3-Р УЛИРАЛÁÈÇÍÅÑÈÉÍ АНГЛИ ХЭЛ - I ХИЧЭЭЛИЙН ХӨТӨЛБӨР1. Индекс:                        ÁÀÕ - 2012. Мэргэжил:               ...
2    Sep      Work and leisure –review                                  2   Speaking and exercises     08-15    Preparing ...
08-15   past, future, present perfect                In the office-Comparatives/superlatives     2           Grammar, read...
11. Агуулга хэрэгжүүлэх арга зам: Дадлагын хичээлийн хэлбэрээр хэрэгжинэ. Мөн багшийнудирдлага доор оюутны танин мэдэх идэ...
13. Үнэлгээний хэлбэр: Áàãø óëèðëûí ÿâöàä çààæ áóé õè÷ýýëýýð îþóòíûã òàñðàëòã¿é,æèãä ¿íýëýí ä¿ãíýæ, 5аас доошгүй óäàà ÿâöû...
Ìåíåæìåíòèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí хөтөлбөр   1. Èíäåêñ: МСУ-206   2. Õè÷ýýëèéí íýð: Ìåíåæìåíòèéí ¿íäýñ   3. Êðåäèò: 3   4. Нийт...
Оюутны семинарын хичээлээрх оролцоо, өгөгдсөн ажилбаруудыг хийж гүйцэтгэж байгаа           байдалд өгөх үнэлгээ. Нийт 20 о...
   Y онол         Z онол3             Байгууллагын тухай үндсэн ойлголт           2         Байгууллагын тухай, түүний ...
13                     Хүний нөөцийн удирдлага                                    4            Хүний нөөцийн үзэл баримтл...
7                Стратеги төлөвлөлт                        Ярилцлага          4         Стратеги төлөвлөлтийн мөн чанар,...
Íýã. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí òîäîðõîéëîëò   1. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí òàíèëöóóëãàÕè÷ýýëèéí íýð:             Ìàð...
áîëîâñðóëóàõ                    1.5    Ìàðêåòèíãèéí îð÷èí                          Ëåêö     2                    1.6    Áè...
Нийт цаг                                 Ñåìèíàð        32   6. Áàãøèä òàâèãäàõ øààðäëàãàÌýðãýæëèéí õóâüä:       Ýäèéí çàñ...
Бизнесийн статистик õè÷ýýëèéí хөтөлбөрÕè÷ýýëèéí íýð     : “Бизнесийн статистик”Èíäåêñ            : БС-221Íèéò öàã         ...
-   Абсолют хэмжигдэхүүн4    Статистик хэмжигдэхүүн                                                     2   2   4         ...
Нийдмийн хэлбэлзлийн       -   Нийдмийн дисперсийг интервалаар үнэлэх нь12   үзүүлэлтүүдийн үнэлгээ     -   Дисперсийг гип...
-   Абсолют хэмжигдэхүүн                       -   Харьцангуй хэмжигдэхүүн4    Статистик         -   Дундаж хэмжигдэхүүн  ...
-   Хи квадрат тестийн арга     Статистик                         -   Дисперсийн              шинжилгээний11   таамаглал ш...
Ìàòåìàòèêèéí îíîëûí ºíäºð ìýäëýãòýé, ìàòåìàòèêèéí îíîëûí àëü íýã ÷èãëýëýýð ìýðãýøñýí,îíîëûí ìýäëýãýý ïðàêòèêò õýðýãëýõ ÷àä...
   Áàãøèéí çààõ áîëîí ìýðãýæëèéí óð ÷àäâàð ÿìàð ò¿âøèíä áàéãààã òîäîðõîéëîõ      Îþóòàí óã õè÷ýýëèéã ÿìàð ò¿âøèíä ýçýìøñ...
Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээлийн хөтөлбөрХичээлийн нийт цаг: 64-үүнээс 32 цаг лекц,32 цаг семинарКредит цаг:       3.0Индекс...
24. Н.Агваан “Бизнесийн байгууллагын санхүү бүртгэл тайлан” 200925. Н. Самданжмц “Санхүү бүртгэл” 200626. ТИНБН А.Еркеш, О...
Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө №                                  Сэдвийн нэр                      ...
Мэргэжлийн хувъд:Нягтлан бодох бүртгэлийн онолын өндөр мэдлэгтэй, НББ-н онолын аль нэг чиглэлээрмэргэшсэн, онолын мэдлэгээ...
Оюутан уг хичээлийг ямар түвшинд эзэмшсэн ,давтан сурах шаардлагатай     эсэх   Оюутны сурч боловсрох эрмэзлийг идэвхжүү...
4     Бараа материалын үнэ бүхий зүйлийн бүртгэл            БМҮБЗ-н бүрэлдэхүүн            БМҮБЗ-н өртөг, түүний бүтэц  ...
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd

2,718 views
2,603 views

Published on

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
2,718
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
256
Actions
Shares
0
Downloads
12
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Nyabo 3-4-r ulirald ordog hicheelvvd

  1. 1. 3-Р УЛИРАЛÁÈÇÍÅÑÈÉÍ АНГЛИ ХЭЛ - I ХИЧЭЭЛИЙН ХӨТӨЛБӨР1. Индекс: ÁÀÕ - 2012. Мэргэжил: ÍÁÁ, Санхүүгийн удирдлага,ОУХМ3. Судлах кр: 3кр4. Судлах улирал: III улирал5. Зорилго: Бизнесийн англи хэл-1 хичээлийг Ерөнхий англи хэл-2 хичээлийн мэдлэгт тулгуурланзаах бөгөөд хичээлийн зорилго нь өмнө эзэмшсэн үгсийн санг нэмэгдүүлэх, хэл зүйн мэдлэгèéãã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäëàõ, áèçíåñèéí àíãëè õýëний ¿ãийн санг ýçýìøүүлэõ, дэлгэрэнгүй õàðèëöàíÿðèàã ñîíñîæ îéëãîõ, ÿðèõ, óíøèõ, çîõèîí áè÷ëýã áè÷èõ ÷àäâàðûã сàéæðóóëàõ çýðãýýðäàðààãèéí ò¿âøíèé áèçíåñèéí àíãëè õýëèéã ¿çýõ суурь ìýäëýãèéã îëãîõîä îðøèíî.6. Зорилт:  Àíãëè õýëíèé àíõàí øàòны мэдлэгт суурилан áèçíåñèéí англи хэлний ярианы болон бичгийн хэлний чадвартай болгох, хэл зүйн àíõàí шатны үндсэн дүрмèéã áèçíåñèéí àíãëè õýлэíä ã¿íçãèéð¿¿ëýí ñóäàëæ, ñýäýâòýéãýý óÿëäóóëàí хэрэглэх чадварыг эзэмшүүлэх  Áàíê, çî÷èä áóóäàë, ðåñòîðàí, îíãîöíû áóóäàë, õóðàë öóãëààí, àæëûí áàéð, ãýõ ìýò áèçíåñèéí áàéãóóëëàãóóäàä харилцаõàä õýðýãëýãäýõ 300 îð÷èì шинэ ¿ã õýëëýãòýé áîëãîõ, тухайн газруудад өрнөж болох үйл явдлыг дүрчлэн тоглох  Мэргэжлийн үг хэллэгийг ашиглан зөв оновчтой өгүүлбэр зохиох, харилцан яриаг сонсож ойлгох, бусдын яриаг сонсож асуулт тавих, чөлөөт