bij de beleving die de bril biedt, is dat digitaleobjecten in de fysieke omgeving lijken te liggen. Om dit realistischweer te geven, is in de bril een sensor verwerkt die de bewegingenvanhet hoofdregistreert endebeeldenopbasisvandiebewegingenaanpast. Eye tracking is niet alleen in ontwikkeling bij stand alone3D-brillen. Ook in samenwerking met schermen zorgt de techniekvoor een realistischere kijkervaring. Onder andere het Duitse SMIricht zich op deze ontwikkelingen.Onder de noemer ActiveEye tech-nologie volgt de bril de bewegingen van het hoofd en past de beel-denophet 3D-displaydaaropaan.Erisdaneigenlijkookmeersprakevan‘head tracking’.De techniek werkt door middel van drie camera’sin de bril en twee bollen die aan zichtbaar aan de buitenkant zitten.Google GlassGlass,de bril die Google al een tijdje aan het ontwikkelen is,werktstand alone, al ligt de nadruk niet zozeer op geavanceerde beeld-formaten. Ook augmented reality(-achtige) toepassingen lenenzich goed voor toepassing in de bril. Maar aangezien het concerneen groot belang heeft in video – denk aan YouTube – wordener nog wel wat verrassingen verwacht. Langzamerhand zijn ersteeds meer eigenschappen van het ambitieuze product bekend.Zoals verwacht is de bril te bedienen doormiddel van je stem. Alsalternatief heeft Google echter ook besturing door middel vangebaren aan het apparaat toegevoegd. Het afspelen van video-materiaal is logischerwijze al gepresenteerd. Verder richt de brilzich met name op het maken van foto’s en informatie geven overde omgeving. Zo speelt Google Maps Navigatie een belangrijkerol, waarbij de interface toegespitst is op de manier van kijken.De achtergrond is transparant, waardoor navigatie bijvoorbeeldop de omgeving is te projecteren. Al met al dus nog geen erg re-volutionaire nieuwe toepassingen, maar Google kennende houdtze die nog even onder de pet om bij de marktintroductie te kun-nen verbazen.Aan de praktische kant werd onlangs al wel bekendgemaakt dat de bril op sterke te verkrijgen is.Nieuwe belevingBril of geen bril, de komende jaren beloven 3D-video in een nieuwdaglicht te zetten. Vooral het gebruik van augmented realitymaakt erg nieuwsgierig naar de toepassing. Zeker wanneer zoalsin Google’s geval daar ook online diensten aan worden gekop-peld. Hopelijk weten de verschillende ontwikkelaars elkaar goedte vinden en zullen content en beeldkwaliteit samen zorgen voornieuwe beleving.3D
    • 26Ontwikkelingen in 4KMet het verleggen van grenzen komen 4K-televisies steedsmeer binnen bereik te liggen. Critici spreken echter van eenflinke hobbel die moet worden genomen om 4K echt inte-ressant te maken, namelijk de mogelijkheid om dit formaatook fatsoenlijk te streamen. Telefonica ziet het als haarschone taak om aan te tonen dat dit al wel degelijk moge-lijk is. Tijdens de Mobile World Congress heeft zij laten ziendat 4K-video met 100Mbps is te streamen via een glasve-zelverbinding. Volgens toeschouwers verliep de overdrachtzonder hick-ups en buffering en voegde Telefonica daad bijwoord. Dat het geheel nog (lang) niet commercieel is in tezetten, moge duidelijk zijn, maar zoals gebruikelijk is alleenhet vaststellen van de mogelijkheid al een goede stap in derichting. Een mooie tussenstap zou een toepassing zijn voor40Mbps, maar het lijkt er volgens kenners net op dat diestap ook gezet wordt.PlayStationRecente berichten van Sony zorgden voor zowel verheu-ging als teleurstellingen. Het concern liet namelijk wetenmet haar PlayStation 4 aan te haken bij de 4K ‘revolutie’.Goed nieuws voor gamers, zul je denken, maar helaas voorhen beperkt Sony zich tot 4K-video en is er geen sprake van4K-gaming. Ondanks dat het hier dus niet gaat om de ‘fullmonty’ toont Sony zich met de PlayStation toch weer voor-uitstrevend. In de televisiesfeer lijken meest interessante in-troducties op z’n vroegst aan het einde van dit jaar of beginvolgend jaar plaats te vinden.CapaciteitOntwikkelaars schetsen de afgelopen jaren vooral het beeldvoorzichtig te zijn en niet ‘en masse’ 4K te omarmen. Deontwikkeling duurt naar verwachting dan ook nog wel eentijdje, maar verschillende bedrijven zijn wel aan het voorsor-teren. Zo gaf technologiefabrikant Seagate onlangs aan datde grote stijging in de verkoop van haar harde schijven eenvoorbode is voor wat de komende jaren plaats gaat vinden.Seagate verkocht onlangs haar 2 miljardste harde schijf. De3Deerste dertig jaar van haar bestaan zorgden voor het eerstemiljard. De afgelopen vier jaar voor het tweede miljard. On-danks de toenemende online opslagdiensten verwacht hetbedrijf dat de vraag naar fysieke opslag exponentieel blijftstijgen. Een van de grote aanjagers daarvan: 4K-video.Ontwikkelaars hebben dus (logischerwijs) vertrouwen enook de facilitaire hoek bereid zich voor. Hopelijk mogen wijals publiek, vanaf onze eigen bank, over niet al te lange tijdhet belangrijkste oordeel geven.Online veiligheidEen interessante nevendiscussie bij de ontwikkeling van 3D-tv’s,en met name de smart tv-functies,is de veiligheid.Waarverbindingen met internet ontstaan, wordt immers ook algauw door hackers gedacht aan manieren om op de devicesbinnen te komen. Op het 3DTV-forum uitten verschillendeleden hun zorgen om de veiligheid van televisies. Fabrikan-ten stellen in reactie hierop dat het momenteel niet nodigom zorgen te maken om virussen of andere bedreigingen.De voornaamste reden hiervan is dat de platforms nog erggesloten zijn, dus niet erg toegankelijk voor software. Appli-caties komen uit app-stores van fabrikanten en geven voor-alsnog geen ruimte voor cyber crime. Virussen kunnen zich-zelf dus niet eenvoudig installeren en hun kwaadwillendewerk doen. De platforms waarmee wordt gewerkt, verschil-len per fabrikant ook sterk onderling,waardoor de markt omte hacken versplinterd is.Wanneer de platforms harmonise-ren, is het dus wel belangrijk om waakzaam te zijn.“Met augmented realityzijn omgeving en digitalebeelden samen te brengenin een 3D-bril”
    • Met deze uitgaven bereikt ualle professionals in entertainmentmisschien wel meermaalsBuzzfacts Publishers & Mediagroup Exploitatiemaatschappij B.V.
