AV&Stage April 2013

  • 523 views
Uploaded on

Uitgave van april 2013 met o.a. Stagefreaks, International Film Festival 2013, Koningsdag 2013, Special Microfoons, Beurs Pro Light And Sound 2013 en een special over Aggregaten.

Uitgave van april 2013 met o.a. Stagefreaks, International Film Festival 2013, Koningsdag 2013, Special Microfoons, Beurs Pro Light And Sound 2013 en een special over Aggregaten.

  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Be the first to comment
No Downloads

Views

Total Views
523
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0

Actions

Shares
Downloads
1
Comments
0
Likes
1

Embeds 0

No embeds

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
    No notes for slide

Transcript

  • 1. Marktcijfers derde Gouden Giraffe Waar is onze VOORBEREIDING ID&T in amerikaanseA &ST GE kwartaal 2012 2013 Sacha? KONINGSSPELEN handen V AV&STAGE A Het brede vakmagazine voor zaken en techniek in AV, theater, stage en enter tainment Koningsdag 2013: ALGEMEEN Stagefreaks.nl Volop aandacht voor grote schermen en digital signage AV&CREATIE Internationaal filmfestival rotterdam 2013 SOUND&TECHNIEK Voor ieder geluid een eigeneditie 4 2013 microfoon PODIUM&TECHNIEK Prolight + Sound 2013 J a a rr g a n g 3 2 , , ee d i t i e 14 2 0 1 3 Jaa gang 33 ditie 0 2012 “Electricity is really just organized lighting” - George Carlin P. 58
  • 2. AV ALGEMEEN REDACTIONEELGefeliciteerd:waarschijnlijk loopt u voor!Voor u ligt alweer nummer 4 van 2013. AV&Stage; het vakblad dat u “Flexibel werken is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering.steeds weer informeert over nieuwe ontwikkelingen in de AV-branche, We zien dat werk en privé steeds vaker door elkaar lopen. Verschil-podiumtechniek en het daarbij behorende licht en geluid. lende zaken maken dit mogelijk, zoals flexibele werktijden, thuisOp de redactie vroegen wij ons af of de conclusie van het onderstaande werken en een smartphone of laptop van de zaak. Dit betekent datonderzoek ook geldt voor de manager in de AV- en entertainmentbran- werknemers op een slimme manier werk en privé kunnen combinerenche. Het beantwoorden van werkgerelateerde telefoongesprekken en en daardoor vaak effectiever en efficiënter werken.”e-mails buiten werktijd wordt namelijk steeds meer een gewoonte Niet alleen ’s ochtends of ’s avonds wordt de telefoon opgenomen ofonder managers. Dat blijkt uit onderzoek van bureau Robert Half. e-mail beantwoord, ook in het weekend wordt gewerkt. Driekwart vanAcht op de tien (83%) Nederlandse managers beantwoordt werkte- de CFO’s en HR managers werkt in het weekend, waarvan 17% iederlefoontjes en e-mails buiten werktijd. Daarbij is de hoeveelheid werk weekend aan de slag gaat.geïntensiveerd in het afgelopen jaar: 77% van de managers geeft aan Een interessant gegeven, zeker voor de groep managers in onze branche.dat ze vaker buiten werktijd beschikbaar zijn dan een jaar geleden. Want waarschijnlijk loopt de manager, of eigenlijk iedere werknemer inDeze ontwikkelingen laten zien dat flexibiliteit buiten het werk verder de AV- en entertainmentbranche vanwege de aard van de werktijden alingeburgerd raakt. over van de flexibiliteit. Gefeliciteerd; want waarschijnlijk loopt u dus al voorop!Foto cover: Interactieve mediagevel in MadridLangarita Navarro ArchitectsDe LED interactieve mediagevel is een constructie die is ontworpen alseen interactief medium. Hij kan gebruikt worden voor het bevorderen vansociale verantwoordelijkheid, burgerparticipatie, overdracht van informa-tie, sociale interactie en recreatieve ervaringen. Wij wensen u veel leesplezier! Joris KroezenMarÌa Langarita en Victor Navarro - Langarita Navarro Architects j.kroezen@bp-m.nlColofonEen uitgave van: Buzzfacts Publishers & Mediagroup Exploitatiemaatschappij B.V., voor einddatum schriftelijk opzegt. Copyrights: Het auteursrecht van dit tijdschriftPostadres: Postbus 155, 6500 AD Nijmegen, Tel. 024-3722900, Fax. 024-3886017 en op de daarin verschenen artikelen wordt door de uitgever voorbehouden. HetHoofdredactie: Joris Kroezen, Eindredacteur: Joris Stortelder Redactie: Marieke van verlenen van toestemming tot publicatie in dit tijdschrift houdt in dat de auteur deDam Vaste medewerkers: René van Eijden, Dorothee Verdaasdonk, Paulus Veltman uitgever, met uitsluiting van ieder ander, onherroepelijk machtigt de bij of krachtensSalesmanager: Ralph Brinkman Media adviseur: Diego Teunissen, Vormgeving: de Auteurswet door derden verschuldigde vergoeding voor kopiëren te innen en datDries van Zuylen, Anouk Smeets-Philipsen, Sandra Elzinga Backoffice: Marsha Laijan de auteur alle overige rechten overdraagt aan de uitgever. Niets uit deze uitgave magAbonnementen: Abonnementsprijs: € 75,- per jaar. Inclusief Event&Showbizz, Pro worden overgenomen, vermenigvuldigd of gekopieerd zonder uitdrukkelijke toestem-Audio&Video en Stage&Theatre. Abonnementenservice: De abonnementen­ ervice s ming van de uitgever. Drukfouten en prijswijzigingen voorbehouden Bankgegevens:is telefonisch bereikbaar van ma t/m vrij van 9.00 uur tot 12.00 uur. Kies in het keuze Rabobank Nijmegen 1700.97.811 / IBAN: NL91RABO0170097811 /menu ‘abonnementen’. Telefoon: 024-3722900. U kunt ons ook faxen: 024-3886017. BIC: RABONL2UAfdeling abonnementen Postbus 155, 6500 AD Nijmegen. Een abonnement kan iedermoment ingaan en wordt automatisch verlengd tenzij de abonnee twee maanden AV ALGEMEEN n 3
  • 3. INHOUD 10 ALGEMEENStagefreaks.nlStagefreaks.nl is een platform voor iedereen diewerkzaam is in de evenementenbranche. Doel iste voorzien in professioneel advies, En verder…helpen met de maken van de juiste materiaal-keuze en het overdragen van actuele kennis; Algemeen 6met het oog op het vergroten van de veiligheid. Accounts 8 Agenda 9 Grachtenfestival 14 AV&Creatie 18 International Film Festival AV&Creatie 17 Rotterdam 2013 Follow-up Johan van der Keuken 26 Het festival had een goed jaar en was qua FNV 25 omvang ongeveer gelijk met dat van verleden Tekort technische beroepen 29 jaar, maar telde meer publiek. BROADCAST& Broadcast & AV Techniek 31 32 AV-TECHNIEK HF Prints 37 Panasonic Output 38Koningsdag komt eraan Column René 39Helaas kunnen er op de Dam maar zo rond de20.000 mensen staan, dus de overgrote Sound & Techniek 41 meerderheid kan het niet zien, tenzij er groteschermen door de stad geplaatst gaan worden. PODIUM & Techniek 49 SOUND&TECHNIEK 42 Show & Techniek 57 Custom Event 66 Voor ieder geluid een eigen microfoon Vier maart 1877, Amerika. Emile Berliner vindt de microfoon uit. 51 PODIUM&TECHNIEKProlight + Sound 2013Prolight+Sound is de grootste internationale vak-beurs voor evenement- en communicatietech-niek, audiovisuele producties en entertainment.Van 10 tot en met 13 april is de Prolight + Soundhét ontmoetingsplatform voor professionals uitde hele wereld. SHOW&TECHNIEK 58 Special: Aggregaten Festivals en buitenactiviteitenactiviteiten draaien er sowieso op. In tijden van nood zijn ze in sommige gevallen zelfs verantwoordelijk voor levens: aggregaten. AV ALGEMEEN n 5
  • 4. = AV ALGEMEEN NIEUWSALGEMEENMarktcijfers derde kwartaal 2012OPTA publiceert de marktcijfers over het derde kwartaal van 2012. Voor klassieke telefonie zijn er ten opzichte van het voorgaande kwar-Deze structurele marktmonitor laat de ontwikkelingen op het gebied van taal 111 duizend minder aansluitingen op een totaal van 2,6 miljoen. Ditmobiele diensten, vaste telefonie, breedband en televisie zien. terwijl er met een groei van 79 duizend in het derde kwartaal meer dan 4,4 miljoen digitale aansluitingen zijn. In het derde kwartaal van 2012Mobiele diensten wordt 26% van de aansluitingen op basis van het klassieke PSTN afge-In tegenstelling tot het eerste en tweede kwartaal van 2012 stijgt in het nomen, 11% op basis van ISDN en 63% op basis van het digitale voice overderde kwartaal het aantal mobiele aansluitingen. Ten opzichte van het breedband (VoB).tweede kwartaal is het aantal aansluitingen met 266 duizend gestegen In tegenstelling tot voorgaande kwartalen stijgt het aantal WLR-aan-naar 21,9 miljoen. Deze stijging is het resultaat van de stijging in het sluitingen. Via een WLR-aansluiting kunnen aanbieders zelf een tele-aantal abonnementen van mobiele aanbieders met een eigen netwerk foonabonnement plus belminuten aanbieden aan de consument. Alter-(MNO’s) en het aantal aansluitingen van aanbieders zonder eigen net- natieve aanbieders nemen ongeveer 295 duizend van deze gereguleerdewerk. In het derde kwartaal daalde het aantal prepaid aansluitingen aansluitingen af bij KPN. Dit zijn er tienduizend meer dan in het vorigebij MNO’s en bleef het aantal aansluitingen dat specifiek voor mobiel kwartaal. De daling van de vraag naar het gereguleerde C(P)S zet doorbreedband gebruikt wordt, dongels en tablets, ongeveer gelijk. in het derde kwartaal van 2012. Ongeveer 312 duizend abonnees nemenDaar staat tegenover dat het aantal mobieltjes met breedband, net hun belminuten af via een andere aanbieder dan KPN. Dit zijn er 18 dui-als in het tweede kwartaal, is gegroeid met ruim 400 duizend stuks. Het zend minder dan in het vorige kwartaal.totaal aantal aansluitingen met mobiel breedband komt daarmee op de10,1 miljoen. Daarbij gaat het om 9 miljoen smartphones en 1,1 miljoen Breedbandtablets en dongels. Ondanks deze groei in mobiele aansluitingen blijven Het totaal aantal breedbandabonnementen komt in het derde kwartaalde marktverhoudingen tussen de aanbieders ongewijzigd. op 6,6 miljoen. De groei is afgezwakt naar 19 duizend nieuwe abonne-De opkomst van mobiel internet is ook in de volumes terug te zien. menten. Het aantal DSL-aansluitingen daalt met 53 duizend naar 3,3Zo stijgt ten opzichte van het tweede kwartaal jaar van 2012 het vo- miljoen, terwijl het aantal kabelaansluitingen met 34 duizend gestegenlume van dataverbruik (+11%). Er is in het derde kwartaal in totaal 5,9 is naar 3,0 miljoen. Aan het eind van het derde kwartaal zijn er meerpetabyte aan data gebruikt. Dit terwijl het volume van sms sterk daalt dan 340 duizend huishoudens en bedrijven die via glasvezel internet-(-12%). Ook het totale belvolume daalt (-5%).Het totale belvolume in ten. De groei van 38 duizend glasvezelabonnementen is hoger dan inhet derde kwartaal komt uit op 5,4 miljard belminuten. Het totaal aan- voorgaande kwartalen.tal sms-berichten in die periode is 1,8 miljard, tegenover 2,1 miljard het Naast de verschuiving van DSL-abonnementen naar kabel en glasvezel,kwartaal ervoor. wordt de gemiddelde snelheid van de abonnementen steeds hoger. In het derde kwartaal is 64 procent van de kabel- en DSL-abonnementenVaste telefonie sneller dan 10 Mbps. 28 procent is zelfs sneller dan 30 Mbps. OndanksMet 4,7 miljard belminuten in het afgelopen kwartaal wordt er via vaste de veranderingen in afname qua infrastructuur en snelheden blijven delijnen 7% minder gebeld dan in het kwartaal ervoor. Ten opzichte van verhoudingen in marktaandelen tussen partijen ongewijzigd.het tweede kwartaal wordt minder naar vaste nummers gebeld (-8%).In tegenstelling tot voorgaande kwartalen wordt in het derde kwartaal Zakelijke netwerkdienstenook minder naar internationale (-10%) en mobiele nummers (-4%) ge- Na een gestage daling van het aantal zakelijke netwerkdiensten sindsbeld. eind 2010 is in het derde kwartaal het aantal aansluitingen ongeveerNa een lichte stijging in het totaal aantal aansluitingen van vaste tele- gelijk gebleven. Het totaal aantal zakelijke netwerkdiensten komt daar-fonie in het voorgaande kwartaal, daalt het totaal aantal aansluitingen mee uit op ongeveer 154 duizend. De toename van het aandeel datacomin het derde kwartaal met 32 duizend naar 7,1 miljoen aansluitingen. ten koste van het aandeel traditionele huurlijnen binnen deze markt zet6 n AV ALGEMEEN
  • 5. AV ALGEMEEN NIEUWSzich ook door. Inmiddels bestaat 78% van de zakelijke netwerkdienstenuit datacom en nog maar 17% uit traditionele huurlijnen. Het overige 4G uitrol begonnendeel wordt gevormd door dark fiber. De marktverhoudingen tussen par- In Amsterdam wis inmiddels eerste plek van Nederland eentijen binnen deze markt (gemeten in bandbreedtes van 5%) laat net als 4G-netwerk aangeboden. KPN biedt als eerste daarvoor abonne-voorgaande kwartalen geen verandering zien. menten aan. In de loop van volgend jaar moet in heel Nederland 4GEen andere ontwikkeling is dat het aantal retail- en wholesale glasaan- beschikbaar zijn, zegt KPN. De andere aanbieders volgen waarschijn-sluitingen toeneemt. Deze trend is al enige tijd zichtbaar en duurt ook lijk deze zomer.in het derde kwartaal voort. Het aantal retail zakelijke glasvezelaanslui- 4G is de opvolger van 3G. Mobiel internet kan daardoor vrijwel nettingen neemt licht toe bijna 5% tot bijna 35 duizend aansluitingen. Het zo snel zijn als de vaste internetverbinding thuis. Eind 2012 leverdeaantal wholesale glasvezelaansluitingen neemt minder sterk toe, met de frequentieveiling, waar onder meer frequenties voor 4G werdeneen groeipercentage van bijna 3%. Aan het einde van het derde kwartaal geveild, 3,8 miljard euro op. KPN betaalde ruim 1,4 miljard euro.waren er iets meer dan 52 duizend wholesale glasvezelaansluitingen.Ook zakelijk zet de stijging van het aantal glasvezelaansluitingen dus Ondersteunendoor. KPN is nu het eerste telecombedrijf dat daadwerkelijk 4G- abonnementen gaat aanbieden. In Amsterdam, Alphen aan den Rijn,Televisie Amstelveen, Beverwijk, Haarlem, Purmerend en Zaandam is er vanafOp het totaal van 7,7 miljoen televisieabonnementen ontvangen 6,3 mil- 4 februari dekking. Veel huidige telefoons zijn niet geschikt voor 4G.joen abonnees digitale televisie en zijn er 5,0 miljoen kabelabonnees. KPN gaat daarom vanaf volgende maand meer smartphones aan- Daarmee kijkt in het derde bieden die de techniek wel ondersteunen. kwartaal van 2012 ruim 81% Het bedrijf verwacht dat mensen met 4G meer data gaan verbruiken van de huishoudens digitale en dat klanten daardoor grotere databundels kopen. Op die manier televisie. Nog slechts 1,4 mil- hoopt KPN de gemaakte kosten terug te verdienen. joen huishoudens ontvan- T-Mobile, Vodafone en nieuwkomer Tele2 komen later met hun gen enkel analoge kabelte- plannen voor 4G-abonnementen. T-Mobile en Vodafone willen deze levisie. Net als vorig kwartaal zomer starten met de abonnementen, maar hoeveel die kosten en kwam de groei van digitale waar er dan dekking is, is nog onbekend. abonnementen vooral van De iPhone 5 zal bij KPN niet over 4G gaan beschikken omdat de concurrenten van kabelaan- telefoon niet werkt met de juiste frequentie (800 Mhz). Apple werkt bieders, met name via IPTV met bijvoorbeeld de 1800 MHz-band. KPN zal daar pas later 4G uit- over koper en glas. Dit aantal rollen. Een datum is niet bekend. aansluitingen groeide met 77 Een lagere frequentie is voor KPN interessanter vanwege het relatief duizend (+3%) tot 2,7 miljoen grote bereik. Signaal op de 800 MHz-band gaat eenvoudiger door huishoudens. Het aantal di- muren heen en bovendien kunnen in sommige gevallen dezelfde gitale abonnementen via de opstelpunten gebruikt worden als bij de bestaande 900 MHz-band. kabel groeide met twintig- De Samsung Galaxy S III, Nokia Lumia 920 en 820, de Huawei Ascend duizend aansluitingen aan- P1 en Galaxy Note 10.1 4G kunnen wel gebruikmaken van het snellere zienlijk minder hard dan in internet bij KPN en Hi. voorgaande kwartalen. AV ALGEMEEN n 7
  • 6. AV ALGEMEEN Account Gouden Giraffe kiest voor Taets Art And Event Park De uitreiking van de Gouden Giraffe, Live High Profile Events BV, zijn blij met deze schitterende locatie: “We zijn er Communication Award, vindt op maandag enorm trots op dat Taets de Gouden Giraffe van 2013 gaat hosten. Deze 15 april a.s. plaats in Taets Art And Event monumentale locatie past helemaal in onze filosofie; de Gouden Giraffe Park. De awards voor de beste evenemen- uitreiking hoort plaats te vinden in een betekenisvolle locatie met een eigen ten, beurzen, congressen en/of deelnames storytelling en atmosfeer. Taets voldoet hier volledig aan,” aldus Riemer worden uitgereikt in het wonderlijk mooie Rijpkema, directeur van CLC-VECTA. rijksmonument aan het Noordzeekanaal. Met het beschikbaar stellen van deze loca- Ook aan de andere zijde klinken enthousiaste geluiden; “Gouden Giraffe tie mag Taets Art And Event Park zich 2013 in Taets Art And Event Park! Geweldig! We zijn uiteraard enorm trots hoofdsponsor van de award uitreiking iedereen in Taets te mogen ontvangen. Met heel veel plezier gaan we met de noemen. organisatie van de Gouden Giraffe aan de slag om op 15 april a.s. voor jullie een spectaculaire avond neer te zetten in dé hotspot voor innovatieve en Locatie passend bij filosofie creatieve events in groot Amsterdam!” Aldus Peter Tates & Remco Boelens, Initiatiefnemers van de Gouden Giraffe, branchevereniging CLC-VECTA en Taets Art And Event Park.8 n AV ALGEMEEN