болон мэргэжлийн сэдвээр 60-80 ¿ãòýé монолог, 80-100 үгтэй диалог зохиож ярих, 80-100 үгтэй зохион бичлэг бичих  Àëáàí áà àëáàí áóñ çàõèäàë бичих  Áàãààð àæèëëàх, øèéäâýð ãàðãàх7. Хичээлийн хэлбэр: дадлага8. Ноогдох цаг: 96 цаг9. Сэдвийн дэлгэрэнгүй агуулга: Бизнесийн áàéãóóëëàãа, êîìïàíий ¿éë àæèëëàãàà,á¿òýýãäýõ¿¿í çýðãèéí òàëààð àñóóõ, õàðèóëàõ, бизнес àÿëàëä áýëòãýõ, аялах, çî÷èä áóóäàëñîíãîõ, çàõèàëàõ, îíãîöíû áîëîí ãàëò òýðýãíèé öàãèéí õóâààðü àñóóõ, õàðèóëàõ, óóëçàëòòîâëîõ, хүñýëò òàâèõ, хаðèó ºãºõ, ÷èãëýë çààõ, àëáàí áà àëáàí áóñ çàõèäàë áè÷èõ, êîìïàíèбаéãóóëëàãûí äîòîîä çîõèîí áàéãóóëàëт, á¿òэц болон òºñөл òàíèëöóóëàõ, á¿òýýãäýõ¿¿н¿éë÷èëãýýíèé ÷èã õàíäëàãûã ãðàôèê áîëîí á¿ä¿¿âч ашиглан танилцуулах, êîìïàíèé ò¿¿хтэйтанилцах, байгууллагын èðýэдүйг тààìàãëаõ, õýðýãëýã÷äèéí ãîìäëûã õ¿ëýýí àâàх, øèéäâýðëýõ,ìýäýýëëèéã øàëãàх, àëäààòàé ìýäýýëëèéã çàñàõ, àæëûí áàéð áîëîí á¿òýýãäýõ¿¿íèé òàëààðñóðòàë÷èëãàà õèéõ, àæèëä îðîõ õ¿ñýëò ãàðãàõ, òîâ÷ àíêåò áè÷èõ, ººðèéíõºº òàëààðäýëãýðýíã¿é òàíèëöóóëãà áè÷èõ, àæëûí áàéðàí äàõü íºõö뺺 ä¿ðñëýí ÿðèõ ãýõ ìýò.Áèçíåñèéí àнгли хэл -I хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө No Week Subject Hour Explanation 1 Sep You and your company 2 Grammar and speaking 01-08 People in business The Present Simple Tense Talking about your company-Adverbs 2 Grammar and exercises Company facts and figures –the numerals 2 Practice and speaking 1
  2. 2. 2 Sep Work and leisure –review 2 Speaking and exercises 08-15 Preparing a trip 2 Grammar and practice, Choosing a hotel-There is/are speaking Booking a hotel- telling time 2 Practice3 Sep Flying out - vocabulary for making requests and orders 2 Listening 15-22 Away on business-Arriving 2 Speaking Have and have got, countable or uncountable nouns Going out-making a call 2 Practice and speaking4 Sep Arranging to meet-talking about giving directions, 2 Practice and speaking 22-29 much/many, some/any Practice 2 listening Eating out- would like/like 2 Grammar, practice and writing5 Sep Review 2 Exercises 29-Oct Midterm test I 2 Test 06 Visiting a company-Arriving at company- 2 Exercises, speaking, and Past Simple Tense writing6 Oct Meeting new people-introduction 2 Speaking and practice 06-13 Explaining structure –vocabulary 2 Speaking and listening New developments –current activities, Present 2 Grammar and speaking Continuous Tense7 Oct Company developments-a few/ a little, not much/ not 2 Grammar, reading and 13-20 many writing Personal developments- 2 Listening and speaking Future engagements-present continuous for future 2 Grammar, listening and writing8 Oct Fixing the date- arranging to meet 2 Listening 20-27 Getting connected - 2 Speaking Appointments 2 Speaking and listening9 Oct Describing and Comparing –comparing, comparative 2 Grammar, reading and 27- and superlative adjectives 1 speaking Nov Describing products 2 Speaking and writing 03 Midterm test II 2 Test10 Nov Evaluating products-adjectives for description 2 Listening and speaking 03-10 Success stories-a life story-past time reference 2 Reading Lending and borrowing-financial vocabulary 2 Reading11 Nov A family business –sentence linkers 2 And listening 10-17 Dealing with problems-making decisions, will or present 2 Reading and speaking continuous Complaining-will and shall 2 Grammar, listening12 Nov Thinking ahead, I think that or I don’t think that 2 Reading and listening 17-24 Apologizing- 2 Speaking People at work-suggesting and recommending 2 Speaking and writing Should/shouldn’t13 Nov24 Job responsibilities-modal verbs-must/have to 2 Grammar, reading and - speaking Dec 01 Correcting information 2 Speaking and practice Midterm Test III 2 Test14 Dec Getting a job-job advertisements 2 Speaking and reading 01-08 Applying for a job-The present Perfect Tense 2 Grammar, reading and speaking The interview –present perfect or past simple 2 Listening and writing15 Dec Working in the nineties -Changing careers –review for 2 Reading and practice 2
  3. 3. 08-15 past, future, present perfect In the office-Comparatives/superlatives 2 Grammar, reading Company culture-Modal verbs in the past 2 Grammar, reading , speaking 16 Dec Used to 2 Writing 15-22 Review Speaking and writing Final Test 2 Final test10. Ýçýìøâýë çîõèõ ìэдлэг, чадвар, дадалМэдлэг  Бàéãóóëëàãа, êîìïàíий ¿éë àæèëëàãàà, дотоод зохион байгуулалт, удирдлагын бүтэц, á¿òýýãäýõ¿¿í çýðãèéí òàëààð àñóóõ, õàðèóëàõ, á¿òýýãäэхүүíèé øèíæ ÷àíàð áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé ÷èã õàíäëàãûã ãðàôèê áîëîí á¿ä¿¿â÷ àøèãëàí ä¿ðñëýõ, çî÷èä áóóäàë ñîíãîõ, çàõèàëàõ, ãàëò òýðýã, онгоцны öàãèéí õóâààðü àñóóõ, õàðèóëàõ, хурал уулзалтын öàã òîãòîîõ, àëáàí áà àëáàí áóñ çàõèäàë áè÷èõ, óòñààð ÿðèõ, çî÷äûã óãòàх, ¿äýõ, òàëàðõàëûí çàõèäàë áè÷èõ, ìýäýýëýë ñîëèëöîõ, төсөл òàíèëöóóëàõ çýðýãò õýðýãëýãäýõ øèíý ¿ã õýëëýг эзэмшүүлнэ.  Англи хэлний õýëç¿éí ìýäëýãèéã ã¿íçãèéр¿¿ëýí îëãîíî.