    • 28NAB 2013De NAB, National Association of Broadcasters Convention in Las Vegas Nevada.Voor degenen die betrokken zijn bij film of televisie een soort bedevaart, schreef onzecorrespondent ter plaatse: Berry Ebben. Anders dan op de IBC in Amsterdam of welkeandere elektronicaconventie wereldwijd dan ook, op de NAB zie je toekomstdromen,dromen die volgend jaar weer gewoon anders kunnen zijn. Maar deze conventie geeft jewel een idee waar het naar toe gaat.Dat de NAB trekt onder andere zoveel bedrijven en bezoekersdoor het feit dat de grootste dichtheid van elektronicabedrijven,televisie- en filmmakers in California, Silicon valley, LA en Holly-wood zit. Daarnaast hangt er in Las Vegas nog altijd de sfeer vande “ American Dream’’. Dat die droom niet altijd happy is zie jenatuurlijk elke morgen als je van de Strip naar de conventiehallenloopt. Een hoop lege gebouwen,hier en daar een dakloze en doel-loze toeristen op zoek naar plat en goedkoop vermaak.Is de NAB een conventie met trends, geruchten en halfwas pro-ducten, IBC Amsterdam in September daarentegen is een zake-lijke conventie, dichter bij de realiteit met volwassen producten.NAB trok in 2012 92.112 bezoekers, waarvan 24.928 buitenlandersuit 151 verschillende landen. Er waren 1571 bedrijven die er hunproducten lieten zien en dat waren er meer als het jaar daarvoor.Bij deze bedrijven horen ook nogal wat Nederlandse bedrijven envestigingen van buitenlandse bedrijven in Nederland, die op deNAB door Nederlanders vertegenwoordigd zijn.Grote publiekstrekker zal ongetwijfeld de Japanse publieke zen-der NHK worden. De Japanse zender gaat in juli 2014 als eerstezender wereldwijd voor het eerst uitzendingen verzorgen in4k. Maar goed, zoals we gewend zijn gaat natuurlijk alles in eenrotgang verder; 8k is namelijk al onderweg.Public broadcaster NHK will present the latest iteration of its SuperHi-Vision system at the 2013 NAB Show. It will be featured in thenew “NAB Labs Futures Park,” a section of the NAB Show exhibi-tion floor reserved for broadcast-related research and developmentprojects from around the world.Established in 2009 as the “International Research Park,” the NABLabs Futures Park will feature high-profile media technologies indevelopment chosen by NAB Labs for presentation to the broad in-ternational audience at NAB Show.A highlight of the 2013 Futures Park will be NHK’s Super Hi-Visiondemonstration. It will feature a presentation theater for viewingthe system’s 8k video and 22.2-multichannel sound (includingcontent recorded in cooperation with the Olympic BroadcastingService and the BBC at the London 2012 Olympic Games).The system’s 7680 x 4320 video format provides 16 times thenumber of pixels as HDTV, for stunning clarity and an immersivevisual experience. Meanwhile, the system’s massive multichannelaudio system produces unprecedented immersion into a 3D soundspace for viewers located anywhere within a large viewing area.Besides the presentation in the theater, NHK will also show for thefirst time outside Japan the real-time, over-the-air transmissionand reception of Super Hi-Vision broadcasts, using two UHF tele-vision channels.NHK also plans to show its latest developments in production tech-nology for the system, including a 120 Hz Super Hi-Vision camera,as well as the first compact Super Hi-Vision camera suitable forrobust mobile use, and a 22.2 multichannel sound production sys-tem. The interactive capabilities of a converged broadband/broad-cast service will also be presented in a demonstration of the NHK“Hybridcast” system.