  • 7. AV ALGEMEEN AGENDANederland in top 5 slimste economieën van EuropaNederland stijgt dit jaar naar de vijfde plaats van meest innovatieve aantal innovatieve MKB-bedrijven. Wat betreft uitgaven van bedrijveneconomieën van de Europese Unie. Dit blijkt uit de Innovation Union aan onderzoek en ontwikkeling blijft Nederland relatief gezien achter.Scoreboard, de jaarlijkse ranglijst van innovatiekracht die de Europese Minister Kamp: ‘Daarom stimuleert het kabinet bedrijven meer in inno-Commissie maakt. ‘Deze mooie score laat zien dat de Nederlandse eco- vatie te investeren door belastingkorting te geven, regels te schrappennomie heel sterk is. Nederland hoort thuis in de top-vijf,’ aldus minister en meer durfkapitaal ter beschikking te stellen.’Kamp van Economische Zaken (EZ). ‘De innovatiekracht van onze bedrij-ven zorgen voor nieuwe producten en diensten en leveren inkomsten Graadmeter concurrentiekrachten banen in Nederland op.’ De ranglijst van de Europese Commissie is een belangrijke graadme- ter om de concurrentiekracht van economieën te meten. De lijst wordtGoede samenwerking onderzoekers en vaak vergeleken met die van het ‘World Economic Forum’, die naastondernemers innovatiekracht ook kijkt naar meer algemene indicatoren zoals deNederland is gestegen van de zevende naar de vijfde plaats, achter kwaliteit van infrastructuur en openbaar bestuur. Ook op deze rang-Zweden, Duitsland, Denemarken en Finland. De hoge score is te dan- lijst staat Nederland vijfde, achter Zwitserland, Singapore, Finland enken aan een hoog niveau van wetenschappelijk onderzoek, een goede Zweden.samenwerking tussen onderzoekers en ondernemers en een stijgend ADVERTENTIE NAB 8 tot 11 april 2013 Locatie: Las Vegas, Nevada, USA Pro Light + Sound 10 tm 13 april 2013 Locatie: Messe Frankfurt AV-Manifestatie 2013 15 tm 16 mei 2013 Locatie: Rondom Studio 22, Hilversum Lounge 13 Lounge 13; vakbeurs voor de audiovisuele sector. 4 tm 5 juni 2013 Sportpaleis Antwerpen AV ALGEMEEN n 9
  • 8. AV ALGEMEEN PROFIEL TECCONDat is waar Stagefreaks voor staat!Advies geven, kennis overdragenen zorgen voor goed materiaalStagefreaks.nl is een platform voor iedereen die werkzaam is in de evenementenbranche. Doel iste voorzien in professioneel advies, helpen met de maken van de juiste materiaalkeuze en hetoverdragen van actuele kennis; met het oog op het vergroten van de veiligheid. Het bedrijfontwikkelt, produceert en importeert hoogwaardige producten voor de evenementenbranche tegeneen schappelijke prijs. AV&Stage trok richting Eindhoven en sprak met de sympathieke Brabandersachter dit bedrijf. Naam: Freek Noordenbos Freek Noordenbos: “Eén van de redenen waarom wij onszelf inhoudelijk Geboortedatum: 9-7-1982 kunnen onderscheiden is het feit dat we al lange tijd en ook nu nog ste- Woonplaats: Eindhoven vig op de werkvloer staan. We werken met dezelfde mensen aan soortge- Eerste baan: Altijd ondernemer geweest in lijke projecten en producties en met dezelfde middelen(gereedschappen). de evenementenbranche. In dienst van F&F We zien het allemaal van dichtbij in de praktijk. Hierop spelen wij in om Productions en is al vanaf mijn 18e jaar offici- zaken eenvoudiger en/of veiliger te laten verlopen in de evenementen eel mijn eigen bedrijf. Sinds 2 jaar stagefreaks branche. ”erbij opgestart door groeiende vraag vanuit de evenementen branche naar “Naast Stagefreaks.nl heb ik een eigen technisch productiebedrijf ‘F&Fmodieuze persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) en een gespeciali- Productions’. Met dit bedrijf realiseer ik producties van concept (3d teke-seerd bedrijf voor (veiligheids)producten voor de evenementen industrie. ning) tot en met de realisatie. Ik werk alleen met zzp’ers, dus ik weet watWat is één van je meest favoriete uitspraken? Veiligheid hoeft niet duur te er gaande is in de branche. Mijn producties moeten veilig zijn en spoedigzijn. De veiligheid van jezelf en je collega’s zet je niet onnodig op het spel. verlopen. Het is daarom belangrijk dat Technici en Riggers met de juisteWat is het mooiste dat je ooit gedaan hebt? Overall Projectleider voor de tools en beschermingsmiddelen werken. Ook het juist gebruiken vantechniek op de grotere dance evenementen persoonlijke beschermingsmiddelen behoort daarbij! Als ‘productie ver-Levensmotto: een dag niet (veilig)gewerkt is een dag niet geleefd. antwoordelijke’ wil ik het niet op mijn geweten hebben dat een evene-Met Collega technici onze (praktijk)kennis en adviezen delen. ment door zogenaamde verwijtbaarheid niet door zou kunnen gaan. ” “Er wordt dan ook steeds meer gecontroleerd op veiligheid en er wor- den steeds hogere boetes opgelegd door de Inspectie SZW (voorheen Naam: Stephan van Buul ArbeidsInspectie – red.)”, gaat Stephan van Buul verder. Geboortedatum: 23-5-1983 “Er zullen vaker boetes opgelegd worden en minder zaken voor de rechter Woonplaats: Eindhoven komen. In praktijk blijkt de rechter vaak geen zwaardere straf te geven Eerste baan was: DJ toen ik 15 jaar was. dan de boete die de Inspectie SZW kan opleggen. Zware overtredingen Sinds 2 jaar actief bij stagefreaks waarbij mensen overlijden, blijven wel een zaak voor de rechter. Wat is één van je meest favoriete uitspraken? De boetes gaan omhoog: bij een 2e overtreding wordt de boete 2 maal zo Niet lullen maar (veilig)werken! hoog, bij de 3e overtreding 3 maal zo hoog. Er is sprake van een 2e of 3eWat is het beste dat je ooit gedaan hebt? (mbt je werk) meerdere mensen overtreding als die binnen 5 jaar na de vorige overtreding plaatsvindt. Bijcorrect geadviseerd in hoe ze veilig kunnen werken. ernstige overtredingen geldt een termijn van 10 jaar. Het maakt daarbijLevensmotto: als je maar gezond bent en blijft door veilig te werken. niet uit of het om dezelfde soort overtreding gaat of een andere.”10 n AV ALGEMEEN
  • 9. AV ALGEMEEN PROFIEL die mensen gewoonweg niet meer bij te houden met alle gevolgen van dien. Daarnaast zijn de meesten natuurlijk veel onderweg.” Freek is inmiddels op het puntje van zijn stoel komen zitten. “En daar ko- men wij van StageFreaks dus om de hoek kijken. Kennisoverdracht en ad- vies op maat. Omdat we zelf uit de evenementenwereld komen, spreken we dezelfde taal. Het is herkenbaar voor beide partijen en dat slaat aan.” “Kosten en tijd staan steeds meer onder druk en daarmee ook de realisa- tie en afbouw van evenementen. Je ziet steeds meer nieuwe (dance)eve- nementen komen, maar de budgetten en de bezoekersaantallen groeien niet bepaald evenredig. De concentratie van publiek wordt dunner en daarmee de opbrengsten ook voor de organisaties. Hoe je het wendt of keert; de kosten moeten eruit gehaald worden het evenement moet groots plaatsvinden. Als de kaart verkoop minder hard loopt dan gedacht zal de organisatie concessies moeten doen zonder het evenement te klein te laten overkomen. De organisaties moet gaan snijden en je ziet dan dat de veiligheid (soms) in het gedrang komt. Dit komt omdat de productie tijd wordt verkort waardoor alles nog sneller opgebouwd en afgebouwd moet worden om de locatie kosten te drukken.”Preventief het werk stilleggen na 2 of 3overtredingen “Stagefreaks is een concept waarbij de het zwaartepunt ligt op veilig,“Preventief stilleggen is bedoeld om herhaling van een overtreding te makkelijk en betaalbaar werken. Daarbij moet het er ook fatsoenlijk uit-voorkomen en kan maximaal 3 maanden duren”, gaat Stephan verder. zien, want we leven per slot van rekening in de eenentwintigste eeuw.”Voor iedere arbeidsregeling wordt apart omschreven wanneer de maatre-gel mag worden opgelegd. Het wetsvoorstel is door de Eerste en Tweede Keuring en onderhoud valbeveiligingKamer aangenomen. De wet is van kracht gegaan op 1 januari 2013. Het is Alle artikelen die betrekking hebben op valbeveiliging en/of werkpositio- nering dienen jaarlijks gekeurd te worden; dit is een wettelijke verplich-dus van groot belang dat de veiligheid juist wordt nageleefd!!” ting. De verantwoordelijkheid van deze keuring ligt bij de werkgever“Om maar een voorbeeld te geven voor werken op hoogte: Je hebt een of de eigenaar/beheerder. Deze keuring is een momentopname; het magonderscheid in de veiligheidsnormeringen tussen vrijetijdsklimmmen en duidelijk zijn dat het van levensbelang is om vóór het gebruik van deklimmen in de industrie. Geloof het of niet, maar het komt behoorlijk vaak materialen steeds na te gaan of deze in goede staat zijn. De keuring en inspectie mag niet door iedereen gebeuren. Het is wettelijkvoor dat zzp’ers met een vrijetijdsset aan het werk gaan. Een klimgordel zo geregeld dat enkel personen/bedrijven die hierin gespecialiseerd zijnvoor bergbeklimmen is toch echt iets anders dan industrieel klimgordel. deze keuring mogen uitvoeren. Stagefreaks verzorgt deze keuringen.De veiligheidscertificeringen zijn compleet verschillend en de InspectieSZW controleert daarop.” Valbeveiliging dient gekeurd te worden:Neem een bergklimmers helm. Dit type helm heeft comfortabele venti­ • Om de 12 maandenlatiegaatjes. Een industriële veiligheidshelm mag dat niet hebben! Het • Na elke valkan namelijk zijn dat er iemand met een lijm, hars of andere (hete) vloei-bare stof bezig is geweest en dat deze stof zodoende in de helm op het Daarbij luidt het aanvullende advies: • Controleer voor gebruik de materialen op gebreken zoals verbuiginghoofd loopt. Vandaar geen ventilatiegaatjes. “ van metaaldelen, ernstige vervuiling, losse draden of scheurtjesFreek: “Er werken in de evenementenwereld enorm veel zzp’ers. Dit zal • Gebruik de materialen nooit voor andere doeleindenalleen maar toenemen naar alle waarschijnlijkheid. Op deze manier • Materialen mogen nooit aangepast worden in bijvoorbeeld lengte • Voorkom dat een lijn over scherpe randen hangt of langs bijvoorbeeldkunnen de opdrachtgevers in de evenementen industrie flexibeler haar muren schuurtdiensten aan bieden. De (kleine) zelfstandigen (zzp’ers) zijn in grote lijnen • Indien een werkplek glad is door vocht, sneeuw, ijs of andere oorzakenzelf verantwoordelijk voor hun veiligheid en kennis. Ondertussen wordt dienen daar eerst maatregelen voor getroffen te worden.de regelgeving en wetgeving continu aangescherpt en een het is voor al AV ALGEMEEN n 11
  • 10. AV ALGEMEEN PROFIELStephan gaat verder: “Dat klinkt heel vanzelfsprekend natuurlijk, maar Individuele keuringscertificatenje moest eens weten wat er allemaal aan kwalitatief slechte producten Ieder product dat wordt aangeschaft dient te worden vastgelegd doorop de markt verkrijgbaar is. Afkomstig uit lagelonenlanden inclusief een middel van een individueel certificaat. Op dit certificaat is o.a. te vinden;namaakcertificaat voor de veiligheidsnormering. Het voldoet gewoon • Productnaamniet aan de Europese eisen en is dus niet gekeurd, maar draagt wel een • Serienummer • Individueel nummerzogenaamd keurmerk. Dat kan echt levensgevaarlijk zijn! Mensen zijn te • Productiejaargoedertrouw kopen zo’n product, maar kopen waarschijnlijk een totaal • Aanschafdatumongeschikt product.” • Datum ingebruiknameEen decorbouwer heeft totaal andere wensen en eisen dan een steiger- • Goedgekeurd/Afgekeurd • Opmerkingenbouwer of rigger. Omdat een decorbouwer onder andere werkt met vloei- • Datum volgende keuringbare stoffen zoals lijmsoorten en verf. Is dit dus niet te vergelijken qua vei-ligheidsvereisen en normeringen. Daarom publiceren wij op stagefreaks. Onderhoudnl bij de producten niet alleen het certificeringsnummer voor de betref- Schade aan PBM kan o.a. ontstaan door:fende producten, maar ook de volledige inhoud van de betreffende norm. • Een val (scheuren / uitrekken stiksel en webbings) • Langdurige blootstelling aan UV-stralingAlles is transparant en direct op te vragen zodat de koper ervan op aan kan dat • Contact met chemische producten (zuren, olie, brandstof)hij een goed product koopt. Daarnaast kan er contact worden op­ enomen g • Opslag in een vochtige of niet voldoende geventileerde ruimtevoor persoonlijk advies. Het is tevens van belang en verplicht om de klim­ - • Contact met hittebronnen (lassplinters, gasbranders)ma­ erialen jaarlijks aan een keuring te onderwerpen. Wij staan in ieder t • Ruwe omgang (schuren langs muren, niet goed laten drogen)geval klaar!”Stagefreaks verzorgt naast de keuring van uw materialen Een juiste omgang met de materialen istevens (geheel gratis en vrijblijvend) de jaarlijkse herinnering aan dit ver- van groot belang voor uw eigen veiligheid.plichte keurmoment. U kunt dit vergelijken met de jaarlijkse herinnering Een harnas wordt afgekeurd;die u ontvangt van de APK-keuring van uw auto. Door deze herinnering van • Indien de banden of stiksels beschadigd zijnStagefreaks bent u altijd tijdig op de hoogte wanneer uw materialen • Na contact met zuren, oliën, chemicaliën of oplosmiddelengekeurd dienen te worden. Meer informatie over deze herinnering, de • Na sterke mechanische belasting (een val)keuring en de verschillende tarieven vindt u hier terug. • Bij extreme slijtageverschijnselen (afslijting, vervorming, harige vlies) • Bij sterke vervuiling die niet reinigbaar isDe keuring van (Persoonlijke beschermingsmiddelen) PBM verloopt • Bij smeltsporen of verhittingsverschijnselenvolgens door de fabrikant vastgestelde richtlijnen. Stagefreaks biedt de volgende mogelijkhedenOver het algemeen kunnen Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s) om uw materialen aan ons aan te bieden;worden schoongemaakt met helder water, een synthetische borstel en • Opstureneventueel een zeep met een neutrale PH-waarde. Voor het gebruik van • Zelf afgevenzeep dient u het technische specificatie label van het betreffende artikelte raadplegen.Natte materialen dienen op kamertemperatuur te worden opgehangen Producten keuren, hoe werkt het?in een droge, donkere en geventileerde ruimte. Ideaal is een luchtvochtig- U bent wettelijk verplicht om uw PBM-Valbeveiliging (PBM staat voorheid tussen 45-65% bij een temperatuur van 10 – 20 Graden Celcius. Persoonlijke Berschermingsmiddelen) minimaal één keer per jaar te laten keuren. Officieel is gesteld dat de keuring gedaan dient te worden om de 12 maanden én na elke val. De keuring en inspectie mag niet zomaar door iedereen gebeuren. Het is wettelijk zo geregeld dat enkel personen/bedrijven die hierin gespecialiseerd zijn deze keuring mogen uitvoeren. Stagefreaks is hier- in gespecialiseerd en verzorgt voor u de volledige keuring van uw PBM én de registratie hiervan. n12 n AV ALGEMEEN
  • 11. AV ALGEMEEN ACHTERGRONDStart kaartverkoop GrachtenfestivalSpecial: Rheingold op de RijnTot muziektheater verbouwde Rijnaak meert ties van Richard Wagner nemen zij het publiek 200 jaar mee terug in de tijd. Onder regie van Philippe Arlaud brengen zij vol trots de nieuwe showop 16, 17 en 18 juli af bij Passenger Terminal Mnozil Brass does Wagner. Mnozil Brass brengt het theater tot leven metAmsterdam een muzikale show bestaande uit theater, entertainment, comedy en cabaret. Een avondvullend programma met ongekend muzikaal talent. The Wagner Experience Woensdag 17 juli 2013 is de Rijnaak het toneel voor de symfonische show The Wagner Experience, een unieke show met muziek en film geïnspireerd door het werk van Richard Wagner. Het 90-koppige USConcert symfonieor- kest speelt deze avond samen met diverse musici waaronder rockgitarist Florian Magnus Maier, een hip-hop MC met werk van Geoff “Double G” Gal- legos, videokunst van de Amerikaanse Amber Boardman, en vele anderen. De live muziek gaat samen met filmbeelden en video-animaties gecreëerd door de Koninklijke Academie van Beeldende Kunsten. Deze moderne show is speciaal voor Rheingold op de Rijn ontworpen en beleeft in juli 2013 haar wereldpremière. Opera Das Rheingold De opera Das Rheingold wordt op 18 juli uitgevoerd door een topcast van veertien zangers van internationale allure, onder wie Marcel Reijans, NancoIn samenwerking met, de geheel Nederlandse productie, Rheingold op de de Vries, Wilke te Brummelstoele en Annett Andriesen. De cast wordt bege-Rijn presenteert het Grachtenfestival in juli 2013 drie unieke programma’s: leid door het 90-koppige symfonieorkest USConcert o.l.v. Bas Pollard. HetHojotojo - Een Wagner Koper Comedy op 16 juli, The Wagner Experience op geheel staat onder leiding van regisseur Wim Trompert, die eerder produc-17 juli en de opera Das Rheingold op 18 juli. Voor de voorstellingen wordt het ties bij o.a. DNO maakte.grootste overdekte vrachtschip van Europa verbouwd tot een varend muziek-theater dat plaats biedt aan 500 bezoekers: een absolute wereldprimeur. Het Grachtenfestivaleerste kaartje wordt vrijdag 15 maart verkocht tijdens een speciaal launch De drie voorstellingen van Rheingold op de Rijn in Amsterdam zijn een voor-event in Hotel New York in Rotterdam. Daarna start tevens de kaartverkoop bode van het Grachtenfestival 2013 waar jonge toptalenten en samenwer-voor de Amsterdamse voorstellingen via www.rheingold2013.com. kingsverbanden op onverwachte locaties zorgen voor unieke voorstellingen.Rheingold op de Rijn maakt 200 jaar na de geboorte van de grote opera- Het Grachtenfestival Amsterdam is in 2013 één van de pijlers van de vieringcomponist Richard Wagner een bijzondere tournee over de rivier de Rijn, van ‘400 jaar grachten’ en een belangrijke partner bij de viering van ‘150 jaarwaarbij de productie Koblenz, Duisburg, Arnhem en Utrecht aandoet. afschaffing van de slavernij’.Van 16 t/m 18 juli ligt de Rijnaak bij de Passenger Terminal Amsterdam. De Het Grachtenfestival is het jaarlijks terugkerende festival met klassieke mu-tournee wordt uiteindelijk afgesloten in Rotterdam. Rheingold op de Rijn ziek op bijzondere locaties in de binnenstad van Amsterdam, met uitlopersis de eerste onafhankelijke operaproductie die ondersteund wordt door de naar andere stadsdelen zoals Noord. Gedurende 10 dagen is Amsterdamgrootste operahuizen van Nederland: DNO, Nationale Reisopera en Opera een podium voor jong Nederlands muzikaal talent en biedt het publiek eenZuid. muzikale reis langs bijzondere locaties, ongekend muzikaal talent en verras-Mnozil Brass speelt op dinsdag 16 juli 2013 het programma Hojotojo - sende muzikale belevenissen. Speciaal voor kinderen van alle leeftijden is erEen Wagner Koper Comedy. In een eigentijdse show, met de composi- het Junior Grachtenfestival. n14 n AV ALGEMEEN