Чадвар  Á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîí áàéãóóëëàãûí òàëààð ä¿ðñýëñýí ýõèéã óíøèæ îéëãîõ  Êîìïàíèé ¿éë àæèëëàãààíû òàëààð õàðèëöàí ÿðèàã ñîíñîæ îéëãîí, õýðýãòýé ìýäýýëëýý îëæ àâàõ, товчлол хийх  ªãºãäñºí ìýäýýëëèéн дагуу тодорхой ñýдвээр 80-100 ¿ãèéí õ¿ðýýíä õàðèëöàí ÿðèõ, 50-80 ¿ãèéí õ¿ðýýíä ìîíîëîã зохион ярих  ×èãëýë áîëîí áàéðøèë çààõ óãòâàð ¿ãñèéã àøèãëàí, çî÷èä áóóäàë, îíãîöíû áóóäàë, ðåñòîðàí çýðýã ãàçðóóäàä î÷èõ ÷èãëýëèéã àñóóõ, õàðèóëàõ  Зî÷èä áóóäàë, îíãîöíû áóóäàë, ðåñòîðàí çýðýã ãàçðóóäàä çàõèàëãà ºãºõ ÿðèàã ñîíñîæ îéëãîõ, адил õàðèëöàí ÿðèà çîõèîí ÿðèëöàõ  Öàãèéí õóâààðèéí äàãóó óóëçàëò, õóðëûí òîâ òîãòîîх, óòñààð ÿðèõ, çàõèäàë áè÷èõ, ôàêñ ÿâóóëàõ  Êîìïàíèà òàíèëöóóëàõ, зî÷äûã óãòàæ àâàõ, ¿äýõýä ä¿ð÷ëýí òîãëîõ çýðýã ÷àäâàðóóäûã ýçýìø¿¿ëíý.Дадал  Áèçíåñèéí õ¿ðýýíä øèíýýð õ¿íòýé òàíèëöàõ  ªºðèéí àæèëëàæ áàéãàà áàéãóóëëàãûã òàíèëöóулàõ  Áèçíåñèéí àæëààð óòñààð ÿðèõ, çàõèäàë áè÷èõ  ªºðèéí àæèëëàæ áóé байгууллага áîëîí áóñàä áàéãóóëëàãûí á¿òýö çîõèîí áàéãóóëàëòûã òàéëáàðëàí, ÿðиõ  Áèçíåñèéí óóëçàëòûí öàã òîâëîæ, òºëºâëºãºº ãàðãàõ  Áèçíåñèéí õ¿ðýýíä ñàíàë õ¿ñýëò òàâüæ, õàðèóëаõ  ªºðèéí çàí áàéäàë, àæèë ìýðãýæëèéí òóðøëàãûí òàëààðõè òîâ÷ òàíèëöóóëãà áýëòãýõ  Àæèëä îðîõ ºðãºäºë áè÷èõ  Á¿òýýãäýõ¿¿í çàõèàëàõ áîëîí ñóðòàë÷ëàõ çýðýã ÿðèõ, áè÷èõ, óíøèõ äàäàë ýçýìø¿¿ëíý. 3
  4. 4. 11. Агуулга хэрэгжүүлэх арга зам: Дадлагын хичээлийн хэлбэрээр хэрэгжинэ. Мөн багшийнудирдлага доор оюутны танин мэдэх идэвхтэй үйл ажиллагаа давамгайлсан байдлаар хичээлийгзохион байгуулна. Сургалтын идэвхтэй бусад аргуудыг хэрэглэнэ. Үүнд:  KWL ийн арга  Зураг харж санаагаа илэрхийлэх, зургийг дүрслэх  Үгийн сүлжээ  Өгүүлбэр зохиох  Эхэд анализ хийх  Багаар ажиллах  Харилцан яриа зохиох  Хэлэлцүүлгийн арга12. Áèçíåñèéí àíãëè õýë-I õè÷ýýëýýð îþóòíû áèå äààí ã¿éöýòãýõ àæëóóä Cýäýâ Äîëîî Õýëáýð Àðãà÷ëàë ¯íýëãýý- õîíîã íèé õýëáýð Describing a I-II week 1 àëäàðòàé Îþóòíóóä 1 àëäàðòàé áèçíåñìåí 30 famous áèçíåñìåíèé òàëààð ñîíãîí àâ÷ ò¿¿íèé òàëààð ìýäýýëýë businessman áè÷èæ ÿðèõ öóãëóóëàí áè÷èæ ÿðèíà Translation III-IV Äýëõèéí õàìãèéí Áàãø 2 îþóòíû äóíä íýã ýõ ºãºõ “Top 100 week àëäàðòàé 100 çî÷èä áºãººä îþóòíóóä äóíäàà îð÷óóëàõ hotels” áóóäëûí òàëààðõè áîëîâ÷ òóñ òóñäàà ÿðüæ õàìãààëíà. ýõèéã óíøèæ îð÷óóëàí ÿðèõ 30 Presenting a V-VI 1 êîìïàíèé Îþóòíóóä 1 êîìïàíè ñîíãîí àâ÷ 30 company week òàíèëöóóëãà õèéí òóõàéí êîìïàíèé ò¿¿õ, á¿òýö çîõèîí áàãøèä áîëîí áàéãóóëàëò, á¿òýýãäýõ¿¿í, ¿éë÷èëãýý àíãèéíõàíäàà ÿðèõ çýðãèéã áàãòààñàí òàíèëöóóëãà áýëòãýíý. Describing and VII-VIII Á¿òýýãäýõ¿¿íèé Áàãø îþóòíóóäûã 4,4-ðíü áàã áîëãîí 30 advertising a week øèíæ ÷àíàð õóâààæ íýã íýã á¿òýýãäýõ¿¿í ñàíàë product îíöëîãûã ä¿ðñëýí áîëãîíî. Áàãóóä áàãøèéí ñàíàë ñóðòàë÷ëàõ áîëãîñîí ýñâýë ººðñäèéí ñîíãîñîí á¿òýýãäýõ¿¿íèé øèíæ ÷àíàð îíöëîãèéã ä¿ðñëýí ìºí òóõàéí á¿òýýãäýõ¿¿íä çîðèóëñàí ñóðòàë÷èëãàà õèéíý. Writing a letter IX-X Ãîìäîë ìýä¿¿ëñýí ªºðñäèéí ñîíãîñîí áàéãóóëëàãûí 30 of complaints week áîëîí óó÷ëàë õ¿ññýí á¿òýýãäýõ¿¿í áîëîí ¿éë÷èëãýýíèé and apologizes çàõèäàë áè÷èõ òàëààðõ ãîìäîë ìýä¿¿ëñýí áîëîí ò¿¿íä óó÷ëàë õ¿ññýí çàõèäàë áè÷èæ ãîë ãîë õýëëýã¿¿äýýð àñóóãäàõ Job XI-XII Àæèëä àâàõ çàð Îþóòíóóä ñîíèíãîîñ 2,2 àæèëä àâàõ 30 advertisement week îð÷óóëàõ çàð îëæ ñîíãîí îð÷óóëíà. Writing a CV XIII-XIV ªºðèéí àæëûí Îþóòíóóä ººðñäèéí àæèëä îðîõ 30 week íàìòàð áîëîí õ¿ñýëò áóþó çàõèäàë, çàí áàéäëûí òîäîðõîéëîëòîî òîäîðõîéëîëòîî áè÷íý. áè÷èõ Ñomparing XV-XVI 2 àæëûã õàðüöóóëàõ 2 ìýðãýæèë ñîíãîí àâ÷ ñóë áîëîí äàâóó 30 two jobs week òàëóóäûã õàðüöóóëàí áè÷èæ ÿðèõ 4
  5. 5. 13. Үнэлгээний хэлбэр: Áàãø óëèðëûí ÿâöàä çààæ áóé õè÷ýýëýýð îþóòíûã òàñðàëòã¿é,æèãä ¿íýëýí ä¿ãíýæ, 5аас доошгүй óäàà ÿâöûí øàëãàëò авсан байна. Òóõàéí õè÷ýýëýýð îþóòíû ìýäëýã ÷àäâàðûí óëèðëûí ¿íýëýëòèéã ãàðãàõäàà îþóòíûõè÷ýýëèéí ÿâö äàõü ирц 20 îíîî, èäýâõ îðîëöîî болон явцын шалгалтын 20 îíîî, áèå äààнã¿éöýòãýñýí àæил 30 îíîî, улирлын øàëãàëò 30 îíîî гэсэн үнэлгээний шалгуураар òóñ òóñдүгнэõ áºãººä нийт îноо 100 байна.  Бизнеийн мэргэжлийн 2-ð àíãèéí I óëèðàëä áèçíåñèéí àíãëè õýëèéã ñóäëàõäàà îþóòàí íèéò 48ïàð áóþó 96 цаг õè÷ýýëд /äîëîî õîíîãò 3 ïàð/ õàìðàãäàõ ¸ñòîé áºãººä áàãø óëèðëûí ýöýñò îþóòíû èðöèéí îíîîã íýã á¿òýí öàãèéã 0.4 îíîîãîîð òîîöîí õóâèëàí ãàðãàíà.  Áàãø îþóòíû õè÷ýýëèéí ÿâö äàõü èäýâõè îðîëöîî, ìýäëýãèéí õ¿ðýýã õàðãàëçàí 20 õ¿ðòýëõ îíîîã өгнө.  Îþóòàí íèéò 8 óäààãèéí /õî¸ð äîëîî õîíîãò íýã óäàà/ áèå äààõ àæëûã ã¿éöýòãýí øàëãóóëàõ ¸ñòîé áºãººä áàãø íýã óäààãèéí áèå äààëòûã 30 õ¿ðòýëõ îíîîãîîð ä¿ãíýí óëèðëûí ýöýñò íèéò àâñàí îíîîã 8-ä õóâààí ¿íýëãýýã òîîöíî.  Îþóòàí óëèðëûí ÿâöàä íèéò 5 óäààãèéí ÿâöûí øàëãàëò ºãºõ ¸ñòîé áºãººä áàãø íýã óäààãèéí øàëãàëòûã 5 îíîîãîîð òîîöîí ¿íýëãýýã ãàðãàíà.  Îþóòàí óëèðëûí ýöýñò улирлын øàëãàëò ºãºõ áºãººä ýíý øàëãàëòûí ¿íýëãýý 30 îíîî áàéíà. Багш оюутны улирлын нийт оноог шалгалтын хуудас, оюутны сурлагын дэвтэрт оноо болонүсгэн тэмдэглэгээгээр бичиж, гарын үсгээр баталгаажуулна.14. Сургалтын хэрэглэгдэхүүн:Áèçíåñèéí англи хэл-1 хичээлийн сургалтын үндсэн ном сурах бичиг нь New Business Basics/Oxford University Press/ 1998 New Business basics íîìûí õóóðöàã байна.Нэмэлт материалууд нь  English Grammar in Use / Raymond Murphy/ 1997  Business English by Jigjidsuren Baldandorj and Munkhbaatar Jugder 1998  The Language of Business English by Nick and Simon Sweeney 1994 ãýõ çýðýã íîìóóä áàéíà.Мөн хичээлийн нэмэлт материалыг багш нар интернет болон бусад англи хэл дээрх сонин сэтгүүлашиглан бэлтгэнэ.Ашигладаг веб сайтууд:www.bogglesworldesl.comwww.nonstopenglish.com 5
  6. 6. Ìåíåæìåíòèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí хөтөлбөр 1. Èíäåêñ: МСУ-206 2. Õè÷ýýëèéí íýð: Ìåíåæìåíòèéí ¿íäýñ 3. Êðåäèò: 3 4. Нийт заах цаг: 32 цаг лекц, 32 цаг семинар, нийт 64 цаг 5. Øààðäëàãà çàëãàìæ õîëáîî: Мàðêåòèíãийн үндэс, ñàíõ¿¿ãèéí ìåíåæìåíò, êîðïîðàöèéí ñàíõ¿¿, áàíêíû ìåíåæìåíò, ¿éëäâýðëýë ¿éë àæèëëàãààíû ìåíåæìåíò зэрэг менежментийн хичээлүүдийн суурь болно. 6. Õè÷ýýëèéã ñóäëàõ àðãà÷èëñàí çààâàð: À. Õè÷ýýëèéí çîðèëãî, õýðýãöýý, à÷ õîëáîãäîë: Ýíýõ¿¿ õè÷ýýëèéã áèçíåñèéí óäèðäëàãûí àíãèóäàä ñóóðü õè÷ýýë áîëãîí ¿çíý. Ýíä óäèðäëàãûí óõààíû ìºí ÷àíàð, ¿íäñýí ôóíêöóóä, áàéãóóëëàãûã óäèðäàõ òухай ñóóðü ìýäëýãèéã îëãîõîä ýíý õè÷ýýëèéí ãîë çîðèëãî îðøèíî. Á. Ýçýìøâýë çîõèõ äàäàë, ÷àäâàð:  Òóñ õè÷ýýëèéã ñóäàëñíààð îþóòíóóä óäèðäëàãûí óõààíû òàëààðõ åðºíõèé îéëãîëòòîé áîëæ, àæëûã ñèñòåìòýé äàðààëàëòàéãààð ã¿éöýòãýõ îíîëûí ¿íäñèéã îëæ àâàõ, öààøèä ñóäëàõ õè÷ýýë¿¿äèéí ñóóðü äýâñãýðèéã á¿ðä¿¿ëýõ ¸ñòîé.  Удирдлагын ухààíû ¿íäñýí îéëãîëòóóä, óðñãàë ÷èãëýë¿¿äèéí àãóóëãûã îíîëûí ã¿íçãèé ¿íäýñòýé òàéëáàðëàæ îþóòíóóä ººðñ人 áèå äààæ хүн, байгууллага, íèéãýì, ñýòãýõ¿éí îëîí òàëò àñóóäëóóäàä ¿íýëýëò ä¿ãíýëò ºãºõ ÷àäâàð ýçýìø¿¿ëíý  Íèéãýì, àìüäðàë àõóéí àëèâàà òóëãàìäñàí àñóóäëóóäàä îëîí òàëààñ íü óõààëàã õàíäàæ, çîõèñòîé õóâèëáàð ñîíãîí àâ÷ çºâ øèéäýë îëîõ, ñýòãýëãýýíèé ñî¸ë, àðãà ç¿é ýçýìø¿¿ëñýí áàéíà. Â. Îþóòíû áèå äààñàí àæèëëàãàà: Õè÷ýýëèéí ¿ðãýëæëýõ õóãàöààíä õîëáîãäîõ íîì çîõèîëóóäòàé òàíèëöàæ, ìýäëýãýý áàòàòãàõ ¿¿äíýýñ өгөгдсөн ñýäâ¿¿äýýñ ñîíãîëò õèéæ áèå äààëòûí àæèë хийж мэдлэгээ үнэлүүлнэ . Ã. Îþóòíû ìýäëýãèéã ¿íýëýõ: ¯íýëãýý íü ÿâöûí áîëîí улирлын ýöñèéí ãýñýí õî¸ð õýëáýðòýé áàéíà. Îþóòíû ìýäëýã ÷àäâàðûã ¿íýëýõäýý À. Òåñò Á. Àñóóëò Â. ßðèëöëàãà Ã. Áè÷ãèéí ãýñýí õýëáýð¿¿äýýð 3-4 óäàà ¿íýëæ ä¿ãíýíý. ¯íýëãýý íü òóõàéн õè÷ýýëèéí ýçýìøèëò, îíîëûí ìýäëýãèéã ïðàêòèêò àøèãëàõ ÷àäâàð, äàäàë, öààøèä áóñàä õè÷ýýë¿¿äòýé óÿëäóóëàí àøèãëàõ ÷àäâàð çýðãèéã òîäîðõîéëæ àíãè äýâøèí ñóðàëöàõ àñóóäëûã øèéäâýðëýõ çîðèëãîòîé. ¯¿íèé çýðýãöýý îþóòíû õýë ÿðèà, ñýòãýõ¿éã õºãæ¿¿ëýõýä ÷èãëýãäýíý. Îþóòíûã ¿íýëýõäýý äýýä áîëîâñðîëûí êðåäèò ñèñòåìèéí ¿íýëãýýíèé çàð÷èì, øàòëàëûí çàãâàðûã ¿íäýñ áîëãîíî. ¯¿íèé äàãóó ¿íýëãýý íü 4 õýñãýýñ á¿ðäýíý. ¯¿íä: 1. Õè÷ýýëèéí èðöèéã ¿íýëýõ Ýíý íü òóõàéí îþóòàí ëåêö, ñåìèíàðûí õè÷ýýëä áèåýð ñóóñàí áà îðîëöñîí áàéäàë, èäýâõ çýðýãò¿íäýñëýãäýíý. Íèéò 20 оноо áàéíà. 2. Óëèðàëûí ÿâöàä ýçýìøñýí ìýäëýã, ÷àäâàðûã ¿íýëýõ Òóõàéí õè÷ýýëèéí ñòàíäàðò, õºòºëáºðèéí äàãóó çàéëøã¿é ýçýìøâýë çîõèõ ìýäëýã, ÷àäâàðûã¿íýëýõ ¿íýëãýý þì. ¯¿íä: Øàëãàëò ø¿¿ëýã, àñóóëãà, áè÷ãýýð ¿íýëãýý òîãòîîæ ¿íýëíý. Íèéт 20 онооáàéíà. 3. Улирлын явцад хийж гүйцэтгэх ажилбаруудыг үнэлэх 6
  7. 7. Оюутны семинарын хичээлээрх оролцоо, өгөгдсөн ажилбаруудыг хийж гүйцэтгэж байгаа байдалд өгөх үнэлгээ. Нийт 20 оноо байна. 4. Îþóòíû ñóðàëöàõ ¿éë àæèëëàãàà, áèå äààëòûí àæëûã ¿íýëýõ Îþóòíû õóâèéí èäýâõ, ººðèéí áèå äààí õèéæ ã¿éöýòãýñýí àæëûí áèåëýëò çýðýãò òóëãóóðëàíáàãø îþóòíû õàìòðàí àæèëëàñíû ä¿íä îëãîõ ¿íýëãýý þì. Íèéт 15 оноо áàéíà. 5. Óëèðëûí ýöñèéí øàëãàëòûí ¿íýëãýýÕºòºëáºð ¸ñîîð ¿çýæ ñóäàëñàí êóðñ õè÷ýýëèéí àãóóëãûã ñòàíäàðòûí äàãóó áîëîâñðóóëæ, õàðúÿàòýíõèìèéí ç¿ãýýñ õÿíàí áàòàëãààæóóëñàí àñóóëò, òåñòèéí äàãóó àìààð áîëîí áè÷ãèéí õýëáýðýýðøàëãàæ ¿íýëíý. Нèéт 40 оноо áàéíà.Õè÷ýýëèéí æèëèéí ýöýñò õºòºëáºðèéí çîðèëãîîð òîäîðõîéëñîí ìýäëýã, ÷àäâàð, äàäëûã ÿìàð ò¿âøèíäýçýìøñýíèéã íü õàðãàëçàí äîîðõ ýöñèéí ¿íýëãýýã ºãíº.“À” õºòºëáºðèéí çîðèëãîîð òîäîðõîéëñîí ìýäëýãèéã äýýä çýðãýýð ýçýìøñýí, ýíý òàëààð òîäîðõîé êåéñäýýð àæèëëàæ, àðãà àðãà÷ëàëûã çºâ õýðýãëýõ ÷àäâàðûã õàíãàëòòàé ò¿âøèíä ýçýìøñýí, ýíý õ¿ðýýíäõîëáîãäîõ øèéäâýðèéã ãàðãàõ äàäàë ýçýìøñýí“B” õè÷ýýëèéí îéëãîëòûí òàäààð ìýäëýã òîäîðõîé ò¿âøèíä ýçýìøñýí, êåéñ äýýð àæèëëàõ àðãààðãà÷ëàëûã ýçýìøñýí, ýíý õ¿ðýýíä õîëáîãäîõ øèéäâýðèéã ãàðãàõ çîõèõ äàäàë ýçýìøñýí.“C” õè÷ýýëèéí îéëãîëòûí òàëààð äóíä çýðýã, õè÷ýýëèéí ýçýìøèëò äóíä ýçýìøñýí, òîõèîëäîë êåéñ äýýðàæèëëàõ, àðãà àðãà÷ëàëûã çºâ õýðýãëýõ, áîëîâñðóóëàëò õèéõ ýíý õ¿ðýýíä õîëáîãäîõ ÷àäâàðûã äóíäçýðýã ýçýìøñýí.“D” õè÷ýýëèéí òóõàé îéëãîëò, ìýäëýãèéí èõýíõèéã ìóó ýçýìøñýí, õè÷ýýëèéí çîðèëãîîð òàâèãäñàí÷àäâàð, äàäëûã èõýíõ òîõèîëäîëä ýçýìøýýã¿é.“F” õè÷ýýëèéí òàëààð ìýäëýã ýçýìøýýã¿é, õè÷ýýëèéí çîðèëãîîð òîäîðõîéëîãäñîí ÷àäâàð, äàäëûãýçýìøýýã¿é.Ä. Àøèãëàõ íîì ç¿é. - Ò. Äîðæ, ¯. ×èìýä, Ìåíåæìåíò (2000) - Á. ̺íõæàðãàë, Á. Àìàðæàðãàë, Ìåíåæìåíò - Þ. Àäúÿà, Ìåíåæìåíòèéí óõààí (2002) - Ä. Äîðææàâ, Óäèðäàõóéä ñóðàëöàõ íü (2002) - Õ. Ï¿ðýâäàãâà, Ìåíåæìåíò (1997)7. Àíãè: Ñàíõ¿¿-2, Íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë-2, Олон улсын хцдалдааны менежмент-2 Ìåíåæìåíòèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí ñýäýâ÷èëñýí òºëºâëºãºº№ Хичээлийн сэдэв Цаг1 Менежментийн тухай үндсэн ойлголт, менежер түүний 2 тухай  Менежмент гэж юу вэ?  Судлах зүйл  Менежмент шинжлэх ухаан болох нь  Үзэл баримтлал  Менежер гэж хэн бэ?  Менежерийн түвшин  Ур чадвар  Түүхэн хөгжил2 Менежментийн чиглэл хандлагууд, X, Y, Z онол 2  Чиглэлүүд: Шинжлэх ухаанч, Захиргааны сонгодог, Хүмүүнлэг харилцаа ба зан үйлийн, Тоон хамаарлын  Хандлагууд: Үйл явцын, Системийн, Нөхцөл байдлын  Х онол 7