    • 29BeursThe NAB Labs Futures Park will present a number of other excitingdevelopments in broadcast technology at the 2013 NAB Show. Acomplete list of presentations planned for the 2013 Futures Parkwill be announced soon.About NAB LabsCreated in 2012, NAB Labs is a program of the National Associationof Broadcasters that provides a platform for innovation,a venue forforging partnerships and testing new technology, and educationalevents to create awareness about over-the-air radio and televisiontechnology initiatives.Panasonic is ook dit jaar aanwezig op de NAB Show 2013, degrootste internationale bijeenkomst voor de wereldwijde omroe-pindustrie. Van 6 tot 11 april zal in Las Vegas het complete procescentraal staan dat beeldcontent doorloopt van creatie tot en metdistributie.Voor Panasonic ligt de nadruk dit jaar op connectiviteitals onderdeel van de nieuwe file-based workflow; op de nieuwemicroP2-kaart en op AVC-ULTRA met de nieuwe ondersteunendehardware.Op de NAB Show 2013 presenteert Panasonic verschillende op-lossingen die de connectiviteit tijdens de werkprocessen ver-beteren. De eerste noviteit zijn de AVC-ULTRA-plugins voor AvidMedia Composer 6.5; zowel voor de Windows- als de Mac-versie.AVC-ULTRA van Panasonic maakt het mogelijk om Full HD-op-names (master-kwaliteit en/of 10 bit, 4:2:2) te maken, die tege-moet komen aan alle wensen van de gebruiker en die bruikbaarzijn tijdens het hele proces van bewerking tot verzending. DeAVC-ULTRA plugin-reeks telt drie types: AVC-Proxy, AVC-Intra enAVC-LongG. AVC-Proxy levert parallel aan hoge-bandbreedte pro-ductie formaten, videostreams met bitrates vanaf 800Kb/s tot3,5Mb/s, die ideaal zijn om op locatie te bewerken; bijvoorbeeldvoor een onverwacht nieuwsitem. AVC-Intra biedt geïntegreerdeproductiemogelijkheden van opname en bewerking tot de eigen-lijke uitzending. De AVC-LongG plugin is bedoeld voor applicatieswaarbij de bestandsgrootte cruciaal is. De codec zorgt voor 10bit,4:2:2-opnames in een kleiner formaat dan MPEG-2 zonder aankwaliteit in te boeten.De AG-HPX600 camera van Panasonic krijgt ook nieuwe connec-tiviteitsopties. Enerzijds maakt de AG-SFU604 playlisteditor hetmogelijk om op een tablet of pc al eerste aanpassingen te doen.Via een webbrowser kan met de eenvoudige user interface hetbeeldmateriaal op locatie alvast geknipt en geplakt worden ombijvoorbeeld overbodige stukken te verwijderen of om de volg-orde van de beelden te wijzigen. Vanuit de playlisteditor kunnende beelden via de HD Serial Digital Interface (HD-SDI) afgespeeldworden, er kan een nieuwe P2HD-clip gemaakt worden of debeelden kunnen rechtstreeks als playlist doorgestuurd wordennaar een Non Linear Editing-systeem (NLE). Anderzijds heeft Pa-nasonic naast LiveU ook een aantal nieuwe live uplink partnerstoegevoegd waaronder AVIWEST, Streambox en TVU Networks.De AG-HPX600 kan nu met uplink transmitters van vier verschil-lende aanbieders uitgerust worden.Panasonic toont op de beurs ook ‘s werelds eerste UHS-II-memo-rykaart, de microP2. Deze kaart heeft slechts de grootte van eendoorsnee SD-kaart, maar haalt snelheden tot 2.0 Gbps (1,7 keersneller dan standaard P2-media). De microP2 is leverbaar in tweemodellen:de AJ-P2M064A van 64GB en de AJ-P2M032A van 32GB.De microP2 is bestand tegen water, stof, magnetisme, (Röntgen)straling, extreme temperaturen en is zelfs voorzien van een in-gebouwde zekering. Daarnaast zijn de data op de microP2-kaartaltijd veilig dankzij functies zoals het ‘flash memory error correc-tion-systeem’ dat gelijkwaardig is aan RAID, de ingebouwde Life-time Counter die de levensduur van de kaart aangeeft en het Con-tent Protection System (CPS), dat