Benzodiazepines

58,620 views
58,317 views

Published on

0 Comments
1 Like
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

No Downloads
Views
Total views
58,620
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
120
Actions
Shares
0
Downloads
33
Comments
0
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Benzodiazepines

  1. 1. BenzodiazepinesVeilig, riskant of gevaarlijk Frieda Matthys AZ St Maarten Mechelen Free Clinic Antwerpen
  2. 2. □ Wat zijn benzodiazepines□ Indicaties□ Prevalentie□ Nuttig effect□ Risico‟s□ Kwetsbare groepen□ Misbruik / afhankelijkheid / ontwenning
  3. 3. Wat zijn benzodiazepines Tabletten Capsules Suppo’s Inspuitbare vloeistof Diazepam of Valium ®: tweede benzodiazepine na chlordiazepoxide of Librium ® dat in 1960 geregistreerd werd.
  4. 4. Wat zijn benzodiazepines□ Dempend effect op CZ□ Effect op GABA (een neurotransmitter die inhiberend is)□ Minder gevaarlijk dan de barbituraten□ Afhankelijk van hun metabolisatie kort- tot langwerkend
  5. 5. Wat doen benzodiazepines□ Kalmerend□ Slaapverwekkend□ Angstwerend□ Anticonvulsief□ Spierontspannend□ Effect op geheugen
  6. 6. Prevalentie□ 9 % slaapmiddel en 7 % een kalmeer- middel in de laatste twee weken 1□ Vrouwen bijna 2 x zoveel als mannen 2□ 52 % van de residenten in een WZC neemt chronisch BZD 3□ In 2009 15 miljoen verpakkingen BZD. Dit is 3 X meer dan VK, Nederland en Duitsland en 5 x meer dan Noorwegen 41 WIV 20082 Farmanet 20063 PHEBE-rapport van het Kenniscentrum, 20064 INCB 2009
  7. 7. Verklaringen voor het hoge gebruik□ 25 % van de chronische gebruikers zijn begonnen na een overlijden 1□ Medicalisering van de toenemende spanningen in de samenleving 2□ Artsen willen graag helpen, hebben weinig vaardigheden voor een niet-medicamenteuze aanpak die trouwens niet zo snel resultaat heeft 3□ Betaling per prestatie en invloed van de farmaceutische industrie 1 ProjektFarmaka in de provincie Oost-Vlaanderen (1989) 2 Casteels & al., 2010 3 Anthierens & al., 2007
  8. 8. Indicaties□ Angst (te nuanceren)□ Slapeloosheid (te nuanceren)□ Spasticiteit, dystonie, myoclonieën.□ Epilepsie, convulsies□ Preventie van alcoholontwenning□ Midazolam* wordt gebruikt in de anesthesie en soms in het kader van palliatieve zorg. * Dormicum ®
  9. 9. Indeling volgens werkingsduur□ Zeer kortwerkend (HWT < 5 uur) brotizolam (Lendormin ®), mitazolam (Dormicum ®), triazolam (Halcion ®)□ Kortwerkend loprazolam (Dormonoct ®), lorazepam* (Temesta ®), lormetazepam (Loramet ®),□ Halflangwerkend (12 tot 24 uur) alprazolam* (Xanax ®), clotiazepam (Clozan ®), * Hebben geen actieve metabolieten
  10. 10. Indeling volgens werkingsduur□ Langwerkend( HWT > 24 uur) bromazepam (Lexotan®), clobazam (Frisium®), clonazepam (Rivotril ®), clorazepaat (Tranxene®), cloxazolam (Akton ®), diazepam (Valium ®), flunitrazepam (Rohypnol ®), flurazepam (Staurodorm ®), nitrazepam (Mogadon ®), nordazepam (Calmday ®), prazepam(Lysanxia®),tetrazepam (Myolastan®)□ Z-drugs (cyclopyrrolones) zolpidem (Stilnoct ®), zopiclone (Imovane ®), zaliplon (Sonata ®)
  11. 11. Verschillende soorten ?□ Kortwerkende (in anesthesie)□ Half-langwerkende: meer als slaapmiddel□ Langwerkende: meer als anxiolyticum□ Duur of nawerking hangt sterk af van dosering.□ Afbraak trager bij ouderen en bij slechte lever- en nierfunctie□ Bij herhaald gebruik vaak accumulatie.