  8. 8.  Y онол  Z онол3 Байгууллагын тухай үндсэн ойлголт 2  Байгууллагын тухай, түүний үндсэн шинжүүд  Байгууллагын гадаад орчин  Байгууллагын дотоод орчин4 Нийгэмд бизнесийн байгууллагын гүйцэтгэх үүрэг, ѐс 2 зүй  Нийгэмд бизнесийн гүйцэтгэх үүрэг  Ёс зүй ба орчин үеийн удирдлага5 Удирдлагын шийдвэр, түүний тухай 2  Удирдлагын шийдвэийн тухай, шинж чанар  Удирдлагын шийдвэрт нөлөөлөгч хүчин зүйлс  Шийдвэрийн ангилал  Шийдвэрийн загвар  Шийдвэр гаргах аргууд6 Харилцаа, түүний тухай 2  Харилцаа ба удирдлагын үр ашиг  Харилцааны үйл явц  Хүмүүс хоорондын харилцаа  Харилцааны сүлжээ7 Стратеги төлөвлөлт 4  Стратеги төлөвлөлтийн мөн чанар, чиг үүрэг  Бүтэц  Ангилал  Түвшин  Аргачлалууд  Орчин үеийн хандлага8 Удирдлага зохион байгуулалт ба бүрэн эрх 2  Бүрэн эрх түүний тухай  Бүрэн эрхийн ангилал  Бүрэн эрхийн түвшин  Зохион байгуулалтын бүтцийн хэв шинжүүд9 Идэвхжүүлэлт 4  Идэвхжүүлэлтийн тухай үндсэн ойлголт  Идэвхжүүлэлтийн хувьсал өөрчлөлт  Агуулгын онол  Процессийн онол10 Манлайлал 2  Манлайллын тухай ойлголт  Манлайлагчийн шинж  Онолууд11 Хяналт 2  Хяналт түүний төрлүүд  Хяналтын үйл явц  Хяналтын тухай байгууллага дахь үзэл бодол  Хяналтын шинж12 Бүлэг, бүлгийн удирдлага 2  Бүлэг түүний шинж  Албан ѐсны бүлэг  Албан бус бүлэг 8
  9. 9. 13 Хүний нөөцийн удирдлага 4  Хүний нөөцийн үзэл баримтлал түүхэн үйл явц  Хүний нөөцийг бүрдүүлэхүй Нийт 32 цагСеминарын төлөвлөгөө№ Хичээлийн сэдэв Хийгдэх ажил Цаг1 Менежментийн тухай үндсэн ойлголт,  Ярилцлага 2 менежер түүний тухай  Кейс  Менежмент гэж юу вэ?  Судлах зүйл  Менежмент шинжлэх ухаан болох нь  Үзэл баримтлал  Менежер гэж хэн бэ?  Менежерийн түвшин  Ур чадвар  Түүхэн хөгжил2 Менежментийн чиглэл хандлагууд, X, Y, Z  Ярилцлага 2 онол  Кейс  Чиглэлүүд: Шинжлэх ухаанч, Захиргааны  Бие даан унших сонгодог, Хүмүүнлэг харилцаа ба зан үйлийн, дасгал Тоон хамаарлын  Хандлагууд: Үйл явцын, Системийн, Нөхцөл байдлын  Х онол  Y онол  Z онол3 Байгууллагын тухай үндсэн ойлголт  Ярилцлага 2  Байгууллагын тухай, түүний үндсэн шинжүүд  Кейс  Байгууллагын гадаад орчин  Бие даан унших  Байгууллагын дотоод орчин дасгал4 Нийгэмд бизнесийн байгууллагын гүйцэтгэх  Ярилцлага 2 үүрэг, ѐс зүй  Кейс  Нийгэмд бизнесийн гүйцэтгэх үүрэг  Бие даан унших  Ёс зүй ба орчин үеийн удирдлага дасгал  Тест5 Удирдлагын шийдвэр, түүний тухай  Ярилцлага 2  Удирдлагын шийдвэийн тухай, шинж чанар  Кейс  Удирдлагын шийдвэрт нөлөөлөгч хүчин зүйлс  Бие даан унших  Шийдвэрийн ангилал дасгал  Шийдвэрийн загвар  Шийдвэр гаргах аргууд6 Харилцаа, түүний тухай  Ярилцлага 2  Харилцаа ба удирдлагын үр ашиг  Кейс  Харилцааны үйл явц  Бие даан унших  Хүмүүс хоорондын харилцаа дасгал  Харилцааны сүлжээ 9
  10. 10. 7 Стратеги төлөвлөлт  Ярилцлага 4  Стратеги төлөвлөлтийн мөн чанар, чиг үүрэг  Кейс  Бүтэц  Бие даан унших  Ангилал дасгал  Түвшин  Тест  Аргачлалууд  Орчин үеийн хандлага8 Удирдлага зохион байгуулалт ба бүрэн эрх  Ярилцлага 2  Бүрэн эрх түүний тухай  Кейс  Бүрэн эрхийн ангилал  Бие даан унших  Бүрэн эрхийн түвшин дасгал  Зохион байгуулалтын бүтцийн хэв шинжүүд9 Идэвхжүүлэлт  Ярилцлага 4  Идэвхжүүлэлтийн тухай үндсэн ойлголт  Кейс  Идэвхжүүлэлтийн хувьсал өөрчлөлт  Бие даан унших  Агуулгын онол дасгал  Процессийн онол10 Манлайлал  Ярилцлага 2  Манлайллын тухай ойлголт  Кейс  Манлайлагчийн шинж  Бие даан унших  Онолууд дасгал11 Хяналт  Ярилцлага 2  Хяналт түүний төрлүүд  Кейс  Хяналтын үйл явц  Бие даан унших  Хяналтын тухай байгууллага дахь үзэл бодол дасгал  Хяналтын шинж  Тест12 Бүлэг, бүлгийн удирдлага  Ярилцлага 2  Бүлэг түүний шинж  Кейс  Албан ѐсны бүлэг  Бие даан унших  Албан бус бүлэг дасгал13 Хүний нөөцийн удирдлага  Ярилцлага 4  Хүний нөөцийн үзэл баримтлал түүхэн үйл явц  Кейс  Хүний нөөцийг бүрдүүлэхүй  Бие даан унших дасгал  Тест Нийт 32 цаг 10
  11. 11. Íýã. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí òîäîðõîéëîëò 1. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí òàíèëöóóëãàÕè÷ýýëèéí íýð: Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñÈíäåêñ: МЗ-216Íèéò öàã: 32/32Ñóäëàõ àíãè: Санхүү, Ня-боÊðåäèò: 3 êð¯çýõ óëèðàë: 3-ð óëèðàëÇàëãàìæ õîëáîî: Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ¯íýëãýý: Îþóòàí íèéò ¿íýëãýýíèé 70 õóâèéã õè÷ýýëèéí ÿâöûí èäýâõ, îðîëöîî,ÿâöûí øàëãàëò, ø¿¿ëýã, áèå äààëòûí àæëààð öóãëóóëíà. Õàðèí ¿ëäýõ 30 õóâèéã óëèðëûí øàëãàëòààðöóãëóóëíà. 2. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí ñóäëàõ õýðýãöýý, øààðäëàãàÎëîí óëñûí íèéãýì ýäèéí çàñãèéí õàðèëöàà óëàì á¿ð õ¿ðýýãýý òýëýí ºðãºæèõèéí õèðýýð áèçíåñèéíáîëîí áèçíåñèéí áóñ á¿õ àæ àõóéí íýãæ, áàéãóóëëàãûí ò¿âøèíä ìàðêåòèíã ÷óõàëä òàâèãäàæ áàéíà.