de kaart met een wachtwoordkan beveiligen.Volledig in lijn met de filosofie van Panasonic rondschaalbaarheid wordt ook een microP2-kaartadapter gelanceerddie de kaart compatibel maakt met huidige P2-hardware.Daarnaast presenteert Panasonic tijdens de NAB Show haar eer-ste P2 HD-camera en –recorder, die standaard uitgerust zijn metAVC-ULTRA en ingebouwde slots voor de gloednieuwe microP2-kaarten. Zowel de AJ-PX5000G camera als de AJ-PD500 recorderzijn uitermate geschikt voor de opname van reality-tv, documen-taires en live evenementen. De AJ-PX5000G is een 2/3-inch came-ra met 3 2.2Mpixel MOS-sensoren, die zowel in 720p en 1080p/ials in 1080/50p kan opnemen. Naast de vele opnamemogelijk-heden biedt de camera ook een uitzonderlijke beeldkwaliteit, ex-tra gebruiksopties en schaalbaarheid waardoor zij ideaal is voortelevisiezenders. De AJ-DP500 recorder heeft een compactevormgeving (half-rack), is licht van gewicht (minder dan tweekilo), heeft ingebouwde slots voor microP2-kaarten, een intuïtie-ve multi-control regelaar/draaiknop en een uitgebreid scala aanondersteunde formaten en codecs. n
    • 30CES 2013, veel nieuws,héél veel!Op de vraag om een verslag te schrijven van wat ik gezien heb op de Consumer Electro-nics Show, die jaarlijks wordt georganiseerd in Las Vegas, was het antwoord eenvoudig ensnel gegeven: ja. Na zes dagen intensief de‘fair-grounds’ afgelopen te hebben – ik schatdat de totaal afgelegde weg een marathon in lengte overschrijdt – is de invulling tocheen stuk lastiger…Tekst:Theo WubboltsGa maar na. Het totale opper-vlak van de CES bedraagt 37‘foot­-ball fields’ – en je magzelf uitrekenen hoe groot datis, okay, bijna 18 ha. – waar 3.250exposanten proberen de ruim150.000 bezoekers zinnenprik-kelend te trakteren op nieuweproducten, trends en ontwikke-lingen.Naast het immens grote LVCC, Las Vegas Convention Center metdrie gigantische hallen, is er tentoonstellingsruimte te vindenin het aanpalende Hilton en het iets verderop aan de Strip gele-gen Venetian. Goede busverbindingen – de organisatie zet zo’n140 bussen hiervoor in – verzorgen het transport van en naar dediverse locaties.Je zult begrijpen dat dit voor één mens teveel is, temeer daarik jaarlijks de CES bezoek vanuit verschillende disciplines– zie mijnpublicitaire ‘driften’ – en is het maken van keuzes onvermijdelijk.Vandaar een selectie.Trends…Naast de onmetelijke rijen standaard standjes van Aziatischekomaf – waar de standbemanning kijkt of ze een taakstraf uitmoeten zitten – en waarbij alles ‘blinkt’ en ‘glittert’, is de CES hetdomein van de grote jongens, die elk niet altijd overeenkomstighun marktpositie vloeroppervlak inkopen.Op de persdag – dit jaar voor het eerst gehouden in een nieuwcomplex áchter Mandalay Bay aan de zuidkant van de Strip – bijtinmiddels traditiegetrouw LG ’s ochtends om acht uur het spitsaf.“Touch the Smart Life”, is hun motto en zetten dit kracht bij inzowel wit- als bruingoed. In de laatste categorie zijn alle scher-men inmiddels uitgevoerd in LED-technologie, maakt de ‘MagicRemote’ de bediening nóg eenvoudiger en zet LG groots in opOLED en in resolutie op UltraHD, oftewel 4k. LG toonde een 84inch 4k scherm, met verwachte prijs van $ 12.000. Om even terugte komen op die ‘Magic Remote’. Met de nieuwe Magic Remote-afstandsbediening heb je vanaf nu nog maar één afstandsbe-diening nodig voor je Smart TV, geluidssysteem, DVD- of Blu-rayplayer en set-topbox. Om naast je Smart TV andere apparaten tebedienen, verschijnt op de tv een virtuele afstandsbediening ophet scherm die je kunt besturen via het handige‘point-and-click’-systeem van de Magic