  • 12. NIEUWSAV&CREATIEWaar is onze Sacha? Sacha de Boer stopt als anchor een koninklijke manier: zij kiest zelf voor iets heel anders. Dat geeft precies van het NOS Journaal van 20.00 haar kracht weer. Sterk, onafhankelijk en ondernemend. Straks dan wel uit uur. Na bijna 17 jaar NOS, waar- het oog, maar zeker niet uit ons hart.” van 10 jaar als presentator van Na haar studie communicatiewetenschap aan de Universiteit van het Achtuurjournaal, heeft zij Amsterdam werkte Sacha de Boer op verschillende nieuwsredacties, waar- besloten zich op andere dingen onder AT5, Radio 10, RTL Nieuws en Veronica Nieuwslijn. In augustus 1996 te gaan richten. Na al die jaren stapte ze over naar de NOS, waar ze verslaggever werd voor het Journaal, te maken te hebben gehad de avondjournaals ging presenteren, en een duo vormde met Tom Egbers met dagelijkse deadlines, heeft in het programma Studio NOS. Van november 2002 tot eind 2003 was ze zij de behoefte langer aan ver- ook presentator van het radioprogramma NOS Met het Oog op Morgen. halen te werken. En als fervent In 2003 werd Sacha een van de vaste presentatoren van het NOS Journaal fotograaf doet zij dat het liefst van 20.00 uur. samen met haar fotocamera. Zij presenteert op 3 mei haar laatste NOS Journaal. ADVERTENTIESacha over haar vertrek: “Met pijn in het hart neem ik afscheid van deNOS en mijn collega’s. Ik heb hier al die jaren met ongelooflijk veel pleziergewerkt. Maar na 21 jaar dagelijkse deadlines heb ik op dit moment enor-me behoefte aan ’slow journalism’. Geen waan van de dag, maar langeraan een verhaal werken. Dieper ergens op ingaan. Als journaalpresentatorben je generalist; je weet een beetje van veel onderwerpen. Ik wil meerde kant op van een specialist; veel weten van weinig. En deze weg sla ikgraag in samen met mijn fotocamera. Afgelopen jaren heb ik mijn werkbij de NOS en fotografie goed kunnen combineren, maar mijn fotografieneemt zo’n vlucht dat ik steeds vaker interessante klussen moet weigeren.Voornamelijk door tijdgebrek. Nu ik tien jaar het Achtuurjournaal hebgepresenteerd, leek me dat een mooi moment om iets anders te gaan doenen me onder andere meer te gaan richten op fotografie.”Hoofdredacteur NOS Nieuws Marcel Gelauff moest wel even slikken toenSacha aankondigde te stoppen. “Het is heel moeilijk voorstelbaar datSacha binnenkort niet meer bij ons is en het NOS Journaal van 20.00 uurniet meer presenteert”, aldus Gelauff. “Na al die jaren het nieuws vertellen,snap ik dat ze voor zichzelf een andere keus maakt, maar we zullen haarheel erg missen. Een van onze allerbekendste presentoren gaat weg. Dat isnogal wat, maar het is haar natuurlijk zeer gegund!”Ook algemeen directeur Jan de Jong neemt niet graag afscheid van Sacha,maar heeft begrip voor haar keuze. De Jong: “We zijn Sacha veel dank ver-schuldigd. Zij was jarenlang het gezicht en het visitekaartje van de NOS.Veel meer dan alleen van het Achtuurjournaal. Sacha verlaat de NOS op AV&CREATIE n 17
  • 13. AV&CREATIE FILMInternational Film FestivalRotterdam 2013Het festival had een goed jaar en was qua omvang ongeveer gelijk met dat van verleden jaar, maartelde meer publiek. Dit is mogelijk het resultaat van de grotere prijsdifferentiatie van de tickets tot enmet 50% korting voor een last minuut ticket. Ook was er meer aandacht voor Nederlandse projecten.Acht lange Nederlandse films gingen in wereldpremière, waarvan twee in de competitie.18 n AV&CREATIE
  • 14. AV&CREATIE FILMTekst: Dorothee VerdaasdonkFotgrafie: Copyright Ruud Jonkers FotografieDe openingsfilm was het debuut De wederopstanding van een kloot-zak van Guido van Driel. Door HIVOS als hoofdsponsor voor het fes-tival zelf aan te trekken naast de al bestaande financiering door HI-VOS van het Hubert Bals Fonds werkt het festival aan een zo breedmogelijke financiële basis. Door de driedeling van de CineMart metgewone projecten, projecten met een cross-over tussen film en kunstin de categorie Film:Art in samenwerking met het Deense documen-taire festival CPH:Dox en de categorie Boost in samenwerking met hetBingerLab en het Hubert Bals Fonds en de National Film DevelopmentCooperation of India is er eerder gericht interesse voor deze typenprojecten aanwezig. Ook dit jaar bezochten veel professionals (rond2200) van wie 300 regisseurs het festival. Vooral jonge professionalsvinden het festival qua grootte en programmering overzichtelijk enin de informele sfeer kunnen zij gemakkelijk met ervaren collega’s ingesprek komen met name tijdens de verschillende activiteiten voorprofessionals maar ook gewoon met een kop koffie in de ruimtes vanDe Doelen. Ook Rotterdam Lab, waaraan dit jaar 74 producenten afge-vaardigd van 30 internationale instituten deelnamen, is een vijfdaagsevenement dat beginnende producenten zeer de moeite achten.Het filmprogrammaHet onderdeel van het festival Bright Future waar vooral nieuwe film-makers worden gepresenteerd, heeft als belangrijkste onderdelen deTiger competities voor de lange en korte film. Bij de HIVOS Tiger com-petitie voor lange films waren dit jaar makers uit 18 landen betrok-ken. Twee regisseurs kwamen respectievelijk uit Nederland, Mexico enThailand. Acht van de 16 films waren wereldpremières, drie interna-tionale premières en vijf Europese premières. Vijf films hadden voorscript dan wel postproductie een bijdrage van het Hubert Bals Fondsgekregen. Een daarvan was de Chinese film Chunmeng van Yang Linamet een wat onconventioneel verhaal voor China over het sekslevenvan een vrouw uit de middenklasse. Zonder script met opdrachtenvoor acteurs wordt de rol van de vrouw in de Chinese maatschappijbekritiseerd. Voor haar zelf lijken droom en werkelijkheid in elkaarover te vloeien. De filmmaker is zich er van bewust dat deze film nooitdoor de censuur zal komen en ook niet op festivals in China vertoond op het rouwproces van Silla die bij een auto ongeluk haar broer heeftzou kunnen worden. Maar zij vindt het belangrijk kritisch te willen zijn verloren. Het landschap in verschillende seizoenen brengt haar ge-op maatschappelijke problemen en zal ook in de toekomst dit type moedstoestand tot uitdrukking. Voor Rijneke, die zelf ook het scenariofilm maken naast documentaires vertelt zij in een interview. Naast de schreef en de montage deed, blijft een film tot in de montagekameropeningsfilm was Silent Ones de tweede Nederlandse film in de Tiger nog in ontwikkeling. Beide Nederlandse films waren eerder CineMartcompetitie, het debuut van Ricky Rijneke. De film concentreert zich projecten en zijn coproducties tussen Nederland en Honga AV&CREATIE n 19
  • 15. AV&CREATIE FILMrije voor Silent Ones en tussen Nederland en België voor De wederop- haast existentialistische dwaaltocht van een aantal jongeren die totstanding van een klootzak. De drie prijswinnaars waren Mira Fornay een tragisch ongeluk van een van hen Isa leidt. De film heeft naastmet de Slowakisch/Tsjechische coproductie My Dog Killer waarin fa- Hubert Bals Fonds ook ondersteuning van het BingerLab ontvangenmiliebanden de uitzichtloze situatie van de Skinhead Marek nog com- en werd op een eerdere CineMart gepresenteerd. Opvallend was datplexer maken. De film is zonder script met amateurs die zich zelf lijken bijna een derde van de films in coproductie tussen verschillende lan-te spelen tot stand gekomen. Daniel Hoesl’s Oostenrijkse film Soldier den tot stand zijn gekomen, waarvan 10 films zelfs drie coproductie-Jane waarin de hoofdpersoon Fanni de grenzen van het kapitalisme landen telden. De variëteit van onderwerpen en aanpak komt ook totopzoekt maar deze onvoldoende voor haar blijken, ontving de tweede uitdrukking in het feit dat er maar liefst filmmakers uit 48 landen bijprijs. Mohammad Shirvani’s Iranese film Fat Shaker over de absurde de films betrokken waren.en tragikomische scènes tussen een dikke man, een mooie vrouw eneen doofstomme jongen werd eveneens bekroond. Ook in Night van Het Spectrum programma met 70 films toonde het werk van ervarende Argentijnse Leonardo Brzezicki integreert de absurde relatie tussen filmmakers die vaak al op andere festivals zijn gepresenteerd zoalseen aantal jongeren. Zij wordt versterkt door de eenzame omgeving Après Mai van Olivier Assayas en Pieta van Kim Ki-Duk op het festivalen door het afspelen van audiobandjes van hun vriend die eerder zelf- in Cannes en/of films die al in Nederlandse bioscopen draaiden zoalsmoord pleegde. The Master geïnspireerd op de Scientology oprichter L.Ron Hubbard van Paul Thomas Anderson en No van Pablo Larran de derde film overIn de Tiger competitie voor de korte films werden 23 films vertoond de tijd van dictator Pinochet waarin het referendum de doorslag voorwaarvan vier van Nederlandse regisseurs. Een vijfde film is een Neder-lands Argentijnse coproductie. Twee daarvan Unsupported Transit vanZachary Formwalt waarin met behulp van fotografische technieken debeurs als kapitalistisch bolwerk wordt gekarakteriseerd en Janus vanEric van Lieshout met gesprekken over kunst en kunstenaar ontvin-gen naast The Tiger’s Mind van de Britse Beatrice Gibson de CanonTiger Prijs voor de beste korte films. Though I Know the River Is Dry vande Egyptenaar Omar Robert Hamilton kreeg een nominatie voor deEuropese Filmprijs 2013. De films waren in zeven blokken verdeeld.Het gewone programmaonderdeel Bright Future omvatte 74 films.Nederland presenteerde 6 films. Een ervan was het debuut van ArieDeelder Toegetakeld door de liefde waarin een schrijver zijn schrij-versblok lijkt te verliezen door zijn liefde voor een trambestuurster.Absurde, komische en tragikomische scènes zijn het gevolg. Verliefd-heid speelt ook een rol in het debuut De ontmaagding van Eva van Endvan Michiel ten Horn waarin niet alleen de wat zielige Eva maar hethele gezin enige levenslessen krijgen van de ongegeneerde en bijde-hante uitwisselingsstudent. Die Welt, het debuut van Alex Pitstra ismet crowd funding, het DOHA filmfonds en het Gronings Filmfondstot stand gekomen waarin een jonge Tunesiër over een leven in Eu-ropa speculeert wat lijkt op de dromen van de vroegere gastarbeiders.Matterhorn, het wat onderkoelde komedie debuut van Diederik Eb-bing kreeg niet alleen met Media Luna een internationale distribu-teur, maar ontving ook de UPC publieksprijs voor de best beoordeeldefilm. Nederland was nog bij 3 andere films als coproducent betrokkenzoals Lemming Film bij Leones van de Argentijn Jazmin Lopez over de AV&CREATIE n 21
  • 16. AV&CREATIE FILMzijn verdwijnen gaf. Extra belangstelling werd gecreëerd voor de film ook bijeenkomsten voor makers waren georganiseerd. Nederland hadYou and Me van Bernardo Bertolucci. Bertolucci was ook voor een een onderdeel NL Int. met zeven films en Rotterd@m Shorts werden inopenbaar interview uitgenodigd. De Italiaanse film Reality van Matteo twee onderdelen met acht films gepresenteerd. Er waren ook Neder-Garrone stond mede in de belangstelling vanwege de protagonist die landse korte films in andere secties.hoe dan ook aan de Italiaanse Big Brother wilde meedoen. Obsessie en De onderdelen onder de categorie Signals hebben historische dan welparanoia gaan zijn leven beheersen. actuele achtergrond zoals het retrospectief Inside Iran en dat van de in het buitenland vrij onbekende Duitse regisseur Dominik Graf en datHet festival heeft een nieuwe prijs gelanceerd voor twee films die van de Russische Kira Muratova. Met Changing Channels was er aan-een distributie in de Nederlandse bioscoop krijgen via de distributeur dacht voor televisie- en internet series die met een ‘auteur’ intentieAmstelfilm, de zogenaamde Big Screen Prijs. 10 films kwamen hier- zijn gemaakt zoals de HBO serie Burning Bush van Agnieszka Holland.voor in aanmerking. De publieksjury koos Bella Mariposas (Pretty But-terflies) van Salvatore Mereu over een dag in het leven van het meisje Er waren in totaal 52 wereldpremières, 31 internationale premières enCatharina. De KNF jury koos Il Futuro van de Chileense Alicia Scherson 30 Europese premières bij de lange films. Het festival is een samen-over een oudere man (Rutger Hauer) en een broer en zus op zoek naar werking aangegaan met de digitale distributeur Under The Milky Wayeen betere toekomst. De laatste film is met steun van het Hubert Bals om een eigen collectie IFFR films in de Benelux landen te vertonen viaFonds tot stand gekomen en was eerder op de CineMart. How to Des- itunes.com/iffr waar vooral films van eerdere festivals te zien zullencribe a Cloud van de Nederlander David Verbeek over de verhouding zijn. Under The Milky Way opereert in 60 territoria in Europa, Ame-tussen moeder en dochter op een moment dat de moeder dreigt blind rika en Azië met VoD-platforms. Het filmfestival zal ervoor zorgen datte raken was ook voor deze prijs geselecteerd. Verbeek had bovendien filmmakers zullen profiteren van dit distributienetwerk via ‘IFFR in thede korte film Immortelle in de Tiger competitie. Clouds’ waarbij festivalfilms ook voor andere territoria kunnen wor- den geplaatst zonder eigen investeringen. IFFR wil hiervoor in eersteDe korte films in het Spectrum programma werden in 36 secties on- instantie dertig films selecteren.derverdeeld en ook dit jaar weer in Lantaren/Venster gedraaid waarbij22 n AV&CREATIE
  • 17. AV&CREATIE FILMHet programma voor de professionals Het Hubert Bals Fonds was met 25 projecten uit 12 landen in deDe CineMart presenteerde dit jaar 33 projecten in de drie categorie- verschillende programmaonderdelen aanwezig. Opvallend was hetën. Zes projecten waren door Nederlandse makers ingestuurd: David aantal van vijf Indonesische films waarvan What They Don’t TalkVerbeek met Lemming Film, Boudewijn Koole met Waterland Film, About When They Talk About Love van Mouly Surya de NETPAC prijsMartijn Maris Smits met Circe Film, Joost van Ginkel met Smarthouse voor de beste Aziatische film ontving. De Lions Film prijs voor de besteFilm, Alex van Warmerdam met Graniet Film en Fiona Tan met Family film werd uitgereikt aan de Mexicaan Eduardo Villanueva voor Pe-Affair. Het grote aantal Nederlandse projecten wijst op de geringere numbra uit de Tiger competitie. Wadjda van de Saudi Arabische Haifaamogelijkheden voor financiering in Nederland. In dit verband meldt Al Mansour werd bekroond met de Dioraphte publieksprijs. In 2012Rene Goosens in een interview met Peter Delpeut dat het tot voor kort werden 762 projecten ingediend voor een subsidie waarvan er 44vrij gemakkelijk was om in Nederland 1,1 miljoen euro te krijgen. Nu werden gehonoreerd.moet je er een coproductie met drie landen van maken. Stienette Bos- Voor de tweede keer zal het festival van 4 tot 7 april in Curaçao plaats-klopper van Circe Film, die had aangegeven vooral met Belgische en vinden waar vooral Caribische en Latijns Amerikaanse professionalsFranse professionals te willen praten over het project, was blij verrast elkaar kunnen ontmoeten.over de gedegen voorbereidingen van haar gesprekspartners en degoede discussies. Het belang van het IFFR voor de Nederlandse filmcultuur zowel voor publiek als voor professionals en voor jonge internationale filmmakersDe Eurimage Prijs voor het beste CineMart project werd toegekend blijft manifest. Rotterdam zal moeten blijven proberen zijn bijzondereaan Jatten van de Zweedse Johannes Nyholm, de Internationale positie voor jonge filmmakers vast te houden en deze als kwaliteits-ARTE Prijs was voor The Lobster van de Griekse Yorgos Lanthimos en kenmerk duidelijk promoten en verder uitbouwen nde WorldView New Genres Fonds Ontwikkeling Prijs was voor Zamavan de Argentijnse Lucrecia Martel. Zestien films die eerder op deCineMart waren gepresenteerd draaiden in het festival.