Èéìýýñ íýã óëñ îðîí òºäèéã¿é îëîí óëñûí ò¿âøèíä ìàðêåòèíãèéã íèéãìèéí õàðèëöààíû á¿õèé ëõ¿ðýýíä ñîíãîìîë óòãààð íü õýðýãæ¿¿ëýñíýýð õóâü õ¿í, ºðõ ãýð, á¿õ òºðëèéí áàéãóóëëàãûí àøèãîðëîãî íýìýãäýæ, óëñ îðíû õºãæèë ò¿ðãýñýõýä ÷óõàë ¿¿ðýãòýé. Ýíý øààðäëàãûí óëìààñ õóäàëäààíûìýðãýæëýýð ñóðàëöàæ áóé èõ, äýýä ñóðãóóëèóäûí îþóòàí ñóðàëöàã÷èä ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéãçààâàë ñóäëàõ øààðäëàãàòàé. 3. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí çîðèëãîÌàðêåòèíã áîë çàõ çýýëèéí ýðýëò õýðýãöýýã ìýäýýëýë ñóäàëãààíû ¿íäñýí äýýð ìýäýð÷ ò¿¿íä çîõèöóóëàíõýðýãëýã÷äýä õàíäñàí áèçíåñèéí áà áèçíåñèéí áóñ á¿õèé ë ¿éë àæèëãààíû íèéëáýð öîãö þì. Èéìýýñìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí ¿íäñýí çîðèëãî íü çàõ çýýëèéí ìýäýýëýë ñóäàëãààã öóãëóóëàõ, ò¿¿íèéãçºâ çîõèñòîé àøèãëàõ, ¿íýí çºâ øèéäâýð ãàðãàõ àðãà óõààíä ñóðãàõàä ÷èãëýãäýíý. 4. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí çîðèëò - Ìàðêåòèíãèéí ¿íäñýí óõàãäàõóóíóóä áîëîí òýäãýýðèéí óëäàà õîëáîîã øèéäâýðò àøèãëàæ ñóðàõ - Ìàðêåòèíãèéí øèéäâýð ãàðãàõ àðãà óõààíóóäòàé òàíèëöàõ - Çàõ çýýëýý ñîíãîõ, áàãòààìæ, áîëîìæèéã òîãòîîõ ÷àäâàð ýçýìøèõ 5. Ìàðêåòèíãèéí ¿íäýñ õè÷ýýëèéí ñýäýâ÷èëñýí òºëºâëºãºº, öàã õóâààðèëàëò Õè÷ýýëèéí¹ Á¿ëýã Ñýäâ¿¿ä Öàã õýëáýð1 Ìàðêåòèíãèéí 1.1 Ìàðêåòèíãèéí òóõàé îéëãîëò, ¿íäñýí Ëåêö 2 ìºí ÷àíàð óõàãäàõóóíóóä 1.2 Ìàðêåòèíã áèäèé àìüäðàëä Ñåìèíàð 2 1.3 Ìàðêåòèíãèéí õºòºëáºð, òºëºâëºãºº, Ëåêö 2 õÿíàëò 1.4 Áàéãóóëëàãûí ìàðêåòèíãèéí Ñåìèíàð 2 òºëºâëºãººòýé òàíèëöàæ, 11
  12. 12. áîëîâñðóëóàõ 1.5 Ìàðêåòèíãèéí îð÷èí Ëåêö 2 1.6 Áèçíåñèéí íýãæèä íºëººëºõ õ¿÷èí Ñåìèíàð 2 ç¿éëñ 1.7 Ìàðêåòèíãèéí ìýäýýëýëèéí ñèñòåì, Ëåêö 2 ñóäàëãàà 1.8 Ìýäýý, ìýäýýëýë áîëîâñðóóëàõ Ñåìèíàð 2 1.9 Ìàðêåòèíãèéí ñóäàëãàà Ëåêö 2 1.10 Ìàðêåòèíãèéí ñóäàëãàà õèéõ àðãàç¿é Ñåìèíàð 22 Çàõ çýýëèéí 2.1 Õýðýãëýãч èéí çàõ çýýë Ëåêö 2 òºðºë, îíöëîã 2.2 Ìîíãîëûí çàõ çýýëèéí îíöëîã Ñåìèíàð 2 òîäîðõîéëîõ 2.3 Áàéãóóëëàãûí çàõ çýýë Ëåêö 2 2.4 ͺõöºë áàéäëûí øèíæèëãýý Ñåìèíàð 2 2.5 Çàõ çýýëèéí ñåãìåíò÷ëýë, çîðèëòîò çàõ Ëåêö 2 çýýë 2.6 Çàõ çýýëèéã á¿ðä¿¿ëýõ, ñîíãîõ íü Ñåìèíàð 23 Ìàðêåòèíãèéí 3.1 Áàðàà á¿òýýãäýõ¿¿í Ëåêö 4 èæ á¿ðäýë 3.2 Áàðàà, ò¿¿íèé á¿ðýëäýõ¿¿í Ñåìèíàð 4 3.3 ¯íý, ¿íý á¿ðäýëò Ëåêö 4 3.4 Áàðààíû íýð òºðºë, ¿íý òîãòîîëò Ñåìèíàð 4 3.5 Õóâààðèëàëò Ëåêö 2 3.6 Õóâèàðëàëòûí ñóâãèéí á¿ðäýëò Ñåìèíàð 2 3.7 Èäýâõæ¿¿ëýëò Ëåêö 2 3.8 Ðåêëàìíû òºðºë õýëáýð¿¿äèéã Ñåìèíàð 2 àøèãëàõ4 Ñàëáàð 4.1 Îëîí óëñûí ìàðêåòèíã Ëåêö 2 ìàðêåòèíã Ãàäààä çàõ çýýëèéí îíöëîã Ñåìèíàð 2 4.2 Áèçíåñèéí áóñ õ¿ðýýíèé ìàðêåòèíã Ëåêö 2 4.3 Íèéãýì áà ìàðêåòèíã Ñåìèíàð 2 Ëåêö 32 12
  13. 13. Нийт цаг Ñåìèíàð 32 6. Áàãøèä òàâèãäàõ øààðäëàãàÌýðãýæëèéí õóâüä: Ýäèéí çàñãèéí áîëîí ìàðêåòèíãèéí ºíäºð ìýäëýãòýé, ìàðêåòèíãèéí óõààíû àëü íýã ÷èãëýëýýðìýðãýøñýí, îíîëûí ìýäëýãýý ïðàêòèêò õýðýãëýõ ÷àäâàðòàé, çààõ àðãà ç¿éã ýçýìøñýí, ýðäýì øèíæèëãýý,ñóäàëãààíû àæëûí çîõèõ ò¿âøíèé àðãà ç¿éòýé, áàãøèéí ¸ñ ç¿é òºëºâøñºí, áàãøëàõ äóð ñîíèðõîëòîéìýðãýæèëòýí áàéíà.Áîëîâñðîë ñóäëàë, çààõ àðãà ç¿éí õóâüä: - Ëåêö óíøèõ, ñåìèíàð, äàäëàãà áîëîí îþóòíû áèå äààõ àæëûã óäèðäàõäàà õè÷ýýëèéí á¿ëýã, ñýäýâ õîîðîíäûí óÿëäàà õîëáîî, ëîãèê äàðààëàëûã îíîâ÷òîé òîãòîîæ, îíîë ïðàêòèêèéí õîëáîîã îéëãîìæòîé ãàðãàõ, îþóòíû ñýòãýí áîäîõ, ìýäëýãýý àøèãëàõ ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ àðãà ç¿éã ýçýìøñýí áàéõ - Ñóðãàëòûí òºðºë á¿ðèéí àðãà õýëáýðèéã õîñëóóëàí àøèãëàäàã áàéõ - Îþóòíû îëæ àâñàí ìýäëýã, ìýäýýëýëèéã ýìõýëæ öýãöëýõýä íü òóñëàõ ÷àäâàð, ýðìýëçýëòýé áàéõ - Îþóòàí ººðèéí ìýäëýã, ìýäýýëýëýý áóñàäòàé õóâààëöàõ, áóñäàä îéëãóóëàõ ÷àäâàðòàé áîëîõîä íü òóñëàõÁóñàä ç¿éëèéí òàëààð: - Ñóðãàëòûí ìàòåðèàëûã øèíýëýã õýëáýðýýð, îéëãîìæòîé áýëòãýõ, òýäãýýðèéã àøèãëàõ àðãûã îþóòíóóäàä çààæ ñóðãàõ - Îþóòíû ìýäëýã ÷àäâàðûã ¿íýëýõ ¿íýëãýýã îéëãîìæòîé, òîäîðõîé áîëãîæ, îþóòàí á¿ðèéã áîäèòîé ¿íýëýõ - Ñóðãàëòûí ÿâöàä øèíý òåõíèê, òåõíîëîãèéã àøèãëàõ ÷àäâàðòàé áàéõ 13
  14. 14. Бизнесийн статистик õè÷ýýëèéí хөтөлбөрÕè÷ýýëèéí íýð : “Бизнесийн статистик”Èíäåêñ : БС-221Íèéò öàã : 64 öàã (32ö-ëåêö, 32ö-ñåìèíàð)Êðåäèò : 3кр¯çýõ ñåìåñòð : 2-р курсийн 2– ð ñåìåñòðÀíãè, ìýðãýæèë : НБ-2, СХ-2 àíãèудÇàëãàìæ õîëáîî : Эконометрикс õè÷ýýëèéí ñóóðü áîëíî.¯íýëãýý : Îþóòàí, íèéò ¿íýëãýýíèé 60 õóâèéã õè÷ýýëèéí ÿâöûí èäýâõè, îðîëöîî, áèåäààëòûí àæèë, ÿâöûí øàëãàëò, ø¿¿ëãýýð, õàðèí ¿ëäýõ 40 õóâèéã óëèðëûí øàëãàëòààð öóãëóóëíà. 1.2 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéã ñóäëàõ õýðýãöýý, øààðäëàãà Ýäèéí çàñãèéí микро түвшинд ажиллаж буй менежерүүд, ажил хэрэгч хүмүүс, санхүү бизнесийнудирдлагын талбарт хүчээ сорихоор суралцаж буй залууст хэрэгцээт мэдээллээ оновчтой боловсрууланашиглах явдал юм. Чухам ийм учраас статистикийн арга аргачлалууд нь менежерүүдэд мэдээллийгбизнесийн үнэт зүйлсийн түвшинд хүргэн ашиглах тэр гол хэрэгсэл, түлхүүр болох нь гарцаагүй. Нөгөөталаар судалгаа шинжилгээ бол удирдлагын аль ч түвшинд шийдвэр гаргах тулгуур нь бөгөөд статистикийгхэрэглэхгүйгээр эдийн засаг, социологийн ямар ч судалгаа явуулж чадахгүй нь ойлгомжтой юм. 1.3 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí çîðèëãî,çîðèëò Статистикийн онолын үндсэн ойлголт, арга аргачлалуудыг бизнесийн менежерүүдийн мэдээлэлболовсруулан шийдвэр гаргах бодит хэрэгцээ шаардлагатай уялдуулан холбож чаддаг болох. 