Transport en Planning: keuzen en keuzemodellering 2010

CT2710 Transport & PlanningKeuzen en keuzemodelleringRob van Nes, Transport & Planning9-5-2012 Delft University of Technology Challenge the future

1.Modellering transportsysteem CT2710: Keuzen en keuzemodellering 2

Beschrijvend model:verdelen verplaatsingen Den Haag Stadshart 30 min 15 min Zone 5 min Winkelcentrum “Zwaartekrachtmodel” CT2710: Keuzen en keuzemodellering 3

2.Keuzen CT2710: Keuzen en keuzemodellering 4

Keuzen bij personenvervoer• Welke effecten zijn bijvoorbeeld geconstateerd bij de opening van de Zeeburgertunnel? CT2710: Keuzen en keuzemodellering 5

Cirkel van Wegener: uitgebreid Grondgebruik Transport CT2710: Keuzen en keuzemodellering 6

Keuzen bij goederenvervoer Activiteiten Integrale logistieke diensten Laadeenheid diensten Vervoereenheid diensten Verkeersmiddel diensten Verkeersdiensten CT2710: Keuzen en keuzemodellering 7

Keuzen ruimtelijk en transportsysteem• Vestiging Bij goederenvervoer• Activiteit• Periode van de dag • Logistieke vorm• Bestemming • Opslag/overslag• Vervoerwijze • Laadeenheid• Vertrektijdstip• Route CT2710: Keuzen en keuzemodellering 8

Keuzen maken is complex Informatie Eigen ervaring Subjectieve verwachtingGewoonte Keuze Soms zijn er wel erg veel alternatieven CT2710: Keuzen en keuzemodellering 9

3.Verklarend keuzemodel CT2710: Keuzen en keuzemodellering 10

Theorie Keuzegedrag Pretpark: N mStrand: N k Z im Z ik IKEA: N l Woning Z il CT2710: Keuzen en keuzemodellering 11

N Zik Zil Zim Nk Nl Nm Nk - Zik Nl - Zil Nm -ZimNi = 0 Strand IKEA Pretpark CT2710: Keuzen en keuzemodellering 12

Nutsmaximalisatie• Hoofdveronderstellingen • Mensen maken keuzen • Mensen proberen hun nut te maximaliseren (binnen hun randvoorwaarden)• Dus niet reistijdminimalisatie!• Set van alternatieven met een nut (en disnut) • Mensen kiezen alternatief met hoogste nut CT2710: Keuzen en keuzemodellering 13

Nut en disnut:Gewogen som van kenmerken• Voor routekeuze auto: tijd*VOT + kosten• Voor routekeuze stedelijk OV: 2,2*Tv+1,5*Tw+Tr+2,3*Two+5,9*No+1,1*Tn• Bij vervoerwijzekeuze: preferentieparameter erbij• Bij bestemmingskeuze: attractievariabelen (met parameters) erbij CT2710: Keuzen en keuzemodellering 14

Reistijdwaardering (€/uur) Woon-werk Zakelijk Overig TotaalAuto 8,83 28,58 5,69 9,22Trein 8,31 17,59 5,12 6,55Bus en tram 7,86 13,44 4,90 5,75Alle vervoerwijzen 8,20 27,56 5,47 Prijspeil 2006 CT2710: Keuzen en keuzemodellering 15

Keuze tussen alternatieven• Grote of kleine gevoeligheid voor verschillen tussen alternatieven• Randvoorwaarden • Budget • Tijd • Beschikbaarheid vervoerwijzen • Fysieke beperkingen CT2710: Keuzen en keuzemodellering 16

Effect beperkingen keuzevrijheid OV aandeel 100% Auto captives OV captives 0% Reistijd auto – reistijd OV CT2710: Keuzen en keuzemodellering 17

4.Logit keuzemodel CT2710: Keuzen en keuzemodellering 18

Logitmodel Alternatieven om uit te kiezen: i = 1, 2, 3, ... Wat is de kans dat alternatief i wordt gekozen ? of: Welk aandeel reizigers kiest alternatief i ? CT2710: Keuzen en keuzemodellering 19

Logitmodel: principe• Elk alternatief heeft meetbare kenmerken (Xk,i)• Deze kenmerken worden verschillend gewaardeerd (ci)• Er is sprake van een subjectieve interpretatie (ε)• Per alternatief is het ‘(dis-)nut’ de gewogen som van de kenmerken plus een stoorterm Uk=Vk+ε=ΣciXk,i+ε• Vk is de nutsfunctie CT2710: Keuzen en keuzemodellering 20

Voorbeelden nutsfuncties• Voor routekeuze auto: tijd*VOT + kosten• Voor routekeuze stedelijk OV: 2,2*Tv+1,5*Tw+Tr+2,3*Two+5,9*No+1,1*Tn• Bij vervoerwijzekeuze: preferentieparameter erbij• Bij bestemmingskeuze: attractievariabelen (met parameters) erbij CT2710: Keuzen en keuzemodellering 21

Logitmodel: Formule exp( μV i ) pi = ∑ j exp( μV j )• Logit formulering is gebaseerd op onafhankelijke alternatieven• Parameter μ geeft de gevoeligheid voor het ‘nut’ aan • Groot: harde keuze; Klein: gelijkmatig verdeeld• Vi heeft dimensie, μ dus ook CT2710: Keuzen en keuzemodellering 22

Vorm logitfunctie pi 1 logit-model exp(μVi ) pi = ∑ exp(μV j ) j 0 Vi pi = kans dat alternatief i wordt gekozen CT2710: Keuzen en keuzemodellering 23

Voorbeeld: tolheffing Verlenging A4 Schiedam - Den Haag route A: 20 min. + € 2 route B: 35 min. route B route A (dis)nutsfunctie: V i = −[reistijd + 5 ⋅ tol] ( μ = 0.1 / min) p A = 62% CT2710: Keuzen en keuzemodellering 24

Slotopmerkingen Logitmodel• Logitmodel is standaardgereedschap• Parameters ci en μ zijn situatieafhankelijk• Route A is 250 meter en B 200 meter, μ=0,04/meter =>Pa=0,12• Wat is Pa als de afstanden 2500 en 2000 meter zijn? En bij 10250 en 10200 meter? CT2710: Keuzen en keuzemodellering 25

Transport en Planning: keuzen en keuzemodellering 2010

by TU Delft OpenCourseWare

Accessibility

Categories

Upload Details

Usage Rights

1 Embed 59

Statistics

Transport en Planning: keuzen en keuzemodellering 2010 Presentation Transcript