  • 18. AV&CREATIE INGEZONDENFNV KIEM:“Professionals AV-wereld moetensamen vechten voor voortbestaan”Freelancers en werknemers uit de mediawereld zijn genoodzaakt de krachten te bundelen om hunboterham te kunnen blijven verdienen in de sector. De tarieven, lonen en vergoedingen staandermate onder druk, dat nu al velen óf hun beroep vaarwel moeten zeggen óf doorwerken onderhet bestaansminimum. Dat zeggen FNV KIEM-bestuurders Martin Kothman en Peter van den Bundervandaag, bij de presentatie van de campagne Lekkerdoordraaien.nl. De campagne beoogt debelangen van de AV-professionals op het gebied van werk en inkomen sterker te bundelen. “De bestaanszekerheid van de mensen in de AV-sector vinden van een nieuw werk of zelfs een nieuwe loopbaan. En daarnaast neemt ziender ogen af”, zegt Van den Bunder. De te- kalven voor degenen die mogen blijven de arbeidsvoorwaarden en ruglopende budgetten van de opdrachtgevers zijn arbeidsomstandigheden flink af. Ook daar is het van levensbelang om er grotendeels de oorzaak van. “Ik zie dagelijks voor- de krachten te bundelen.” beelden van freelancers die het hoofd nauwelijks Via het vandaag gestarte www.lekkerdoordraaien.nl laat FNV KIEM zien boven water kunnen houden en desondanks genood- wat de meerwaarde is van het gezamenlijk sterk maken voor werk en zaakt zijn voor een opdracht op tarief te concurreren inkomen in de sector. Om op te komen voor fatsoenlijke tarieven, lonen met collega-freelancers die het net zo moeilijk hebben.” en andere arbeidsvoorwaarden, om individueel steun en advies te geven Ook omroeppersoneel verkeert in onzekere tijden vanwege bij juridische vraagstukken en om gezamenlijk korting te kunnen krijgengrootschalige bezuinigingen. Kothman: “De sector slinkt zienderogen op vaak dure verzekeringen, zoals voor arbeidsongeschiktheid en aan-met honderden banen. Mensen, die geholpen moeten worden bij het sprakelijkheid. n AV&CREATIE n 25
  • 19. AV&CREATIE FOLLOW-UPTentoonstelling over Johanvan der Keuken in EYEEYE presenteert van 30 maart t/m 9 juni 2013 de tentoonstelling ‘Johan van der Keuken / Tegen hetlicht. Filmer en fotograaf’. Invalshoek van de expositie is de bijzondere wijze waarop Van der Keukenin zijn films contrasterende beelden bijeenbracht en de wereld in continue verandering observeerde.Altijd op reis maar ook dicht bij huis, versnijdt Van der Keuken zijn observaties in Afrika, Azië ofLatijns-Amerika met vergelijkbare of juist diametraal tegenovergestelde situaties. De tentoonstellinglaat ook zien dat Van der Keuken als een van de eerste filmers probeerde filmische tijd in ruimte tevertalen. AV&Stage komt in een volgend nummer terug met een artikel over Johan van der Keukengeschreven door niemand minder dan Dorothee Verdaasdonk die hem persoonlijk kende.Johan van der Keuken (1938-2001) was een uitzonderlijk dubbeltalent, Johan van der Keuken / Tegen het licht.die met een fotografisch oog filmde, en met een filmisch oog fotogra- Filmer en fotograaf, 30 maart t/m 9 junifeerde. EYE toont zijn films en een groot aantal vintage fotowerken. Van 2013 in EYE, IJpromenade 1, Amsterdam,der Keuken bouwde aan een artistiek interessant en maatschappelijkgeëngageerd oeuvre, dat duidelijke overeenkomsten in vorm en inhoud eyefilm.nlvertoont. Altijd op reis maar ook dicht bij huis, versnijdt Van der Keukenzijn observaties in Afrika, Azië of Latijns-Amerika met vergelijkbare ofjuist diametraal tegenovergestelde beelden of situaties. De tentoonstel-ling toont op grote schermen die in de ruimte zijn geplaatst, hoe Van derKeuken verschillende sequenties in één film bij elkaar brengt, en hoe hijverschillende beelden met elkaar laat contrasteren.Zijn werkwijze, die al zichtbaar is in vroege filmische portretten die hijbegin jaren zestig maakte van beeldend kunstenaars als Lucebert en Ta-jiri, heeft een sterk visueel en artistiek gedurfd karakter. ‘Johan van derKeuken / Tegen het licht’ laat tegelijkertijd zien dat Van der Keuken alseen van de eerste filmers probeerde filmische tijd in ruimte te vertalen.De gelijktijdigheid van beelden is een van de uitgangspunten van de ten-toonstelling.Van der Keuken liet grote of juist kleine gebeurtenissen uit het dagelijkseleven van verschillende kanten zien, bewust van het feit dat het enkelebeeld van de realiteit niet bestaat. Aan het eind van zijn leven raakte hijsteeds meer geïnteresseerd in de manier waarop zijn films en foto’s zichverhouden tot de ruimte waarin ze worden vertoond. De ruimtelijke ten-toonstelling in EYE ligt in het verlengde hiervan.26 n AV&CREATIE
  • 20. AV&CREATIE FOLLOW-UPFlankerend filmprogramma BiografieDe expositie over Johan van der Keuken, de eerste solotentoonstelling Johan van der Keuken (Amsterdam, 1938-2001) volgde van 1956-1958van een Nederlandse filmmaker in EYE, wordt geflankeerd door de ver- een studie aan de Parijse Filmacademie, het IDHEC (Institut des Hautstoning van de belangrijkste films van Van der Keuken. De openingsfilm Etudes Cinématographiques), waarna hij tegelijkertijd en afwisselend alsBewogen Koper (1993, nieuwe kopie) toont in een poëtische, associatieve fotograaf en filmmaker werkte. Hij publiceerde op 17-jarige leeftijd zijnfilmstijl beelden van koperblaasorkesten met inheemse slagwerkers in eerste fotoboek. Vanaf de jaren 50 maakt Van der Keuken ongeveer 1 à 2exotische landschappen. films per jaar, dat uiteindelijk leidde tot een oeuvre van meer dan vijftigEYE heeft vrijwel het volledige filmoeuvre van Johan van der Keuken in films. Na de geëngageerde jaren 70 raakte Van der Keuken vanaf de jarende collectie, van klassiekers als Blind Kind (1964) en Beppie (1965) tot het 90 steeds meer geïnteresseerd in vorm, maar zijn films zijn altijd ook eenlatere werk, waaronder inmiddels ook internationaal bekende documen- analyse van de maatschappij gebleven. Hij kon in grote, maar ook kleinetaires als Amsterdam Global Village (1996) en De grote vakantie (2000). filmische gebaren een stad als Amsterdam met het lot van de gehele we­ -De afgelopen jaren restaureerde EYE veertig Van der Keuken-films op reld verbinden, zoals in zijn bekendste film Amsterdam, Global Village.origineel formaat, waarvan het merendeel nog niet eerder op het grote Zijn vernieuwende werk werd altijd hogelijk gewaardeerd in met namedoek was te zien. De in het programma opgenomen selectie brengt de Frankrijk, Duitsland en Italië, maar ook in Nederland bleef de erkenningontwikkeling van Van der Keuken de cineast in beeld: van het humanisme uiteindelijk niet uit. Zijn hele filmoeuvre is opgenomen in het EYE-archief,van de eerste jaren tot aan het uitgesproken politieke engagement vanaf en zijn fotocollectie is aangekocht door het Maison Européenne de lade jaren zeventig, zoals te zien in De weg naar het zuiden (1981) en I Love Photographie in Parijs. In 1988 ontving hij voor zijn oeuvre de Neder-Dollars (1986). Uit de laatste, meer vrije periode zijn onder andere Het oog landse Cultuurprijs, en in 2000 ontving hij de Bert Haanstra Oeuvreprijs,boven de put (1988), Face Value (1991) en Bewogen koper (1993) te zien. de hoogste onderscheiding voor een filmmaker in Nederland. nBijzonder zijn ook de voorstellingen van de korte films (van eerstelingParis à l’aube, 1960 tot aan het na Van der Keukens dood afgemonteerde Houd ons in de gaten, want we komen in een volgend nummer met eenOnvoltooid tegenwoordig, 2001). uitgebreid artikel van Dorothee Verdaasdonk over Johan van der Keuken (Amsterdam, 1938-2001). AV&CREATIE n 27
  • 21. AV&CREATIE ACHTERGROND1.000 werklozen per dag: omscholingzij-instromers de oplossing voor hettekort aan technici“Om- en bijscholing is van essentieel belang bij het terugdringen van tekorten in de technischesector”, stelt Hans Biesheuvel, voorzitter MKB Nederland, in zijn openingstoespraak tijdens hetcongres ‘De slag om technisch talent’. “Om dit tekort terug te dringen zijn private opleidersonmisbaar.” Hans Biesheuvel en haakt specifiek in op het derde punt: namelijk het tekort aan technici terugdringen door middel van goede (om- en bij)scho- ling voor zij-instromers. Private opleiders en zij-instromers Het privaat onderwijs is marktleider op het gebied van volwassenenon- derwijs en voldoet aan de kwaliteitskaders en doelmatigheidsvereisten. Ruim 85% van de volwassenen - 1,3 miljoen mensen - die een opleidingHet tekort aan technisch talent bedreigt de toekomst van de technische volgen, wordt opgeleid door private aanbieders.sector en vormt daarmee een grote bedreiging voor de groeiambitiesvan bedrijven. Dit sluimerende probleem zet de economische groei van Net als de overheid zien private opleiders een belangrijk potentieel inNederland onder druk. ‘Investeer in ambacht en maakindustrie; we moe- personeel dat werkzaam is in andere sectoren en werkzoekenden:ten massaal investeren in onderwijs en bijscholing om het tij te keren’ ofwel zij-instromers. Een zeer gemotiveerde, gedisciplineerde doelgroepaldus Hans Biesheuvel. Deze en andere urgente kwesties kwamen uit- met werkervaring en een groot verantwoordelijkheidsgevoel, die be-gebreid aan de orde tijdens het congres ‘De slag om technisch talent’ in wust kiest voor de techniek. Om dit potentieel aan te kunnen boren isHotel Houten. scholing nodig die enerzijds aansluit bij de behoefte van het bedrijfsleven en anderzijds bij volwassenen. Privaat onderwijs biedt dit maatwerk voorTechniekpact Private Opleiders beide partijen.Hans Biesheuvel lichtte tevens het Techniekpact van Minister Kampnader toe. Dit Techniekpact is een initiatief van het kabinet om samen Experts aan het woordmet werkgevers, het onderwijs en de vakbeweging om de aansluiting van Tijdens het congres ‘De slag om technisch talent’ gingen diverse expertsonderwijs op de arbeidsmarkt in de technieksector te versterken en het in op oplossingen voor het tekort aan technisch personeel. Het was eentekort aan technisch personeel tegen te gaan, volgens drie actiepunten: punt van discussie tijdens het rondetafelgesprek onder leiding van Tom1. meer aandacht voor bèta/techniek in het funderend onderwijs; van ’t Hek met Wouter Vlasblom (Siemens Nederland), Frank Schoof2. hogere instroom (beroeps)opleidingen techniek via publiekprivate (Croon Elektrotechniek) en Alfred Boot (Dura Vermeer Groep). Harry de samenwerking; Vos vertelde uit eigen ervaring hoe ASML technisch personeel rekruteert3. arbeidsmarkt: verhogen van de zij-instroom, aantrekken en behoud in een krappe arbeidsmarkt. Arbeidsmarktcommunicatie expert Mar- van (internationaal) technisch personeel. tijn Hemminga liet zien hoe werving strategisch kan worden ingezet en senior raadsmedewerker Adviesraad voor het Wetenschaps- en Techno-Hierop heeft de Nederlandse Raad voor Training en Opleiding (NRTO) in logiebeleid Luc Rietveld lichtte toe welke rol de overheid kan spelen omsamenwerking met Reed Business Opleidingen het ‘Techniekpact Private de vraag en aanbod op de arbeidsmarkt voor kenniswerkers samen teOpleiders’ opgesteld. Dit pact werd tijdens het congres aangeboden aan brengen. n AV&CREATIE n 29
  • 22. NIEUWSBROADCAST&AV-TECHNIEKUnited opent full-service locatie in AmsterdamUnited opent in maart het nieuwe gebouw ‘Mediahaven’ aan het IJ in een Protool-audiostudio, waarin tevens kleurcorrectie op het hoogsteAmsterdam. Met deze nieuwe locatie verwacht United te groeien in niveau kan plaatsvinden met de Davinci Resolve. Deze ruimtes bevattende wereld van het entertainment én breidt het bedrijf haar full-service dezelfde technische mogelijkheden als de editing suites van United enfacilitaire dienstverlening uit. De Mediahaven is gevestigd in de goed Online Media in Hilversum. De Mediahaven is met 10GB glasvezel ver-bereikbare Houthavens, op nog geen tien minuten van het Centraal bonden met Hilversum. Hierdoor kan materiaal razendsnel uit HilversumStation Amsterdam. worden geladen en andersom. Om het full-service pakket compleet teUnited heeft in de Mediahaven de beschikking over twee splinternieuwe maken beschikt United in de Mediahaven over zeven ENG’s, die inclusiefstudio’s: een grote van 1200m2 en een kleinere van 400m2. De kleinere crew en auto inzetbaar zijn.studio kijkt via een grote glazen pui uit over het IJ en de Houthavens, eenenergieke locatie in opkomst waar veel mediabedrijven zich vestigen. Knallende start Full service bedrijf United kan direct rekenen op een fantastische start inDiensten de Mediahaven: in de grootste studio vinden in maart drie weken langLater in maart opent United in de Mediahaven vijf luxe editing suites en opnamen plaats voor de hitshow ‘X factor’ van producent Blue Circle.‘De digitalisering van radio is onvermijdelijk’“We zijn klaar voor de toekomst”, stelt Tivoli Audio’s CEO Tom DeVesto. dat deze omroepen allemaal de digitalisering van de ether inzetten.“De digitalisering van radio is onvermijdelijk. Met onze radio’s spelen we Na Engeland, Duitsland, Noorwegen, Italië en andere Europese landendan ook al geruime tijd op deze ontwikkeling in, en met een groot aantal heeft nu dus ook Nederland voor DAB+ gekozen. In Nederland is het doelvan onze producten zijn DAB+ stations al te beluisteren.” gesteld op 1 september een dekking van 40 procent te realiseren, en deDigitale Radio maakt dit jaar een fikse opmars. Zowel de publieke als verwachting is dat dat percentage ruimschoots overtroffen wordt. Dede commerciële radio zetten de schouders onder DAB+, dat staat voor zenders die digitaal gaan, blijven vooralsnog ook op FM uitzenden, wantDigital Audio Broadcasting. Deze manier van radiodistributie biedt in de lang niet alle bestaande radio’s en tuners die in omloop zijn kunneneerste plaats meer zenders en dus meer content dan FM en AM, omdat er DAB+ ontvangen.sprake is van digitalisering. Ook trendwatcher Richard Lamb benadrukt om meerdere redenen hetDe radiozenders Q-music, 538, Sky Radio, SLAM!FM, Radio Veronica, belang van Digitale Radio. “In het kort komt het er op neer dat DAB+ een100%NL, Sublime FM en BNR Nieuwsradio gaan nog dit jaar door het hele geweldige ontwikkeling is, omdat het goedkoper wordt voor radiostati-land over op DAB+, zo werd vorige week bekend gemaakt door de over- ons om frequenties in te kopen. Daardoor zal het aanbod van zenderskoepelende radiovereniging VCR (Vereniging Commerciële Radio). De ont- breder worden voor de luisteraars. Daarnaast is de kwaliteit erg hoog envangst via FM blijft voorlopig nog bestaan, maar het is een teken destijds kan er veel informatie met het radiosignaal meegestuurd worden.” BROADCAST&AV-TECHNIEK n 31
  • 23. BROADCAST& AV-TECHNIEK EVENTKoningsdag komt eraan:Meer dan 1 miljoen mensengaan naar Amsterdam!Helaas kunnen er op de Dam maar zo rond de 20.000 mensen staan, dus de overgrote meerderheidkan het niet zien, tenzij er grote schermen door de stad geplaatst gaan worden. Dit betekent dat deverhuurbedrijven als ze zo’n scherm hebben, goede zaken gaan doen.Maar niet alleen bij dit soort gebeurtenissen, buiten, worden dit soort schermen gebruikt.Ook binnen in stadions, supermarkten, vliegvelden, treinstations, metro en controlekamers makenwe steeds meer gebruik van grote schermen en vergeet niet de concerten zowel klassiek als pop.Zonder schermen kan dat tegenwoordig niet meer.Tekst: Berry EbbenGrote Schermen zijn. Zeker bij een concert met artiesten op een podium en een schermGrote schermen worden meestal verhuurd en dat betekent dat ze mobiel of projectie erbij is het storend als de bewegingen op het beeld later zijnmoeten zijn. Zo’n scherm wordt dan uit blokken opgebouwd en het wordt dan wat er op het podium gebeurt.dan een ‘’VidiWall’’ genoemd. Eis is dat het frame waarin deze blokken Bij schermen die opgebouwd zijn uit blokken zijn er vaak randen, bezels,worden gemonteerd licht edoch robuust moet zijn. zichtbaar, storend maar het wordt nu nog geaccepteerd. Tijdens de ISE 2013 werden er al vertoond die dit niet hebben. Bijvoorbeeld de schermenDe elektronica die de display-blokken aanstuurt moet een groot aan- van Lang, CreateLED en die van Mitsubishi. De schermen van Mitsubishital blokken aankunnen en goed synchroniseren. Het moet niet alleen zijn opgebouwd uit achtergrond projectorsystemen. Deze systemenhet beeld zonder overlapping of verstoring op de blokken weer kunnen worden veel in controlekamers gebruikt. Ze zijn vast ingebouwd en nietgeven, maar moet er ook voor zorgen dat er geen storende vertraging geschikt om buiten gebruikt te worden. Het voordeel is dat ze een zeertussen beeld en geluid ontstaat. Beeld en geluid moeten lip-synchroon hoge resolutie kunnen hebben.32 n BROADCAST&AV-TECHNIEK
  • 24. BROADCAST& AV-TECHNIEK EVENTNaast deze schermen komen er steeds grotere flatpanels op de markt, Voor buiten, een van de mooiste LED-panelen op deze ISE, scherp metnu nog kostbaar en zwaar, maar straks als OLED doorbreekt kan dit een hoge lichtopbrengst en zonder bezel was het paneel van Create-binnenshuis in bijvoorbeeld in stations, bioscopen, supermarkten de LED. Het bedrijf is gevestigd in Shenzen, China waar deze panelen ookoplossing voor digital signage, reclame, en beeldvertoning zijn. AMO- gemaakt worden. Ze hebben verschillende uitvoeringen, maar de besteLED, ‘actieve matrix’ OLED, kan met printertechnologie op een folie aan- voor buiten gebruik is de VidiWall opgebouwd met AirLED 7, vollediggebracht worden. Dan zijn er grote afbeeldingen te maken die weinig regenbestendig, IP65, en met een lichtopbrengst van boven de 5000nits.vermogen vragen, makkelijk te vervoeren en te installeren zijn. Als je De LED-blokken hebben een pixel pitch van 7.8mm, 160000pixels perinteractief wilt werken moet je toch op dit moment naar mijn mening m2, een resolutie die ruim voldoende is voor de kijkafstand buiten. Viera,voor een flatpanel of een white board met short throw projector en zoals in het beeld aangegeven slaat op de content die door Panasonic isIR-sensor gaan. Een flat panel kan je ook als tafel monteren. Dan heb je geleverd aan CreateLED.dus een interactieve tafel die bijvoorbeeld met windows software uitge-rust is. Naast schermen kan je ook met projectoren werken. Voordeel; jekan hele grote afbeeldingen bijvoorbeeld op gevels projecteren, nadeel;je kan niet bij daglicht werken.VidiWallsDe Techniek, Vidiwalls voor buiten zijn meestal opgebouwd met LED-blokken. Dit vanwege hun grote lichtopbrengst en regenbestendigheid.Binnen worden er steeds meer LCD-flatpanels gebruikt. LCD-flatpanels Voor binnen, is LANG een zeer goede keuze. Haarscherp met een mooihebben een hoge resolutie en een redelijke lichtopbrengst. contrast. De LANG Vidiwall is opgebouwd uit Orchid panelen met een DVS sturing. De panelen zijn uitgevoerd in SMD technologie, surface moun- ted device, ledjes die dus op panelen zijn gesoldeerd. Elke pixel bestaat uit een rood, groen en blauw ledje met een gezamenlijke kathode. Dit resulteert in een laag energieverbruik en een pixelafstand 1.9mm. Reso- lutie is 277008 pixels per m2. Als je hiermee een HD VidiWall wilt bouwen dan heb je 18 blokken nodig en heb je een paneel van 3.6x2m. Flatpanels worden steeds groter en zeker in de reclamewereld worden ze meer en meer gebruikt. VidiWall voor binnen in openbare gebouwen en supermarkten is te duur en gebruikt vaak te veel energie. De panelen van LG waren naar mijn idee de mooiste De 84WS70 is 84 inch met een resolutie van 4xHD, 4K dus en een lichtopbrengst van 500cd/m2 en dit met een grote kijkhoek. Een heel bijzondere vorm van digital signage is BROADCAST&AV-TECHNIEK n 33