1.4 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí ñýäýâ÷èëñýí òºëºâëºãºº, öàã õóâààðèëàëò№ Бүлэг Ñýäýâ лåêö ñåì Íèéò 1 Статистикийн үүсэл - Статистикийн хөгжлийн товч түүх хөгжил, судлах зүйл 2 2 4 - Статистикийн судлах зүйл, үндсэн аргууд - Статистикийн тулгуур ойлголтууд Мэдээлэл цуглуулах - Статистик мэдээлэл цуглуулах үндсэн 2 үндсэн аргууд ба арга зам 2 2 4 мэдээллийн анхан шатны - Статистик ажиглалт боловсруулалт - Тархалтын цуваа байгуулах 3 - Тархалтын цувааны график дүрслэл ба 2 2 4 тархалтын нягтрал 14
  15. 15. - Абсолют хэмжигдэхүүн4 Статистик хэмжигдэхүүн 2 2 4 - Харьцангуй хэмжигдэхүүн - Дундаж хэмжигдэхүүн - Тархалтын цувааны дундажийг тооцоолох нь - Òархалтын цувааны төвийн 2 дахь5 Òархалтын цувааны хэмжигдэхүүн Медиан 2 2 4 төвийн хэмжигдэхүүн ба - Òархалтын цувааны төвийн 3 дахь хэлбэлзлийн үзүүлэлтүүд хэмжигдэхүүн Мода - Хэлбэлзлийн үзүүлэлтүүд, тэдгээрийг6 тооцоолох аргачлал 2 2 4 - Тархалтын цувааны тэгш хэмийн шинжилгээ Магадлалын онол ба - Магадлалын онолын ерөнхий ойлголт7 магадлалын тархалтын 2 2 4 - Магадлалын тархалтын цуваа цуваа - Нормаль тархалт, түүний үндсэн үзүүлэлтүүд - Түүвэр судалгаа, түүний төрлүүд - Түүврийн стандарт алдаа, түүнийг8 тодорхойлох аргачлал 2 2 4 - Түүвэр тархалтын үндсэн үзүүлэлтийн үнэлгээ Түүвэр судалгаа - Ерөнхий нийдмийн үндсэн үзүүлэлтүүдийг интервалаар интервалаар үнэлэх - Ерөнхий нийдмийн үндсэн үзүүлэлтүүдийг9 гипотез дэвшүүлэн үнэлэх 2 2 4 - Түүвэр судалгаанд шаардлагатай нэгжийн тоог тодорхойлох арга - Бие даасан хоѐр нийдмийн дундажийн ялгааг Хоѐр нийдмийн дундаж үнэлэх нь10 болон харьцангуй - Бие даасан хоѐр нийдмийн харьцангуй 2 2 4 хэмжигдэхүүний үнэлгээ хэмжигдэхүүний ялгааг үнэлэх нь - Хоорондоо үл нийцэх хоѐр түүвэр нийдмийн дундажийн ялгааг үнэлэх нь - Хи квадрат тестийн арга Статистик таамаглал11 - Дисперсийн шинжилгээний тооцоололын дэс 2 2 4 шалгах аргууд дараалал - Нэг хүчин зүйлийн дисперсийн шинжилгээ 15
  16. 16. Нийдмийн хэлбэлзлийн - Нийдмийн дисперсийг интервалаар үнэлэх нь12 үзүүлэлтүүдийн үнэлгээ - Дисперсийг гипотез дэвшүүлэн үнэлэх тухай 2 2 4 - Хоѐр нийдмийн хэлбэлзлийн үзүүлэлтүүдийг үнэлэх нь - Хамаарал түүний ангилал, судлах аргууд, хамаарлыг тэгшитгэлээр нь илэрхийлэх нь13 Хамаарал, харилцан - Регрессийн коэффицентийн итгэлтэй эсэхийг 2 2 4 нөлөөллийг судлах арга үнэлэх нь - Хамаарлын хүчийг тодорхойлох корреляцийн шинжилгээ14 - Хамаарлын хүчийг хэмжих энгийн аргууд 2 2 4 - Олон хүчин зүйлийн регрессийн шинжилгээ - Индекс, түүний төрөл15 - Ерөнхий индексийг байгуулах тооцоолох 2 2 4 Индексийн арга аргачлал - Индексийг эдийн засгийн судалгаанд ашиглах16 нь 2 2 4 - Индексийг ашиглах арга зүйн зарим практик асуудал нийт 32 32 64 1.5 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí áèå äààõ àæëûí óäèðäàìæ, ñýäýâ Гүйцэтгэх Тайлбар хугацаа Хамрах хүрээ№ Бүлэг Ñýäýâ Оюутан тус бүр өөрийн сонгосон сэдвийн шинжилгээнүүдийг хийн дүгнэлт гаргана. Статистикийн - Статистикийн хөгжлийн товч түүх үүсэл хөгжил, Статистикийн судлах зүйл, үндсэн дагуу судалгаа хийж, түүн дээрээ1 - судлах зүйл аргууд - Статистикийн тулгуур ойлголтууд 7-14 хоног - Статистик мэдээлэл цуглуулах үндсэн СХ-22 арга зам Мэдээлэл цуглуулах үндсэн - Статистик ажиглалт аргууд ба - Тархалтын цуваа байгуулах мэдээллийн анхан3 шатны - Тархалтын цувааны график дүрслэл ба боловсруулалт тархалтын нягтрал 16
  17. 17. - Абсолют хэмжигдэхүүн - Харьцангуй хэмжигдэхүүн4 Статистик - Дундаж хэмжигдэхүүн хэмжигдэхүүн - Тархалтын цувааны дундажийг тооцоолох нь5 Òархалтын - Òархалтын цувааны төвийн 2 дахь цувааны төвийн хэмжигдэхүүн Медиан хэмжигдэхүүн ба - Òархалтын цувааны төвийн 3 дахь хэлбэлзлийн хэмжигдэхүүн Мода үзүүлэлтүүд - Хэлбэлзлийн үзүүлэлтүүд, тэдгээрийг6 тооцоолох аргачлал - Тархалтын цувааны тэгш хэмийн шинжилгээ Магадлалын онол - Магадлалын онолын ерөнхий ойлголт Оюутан тус бүр өөрийн сонгосон сэдвийн дагуу судалгаа хийж, түүн дээрээ7 ба магадлалын - Магадлалын тархалтын цуваа тархалтын цуваа - Нормаль тархалт, түүний үндсэн үзүүлэлтүүд - Түүвэр судалгаа, түүний төрлүүд - Түүврийн стандарт алдаа, түүнийг шинжилгээнүүдийг хийн дүгнэлт гаргана.8 тодорхойлох аргачлал - Түүвэр тархалтын үндсэн үзүүлэлтийн үнэлгээ - Ерөнхий нийдмийн үндсэн Түүвэр судалгаа үзүүлэлтүүдийг интервалаар 7-14 хоног интервалаар үнэлэх СХ-2 - Ерөнхий нийдмийн үндсэн9 үзүүлэлтүүдийг гипотез дэвшүүлэн үнэлэх - Түүвэр судалгаанд шаардлагатай нэгжийн тоог тодорхойлох арга Хоѐр нийдмийн - Бие даасан хоѐр нийдмийн дундажийн дундаж болон ялгааг үнэлэх нь10 харьцангуй - Бие даасан хоѐр нийдмийн харьцангуй хэмжигдэхүүний хэмжигдэхүүний ялгааг үнэлэх нь үнэлгээ - Хоорондоо үл нийцэх хоѐр түүвэр нийдмийн дундажийн ялгааг үнэлэх нь 17