  12. 12. Benzo als slaapmiddel□ Verkort de tijd tot inslapen□ Verlengt de duur van de slaap (!!! Door benzo-gebruikers overschat)□ Maar afname van diepe slaap: reductie van Slow-wave-sleep en van REM slaap.□ Door tolerantie neemt het effect af na enkele dagen tot weken□ Bij stoppen rebound van REM (soms angstige dromen)
  13. 13. Slapen zonder medicatie ?□ Psycho-educatie en informatie□ Slaaphygiëne□ Cognitieve gedragstherapie: goed effect, en langer dan benzodiazepines.□ Lichttherapie heeft geen invloed op de slaapduur of het aantal keer ontwaken Slaapcursussen hebben een slaagpercentage van 50 tot 70 %.
  14. 14. Slaaphygiëne (1)□ Slaap enkel zoveel als nodig is om je fris te voelen tijdens de volgende dag.□ Sta elke dag op omstreeks hetzelfde uur.□ Doe elke dag lichaamsbeweging, maar best niet voor het slapen.□ Isoleer de slaapkamer tegen lawaai en licht.□ Zorg voor een ideale temperatuur in de slaapkamer.
  15. 15. Slaaphygiëne (2)□ Vermijd het gebruik van tabak.□ Vermijd zware maaltijden voor het slapen.□ Vermijd alcohol en cafeïnehoudende dranken voor het slapen;□ Als je niet kunt inslapen: ga naar een andere kamer en probeer daar wat te ontspannen.
  16. 16. Benzodiazepine als anxiolyticum ?□ Gegeneraliseerde angststoornis: CGT en relaxatie□ Paniekstoornis: CGT (+ SSRI)□ Specifieke fobie: CGT en exposure in vivo□ PTSD: psychologische interventie(+SSRI)□ Sociale fobie: psychologisch (alleen of in groep)□ OCD: CGT (+SSRI)
  17. 17. Benzo‟s, wanneer wel□ Bij slaapstoornissen: tweede keus □ enkel bij erge vormen □ als niet-medicamenteuze aanpak niet kan □ na één week evalueren en BZD stoppen□ Bij angststoornissen: derde keus □ bij erge vorm als CGT niet aanslaat SSRI □ bij acute angst korte tijd BZD
  18. 18. Negatieve effecten: Tolerantie□ Voor het hypnotisch effect reeds na enkele dagen□ Voor het anxiolytisch effect na enkele weken tot maanden□ Voor het motorisch effect zeer uitgesproken□ Voor de effecten op geheugen en cognitie: geen tolerantie + Vaak geen volledig herstel na stoppen
  19. 19. Negatieve effecten□ Alertheid□ Motorische vaardigheid□ Rijvaardigheid (subjectief niet) Gebruikers van benzodiazepines hebben een toegenomen risico op verkeersongevallen van 28-60%
  20. 20. Wanneer denken aan afhankelijkheid□ meer gebruiken dan is afgesproken□ klachten voorwenden om méér te krijgen□ voorschriften vervalsen□ bij meer dan één dokter voorschriften halen□ benzodiazepines van familie of kennissen „lenen‟□ niets meer ondernemen zonder benzodiazepines bij zich te hebben□ onttrekkings- en /of reboundverschijnselen bij stoppen□ eerdere verslaving aan benzodiazepines en een verslaving vroeger of nu aan andere stoffen
  21. 21. Ernst van de ontwenning□ Medicatievariabelen Hogere dosis Langere duur van de behandeling Kortere halfwaardetijd Snellere afbouw□ Patiënt variabelen Meer angst en depressie vóór de afbouw Meer persoonlijke pathologie Diagnose van paniekstoornissen Voorgeschiedenis van drugs-of alcoholgebruik
  22. 22. Negatieve effecten: vallen□ Valrisico is verhoogd (20 tot 48 %) bij kort- en middellangwerkende benzo‟s□ Verhoogd risico op heupfractuur□ Ook bewezen bij Zolpidem
  23. 23. Negatieve effecten: cognitie□ Anterograde amnesie en blackouts□ Bij ZMP met benzo‟s herkent meer dan de helft van de patiënten „s anderendaags de psychiater niet met wie ze gesproken hebben.* * Verwey, 2000