  • 25. FRANKFURT: Trussen en wat er bij komt kijken Berekeningen en bouwboeken Vliegen door de lucht Nieuwe Catalogus Digitale Bibliotheek Goed bakkie koffie Ontmoeten Overleggen Afspreken Zou mooi zijn Hal 9, Stand F96www.interal.nl Visit us ! Hal 9.0 Stand F96
  • 26. BROADCAST& AV-TECHNIEK EVENTde box display van Samsung. Voor producten, zoals hier schoenen, in eenbox wordt een actief LCD-scherm geplaatst dat aan de zijkant wordt aan-gestuurd. De bedoeling is dat het scherm interactief wordt en dat je ditdan direct kan bestellen. Maar ook dat je het kan combineren met andereproducten. Het Frauenhofer instituut ontwikkelt met dit soort display’seen interactief shopping-systeem.LichtHet lezen en begrijpen van specificaties wordt nogal bemoeilijkt door hetgebruiken van diverse lichtparameters. Als je uitgaat van Lux, een verlich-tingseenheid die gebruikt wordt om de hoeveelheid zonlicht, opvallendlicht, aan te geven dan is lumen per m2 hetzelfde als lux. 1:1Helderheid brightness, uitstralend licht, wordt uitgedrukt in nits ook welcandela per m2 genoemd. 3:1 Een lichtwaarde van 5000nits komt overeen projectiesysteem een zeer goede oplossing. Je kan dan direct de beel-met 15000lux. Wat zijn normale luxwaarde? den van je camera voor het podium projecteren boven het podium. EenDirect zonlicht kan 100000 lux zijn, overdag varieert het bij ons van bedrijf wat zich daarmee bezig houdt is ‘’Dataton’’, vertegenwoordigd10000, onbewolkt, tot 1000, bewolkt. Bij VidiWall, projectoren en flatpa- door AV Trade in Groningen. Op de stand werd de ‘’Watchpack vertoond’’nels praat je over brigthness. Dus zou je het over nits moeten hebben. Een SSD, solid state device, unit die een aantal projectoren van beeld en effecten kan voorzien en er tevens voor zorgt dat de beelden naadloosProjectoren aansluiten en synchroniseren, niet alleen de beelden maar ook het daar-Grote afbeeldingen kunnen natuurlijk ook met projectoren worden bij behorende geluid. Elke unit kan drie projectoren of monitoren aanstu-afgebeeld. Panasonic, maar ook Sony hebben een uitgebreid portfolio. ren. De watchpack units kunnen via een TCP/IP ethernet verbinding aanDe trend dit jaar is laser, geen lampen meer. Voordeel van deze techno- elkaar gekoppeld worden. Maar het kan ook draadloos via WiFi, optio-logie is de grote levensduur. Een UHP, ultra high performance, lamp van neel. Ondersteunde beeldresolutie is maximaal 2560x1600 WQXGA. MetPhilips gaat 6000 uren mee terwijl een laser-unit zo’n 20000 uren een desktop, laptop of tablet kan je een aantal van deze units aansturenmeegaat. Het verschil tussen een lamp- en laser-unit in een projector en zodoende een groot lang scherm voorzien van een beeld. nis nu nog zo dat de lichtopbrengst van de UHP lamp groter is. De 4Kprojectoren van Sony, die momenteel in bioscopen worden geïnstalleerd Dit artikel dekt niet alles wat ik heb gezien. Maar ISE dit jaar ging voor-zijn daarom nog steeds uitgerust met lampen. Vanwege de weersbesten- namelijk over grote beelden. Deze markt is sterk in bewegingen wanneerdigheid en lichtopbrengst zijn projectoren niet echt geschikt voor buiten OLED op folie beschikbaar wordt zal deze markt sterk toenemen, nietgebruik. Maar als het gaat om grote displays bij concerten dan is een alleen in volume maar ook in beeld kwaliteit. BROADCAST&AV-TECHNIEK n 35
  • 27. BROADCAST& AV-TECHNIEK ACHTERGRONDNog meer PMSE nieuws:Ook de radio reportagefrequenties gaan wijzigenNiet alleen de draadloze microfoons krijgen nieuwe frequenties, maar ook de zogenaamde Radioreportage verbindingen zoals de Wandelzenders die de omroepen gebruiken om vanaf locatie eenreportage te doen zijn aan frequentiewijzigingen onderhevig. De meest gebruikte frequentieband,band 3, was vroeger voor analoge TV en daar tussen in voor radio reportages. Hier hadden deomroepen de beschikking over 2x 7 MHz bandbreedte.Band 3 wordt nu toegewezen voor DAB (DAB+) die een primaire status kan je met hetzelfde vermogen uit de zender verder komen.heeft. Hierdoor wordt het hele frequentiespectrum opnieuw ingedeeld. De nieuwe ontvangst modulen worden gebruikt in de nieuwe genera-Voor reportages krijgt men de beschikking over 2x 21 MHz bandbreedte, tie basispost (ontvanger en retourzender in één). De basispost heeft 16een aardige vooruitgang zou je zeggen. Maar de DAB stations zijn primair preset kanalen voor zowel ontvangst als zender. De retourzender is uit teen waar een DAB station zit is geen reportagekanaal mogelijk. breiden tot een volwaardige mobilofoon, dus met ontvanger.Plaatselijk gezien blijft er genoeg over om wat te doen, regionaal wordt Bij een frequentie wijziging kan men zelf de apparatuur herprogram-het al een stuk moeilijker, omdat de regio’s vaak een regionaal net- meren. Ook de WZ heeft er een broertje bij gekregen, de WZ 2. De WZ 2werk hebben. Gaan we verder kijken, een landelijke inzetbaarheid, dan heeft een nieuw front en is verder min of meer gelijk aan de WZ 1. Metblijkt dat er van de 42 MHz er slechts 1,75 MHz overblijft. Dan de vraag het nieuwe front is de WZ nog eenvoudiger te bedienen. De WZ, waarvanwat te doen met 1,75 MHz? Met de huidige apparatuur passen hier 3 à 4 er reeds 50 van geproduceerd zijn, is niet meer weg te denken uit hetreporter kanalen in. Gelukkig kan men oude ontvangers, die toch wel Nederlandse radiolandschap.erg inefficiënt met het frequentie spectrum omspringen, eenvoudig mo-dificeren zodat er toch 7 reporter kanalen in passen. Een verdubbeling HFPrints is hèt adres voor draadloze reportage apparatuur in de Bene-dus. Deze verdubbeling is noodzakelijk aangezien de diverse omroepen lux. Niet alleen verkoop maar ook onderbouwd en deskundig advies dooreen rampenfunctie hebben, waarbij men toch verslaggeving wil/moet 40 jaar ervaring. ndoen, terwijl middelen die via het openbare telefoonnet werken, uitval-len door overbelasting van dit net. (Het aanpassen van de zender buitende frequentie wijziging is niet nodig.)HFPrints levert al ruim een jaar apparatuur die deze nieuwe bandbreedteaankan, maar HFPrints gaat verder.Doordat het frequentie landschap straks erg versnipperd wordt, elk deel/ regio heeft straks zijn eigen frequentie, is er de afgelopen tijd geheelnieuwe apparatuur ontwikkeld. De nieuwe apparatuur kan de helefrequentieband tussen de 174 en 230 MHz aan. Het dynamisch bereik,(lees de sterkte van het antenne signaal voor een ongestoorde ontvangst),is zeer hoog terwijl de gevoeligheid van de ontvangers ver onder de 1uVligt, dit maakt de ontvanger uniek. Door die uitmuntende gevoeligheid HFPrints ook dit jaar op de AV manifestatie BROADCAST&AV-TECHNIEK n 37
  • 28. BROADCAST& AV-TECHNIEK INGEZONDENNieuwe technologie ideaal voor onderwijs, bedrijfsleven, evenementen en digital signageNieuwe LED/laser-projectoren vanPanasonic werken 20.000 uuronafgebrokenVanaf nu zijn de nieuwe LED/laser DLP-projectoren van Panasonic uit de Solid ShineTM-serie leverbaar.Deze nieuwe projectoren gaan tot 20.000 uur mee, zonder enig onderhoud. 20.000 uur staat gelijkaan twee jaar continu projecteren zonder dat daarbij een lamp of filter vervangen hoeft te worden.De Solid ShineTM-serie bestaat uit de PT-RW en PT-RZ lijnen en telt vier modellen.De Full-HD PT-RZ370 en WXGA PT-RW330 zijn ideaal voor leslokalen en altijd op hetzelfde niveau te houden. De Solid ShineTM-reeks staat vooraula’s in scholen of voor vergaderruimtes in bedrijven. De Full- een constante en hoogwaardige beeldprojectie, een lange levensduurHD PT-RZ470 en WXGA PT-RW430 werden speciaal ontwikkeld voor en lage onderhoudskosten, omdat men nooit lampen of filters hoeft tetoepassingen in digital signage en voor gebruik op evenementen en vervangen.tentoonstellingen. Deze twee projectoren zijn dankzij hun ingebouwde De Solid ShineTM-projectoren hebben een helderheid van 3500 lumenfuncties voor edge-blending en multi-unit helderheidscontrole inzetbaar op en onderscheiden zich door een 30x drive-systeem dat het DLP-regen-verschillende locaties en voor diverse projectie-oppervlaktes. boogeffect minimaliseert, een hoog contrastbereik en een breed scalaAlle vier de projectoren beschikken over een Digital Link-connectie, aan weergavemodi (waaronder DICOM en REC 709). De PT-RZ470- engebaseerd op HDbaseTTM, waardoor ze de AV-infrastructuur tot een RW430-modellen kunnen ook portrait-beelden projecteren, ondersteu-minimum beperken. Dankzij Digital Link kunnen high definition video-, nen 3D-projectie, hebben edge-blending en een multi-unit helderheids-audio- en controlesignalen via een enkele CAT5E Ethernet-kabel over een controle zodat voor meerdere projectoren dezelfde helderheid ingesteldafstand van maximaal honderd meter naar de projector verstuurd wor- kan worden. nden. Verder gebruikt de nieuwe serie Panasonic-projectoren lampvrijeLED/laser-technologie, waardoor zelfs na een gebruiksduur van 10.000uur nog ongeveer 75 procent van de helderheid behouden blijft. De Meer informatie is te vinden op www.panasonic-projectors.euingebouwde kleurensensor helpt om de witbalans in de beelden te Distributie: Output BV www.outputnl.com38 n BROADCAST&AV-TECHNIEK
  • 29. BROADCAST& AV-TECHNIEK COLUMN3D ActueelWat trekt de aandacht nu, bij de toeschouwers? De bioscoopschermen in bedrijfsleven als eerste door de vijf of zes televisie-fabrikanten wordenscope-formaten, de rage in 3D wat zich nog met volle zalen moet bewijzen. voorzien van de nieuwste, prototypes, showroomuitgaven.Nederlandse voorbeelden in speelfilms die in dezelfde produktieperiodezijn gemaakt. ’n Film over Nederlands bekendste boef en Amsterdammer Praktisch kan de klant bij ‘n enkele winkel worden verrast door ’n 3D tv-die nu vrolijk en vrij rondloopt. toestel als showroommodel. Gevraagd of dit type al leverbaar is antwoordt de verkoper dat ’n bevriende ingenieur en gecertificeerde i.c.t.-er bij wijzeLof voor de makers, schreven de recensenten. Minder waardering van van studie-object en als grap in dit t.v.toestel ‘n 3D programma met slechtsbezoekers in de zaal voor de makers van de eerste Nederlandse 3Dfilm die enkele populaire zenders heeft weten in te brengen. En dan bedoelt devertelt over de historische Noordpool-expeditie van Willem Barentsz. ’n ontwerper dat je voor ruimtelijke beelden naar de kijker thuis specifiekeMoedige onderneming waarbij alleen de d.o.p. de dieptewerking begreep: onderwerpen moet kiezen voor uitzending. Zover werkt het nog niet inDeze film werpt vragen op ‘ waarom de geschiedenis geforceerd in beeld de praktijk. Wel bij de BBC waar op Wimbledon 2012 met zes 3D camera’swordt gebracht. werd geregistreerd en geëvalueerd.Na de 3D voorstelling vertellen toeschouwers op weg naar de uitgang Rene van Eijdendat ze zich in het begin even in ’n ruimtelijke demo, ’n show voor 3D,waanden. En? Geslaagde voorstelling?Oh jawel, met de eerste stappen en informatie over opnamen met tweeobjectieven in de camera is zo’n kennismaking interessant. Neen, geennieuws, want wat voor verrassingen biedt de bioscoop bij zo’n speci-ale voorstelling waarvoor je ’n speciale toeslag in in Euro’s moet betalen.Voorlopig ervaren we 3D als ’n nieuwe stroming in de bioscopen.Zal ‘n volgende Nederlandse producent 3D aandurven en eerst ’n budgetvan tien met zes nullen bij de gebruikelijke adresjes en banken ophalen.Als het scenario ok is en de production designer ervoor zorgt dat lokatiesen studio-decors mooi onopvallend visueel doorlopen halen producent enregisseur opgelucht adem. Zo gaat het toch. De jongere bioscoopbezoekerbeoordeelt de ruimtelijke beelden in enkele zalen avontuurlijk. Succesjevoor de vertoningen.De oudere bezoeker is slechts nieuwsgierig en meent de ruimtelijke beel-den eens te willen ervaren, en gevraagd naar meningen: Best leuk, zij wil-len hierover kunnen meepraten. Kiezen ze volgende week weer een anderespeelfilm in 3D? Twijfel bij de oudere generatie bezoekers. Duidelijk is datde bioscopen het programma op de jongere generatie afstemt, de nieuwebioscoopklanten. En nu ruimtelijke programma’s met brilletjes voor thuisbij de televisie. Hoe lang nog? De mediabeurzen laten al zien hoever het “De oudere bezoeker is slechts nieuwsgierig en meent de ruimtelijke beelden eens te willen ervaren.”
  • 30. NIEUWSSOUND&TECHNIEKMuzikantendag on Tour op zaterdag 25 mei naar Simplon,GroningenDe eerste editie van de Muzikantendag on Tour in 2013 vindt plaats op Het debuutalbum, met daarop de hitsingle Sam, stond meer dan een jaarzaterdag 25 mei in poppodium Simplon te Groningen. Het evenement onafgebroken in de Nederlandse albumlijst. Ook stond hij al op Pinkpopvoor (semi-)professionele muzikanten, producers en auteurs vindt in 2013 en Lowlands. In het najaar van 2013 brengt Tim Knol zijn derde plaat uitvier keer plaats op verschillende locaties in Nederland. Op zaterdag 8 juni bij Excelsior Recordings.vindt de Muzikantendag On Tour plaats in Rotterdam.De eerste bevestigde namen voor Groningen zijn Steve L. Cooper, Reyn NetwerkmogelijkhedenOuwehand en Tim Knol. Cooper heeft meer dan 15 jaar ervaring in de Verder is er voor de bezoeker volop mogelijkheid om in contact te komenmuziekindustrie als studio engineer, producer en labelmanager. In 2002 met muziekexperts van onder meer 3FM, 3SMusic, 3voor12, Alles Losheeft hij Radiotone Records opgericht, om nieuw talent te helpen verder Agency, Dox Records, Hedon, OOR, Strengholt en vele anderen.te komen in de muziekwereld. Daarnaast heeft hij in diverse functiesgewerkt met artiesten waaronder Mariah Carey, Brian Eno, Elton John, Over de Muzikantendag On TourMassive Attack, Muse, Oasis en Portishead. In 2010 is hij begonnen met De Muzikantendag is hét evenement voor muzikanten die hun demohet geven van studio masterclasses aan de Academy of Contemporary willen pluggen, hun netwerk willen uitbreiden en meer informatie wil-Music in Guildford en Music Industry Management aan de University len over diverse aspecten van het muzikantschap. De dag bestaat uit eenof East London. Tijdens de Muzikantendag geeft Cooper een kijkje in de beproefd recept van diverse lezingen, workshops, clinics, masterclasses enkeuken van de grootste studio’s en producers. panels met vooraanstaande artiesten en experts uit de muziekindustrie. Doel is altijd om de muzikant handvatten te bieden voor een succesvolleReyn Ouwehand legt, in een panel gepresenteerd door Interface carrière in de muziek. Naast informatie en inspiratie biedt het evenementMagazine, alles uit over het produceren van muziek. Vanuit zijn tot studio een breed netwerk aan professionals uit de industrie die mogelijk een rolomgebouwde kerk, the Church, is hij als producer mede verantwoordelijk kunnen spelen in het verloop van hun verdere carrière.voor het grote succes van Mister and Mississippi en heeft gewerkt metonder andere a balladeer, El Pino and the Volunteers, Alain Clark, Wende De Muzikantendag on Tour wordt gepresenteerd door Buma en Sena. DeSnijders en Ellen ten Damme. dag wordt georganiseerd door Buma Cultuur en GRAP in samenwerkingTim Knol verzorgt een workshop songwriting. De Hoornse singer-song- met POPnl, 3FM Serious Talent met medewerking van Interface Magazinewriter heeft in korte tijd twee succesvolle albums op zijn naam staan. en Musicmaker. Speaker Systems Mirofoons Speaker Systems Sound & Light Import Zonnebaan 29 3542 EB Utrecht Tel: 030 - 666 47 45 E-mail: info@soundandlight.nl Website: www.soundandlight.nl SOUND&TECHNIEK n 41
  • 31. SOUND&TECHNIEK SPECIALVoor ieder geluid een eigenmicrofoonVier maart 1877, Amerika. Emile Berliner vindt de microfoon uit. In het apparaat zit een klein spoeltjewaarmee een stroompje wordt opgewekt zodra je er tegen praat. Nu, 136 jaar later, is er heel watgebeurd op microfoongebied.Even kort door de bocht: Een microfoon is een apparaat dat geluidsdruk geluid op de microfoon. Microfoons, en vooral elektretmicrofoons zijnomzet in mechanische vibraties van een dun membraan. Deze geluidsvi- daar erg gevoelig voor. Door gebruik te maken van een plopkapje wordtbraties worden omgezet tot een elektrisch signaal, dat varieert in voltage dat voorkomen. Een plopkapje is meestal een omhulsel van open schuimamplitude en frequentie analoog aan het originele geluid. Veel vroege (bijvoorbeeld polyetherschuim). Het kan ook buiten gebruikt worden,ontwikkelingen in het ontwerp van de microfoon vonden plaats in Bell bij wind. In een studio gebruikt men ook wel een schermpje tussen deLaboratories, waar Berliner ook heeft gewerkt. microfoon en de spreker.Luchtdrukvariaties Als het geluid van een microfoon uit een luidspreker klinkt dat vervolgensGeluid bestaat uit luchtdrukvariaties die zich in een golvende beweging weer door de microfoon wordt opgepikt, dan spreekt men van rondzin-door de lucht voortbewegen. In plaats van een geluidsgolf of -trilling gen. Dat kan een hoge fluittoon zijn als er nauwelijks vertraging is, maarspreekt men ook wel van een akoestisch signaal. Een microfoon zet een het kan ook een hinderlijke echo zijn, als bijvoorbeeld via een telefoon-akoestisch signaal om naar een elektrisch signaal in twee stappen: eerst of radioverbinding het geluid met een vertraging de microfoon bereikt.wordt het akoestische signaal opgenomen door een membraan dat mee- Bij communicatieverbindingen wordt soms de microfoon uitgezet op hettrilt met de geluidsgolf. De trilling van het membraan wordt vervolgens moment dat de ander iets zegt. De verbinding is dan een half-duplexver-omgezet in elektrische spanningsvariaties die met de trilling van het binding geworden.membraan overeenkomen. Soorten microfoons naar omzettingsprincipeHoe dat gebeurt is afhankelijk van het type microfoon. Hoe beter de over- De meeste microfoons hebben een membraan dat meetrilt met de ge-eenkomst is tussen het oorspronkelijke akoestische signaal en het resul- luidsgolven die zich door de lucht voortplanten. De beweging van hetterende elektrische signaal, des te beter de microfoon is. membraan wordt vervolgens in een elektrische spanning omgezet.Bij te harde geluiden kan een microfoon de geluidsdruk niet aan, en geeft Een membraanloze microfoon zou in principe beter kunnen zijn, omdatdeze een vervormd signaal af. Bij de meeste microfoons wordt daarvoor er geen membraan nodig is dat vervorming kan geven. In werkelijkheideen getal in decibel gegeven waarbij de microfoon het geluid nog niet bestaan er maar weinig natuurkundige methoden om geluidstrillingenvervormt. Dit met de toevoeging Sound Pressure Level om aan te geven zonder membraan naar een elektrische spanning om te zetten.dat het om een niveau van geluidsdruk gaat. Zo vind je bijvoorbeeld ‘max Op dit moment bestaat er een membraanloze microfoon die vooral voorSPL = 135 dB’ of nog korter ‘max 135 dB SPL’. De gevoeligheid van een mi- metingen wordt gebruikt. Het bestaat uit een element dat de luchtver-crofoon wordt opgegeven in elektrische spanning per geluidsdruk, met plaatsing meet door de temperatuurdaling te meten van twee verwarm-als eenheid mV/Pa, waarbij het handig is te weten dat 1 Pa overeenkomt de minuscule draadjes.met een geluidsniveau van 94 dB SPL. Met condensatormicrofoons is zo’n goede kwaliteit te bereiken, dat deWanneer iemand in een microfoon spreekt, komt er onbedoeld bij plof- lucht zelf meer beperkend is dan het membraan.klanken ook uitgeblazen lucht mee. Dat geeft een hard klapperend wind-42 n SOUND&TECHNIEK