Remote. Ook voor de installatie heb je nietlanger een ingewikkelde code of pc nodig. Met een paar simpelestappen kies je het merk en model van je geluidssysteem,Blu-ray-speler of set-topbox. (In de Central Hall kon je de stand van LGmet geen mogelijkheid over het hoofd zien, ook al had je geen3D-bril op.) Op het terrein van witgoed doet WiFi haar intrede –denk aan bediening en monitoring van je wasmachine, koelkast– lees ook food management – en… stofzuiger. Vergun mij verderte gaan zoals de persdag was geprogrammeerd…Marktleider in de V.S.op het gebied van hoofdtelefoons – een‘hot’item – is Monster. Ik kon niet opmaken uit de getoonde chart opwelke voet de concurrentie volgt en in welk prijssegment, maarlaten we deze fabrikant dankbaar zijn dat het lukt om het prijs-niveau hoog te houden en bij monde van ‘head monster’ NoelLee is “Headphone is fashion, and fashion is headphone.”. Omvoornoemde stelling kracht bij te zetten, betrad een heel cohortprominenten uit de wereld van de mode en de sport het podium.“Let’s give them a hand!”Grappig om te zien dat een enkel model
    • – ik bedoel dan hoofdtelefoon – door te lussen is, zodat luisterenweer een sociale bezigheid wordt. Hoe zal dat uitpakken in bus,tram, trein of metro?Een ‘hot’ item is 3D. Nu vrijwel alle verkochte vlakke beeldscher-men deze feature hebben – 40 miljoen verkochte exemplaren in2012, waarvan een kwart in China – is het natuurlijk leuk om tevertellen dat het een succes is… maar kijkt de consument wel in3D? Nee, dus. Domweg omdat hij of zij geen brilletje op de neuswil zetten. Met de ‘Ultra-D’-technologie van het bedrijf Stream-TV komt hier een eind aan, ik bedoel dan: geen bril en toch 3D!Op alle beeldschermen en met 1080p content. Ultra-D maakt er2160p van. Met overtuigend resultaat; een bedrijf dat we in degaten moeten blijven houden, omdat heel knappe koppen – on-der ander op ons ‘eigen’ HighTech Campus in Eindhoven – bij deontwikkeling betrokken zijn.Het lukte deze keer wél om een plekje te vinden bij Samsung.Prachtig om te zien hoe dit bedrijf de massa in beweging weet tezetten, of het nu queuing is om een drinkbeker te bemachtigenof om binnen te mogen in de immens grote zaal voor de pers-conferentie.Twee dagen later kreeg ik een bijzonder informatievebooth tour van de vaderlandse delegatie. Samsung speelt ook inop de toenemende vraag naar grote televisieschermen, een nóghogere beeldkwaliteit, stijlvol design én optimaal gebruikersge-mak. De nieuwe generatie Smart TV’s van Samsung zijn zo slim,dat ze weten waar jij het liefst naar kijkt… of als je tegen je TVzegt: “Ik wil een film zien met Brad Pitt”, brengt je Smart TV allefilms met die acteur in beeld en kun jij de film waar je zin in hebt,direct start.Samsung heeft zich niet aangesloten bij de SmartTV Alliance(waar LG, TPVision, Toshiba en Panasonic in deelnemen). Wanneren of dit zal gebeuren is nog niet bekend.Voorts toonde Samsungeen gebogen OLED-scherm!Wegens ontberen van de mogelijkheid om op twee plaatsen te-gelijk te zijn, moest ik Panasonic ‘laten lopen’, maar trof op destand Rob de Klijn general manager consumer products van deNederlandse vestiging aan, die me – terecht – wees op de nieuweZ-serie plasmabeeldschermen van uitzonderlijk hoge kwaliteit.Volgens mij‘Kuro2.0’. Ook qua design heeft Panasonic een inhaal-slag gemaakt.Toppers!Beurs