  24. 24. Negatieve effecten: stemming□ Vaak afvlakking□ Bij kortwerkende soms angstaanvallen□ Depressieve klachten kunnen ontstaan of verergeren (!!! Verhoogde kans op zelfmoord)□ Motivatie en initiatief om problemen op te lossen kan verminderen□ Paradoxale reacties (vnl bij alprazolam en triazolan)□ Libidoverlies en anorgasmie komt voor bij diazepam en alprazolam
  25. 25. Ontwenning Bij plots stoppen of bij Anexate* ®□ Fysieke symptomen □ hartkloppingen, spiertrekkingen, trillen, tics, zweten, tintelingen, gespannen spieren□ Psychische symptomen □ zenuwachtigheid, slapeloosheid, hallucinaties, agressie, concentratiestoornissen □ overgevoeligheid voor sensoriële stimuli en waarnemingsstoornissen□ Gemiddeld tot één à twee weken na het staken * flumazenil
  26. 26. Ontwenning: langzaam□ angst, slapeloosheid, depressie□ verschillende sensoriële en motorische symptomen□ gastro-intestinale klachten□ geheugenproblemen en cognitieve stoornissenKan verscheidene maanden aanhouden enis soms moeilijk te onderscheiden van eenangststoornis
  27. 27. Symptomen die eerder wijzen op een angststoornis en rebound□ Angst, paniekaanvallen en agorafobie□ Insomnia, nachtmerries□ Depressie, dysforie□ Prikkelbaarheid, ongedurigheid, rusteloosheid□ Duizeligheid, licht gevoel in hoofd□ Geheugen- en concentratiestoornissen□ Slaptegevoel□ Tremor□ Spierpijn, stijfheid□ Zweten, nachtelijk zweten□ Palpitaties
  28. 28. Symptomen van ontwenning□ Perceptiestoornissen□ De-realisatie, depersonalisatie tot Hallucinaties□ Distortie van lichaamzelfbeeld□ Kriebelingen□ Verdoofdheid, veranderde gewaarwording□ Sensorische hypergevoeligheid□ Spiertrekkingen, tics□ Tinnitus□ Psychotische symptomen□ Confusie, delirium□ Toevallen (meestal bij plots stoppen van hoge doses benzodiazepines)
  29. 29. Hoe afbouwen□ Eerst omzetten naar langwerkend (bvb diazepam) (equivalentietabel gebruiken)□ Dan individueel schema: verminderen met 25% per week tot 10 % per twee weken of met 2 mg diazepam per twee weken□ Best geen “escape dosissen”□ !!! Voor epileptiforme insulten , angstaanvallen en psychotische opstoten, vooral bij plots stoppen
  30. 30. Benzo‟s hebben een positief bekrachtigend effect□ Vooral de snelwerkende□ Vooral in hoge dosis□ Vooral bij mensen met een voorgeschie- denis van alcohol- of drugsmisbruik□ Vooral bij mensen met slaap- en angststoornissen
  31. 31. Recreatief gebruik van benzo‟s□ Benzo-misbruik is vaak onderdeel van poly gebruik (o.m. opiaatafhankelijken en cocaïnegebruikers)□ Alcoholisten gebruiken ook vaak benzo‟s (geleerd in het ziekenhuis)□ Vooral bij de moeilijkst te behandelen illegale druggebruikers met de slechtste psychosociale situatie (oorzaak/gevolg ?)
  32. 32. Benzogebruik bij druggebruikers□ Omwille van het roesopwekkend effect van het benzodiazepine zelf□ Als remedie tegen insomnia□ Om ontwenningsverschijnselen van opiaten te onderdrukken□ Om de effecten van stimulantia te verminderen□ Ze zijn goedkoop en gemakkelijk verkrijgbaar□ Om het effect van opiaten te versterken□ Om om te gaan met emotionele problemen
  33. 33. Wat kunnen we doen□ Het opstarten van benzo‟s beperken□ Bij alcoholontwenning de benzodiazepines stoppen voor het ontslag□ Afbouwschema‟s met gecontroleerde verstrekking (en inname)□ Provinciale geneeskundige commissie zet opvolgsysteem op
  34. 34. BenzodiazepinesVeilig, riskant of gevaarlijk Vragen ? Frieda Matthys AZ St Maarten Mechelen Free Clinic Antwerpen

×