  • 32. SOUND&TECHNIEK SPECIAL The mic… Een microfoon (afgeleid van de Griekse woorden mikros = klein en fonè = geluid, stem) is een elektromechanisch onderdeel dat geluid omzet in een elektrisch signaal. Zo krijgt men een gelijktijdige weergave voor versterking ter plaatse en/of weergave elders, en/of ten behoeve van het maken van een geluidsopname.Microfoons kunnen draadloos zijn. Er zit dan een kleine radiozender in demicrofoon die het signaal via de ether uitzendt naar een ontvanger. Eendrukmicrofoon registreert de geluidsdruk en is daarmee gevoelig voor ge-luid uit alle richtingen. De microfoon is alleen aan de voorkant open. Eendrukgradiëntmicrofoon registreert het verschil in druk tussen voor- enachterkant en is daarmee richtingsgevoelig. Een pure drukgradiëntmicro-foon is ongevoelig voor geluid van opzij. De meest gebruikte soort is dedruk-drukgradiëntmicrofoon, waarbij de verhouding zo gekozen is dat hijongevoelig is aan de achterkant.Mono en stereoIn een geluidsstudio worden over het algemeen meerdere monomicro-foons gebruikt. Tijdens het mixen wordt dat verwerkt tot een stereo (ofsurround) geluid. Er bestaan stereomicrofoons die in feite uit twee micro-foons bestaan. Om een goed stereogeluid op te nemen bestaan er ver-schillende technieken. Bijvoorbeeld met de ‘jecklin disk’ (een ronde schijftussen de microfoons) of met een kunstkop. Voor monogeluid wordt ookwel de term ‘monaural’ gebruikt en voor stereo ‘binaural’. Volgens sommi-gen mag de term ‘binaural’ alleen gebruikt worden bij stereo-opnamendie speciaal bedoeld zijn om het geluid ruimtelijk te laten klinken. Gebruikers van draadloze microfoons die werken met frequenties tus- sen 790 en 862 MHz moeten rekening houden met storingen op hunConnector gebruik. Vanaf 1 januari 2013 wordt deze band gedeeld met een aantalVoor professionele microfoons wordt de XLR-connector gebruikt, met mobiele operators die de band gaan gebruiken voor de uitrol van mobieldrie contactpennen die een symmetrische aansluiting mogelijk maken. breedbandinternet. Afhankelijk van de snelheid waarmee zij hun netwerkSemiprofessionele microfoons worden met 6,3 mm-klinkstekers (Jack- uitrollen, neemt de kans op storing toe. Vanaf 1 januari 2016 is in dezeplug) aangesloten, dit is gewoonlijk een asymmetrische verbinding en band het gebruik van draadloze microfoons niet meer toegestaan.daardoor storingsgevoeliger. Microfoons met een 3,5 mm-jacksteker wor-den meestal enkel gebruikt voor consumentenproducten vanwege de Frequentiewijziging in het kortbeperkte duurzaamheid. • Het landelijke kanaal 63 (806–814 MHz) verdwijnt, wat gevolgen heeft voor podia, scholen, kerken en iedereen die in verschillende regio’s inLast but not least en wellicht ten overvloede nog even in het kort de Nederland microfoons gebruikt.wijzigingen in de frequenties voor draadloze microfoons. Vanaf 1 janu- • Kanalen 39, 40 en 41 (614–638 MHz) zijn het nieuwe onderkomen, maarari 2016 is het gebruik van een aantal frequenties voor draadloze micro- de ruimte ervan is niet overal in Nederland volledig bruikbaar, aange-foons niet meer toegestaan. Al vanaf 1 januari 2013 kunnen gebruikers in zien de digitale omroep zich er ook bevindt.toenemende mate storing op hun apparatuur ervaren. Het alternatief is • Bestaande apparatuur kan per 1 januari 2013 storingen vertonen.overschakelen naar een nieuwe frequentie. Hiervoor kan vervanging van Het Agentschap Telecom raadt aan uit te zoeken welke frequenties erapparatuur nodig zijn. gebruikt worden en instellingen aan te passen aan de nieuwe situatie. SOUND&TECHNIEK n 43
  • 33. SOUND&TECHNIEK SPECIALSennheiser’s meesterwerk – Digital 9000De Sennheiser 9000 serie is een digitaal draadloos systeem dat een volledig systemen kunnen worden gecreëerd, biedt de Digital 9000 een aantalongecomprimeerd digitaal audio signaal met buitengewone dynamische unieke features. In de eerste plaats brengt het systeem geen intermo-kwaliteiten kan verzenden. Sennheiser mikt met de Digital 9000 serie op dulatievervorming voort – dankzij de hoge lineariteit van het volledigetelevisieprofessionals, (muziek)theaters en exclusieve live audio-evene- systeem, van de zenders tot de antennes en de ontvangers, en een speci-menten, waar het product een nieuwe standaard zet in digitale draadloze aal ontwerp van de zender. Daarnaast behoren lastige berekeningen vantransmissies. Het systeem, dat bestaat uit de EM 9046 ontvanger, de SKM de intermodulatie voortaan tot het verleden. De verzendingsfrequenties9000 handzender en de SK 9000 bodypack zender en een complete reeks kunnen nu heel eenvoudig in een ‘equidistant grid’ worden ingesteld. Deaccessoires, is minutieus ontworpen voor gebruik van een maximumaantal ontvanger meet ook automatisch het RF-kabelverlies tussen de ontvan-kanalen in de steeds drukkere frequentieomgeving van vandaag. ger en de versterker en past de versterking daaraan aan.Ideaal voor de meest uiteenlopende omgevingen Optimale sturing - meer informatie op deHet baanbrekende digitale draadloze systeem is uitgerust met twee ontvangerzendmodi, zodat het aan iedere behoefte en aan iedere omgeving kan Het grote display met helder weergegeven bedieningselementen vormtworden aangepast. De High Definition (HD)-modus verzendt volledig het hart van de EM 9046 ontvanger. De drie beschikbare displaymodi zor-niet-gecomprimeerde audiobestanden en bereikt daarmee een kwaliteit gen ervoor dat de RF- of de geluidsingenieur in live situaties een optimaaldie tot nog toe alleen met hoogwaardige bekabelde microfoons haalbaar overzicht behoudt van de belangrijke parameters en dat hij de instellin-was. De Long Range (LR)-modus is ontworpen voor gebruik in moeilijke gen via een intuïtief menu op basis van pictogrammen snel kan aanpas-omgevingen met veel interferentiebronnen. Die modus biedt een maxi- sen. De kanalen kunnen via de uitgang van de hoofdtelefoon worden be-maal bereik met een zelf ontwikkelde digitale audio-codec. luisterd en gemonitord – hetzij afzonderlijk, hetzij in combinatie met een onbeperkt aantal kanalen.Ingebouwd gebruiksgemakNaast de IR-synchronisatie tussen de ontvangers en de zenders en een De modulaire EM 9046 ontvanger is een mainframe dat plaats geeft tothandige doorlusverbinding van de antenne waarmee grotere ontvangst- acht interne ontvangers. Het ontvangstsysteem strekt zich in het UHF-44 n SOUND&TECHNIEK
  • 34. SOUND&TECHNIEK PRODUCT SPECIALbereik uit van 470 tot 798 MHz (bandbreedte van 328 MHz). Het systeem De SK 9000 bodypack zender kan gemakkelijk worden verstopt en ergenskan gemakkelijk in een bestaande infrastructuur worden geïntegreerd. worden aan vastgemaakt. Hij zit in een magnesium behuizing die nietDe gebruiker heeft daarbij de keuze tussen een gebalanceerde analoge alleen bijzonder stevig, maar ook heel licht is. De zender kan gebruiktof digitale AES3 audio-uitgangmodules of een combinatie van beide. worden in combinatie met een clip-on of hoofdmicrofoon met een 3 pins Lemo-connector en is voorzien van een lijninput voor gitaren of andereDe instelling van het systeem werd vergemakkelijkt met behulp van instrumenten. De SK 9000 is verkrijgbaar in vier verschillende frequen-een ingebouwde grafische spectrumanalysator die het RF-landschap tiebereiken (88 MHz schakelbandbreedte). Als accessoire is een bedie-kan scannen, en een RF-niveaurecorder waarmee de ontvangst kan ningsschakelaar verkrijgbaar voor de communicatie tussen artiesten/worden gecontroleerd en de standen van de antenne kunnen worden verslaggevers en hun teams.geoptimaliseerd. De ontvanger adviseert ook de beste verzendingsmo-dus voor de omgeving waarin hij wordt ingezet en stelt automatisch Selectief en betrouwbaar – meer informatieeen aangepaste versterking in om RF-kabelverliezen op te vangen. De over de versterkers en antennesantenneversterkers van het systeem kunnen via de ontvanger worden Om de Digital 9000 serie tegen ongewenste frequenties en interferen-gestuurd – wat handig is bij installaties waarbij de antenne op groote ties te beschermen, werd de AB 9000 antenneversterker uitgerust metafstand is opgesteld. drie bijzonder selectieve filters, zodat alleen een heel specifiek frequen- tievenster kan worden gebruikt. Ongewenste signalen worden daardoorDe multikanaalontvanger en de zenders kunnen optioneel gecodeerde nog vóór de eerste actieve component tegengehouden, wat nog meer bij-gegevensverzending gebruiken, met de door Sennheiser ontwikkelde draagt tot de uitstekende algemene betrouwbaarheid van het systeem.codes die willekeurig worden aangemaakt. Op die manier kan men de De filter kan manueel op de versterker of van op afstand via de antenne-draadloze verbinding beveiligen tegen misbruik. De ontvanger kan tot kabel op de ontvanger worden ingesteld.tien volledige systeemconfiguraties in zijn geheugen opslaan, zodat in-stellingen gemakkelijk kunnen worden opgeroepen en herhaald. De AB 9000 biedt een maximale versterking van 17 dB en is verkrijgbaar als stand-alone versterker of geïntegreerd in de A 9000 omnidirectioneleKrachtige sound – meer informatie op de antenne en de AD 9000 directionele antenne. Het UHF-bereik van de ont-handzender vanger wordt door twee versterkerversies (470 tot 638 MHz en 630 totDe SKM 9000 handzender is compatibel met alle microfoonkoppen van 798 MHz) gedekt.de evolution wireless G3- en 2000-reeks, inclusief de KK 204 en KK 205capsules van Neumann. Dit betekent dat de favoriete sound van een ar- Voeding – meer informatie over batterijentiest gemakkelijk naar het nieuwe systeem kan worden overgezet. Naast en ladersdeze capsules kan de handzender met vier specifieke capsules van de De zenders van de 9000-reeks werken met milieuvriendelijke lithium-9000-reeks worden uitgerust. ion accu’s, waarbij de resterende werkingstijd op de handzender, de bo- dypack zender en de ontvanger nauwkeurig wordt aangeduid. De SKMDe stevige SKM 9000 beschikt over 88 MHz schakelbandbreedte en is in 9000 wordt gevoed via de BA 60 accu, wat de zender een autonomie vanhet zwart en nikkel verkrijgbaar. Er zijn ook versies met een bedienings- 5,5 uur bezorgt. De SK 9000 bodypack wordt gevoed door de BA 61, die 6,5schakelaar verkrijgbaar, die een vlotte communicatie garanderen tussen uur meegaat. Voor de voeding kunnen ook standaard batterijen wordenradio- en televisieploegen of artiesten en hun teams. Aangezien de hand- gebruikt.zender zijn signalen digitaal verzendt, maakt hij geen gebruik van eencompander, waardoor hij vrij is van het bijbehorende geluid en waardoor De L 60 lader herlaadt twee BA 60’s of BA 61’s in eender welke combinatie.de sound zo zuiver is als bij verzending over kabel. De batterijen zijn al na minder dan een uur voor 70 % en na drie uur vol- ledig geladen. De laadstatus wordt daarbij aangeduid door driekleurigeVeelzijdig en licht – meer informatie over de leds. Er kunnen tot vier laders aan elkaar worden gekoppeld en via éénbodypack enkele voedingsunit worden gevoed. SOUND&TECHNIEK n 45
  • 35. Met deze uitgaven bereikt ualle professionals in entertainment misschien wel meermaals Buzzfacts Publishers & Mediagroup Exploitatiemaatschappij B.V.
  • 36. SOUND&TECHNIEK SPECIALSony DWZ-M50 draadloos 2.4GHz microfoonsysteemEr ontstond paniek in de entertainment business toen bandbreedteswerden geveild en microfoonzenders opeens niet meer optimaal werk-ten. Een digitaal netwerk biedt dan voor veel business de uitkomst.Dus wat doe je als je een bedrijf als Sony Professional bent? Je ont-wikkelt digitale microfoons die werken in de 2.4 GHz frequentieband.Het resultaat is het DWZ-M50-systeem voor mobiele vocalisten; een-voudig in gebruik en betrouwbaar. Een belangrijker voordeel is datde optimale kwaliteit bij de geluidsoverdracht wordt behouden doorde 24-bits PCM lineaire digitale geluidsoverdracht. Dus weg met hetmicrofoonsysteem met kabels en geen zorgen meer om verstoringen,want rekening houden met frequenties is niet meer nodig.Nieuw van CountrymanCountryman heeft een nieuwe Earset microfoon uitgebracht, de “H6”. Door de buigbare microfoon arm kan men de microfoon tot perfectieNaast de succesvolle E6 earset nu een headset met 2 geheel verstelbare afstellen. De afmeting van het kapsel is de helft van dan veel andereoorbeugels zodat het deze eenvoudig voor iedereen passend te maken is. merken en met het ultra lichte frame zeer comfortabel om te dragen. Met de 4 leverbare kleuren en het kleine formaat word de microfoon bij elke huidskleur bijna onzichtbaar gedragen. De H6 Omni Headset microfoon is “Sweatproof” en heeft een tot 1 meter onder water, wa- terdichte connector en is beschermd tegen stof, transpiratie, make up. Men kan voor de H6 Omnidirectional microfoon uit 3 response caps kiezen, en voor de Directional met ter plekke verwisselbare Polar Pat- terns. Door de verwisselbare kabel en microfoon is de beugel snel aan te passen aan de gewenste toepassing of beschikbare zender. De H6 Headset is gemaakt van roestvast staal met een chemisch resi- stente beschermlaag, de kabels zijn intern met aramide versterkt tot een 20kg trekkracht. Naast de standaard versie is er ook de -10dB en -20 dB uitvoering verkrijgbaar. Importeur van Countryman: RVA, www.ronvogelaudio.nl SOUND&TECHNIEK n 47
  • 37. NIEUWSPODIUM&TECHNIEK Waar een creatief podium, of een creatieve omgeving al niet goed voor is Er was eens een Workshop Creativiteit begin maart georganiseerd Goenee, conceptmanager horeca bij de Efteling, onthulde de gehei- door Freelance Event Professionals (FEP) in samenwerking met de men achter de successen van de Efteling. En waar de Efteling naartoe Efteling. Doel van deze bijeenkomst was om in één middag de begin- wil de komende jaren en hoe ze deze doelstellingen willen behalen. selen van creativiteit te leren. Ofwel: van Storytelling naar Storyselling. Frans had zijn laatste De gethematiseerde ‘Sleuteliers’ van de Efteling ontvingen de FEP- zinnen amper uitgesproken of vijf ‘Sleuteliers’ stapten het theater leden en brachten hen naar het bijzondere Carroussel Theater. Frans binnen om elk een groep Feppers mee het park in te nemen. Elke groep kreeg een sprookje en twee steekwoorden mee. De opdracht was om het sprookje te herschrijven en de steekwoorden hierin te verwerken. Na een uur brainstormen in de lentezon, was het tijd voor de groep- spresentaties in Restaurant Applaus, onderdeel van Efteling Theater. Onder het genot van een borrel mocht elke groep haar opwachting maken op het podium. Opmerkelijk was hoe de sprookjes – die iedereen kent – veranderd werden in actuele sprookjes waar de crisis, kansen, liefde en social media centraal stonden. Een afgevaardigde van de groep las het sprookje voor en de overige deelnemers visuali- seerden het verhaal. Gelukkig eindigen sprookjes altijd goed, dus ook aan de welbekende crisis kwam een einde. Met de op drie na grootste watershow ter wereld – de Aquanura – ein- digde de workshop creativiteit voor de Freelance Event Professionals. En FEP leefde nog lang en gelukkig.ID&T in Amerikaanse handenDe Nederlandse organisator van dance-evenementen en festivals ID&Twordt onderdeel van het Amerikaanse bedrijf SFX Entertainment. Dat isdonderdag bekendgemaakt. SFX koopt driekwart van de aandelen vande onderneming, wat ID&T waardeert op ruim 130 miljoen dollar (100miljoen euro).ID&T is bekend van evenementen als Sensation en Thunderdome. Deonderneming is opgericht in 1992 en actief in 22 landen in Europa, Azië,Australië, Zuid-Amerika en Noord-Amerika. Ook in België, onder meer inde Ethias Arena in Hasselt, werd al een Sensation-evenement georgani-seerd. Ondanks de overname blijft de organisatie in Nederland.Bron: De Standaard 21-03-2013 PODIUM&TECHNIEK n 49
  • 38. " "
  • 39. PODIUM&TECHNIEK BEURSProlight + Sound 2013Prolight+Sound is de grootste internationale vakbeurs voor evenement- en communicatietechniek,audiovisuele producties en entertainment. Van 10 tot en met 13 april is de Prolight + Sound hétontmoetingsplatform voor professionals uit de hele wereld. Het uitgebreide aanbod aan productenen diensten en de hoge internationaliteitsgraad onder zowel exposanten als bezoekers zorgt ervoordat de Prolight + Sound de grootste en belangrijkste vakbeurs binnen de branche is.Naast een nieuwe halindeling onderscheid de beurs zich ook door uitgebreid randprogramma.Komen­ e editie vindt u in hal 8.0 het productsegment Audio & Sound Sytems, in hal 9.0 Light & dStage, in hal 9.1 Light & Sound Systems, International Sourcing en treft u in hal 11.0 Light & Effects.De informatie- en trainingsbijeenkomsten zijn gehergroepeerd en on-dergebracht in Prolight + Sound Conference en onderverdeeld naar driesegmenten, namelijk event technology, media systems en VDT Academy.De Prolight + Sound Conference vindt plaats in hal 9.1 en in de Cosmopo-litan Lounge in hal 9.T. Aan de hand van lezingen en presentaties delen Riedelsprekers uit de communicatietechniekbranche hun kennis met andere Riedel Communications GmbH & Co KG ontwikkelt, produceert enprofessionals. De VDT Academy wordt georganiseerd door de branche- verkoopt innovatieve intercom, vezel-, audio- en radiosystemen voorvereniging Association of German Sound Engineers (Verband Deutscher uitzending, evenementen, theater en industrie. Het bedrijf is opgerichtTonmeister – VDT). in 1987, en is één van de pioniers in de ontwikkeling van digitale audio matrix-systemen.Podia op buitenterrein Verder heeft Riedel een uitgebreide verhuurservice en kan het een vol-Op het buitenterrein tonen de Concert Sound Arena en de Portable Sound ledig projectmanagement voor grote evenementen leveren. HieronderArena showcases van podiumproducties op werkelijke grootte en onder vallen onder andere de Olympische Spelen, de wereldkampioenschap-realistische omstandigheden worden PA systemen op kleine en grote pen en de Formule 1 en natuurlijk het Stratos-project.schaal getoond. Riedel Communications kwam met de bekende systemen MediorNet en Rocknet en de daarop voortbodurende modules en systemen.Awardceremonies Met MediorNet streeft men ernaar om het te kunnen gebruiken alsTijdens Prolight+Sound worden twee belangrijke awards uitgereikt: de transportnetwerk, waarbij op willekeurige punten door een gebruikerOpus – German Stage Award, voor innovatieve en creatieve ideeën voor kan worden “ingeprikt”. Hierdoor kan naar keuze data uit het netwerkpodiumproducties en voor de tiende maal de Sinus – Systems Integration getapt worden. Dit kan van alle soorten data zijn. Er wordt dan ook hardAward, voor creatief gebruik van mediatechnologie in gebouwen en pro- gewerkt aan diverse interfaces om veel gebruikte protocollen compa-jecten. tibel te maken met MediorNet. De technologie biedt dus meer dan al- leen point-to-point-verbindingen, maar werkt als een functionerendDe internationale vakbeurs Musikmesse vindt gelijktijdig plaats met de netwerk.Prolight + Sound wat zorgt voor een verscheidenheid van synergetische RockNet is een hoogwaardig, flexibel audio netwerk ontwikkeld vooreffecten. Bezoekers van de ene beurs kunnen gratis de andere beurs professioneel gebruik. Het is een geïntegreerd netwerk geoptimaliseerdbezoeken. voor het transporteren en distribueren van audio. RockNet heeft een lage latency en een zeer hoge audio kwaliteit.Prolight + Sound vindt plaats van 10 to 13 April 2013 in Frankfurt am Main. PODIUM&TECHNIEK n 51