    • 32Dat geldt trouwens ook voor de beeldkwaliteit in het algemeendat ik aantrof op de CES. Zowel bij Sharp, Sony en Toshiba, zeg demeer traditionele fabrikanten,als bij de nieuwkomers als Huawei,Hisense en Haier.In de bioscoop van Sony op de stand in de Central Hall werd ikgetrakteerd op een paar minuten ‘Skyfall’ in native 4k met 9.1geluid. Alle apparatuur is dan natuurlijk van Sony, inclusief hetfilmfragment (later dit jaar ook in 4k in de IMAX te zien),exclusiefhet scherm van Stewart. De STR-DA5800ES stuurde de luidspre-kerset-up met het grootste gemak aan en verhoogde de‘kick’meteen veelvoud.Wow!Noviteiten en gadgets zijn vooral te vinden op de zogenaamdeside-shows. Zo is er aan het begin van de beurs de ‘CES Unveiled’,een dag later ‘PepCom’ en weer en dag later ‘ShowStoppers’. Delaatste twee zijn louter toegankelijk voor de geaccrediteerde pers.Tijdens deze shows kun je meer een-op-een in contact treden metde wat kleinere fabrikanten en beginners.…trendsTsja, tot slot van dit verslag heb ik wat trends en zo opgetekend.Op deze CES doet de nfc-techniek (Near Field Communication)duidelijk haar intrede. Je legt je smartphone op een daartoe ge-schikt apparaat, bijvoorbeeld een klokradio of dockingstation, ende muziek speelt gewoon verder. Dan de GoPro-achtigen; je kentze wel.Camera’s op je fietshelm en crossen maar.Accessoires voortablets, iPhone’s – al dan niet met eigen foto of design – WiFi-ge-stuurd speelgoed, navigatiesystemen op de achteruitkijkspiegelvan je auto,draagbare powerpacks om je device snel bij te kunnenladen en… 3D-printers. Van deze laatste categorie is de kwaliteitenorm goed. Vooral Taiwanese en Chinese fabrikaten doen je ver-geten dat je die mooie vaas uit de periode van de Ming-Dynastiehebt laten vallen. Je laat gewoon een nieuwe uit de printer ko-men… nDe komende CES wordt gehouden van 7 t/m 10 januari 2014 /www.CESweb.orgTheo WubboltsHoofdredacteurHifi Video TestHifiRetailSmartHomesMagazineBeurs
    • 34FNV KIEM:“Professionals AV-wereld moetensamen vechten voor voortbestaan”Freelancers en werknemers uit de mediawereld zijn genoodzaaktde krachten te bundelen om hun boterham te kunnen blijven ver-dienen in de sector.De tarieven,lonen en vergoedingen staan der-mate onder druk, dat nu al velen óf hun beroep vaarwel moetenzeggen óf doorwerken onder het bestaansminimum. Dat zeggenFNV KIEM-bestuurders Martin Kothman en Peter van den Bundervandaag, bij de presentatie van de campagne Lekkerdoordraaien.nl.De campagne beoogt de belangen van de AV-professionals op hetgebied van werk en inkomen sterker te bundelen.“De bestaanszekerheid van de mensen in de AV-sector neemtziender ogen af”, zegt Van den Bunder. De teruglopende budget-ten van de opdrachtgevers zijn er grotendeels de oorzaak van.“Ik zie dagelijks voorbeelden van freelancers die het hoofdnauwelijks boven water kunnen houden en desondanks genood-zaakt zijn voor een opdracht op tarief te concurreren met collega-freelancers die het net zo moeilijk hebben.”Ook omroeppersoneel verkeert in onzekere tijden vanwege groot-schalige bezuinigingen. Kothman: “De sector slinkt zienderogenmet honderden banen. Mensen, die geholpen moeten wordenbij het vinden van een nieuw werk of zelfs een nieuwe loopbaan.En daarnaast kalven voor degenen die mogen blijven de arbeids-voorwaarden en arbeidsomstandigheden flink af. Ook daar is hetvan levensbelang om de krachten te bundelen.” Via het vandaaggestarte www.lekkerdoordraaien.nl laat FNV KIEM zien wat demeerwaarde is van het gezamenlijk sterk maken voor werk eninkomen in de sector. Om op te komen voor fatsoenlijke tarieven,lonen en andere arbeidsvoorwaarden, om individueel steun enadvies te geven bij juridische vraagstukken en om gezamenlijkkorting te kunnen krijgen op vaak dure verzekeringen, zoals voorarbeidsongeschiktheid en aansprakelijkheid.
    • MEDIORNET COMPACTRiedel Communications Benelux B.V.www.riedel.net