  • 40. 030 - 242 82 50 WWW.ALL-AREAS.NLPipe & Drape SysteemNu ook met voorgeplooid doek!Nieuw!Aanvulling op ons Pipe & Drape Systeem:- Pipe & Drape ligger met klittenband Voor meer informatie en prijzen neem contact met ons op:- Pipe & Drape Doek, voorgeplooid met klittenband All Areas Rental & Sales B.V.Deze gloednieuwe aanvulling op ons traditionele Pipe & Drape systeem maakt het mogelijk met tel. 030-2428250(voorgeplooide) doeken voorzien van klittenband snel en gemakkelijk elke gewenste sfeer te creëren. email: info@all-areas.nl
  • 41. PODIUM&TECHNIEK BEURSRoyal Class met Interal tcOok dit jaar staat Interal tc weer op haar vertrouwde plek. Een beetje krijgbaar met verschillende dolly’s. (basic, verstelbaar en volledig in-naar achteren in Hal 9, weg van het geflikker van de moving heads en klapbaar) De P36APT truss tour op dit moment, met veel succes, ookde als maar groter wordende schreeuwende ledpanelen, hebben wij al in de verschillende werelddelen. En opnieuw: zowel te koop als teonze stand. Ruim en rustig; de plek om ons (opnieuw) te ontmoeten. huur.Samen met Frontline - ZFX Europe en ingenieursbureau Frank Michel Maar in deze tijd waar het voor velen toch allemaal wat minder gaat,brengt Interal tc het laatste nieuws op gebied van truss-systemen, kunnen we het ook hebben over aanpassingen, reparatie, slimme op-vliegsystemen en van de invulling van de Europese regelgeving op ons lossingen met bestaand materiaal. Onze kracht ligt ook zeker daar,vakgebied. goed luisteren, snel schakelen en bovenal het aandragen van oplossin-Interal tc presenteert dit jaar de Tower 5000. De sleeveblok is uniek in gen; groot geworden door klein te blijven.haar soort, zonder allerlei adapterplaten passen de volgende trussen Tot slot zal de nieuwe catalogus verkrijgbaar zijn, met bijbehorendeerop: P50, P50F,P60R, P100R en de P100F. digitale libarie in 2d en 3 d.Omdat een groundsupport, gebaseerd op de Tower 5000, gecombi- En als dit allemaal nog niet voldoende is, dan trakteren wij graag opneerd met P100 truss een forse investering vraagt, hebben wij beslo- een best bakje koffie. Met alle toeters en bellen. Ook op dit gebiedten dit systeem ook in onze verhuurvloot op te nemen. hebben we een naam hoog te houden.Een 6 masten systeem, geheel zwart gecoat, tourt op dit moment inZuid Amerika en een tweede huursysteem is momenteel in de maak. Interal tcOok zullen we de P36APT truss presenteren. Deze pre rigg truss is ver- Hal 9 • Stand F096Frontline Rigging Consultancy -ZFX Europe op de Prolight + Sound 2013Voor het derde opeenvolgende jaar maakt Frontline Rigging Consul- Hier zitten de meest interessante types bij. Of het nu een studenttancy -ZFX Europe zijn opwachting op de Prolight + Sound. podiumtechniek is of de directeur van een verhuurbedrijf het blijft span-Volgens sales manager Han Wannemakers is de beursvloer de geschik- nend. Dit jaar zal het nieuwe trolley beam systeem “eZ trolley wordente plaats om nieuwe producten te promoten, de markt te polsen op gepresenteerd.nieuwtjes en klanten te bereiken die anders net buiten je gezichtsveld Zoals voorgaande jaren delen wij de stand met INTERAL T.C. en Michelopereren. Je ziet “vogels van diverse pluimage” aan je stand voorbij Ingenieur GmbH. Niet alleen een professionele omgeving om in tetrekken. vertoeven maar ook GEZELLIG!PRGVoor de derde keer op rij mag PRG (Production Resource Group), de Prolight de PRG stal. Een selectie van o.a. Best boys, PRG-Nocturne schermen, lasers,+ Sound beurs op gang trekken met de Live Entertainment Awards (PRG waterschermen en LED-schermen, staan garant voor een show die bij elkeLEA) in de Festhalle van de Frankfurter Messe. aanwezige nog dagenlang zal nazinderen.Met PRG als wereldwijd bedenker, ontwerper en constructeur van toon- De awards zullen worden uitgereikt op 9 april en zijn een bevestiging vanaangevende event technology en partner voor het openingsgala, wordt het talent van iedereen die achter de schermen meewerkt. In de veertieneen uitstekende technische ondersteuning van het openingsspektakel categorieën zullen o.a. organisatoren, managers, promotors en operatorengegarandeerd. aan bod komen die er hun levenswerk van hebben gemaakt om het publiekDe jarenlange ervaring in het uitwerken van grote, uitgebreide events en te laten genieten van concerten, tours, shows, musicals, clubs, venues en der-state-of-the-art materiaal, zal worden ingezet om in samenwerking met gelijke.de live-artiesten een spectaculaire show neer te zetten. Tijdens de beurs, tussen 10 en 13 april, kan u de PRG booth bezoeken in hallDesigner Jerry Appelt heeft voor dit prestigieuze gala het onderste uit de 9.0, A94. Ook in de Festhalle zelf blijft de volledige PRG infrastructuur tekan gehaald qua show design, gebaseerd op enkele paradepaardjes uit bezichtigen. Twee belangrijke stops in uw bezoek van Prolight + Sound dus. PODIUM&TECHNIEK n 53
  • 42. PODIUM&TECHNIEK BEURS Christie presenteert nieuwe mogelijkheden voor evenementenindustrie Having been involved with the exhibition for a number of years, stage a comparison between the YK100 and a standard automated di- Christie this year returns to exhibiting in its own right at Frankfurt scharge light — positioned next to each other and running off the same Prolight+Sound 2013(April 10-13, booth # 9.0, C57) presenting a num- DMX console. ber of advanced rental staging solutions for the industry touring and This is designed to prove conclusively the benefits rental stagers and corporate event segments. lighting designers can derive from using a yoke-based system to show Products from the popular and powerful Roadster J and M Series 3-chip video content that can be changed on the fly rather than having to cre- DLP projectors, along with Christie Nitro Solutions integrated moving ate new gobos for the fixed moving light each time. Orchestrating the yokes and digital projector systems will form the centrepieces on the presentation will be Christie field application engineer (and experienced stand – accompanied by Christie MicroTiles in different shapes and event technician), Jan Walter, based in the German office, who over the formats. years has been involved in programming and operating the scenograp- The Christie Nitro YK100 is a single-arm yoke that has been purpose de- hy at numerous major events including the European Song Contest. signed for the Christie M Series and Christie LX1500 to provide a range The ability of the Christie J Series and M Series to take performance to of brightness levels (5,700 to 15,000 ANSI lumens) to choose from. This a new level will also be demonstrated via a projection mapping display flexible system includes an interchangeable head system that enables onto an uneven surface. Nitro yokes will be used to add branding and users to replace the video projector with another Christie projector on extend the visuals shown on the façade to other areas of the stand and the yoke — with movement and control manageable via DMX proto- to enhance the impact of the projection onto floors, ceilings etc. col. Also present will be the ChristieYK50, a small, dual-arm yoke, which In addition to their own booth, Christie will support the stands of supports the Christie LX700 and Christie LHD700 projectors. German partner, ETHA, and media server manufacturer Coolux, with These yokes can be flown, rigged or set up at floor level, according to product. application requirements. To demonstrate this versatility Christie will ASL Intercom at Pro Light & Sound As every year, ASL Intercom will be present with their complete digital The extremely successful BS 15 will be followed up by the BS 17 with intercom range, the analog Pro Series and the Basic Series at the Frank- improved audio quality - but in a much smaller case. furt Pro Light & Sound exhibition in Hall 8 Stand No. J92. Also new is the PS 10 analog IFB receiver for use with the PS 6379 ASL will show the new software of the digital Series which adds many MK2 6-channel Master Speaker Station. more features and makes the system even more versatile and easy to handle. ASL Intercom op Pro Light & Sound in Frankfurt Hal 8, Stand nummer J92 die het systeem nog veelzijdiger en gemakkelijker te bedienen maken. Zoals elk jaar zal ASL Intercom op deze beurs aanwezig zijn met haar Nieuw is de BS-17 analoge beltpack die de zeer succesvolle BS-15 belt- complete digitale intercom systeem en het analoge Pro- en Basic Series pack zal gaan vervangen. De BS-17 heeft een zeer compacte behuizing intercom systeem. en verbeterde audio kwaliteit. Het digitale intercom systeem heeft nieuwe software en die zal dan Ook nieuw is de PS-10 analoge IFB Receiver, te gebruiken bijvoorbeeld ook worden gedemonstreerd. Er zijn een flink aantal nieuwe functies bij het PS 6379 MK2 Speaker Master Station dat IFB functies heeft.54 n PODIUM&TECHNIEK
  • 43. PODIUM&TECHNIEK BEURSALL AreasPipe & Drape De nieuwe doeken voorzien van klittenband kunnen voor-All Areas is de officiële importeur en distributeur van het Pipe & geplooid of strak worden bevestigd aan deze ligger.Drape systeem in Europa. Met dit handige scheidingssysteem kan in De nieuwe ligger is vanaf nu beschikbaar en wordt ineen handomdraai elke locatie, bijvoorbeeld een kale loods, omgeto- eigen beheer gefabriceerd. De internationale presentatieverd worden tot een chique en professioneel ogende ruimte. Voordeel van deze nieuwe ligger is op de Prolight + Sound beurs inis dat je het in elke setting kunt gebruiken zoals: bedrijfsfeesten, Frankfurt, 10-13 april, stand nr. 90F20.concerten en kleedkamers. Het Pipe & Drape én het nieuwe Pipe & Tight systeem is door iedereen makkelijk op te zetten, gereedschap is nietNieuwe Ligger! nodig! Beschikbaar voor verhuur en verkoop.All Areas heeft in eigen beheer een nieuwe variant ontwikkeld, het All Areas staat ook op de beurs met de beroemde TexLnt en Mobile Airzogeheten Pipe & Tight systeem. Hierbij wordt, in plaats van doeken Wall Baffles, stand nr. 80N59. Kortom reden genoeg om All Areas opmet lussen, gewerkt met bevestiging door middel van klittenband. de beurs te bezoeken bij een van de stands!Event accousticsPeter van der Geer van Event Acoustics is vanaf het begin betrokken ge- Maatwerkweest bij de ontwikkeling van het product Texlnt. “Het unieke van dit Oorspronkelijk werden de baffles ontwikkeld als mobiel product voorproduct is de dikte, de opbouw, de brandbestendigheid en de sterkte. inzet bij (outdoor) evenementen, maar er zijn ondertussen ook maat-Iedere geluidstechnicus weet dat de mate van geluidsabsorptie door werkoplossingen geleverd bij een groot aantal zalen in Nederland ende dikte van het materiaal bepaald wordt. Hoe dikker het materiaal, België. “Tivoli in Utrecht heeft dankzij een maatwerkoplossing methoe meer lage tonen worden geabsorbeerd. Waar een normaal zwaar TexLnt nu een fantastische akoestiek gekregen,waarbij bands diegeplooid gordijn bij de bas tonen maar een half procent van het inval- er vaker gespeeld hebben verbaasd reageren en hun complimentenlend geluid absorbeert, absorbeert TexLnt meer dan de helft van de bas uitspreken. Ook voor het Muziekgebouw aan het IJ is een oplossingtonen. Bij hoge tonen neemt TexLnt zelfs 100 procent van het geluid gerealiseerd om de zaal van perfecte akoestiek te voorzien”. Aldusop, terwijl dat bij een ‘normaal’ gordijn slechts veertig procent is”. Peter van der Geer. Event Acoustics op de Pro+Light Sound Messe, standnummer 8.0 N59.Motion Business presenteert Path ’65: Entertainmenttechnology die objecten door de ruimte laat vliegenPath ’65 is het eerste volledig geïntegreerde geautomatiseerde 3D Talloze mogelijkhedenmotion control system. Motion Business is sinds 2009 bezig geweest Het systeem is oorspronkelijk ontwikkeld voor een kindertheatershowmet het perfectioneren van Path ’65, de technologie die het mogelijk waarbij vissen door de ruimte van de arena ‘zwommen’. Inmiddels zijnmaakt objecten door de ruimte te laten vliegen. Een in het oog sprin- de mogelijkheden van Path ’65 eindeloos. Van productpresentatiesgende ruimtelijke beleving die geen enkele toeschouwer ontgaat en waarbij de producten je letterlijk om de oren vliegen, tot toepassingendie spectaculaire mogelijkheden biedt. binnen een theatershow. De programmering kan onbeperkt worden herhaald, dat maakt Path ’65 zeer geschikt voor een tourende show.Immense vliegende objectenPath ’65 is gebouwd om meerdere met helium gevulde objecten Ieder zijn eigen unieke toepassing(modellen) tegelijk door een 3D--- ruimte te laten vliegen, op een Het team van Motion Business zorgt met zijn creativiteit, entertain-voorgeprogrammeerde en controleerbare manier. De geautoma- mentervaring en rock en roll--- mentaliteit voor net die extra belevingtiseerde beweging, met de nauwkeurige positieregeling, maakt bij een event, merk of product. Wie een idee heeft, schuift aan bij hetcomplexe bewegingen mogelijk en sluit botsingen uit. Het aantal team om samen te zorgen ‘dat het gaat vliegen’.objecten waarmee gevlogen kan worden is theoretisch onbeperkt. Wees welkom! PODIUM&TECHNIEK n 55
  • 44. PODIUM&TECHNIEK BEURS Panasonic Stand A30, Hall 9 Natuurlijk zullen de laser/LED-projectoren van Pana- TH-55LFV50 ultra-narrow bezel display sonic een belangrijke plaats innemen op de beurs: Continuing our innovations in visual technology, we have introduced Recent research commissioned by Panasonic and carried out by ROI Team sug- the TH-55LFV50 ultra-narrow bezel display, which you’ll be able to see gests that LED/Laser projectors offer significant advantages over traditional for yourself at Prolight + Sound. Developed for video walls, this 1080p lamp-lit devices, both in financial and environmental terms. This is good news Full HD 55” display reduces the width of screen-joining borders to for Panasonic customers, with the arrival of the PT-RZ470 and RZ370 Series of just 5.3mm in video walls, delivering incredibly natural and dynamic projectors. Featuring SOLID SHINE technology and offering 20,000 of main- images. tenance-free operation, these LED/Laser-combined 1-chip DLP™ projectors de- You’ll find more product details on our website, or in this brochure. liver reduced cost of ownership, increased reliability and long-lasting bright­ - These are just a small sample of what you can expect to find on the ness that simply can’t be achieved by conventional lamp-based projectors. Panasonic stand at Prolight + Sound 2013. L-ACOUSTICS preview for Pro Light + Sound: L-ACOUSTICS will be exhibiting at the Prolight + Sound usual hold times, AES/EBU inputs as standard, new firmware with ultra-fast trade show on April 10-13, 2013 stand B18, Hall 8.0. boot time, and much more! Visitors will have the opportunity to discover the new LA4X amplified con- • 5XT ultra-compact coaxial enclosure troller. The LA4X introduces a new approach to DSP and the amplification of • ARCS WIDE and FOCUS constant curvature line sources loudspeakers. Exciting new features include 4 in/4 out architecture, new green • SB15m subwoofer for KIVA variable curvature line sources and XT series SMPS with Power Factor Correction, high power underpinned by ten times the Roland Systems Group Roland Systems Group zal op de komende Pro Light + Sound zoals gebruikelijk van de mixer via een iPad, in navolging van de M-480 en M-200i V-Mixers. weer flink wat nieuws laten zien. Allereerst is er de presentatie van de nieuwe De update en iPad Remote App zullen vanaf begin april gratis te downloaden REAC Driver Kit die het mogelijk maakt om tot 40 kanalen simultaan op te zijn op www.roland.com en de Apple App Store. nemen met behulp van Cakewalk Sonar DAW software. Het is nu ook mogelijk Ook op video-gebied heeft RSG nieuws voor de bezoekers in de vorm van de om hiervoor de Sonar Essential en Studio versies te gebruiken. Tevens is de gloednieuwe serie VC-1 video converters. Dit betreft een drietal video conver- nieuwe REAC Driver Kit ASIO-compatible. De nieuwe REAC Driver Kit is vanaf ters, welke gebaseerd zijn op de high-end VC-300HD Multi-Format Video Con- 26 maart gratis te downloaden op www.roland.com en is te gebruiken met de verter en de populaire Multi-Format Live Video Switchers zoals de V-800HD complete range Roland V-Mixers en Digital Snakes. en V-40HD. Het nieuwe drietal kenmerkt zich door ‘lossless’ conversie, audio De toch al vrij uitgebreide compacte M-300 V-Mixer wordt met de nieuwe embedding/de-embedding, 3G- en HDCP-compatibiliteit en een uitstekende software versie 1.5 van flink wat extra features voorzien. Dit omvat onder an- warmte-afscheiding waardoor de converters ook bij zomertemperaturen dere een toevoeging van vier vaste grafische equalizers, uitgebreidere reverbs uitstekend blijven functioneren. De line-up bestaat uit de VC-1-SH SDI- en een zeer uitgebreid nieuwe scene management dat veel tijdwinst oplevert naar-HDMI converter, de VC-1-HS HDMI-naar-SDI converter en de bi-direc- bij de voorbereiding van complexe producties. Met dit op de M-480 V-Mixer tionele VC-1-FS converter. De laatste variant is tevens voorzien van frame gebaseerde scene management is het zelfs mogelijk om scene fade tijden in synchronizer, audio delay én video-delay tot 4.5 frames.  De VC-1 converters te stellen voor vloeiende scene overgangen.  Een andere feature is besturing zijn leverbaar vanaf juni. ADVERTENTIE56 n PODIUM&TECHNIEK
  • 45. NIEUWSSHOW&TECHNIEKOfficieel startschot voorbereiding KoningsspelenInmiddels zijn de voorbereidingen op de Koningsspelen willen met name iedereen oproepen om vooral samenwer-officieel gestart in De Haagse Sporttuin Schilderswijk. king met gemeenten, andere scholen, sportverenigin-Onder toeziend oog van leerlingen van de openbare gen en het plaatselijke bedrijfsleven op te zoeken.basisschool Het Startpunt ontvingen staatsse- Het gaat erom dat dit een onvergetelijke dag wordt,cretaris Sander Dekker (Onderwijs, Cultuur & vol sport en spel waarmee we kinderen in bewegingWetenschap) en Annemarie Jorritsma (voorzit- brengen. Geheel in de sportieve spirit die onze toe-ter Vereniging van Nederlandse Gemeenten) een komstige Koning zo kenmerkt.’brief waarmee alle burgemeesters in Nederlandworden opgeroepen de Koningsspelen te steunen. Koningsontbijt en KoningssportdagHet sportieve evenement vindt plaats ter gelegen- De Koningsspelen bestaan uit twee vaste onderde-heid van de troonswisseling. len: een gezond en feestelijk Koningsontbijt en deHet sportieve evenement vindt plaats ter gelegenheid van Koningssportdag. Elke school mag zelf bepalen hoe dit ontbijt ende troonswisseling. Het doel is om een vrolijke, gezellige en bovenal de sportdag worden vormgegeven. Het comité werkt met grote bedrijvensportieve dag voor alle kinderen in het basisonderwijs te organiseren. samen om de ingrediënten voor het ontbijt gratis aan de scholen terMeer dan anderhalf miljoen kinderen op 7.500 scholen gaan tijdens deze beschikking te stellen. Krajicek: ‘We zijn hier al druk mee bezig en het lijktfeestelijke dag sporten. Nog nooit kwamen zoveel basisschoolkinderen in erop dat we een heel eind gaan komen. Ik hoop binnenkort te kunnenNederland tegelijk in beweging. berichten dat we dit onderdeel helemaal rond hebben.’Vandaag stuurt het Nationaal Comité Inhuldiging een brief aan alle De organisatie roept scholen op om de Koningsspelen zo creatief moge-colleges van burgemeesters en wethouders waarin zij de gemeenten lijk in te richten. Scholen die de Koningsspelen het leukste weten in tevraagt om de scholen te stimuleren de Koningsspelen te organiseren. richten maken kans op een persoonlijke ontmoeting met het KoninklijkRichard Krajicek en Ahmed Aboutaleb overhandigden vandaag namens paar tijdens hun tour door de provincies in mei en juni.het Nationaal Comité Inhuldiging symbolisch de eerste brief aan SanderDekker en Annemarie Jorritsma. Koningsspelen.nlRichard Krajicek, voorzitter van de werkgroep Koningsspelen, vertelt: Vanaf vandaag is ook de website www.koningsspelen.nl online. Daar‘Met de handeling vandaag hebben we het startschot gegeven voor kunnen scholen zich binnenkort inschrijven voor de Koningsspelen enwat een geweldige inspanning wordt van alle betrokkenen om bin- vinden ze het laatste nieuws. Verder biedt de website scholen handigenen no time het grootste sportfestijn ooit voor basisschoolleerlin- tips voor de dagindeling en organisatie. AV&Stage houdt u op de hoogtegen te organiseren. Dat kan alleen als we dit samen oppakken. Een met betrekking tot de ontwikkelingen rondom Koningsdag.aantal faciliteiten wordt vanuit het comité georganiseerd, maar wij SHOW&TECHNIEK n 57
  • 46. SHOW&TECHNIEK SPECIALElectricity is really just organized lighting - George CarlinMobiele en noodstroomvoorziening;de magie van elektriciteitFestivals en buitenactiviteitenactiviteiten draaien er sowieso op. In tijden van nood zijn ze in sommi-ge gevallen zelfs verantwoordelijk voor levens: aggregaten. Een (nood)stroomvoorziener die mobielinzetbaar is en eigenlijk niet meer is weg te denken bij evenementen en andere (buiten)festiviteiten.AV&Stage bekijkt dit op het eerste oog alledaagse apparaat eens van dichtbij en neemt u mee terugnaar de middelbare school voor een opfriscursus in de beginselen van de elektriciteitsleer.Een aggregaat is een door een verbrandingsmotor aangedreven genera-tor voor het opwekken van elektriciteit. Door de bijkomende mobiliteitvan een dergelijke machines worden aggregaten gebruikt op plaatsenwaar geen of onvoldoende elektrisch vermogen beschikbaar is, zoals opplaatsen waar geen aansluiting op het lichtnet voorhanden is. Ook opplaatsen waar een continue beschikbaarheid van energie een vereiste is,zoals in ziekenhuizen, worden (nood)aggregaten toegepast.Een generator is dus het vaste onderdeel van een aggregaat dat zorgtvoor de opwekking van elektrische energie. De opwekking van elektrici-teit gebeurt door middel van de omzetting van beweging (mechanischeenergie) naar elektriciteit. Deze omzetting berust op het feit dat wan-neer een elektrische geleider door een magnetisch veld beweegt, er in die ningsgenerator en een gelijkspanningsgenerator is wat er na de genera-geleider een elektrische spanning ontstaat. tor gebeurt. Een generator genereert altijd een wisselspanning. Bij eenEr zijn twee soorten generatoren: De wisselspanningsgenerator of al- gelijksspanningsgenerator of dynamo wordt de wisselspanning doorternator en de gelijkspanningsgenerator of dynamo. Beide generatoren een mechanische omkeerschakelaar, een commutator, omgezet in gelijk-werken volgens hetzelfde principe. Het verschil tussen een wisselspan- spanning. “Prometheus heeft, zegt men, ons mensen het vuur geschonken; aan Faraday danken wij de elektriciteit” Sir William Bragg • Fluisteraggregaat (benzine, 230V), een compact model dat tot 1000W levert en is stil en zuinig in het gebruik. • Benzineaggregaat (benzine, 230V), in een open rek, doorgaans van 1000W tot 3000W-6000W • Benzineaggregaat (benzine, 230V/400V), voor zwaardere apparatuur die krachtstroom (400V) nodig heeft. • Dieselaggregaat (diesel, 230V/400V), bedrijfszekerder dan modellen met benzinemotor. Vermogens van 3000W-6000W. • Dieselfluisteraggregaat (diesel, 400V), in gesloten behuizing, laag geluidsniveau als de fluistermodellen op benzine. Deze aggregaten worden gebruikt bij bijvoorbeeld evenementen, wegenbouw en bouwplaatsen.58 n SHOW&TECHNIEK
  • 47. SHOW&TECHNIEK SPECIAL Het experiment dat verreweg het meest tot de verbeelding spreekt is dat Potentiaal verschil of spanningsverschil van Benjamin Franklin. Franklin is het bekendst als medeopsteller van In een generator, dynamo of een galvanisch element (batterij of accu) de Amerikaanse onafhankelijkheidsverklaring (1776) en de Amerikaanse ontstaat door de werking daarvan een plaats met een hoog potentiaal grondwet. Hij is één van de Founding Fathers die zich in Europa opwierp (daar waar de elektronen naar toe worden gestuwd: de + pool) en daar als belangrijk pleitbezorger en steun voor de Verenigde Staten. Maar; hij tegenover een plaats met een lage potentiaal, de - pool. Het potentiaal ver- hield zich ook bezig met wetenschappelijke problemen en is vooral bekend schil tussen beide polen heet het spanningsverschil en wordt aangeduid vanwege zijn publicaties over elektriciteit. Hij bewees, door zijn roemruch- in Volt (V). Voor spanningsverschil, kortweg spanning, gebruiken we de te vlieger-experiment tijdens een onweersbui, dat bliksem een vorm van hoofdletter U. Zodra er een uitwendige verbinding gemaakt wordt tussen elektriciteit is en dat er positieve en negatieve lading bestaat. Overigens is de + pool en de - pool zal er een stroom gaan lopen in die verbinding van het nog altijd omstreden of Franklin dit experiment werkelijk heeft uitge- + naar - (en door de spanningsbron van - naar +). voerd: bij moderne reconstructies is gebleken dat hij deze gevaarlijke proef dan bijna zeker niet overleefd zou hebben. In 1752 vond hij de bliksemaflei- der uit. Jammer, maar helaas, want waarschijnlijk was deze was al eerder uitgevonden in Rusland.De Inductiewet van FaradayInductie is een verschijnsel uit de natuurkunde waarbij over een ‘geleider’een elektrische spanning wordt opgewekt wanneer deze geleider zich Beknopte geschiedenis van de elektriciteitbevindt in een veranderend magnetisch veld of wanneer een geleider Faraday, toonde aan dat een bewegende magneet een elektrische stroom opwekt, de Inductiewet van Faradaybeweegt in een magnetisch veld. Dit is het belangrijkste principe waaropde werking van een generator is gebaseerd. James Maxwell, toonde aan dat elektriciteit en magnetisme in één systeem passen.De inductiespanning over een spoel wordt veroorzaakt door een veran- Hippolyte Pixii, de uitvinder van de eerste elektriciteitsproductiemachinedering van de magnetische flux (aantal magnetische veldlijnen dat door op inductieeen oppervlak) ‘prikt’. Volgens de inductiewet van Faraday is deze induc- Werner von Siemens, de uitvinder van de zelfbekrachtigde dynamotiespanning recht evenredig met het veranderingstempo van de magne- Antonio Pacinotti, de uitvinder van een dynamo, de Macchinetta,tische flux binnen de spoel. De grootte van de inductiespanning wordt met commutator.dus niet bepaald door de grootte van de magnetische flux, maar door het Zénobe Gramme, de uitvinder van de eerste industriële dynamotempo waarin de grootte van de magnetische flux verandert. Of korter: Hippolyte Fontaine, industrieel die Zénobe Gramme financierdedoor het veranderingstempo van de magnetische flux. Zénobe Gramme, de uitvinder van de eerste industriële alternatorIn het algemeen wordt de ontdekking van inductie toegeschreven aan Thomas Edison, de bouwer van het eerste gelijkstroomdistributienet inMichael Faraday, die in het jaar 1831 de werking van een elektromagneet New York.(„een stroom wekt een magneetveld op”) probeerde om te keren („een Galileo Ferraris, de uitvinder van de borstelloze motor, de zogenaamdemagneetveld wekt een stroom op”). inductiemotor. Nikola Tesla, de bouwer van het eerste wisselstroomdistributienet op de Niagara watervallenElektriciteit is vernoemd naar elektron dat zelf weer verwijst naar hetGriekse woord voor barnsteen. Statische elektriciteit kan namelijk wor- Michail Doliwo-Dobrowolski, één van de uitvinders van de driefasen wisselstroom.den opgewekt door een stuk barnsteen over een wollen lap te wrijven.Elektrische stroom Op die manier wordt alles van elektrische energie voorzien. Wat geleverdDe kleinst mogelijke elektrische lading wordt belichaamd in twee zoge- wordt, is niet elektrische lading (want ieder voorwerp heeft al lading).naamde elementaire deeltjes, het “positieve” proton en het “negatieve” Maar op de stopcontacten wordt tussen twee polen een potentiaalver-elektron. De lading tussen twee voorwerpen kan verschillen. Als men schil (elektrische spanning) in stand gehouden, zodat op elk gewenstdie met een geleider (bijvoorbeeld een stroomdraad) verbindt, ontlaadt moment een stroom van elektrische lading door een apparaat kan lopen.zich de spanning (het potentiaalverschil) doordat er elektrische stroom En dankzij de mobiliteit van een aggregaat kan dat dus op de meestoptreedt van het ene voorwerp naar het andere. uiteenlopende plekken. SHOW&TECHNIEK n 59
  • 48. Dé generatoren voor de evenementenbranche Ê Super stil Ê Betrouwbaar Ê Lange levensduur Ê Laag brandstof verbruik OH Equipment Website: www.o-h.nl Email: info@o-h.nl Telefoon: +31 (0)10 - 416 55 66VAN HAPPEN AGGREGATENUw partner voor (tijdelijke) stroomvoorziening • Aggregaten van 1 tot 1000kVA met geluiddemping • Brandstoftanks, verdeelkasten en bekabeling • Synchroon / parallelsystemen / loadsharing • Noodverlichting, terreinverlichting, • Bouwlampen en prikfitting • Rubbermatten en kabelgoten Van Happen Aggregaten Kapelweg 10 | 5731 VJ Mierlo | T 0492 432 007 | F 0492 432 415 E: info@vanhappen.nl | www.vanhappen.nl
  • 49. SHOW&TECHNIEK SPECIALWaarin is Aggreko gespecialiseerd?Aggreko is wereldwijd marktleider in de verhuur van tijdelijke stroom- betere communicatie naar de klant. Onze apparatuur en diensten zijnvoorzieningen en klimaatbeheersing met op dit moment zo’n 6.000 toegespitst op de wensen en eisen vanuit de evenementenbranche.medewerkers in dienst. Wij leveren onze apparatuur bij grote evene-menten zoals de laatste Olympische spelen in Londen tot aan kleine Waarin onderscheiden jullie je?eendaagse evenementen voor een productpresentatie op locatie. Het Door de combinatie van stroom en klimaatbeheersing kunnen wij voorbedrijf kenmerkt zich door innovatie en een proactieve houding waarbij een klant synergievoordelen eenvoudig bewerkstelligen. Gezien onzede klant altijd centraal staat. schaalgrootte beschikken wij altijd over de modernste apparatuur en kennis. Evenementen kenmerken zich vaak door grote volumes in eenAggreko heeft gespecialiseerde medewerkers per branche. Voor de korte periode met een strak leveringsschema. Ten opzichte van lokaleevenementensector hebben we dus ook de beschikking over specia- verhuurders kunnen wij door onze power management systemen hetlisten die zich enkel bezig houden met evenementen. Hierdoor kun- energieverbruik op een evenement reduceren.nen wij voor elk evenement een volledig pakket aanbieden waarbij de Aggreko denkt ook mee met zijn klanten om altijd de laagste totalklant één aanspreekpunt heeft. Door deze aanpak is er een snellere en cost of ownership te bereiken zonder in te boeten op kwaliteit.Bredenoords mobiele laadpalenElectrische auto’s opladen bij evenementen en laadpaal is het nieuwste product in de Clear Concept-lijn, een serie doorbeurzen Bredenoord zelf ontwikkelde extra duurzame producten. Zo biedt Bre-Vanaf april 2013 biedt Bredenoord mobiele laadpalen voor het opla- denoord aggregaten met een zelfreinigend roetfilter, de ClearAir, datden van elektrische auto’s. De producent en verhuurder van tijdelijke 99% van de roetuitstoot afvangt. Ook zijn er LED lichtmasten, waterstof-stroomoplossingen biedt deze nieuwe service aan bij inzet van een brandstofcel aggregaten en sinds kort de ESaver; een aggregaat dat doorhuuraggregaat. Duurzame evenementen kunnen zo zichtbaar inspe- gebruikmaking van een accu en zonnecellen tot 40% van de brandstoflen op de behoefte van bezoekers met elektrisch transport. kan besparen.De laadpalen zijn geschikt voor verschillende types elektrische auto’s.De laadpalen worden gevoed vanuit de tijdelijke stroomaggregaten Maar weten?van Bredenoord die tijdens het evenement worden ingezet. Ze kun- Bel 055-3018501nen daar worden geplaatst waar de klant het wenst. De mobiele of kijk op www.bredenoord.com/innovatie SHOW&TECHNIEK n 61
  • 50. BEDRIJVEN OVERZICHT 9 20 1 5 21 14 10 2 7 13 25 22 24 12 6 17 24 15 18 23 26 19 29 11 16 8 27 28 1 DG Sound is gespecialiseerd Denting Custom Cases in het verhuren van geluids- Grote Hout of Koningsweg 263 systemen en lichtinstallaties 1951 GW Velsen Noord voor onder meer live-bands, Tel: 0251-292189 evenementen, concerten, Fax: 0251-292813 karaoke, presentaties, feesten www.denting.nl en dansdemonstraties. DG Sound Bredeweg 118 2761 KB • Zevenhuizen T : 0180 - 398706 E : info@dgsound.nl I : www.dgsound.nl2 3 4 5 AV POINTS n 63
  • 51. AV&CREATIE BEURS BEDRIJVEN OVERZICHT Of het nu gaat om een nieuw product of uw jaarcijfers, Vision AV verzorgd alle faciliteiten voor Van der Werf Flightcases een duidelijke en verstaanbare presentatie. Nieuw Amsterdamseweg 16A 7761 PB Schoonebeek Neem vrijblijvend contact met Tel: 0524 - 53 40 97 ons op via het onderstaand Fax: 0524 - 53 45 68 nummer of email adres. info@vdwerf-flightcases.nl www.vdwerf-flightcases.nl T: +316-18 80 23 74 E: crul.m@visionav.nl Contactpersoon: I: www.visionav.nl Dhr J. van der Werf 86 7 9 Custom made flightcases en 19 inch artikelen Podium- en decorbouw The Videohouse Lange Baan 3-1 Rekwisietenverhuur 8331 LW Steenwijk Eventsupport Tel: 0521 - 51 17 16 Fax: 0521 - 52 44 59 HollandseHanden sales@videohouse.nl (voorheen United Decor) www.videohouse.nl T +31 (0)35 677 39 47 info@hollandsehanden.nl www.hollandsehanden.nl Sumatralaan 45, 1217 GP Hilversum Nederland10 11 12 13 16 De Kruijf Tentenverhuur Achterdijk 17 3998 NE Schalkwijk (U) Tel: +31(0)30 601 13 96 Fax: +31(0)30 601 17 5314 info@dekruijftenten.nl www.dekruijftenten.nl 15 1764 n AV POINTS
  • 52. BEDRIJVEN OVERZICHT Einsteinstraat 67 3316 GG Dordrecht Tel: 010 - 2929548 Fax:010 - 2929658 info@cueco.nl 20 www.cueco.nl18 19 21 2422 25 23 2726 28 29 AV POINTS n 65
  • 53. SHOW&TECHNIEK INGEZONDENCustom Event maakt vanelk evenement een succesVan oudsher is Custom Event BV decor- en standbouwer. Eigenaar Jasper van der Waaij is gestart metde beroemde feesten van ID&T, destijds nog met een zakenpartner. Vandaag de dag is Custom Eventeen volwassen bedrijf geworden met een duidelijke visie en professionele vaklieden. Zij zijn trots ophun portefeuille en werken voor (internationale) grote en kleine bedrijven. Decor-, stand- en interieur-bouw is nog steeds hun passie maar de wens om een totaalconcept te kunnen leveren was groot. op de trendy LED-poefjes of de enorme Gio pouf met een doorsnede van 1.45m is populair. Loungen is nog steeds hot bij Custom Event. De klanten die graag werken met Custom Event, komen al jarenlang over de vloer. Zij weten dat een kleine opdracht even welkom is als een grote en prijzen hen om hun flexibiliteit. Nu we te maken hebben met een economische crisis geven zij juist de klant het gevoel dat zij graag op alle mogelijke manieren mee willen denken. De jarenlange ervaring van dit bedrijf brengt een evenement tot grote hoogte, ook als de uitdaging in het begin te groot leek. Het evenement kan altijd een groot succes worden en daarbij speelt Custom Event graag een grote rol voor u! www.customevent.nlVanaf 2011 is het roer rigoureus omgegooid en is er geïnvesteerd indesignmeubilair, gespot in Milaan en geïnspireerd door klanten. Hetgehele assortiment is samengevat in de eerste verhuurcatalogus 2012.Op dit moment wordt er druk gewerkt aan een nieuwe versie 2013 wanter is veel nieuw en aansprekend meubilair bijgekomen in het afgelopenjaar. Op de website van Custom Event staat het nieuwe assortiment altijdwdirect online.Custom Event onderscheidt zich met modern meubilair en zij werkengraag met nieuwe materialen. Duurzaamheid staat centraal zodat elkeklant erop kan vertrouwen dat het gehuurde meubilair in prima staatwordt afgeleverd. Als een totaalconcept geleverd wordt dan meten zijsamen met de klant de locatie op en volgt er een 3-D presentatie vanhet meubilair in deze ruimte. Zo komt de klant samen met hen tot hetgewenste eindresultaat en look and feel. Wat zij niet verhuren, makenzij zelf of halen het bij derden. De klant heeft nergens het omkijken naaren hoeft alleen maar het eindresultaat en het budget te bewaken.Ook met trots spreken zij over de grote uitbreiding van RGB LED-meubilair.Er zijn nu al drie soorten LED-barren met grote uitbreidingsmogelijkhe-den die allen een internationale en trendy uitstraling hebben. Al het LED-meubilair is DMX aanstuurbaar en sluit aan op elk lichtplan. Ook loungen66 n SHOW&TECHNIEK