  18. 18. - Хи квадрат тестийн арга Статистик - Дисперсийн шинжилгээний11 таамаглал шалгах тооцоололын дэс дараалал аргууд - Нэг хүчин зүйлийн дисперсийн шинжилгээ Нийдмийн - Нийдмийн дисперсийг интервалаар хэлбэлзлийн үнэлэх нь Оюутан тус бүр өөрийн сонгосон сэдвийн дагуу судалгаа хийж, түүн12 үзүүлэлтүүдийн - Дисперсийг гипотез дэвшүүлэн үнэлэх үнэлгээ тухай - Хоѐр нийдмийн хэлбэлзлийн дээрээ шинжилгээнүүдийг хийн дүгнэлт гаргана. үзүүлэлтүүдийг үнэлэх нь - Хамаарал түүний ангилал, судлах аргууд, хамаарлыг тэгшитгэлээр нь Хамаарал, илэрхийлэх нь13 - Регрессийн коэффицентийн итгэлтэй харилцан нөлөөллийг судлах эсэхийг үнэлэх нь 7-14 хоног арга - Хамаарлын хүчийг тодорхойлох СХ-2 корреляцийн шинжилгээ - Хамаарлын хүчийг хэмжих энгийн14 аргууд - Олон хүчин зүйлийн регрессийн шинжилгээ - Индекс, түүний төрөл15 - Ерөнхий индексийг байгуулах Индексийн арга тооцоолох аргачлал - Индексийг эдийн засгийн судалгаанд 16 ашиглах нь - Индексийг ашиглах арга зүйн зарим практик асуудалÃóðàâ. “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí çààõ àðãà ç¿é 3.1 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí çààõ àðãà ç¿éä òàâèãäàõ øààðäëàãà 3.2 Áàãøèä òàâèãäàõ øààðäëàãà 3.3 Ñóðãàëòûí áîëîìæèò àðãóóä3.1 “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí çààõ àðãà ç¿éä òàâèãäàõ øààðäëàãà “Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí ñóäëàõ ç¿éë, çîðèëãî, çîðèëòòîé óÿëäàí ýíýõ¿¿ õè÷ýýëèéã çààõ àðãà ç¿éä äàðààõ øààðäëàãà òàâèãäàíà.¯¿íä:  Ýíý õè÷ýýëèéí åðºíõèé çîðèëãî, á¿ëýã, ñýäýâ òóñ á¿ðèéí çîðèëãûã õàíãàõóéö, òóõàéí ñýäâèéíõýý àãóóëãûã áîãèíî õóãàöààíä ãàðãàæ èðýõýýð ñóðãàëòûí àðãà õýëáýðèéã ñîíãîí õè÷ýýëýý ÿâóóëàõ  Îþóòàí á¿ð õè÷ýýëä æèãä, èäýâõèòýé îðîëöîõ áîëîìæ, íºõöºëèéã á¿ðä¿¿ëýõ  Õè÷ýýëèéí àãóóëãà íü îíîë, ïðàêòèêò íèéöñýí áàéõ  Îþóòíû ìýäëýã, ÷àäâàðûã áîãèíî õóãàöààíä, áîäèòîé ¿íýëýõ øàëãóóðûã ñýäýâ áîëãîíä òîãòîîõ3.2 Áàãøèä òàâèãäàõ øààðäëàãàÌýðãýæëèéí õóâüä: 18
  19. 19. Ìàòåìàòèêèéí îíîëûí ºíäºð ìýäëýãòýé, ìàòåìàòèêèéí îíîëûí àëü íýã ÷èãëýëýýð ìýðãýøñýí,îíîëûí ìýäëýãýý ïðàêòèêò õýðýãëýõ ÷àäâàðòàé, áóñäàä îéëãóóëàõ áóþó çààõ àðãà ç¿éã ýçýìøñýí, ýðäýìøèíæèëãýý, ñóäàëãààíû àæëûí çîõèõ ò¿âøíèé àðãà ç¿éòýé, áàãøèéí ¸ñ ç¿é òºëºâøñºí, áàãøëàõ äóðñîíèðõîëòîé ìýðãýæèëòýí áàéíà.Áîëîâñðîë ñóäëàë, çààõ àðãà ç¿éí õóâüä:  Ëåêö óíøèõ, ñåìèíàð, äàäëàãà áîëîí îþóòíû áèå äààõ àæëûã óäèðäàõäàà õè÷ýýëèéí á¿ëýã, ñýäýâ õîîðîíäûí óÿëäàà õîëáîî, ëîãèê äàðààëëûã îíîâ÷òîé òîãòîîæ, îíîë áà ïðàêòèêèéí õîëáîîã îéëãîìæòîé ãàðãàõ, îþóòíû ñýòãýí áîäîõ, ìýäëýãýý àøèãëàõ ÷àäâàðûã õºãæ¿¿ëýõ àðãà ç¿éã ýçýìøñýí áàéõ  Ñóðãàëòûí òºðºë á¿ðèéí àðãà, õýëáýðèéã õîñëîí àøèãëàõ  Îþóòíû îëæ àâñàí ìýäëýã, ìýäýýëëèéã ýìõýëæ, öýãöòýé áîëãîõîä òóñëàõ ÷àäâàð, ýðìýëçýëòýé áàéõ  Îþóòàí ººðèéí ìýäëýã, ìýäýýëëýý áóñàäòàé õóâààëöàõ, ººðèé㺺 çºâ èëýðõèéëæ, áóñäàäàà îéëãóóëàõ ÷àäâàðòàé áîëîõîä òóñëàõÁóñàä ç¿éëèéí õóâüä:  Ñóðãàëòûí ìàòåðèàëûã øèíýëýã õýëáýðýýð, îéëãîìæòîé áýëòãýõ, òýäãýýðèéã àøèãëàõ àðãûã îþóòíóóäàä çààæ ñóðãàõ  Îþóòíû ìýäëýã, ÷àäâàðûã ¿íýëýõ ¿íýëãýýã îéëãîìæòîé, òîäîðõîé áîëãîæ, òýäýíä õè÷ýýëèéí ýõíýýñ ìýä¿¿ëýõ, îþóòàí á¿ðèéã áîäèòîé ¿íýëýõ  Ñóðãàëòûí ÿâöàä øèíý òåõíèê, òåõíîëîãèéã àøèãëàõ ÷àäâàðòàé áàéõ3.3 Ñóðãàëòûí áîëîìæèò àðãóóä“Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí ëåêö áîëîí ñåìèíàð õè÷ýýë¿¿äèéã õóâààðûí äàãóó àíãèä îðíî. 1. Ëåêöèéí õýëáýð íü ìýäýýëýë äàìæóóëàõ íýã ñóâàã áîëãîí àøèãëàäàã. Áèçíåñèéí ñòàòèñòèê õè÷ýýëèéí óõàãäàõóóíóóä, òýäãýýðèéí õàðèëöàà õîëáîî, ¿íäñýí îéëãîëòûã ëåêöèéí õýëáýðýýð ºã÷, àøèãëàõ ýõ ñóðâàëæ ìàòåðèàëûã çààæ ºãºõºä ëåêöèéí õýëáýð èë¿¿ ¿ð ä¿íòýé áàéäàã.Ëåêöèéí ÿâöàä òóõàéí ñýäâèéí òàëààðõ ¿ç¿¿ëýí òàíèóëàõ ìàòåðèàëûã ºðãºíººð àøèãëàõ ìºí òåõíèê õýðýãñëèéã õýðýãëýõ íü áîãèíî õóãàöààíä èõ ìýäýýëýë äàìæóóëàõ, ñýäýâèéí àãóóëãûã á¿ðýí ãàðãàõàä à÷ òóñòàé. 2. Ñåìèíàðûí õýëáýð íü îþóòíóóä îëæ àâñàí ìýäëýãýý áàòàòãàõ ìýäëýãýý õýðýãëýõ ÷àäâàð ýçýìøèõýä èë¿¿ ¿ð ä¿íòýé áàéäàã. ßëàíãóÿà ëåêöýí äýýð îëæ àâñàí ìýäëýãýý áàòàòãàí áîäëîãî áîäñîíîîð ìýäëýã íü èë¿¿ áàòæèí, ìàðòàëò óäààí áàéõ áîëíî.“Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí ¿íýëãýý 4.1 ¯íýëãýýíèé çîðèëãî“Бизнесийн статистик” õè÷ýýëèéí çîðèëãîî õýðõýí õàíãàñàí, îþóòíóóä ýíý õè÷ýýëýýð ÿìàð ìýäëýã àâ÷,÷àäâàð ýçýìøñýíèéã áîäèòîéãîîð òîäîðõîéëîõîä ¿íýëãýýíèé çîðèëãî îðøèíî.¯íýëãýýã äàðààõ ç¿éëñýä àøèãëàíà.  Ñóðãàëòûí ¿ð ä¿íä õè÷ýýëèéí çîðèëãî õàíãàãäñàí ýñýõ, ÿìàð ò¿âøèíä õàíãàãäñàí  Áàãø õè÷ýýëèéí àãóóëãûã á¿ðýí ãàðãàæ, ºãºõ ¸ñòîé ìýäëýãèéã ºã÷ ÷àäñàí ýñýõ 19
  20. 20.  Áàãøèéí çààõ áîëîí ìýðãýæëèéí óð ÷àäâàð ÿìàð ò¿âøèíä áàéãààã òîäîðõîéëîõ  Îþóòàí óã õè÷ýýëèéã ÿìàð ò¿âøèíä ýçýìøñýí, äàâòàí ñóðàõ øààðäëàãàòàé ýñýõ  Îþóòíû ñóð÷ áîëîâñðîõ ýðìýëçëèéã èäýâõæ¿¿ëæ ÷àäàæ áóé ýñýõ4.2 ¯íýëãýýíèé øàëãóóðÎþóòíûã íèéò 100 îíîîãîîð ä¿ãíýíý.Õè÷ýýëèéí ÿâöàä áàãøààñ 60 îíîîã àâíà. ¯¿íä:Èðö-10 (îþóòàí õè÷ýýëèéí íèéò öàãèéí 70%-ñ áàãàã¿é öàãò ñóóñàí áàéõ øààðäëàãàòàé)Èäýâõ-10(Õè÷ýýë á¿ð äýýð ºãñºí äààëãàâàðûã õýðõýí öàãò íü áàãòààæ, çºâ ã¿éöýä õèéñíýýñõàìààðíà)Áèå äààëò-20(Ñåìèñòðèéí òóðø 2-4 áèå äààõ àæèë õèéæ öàã òóõàéä øàëãóóëæ õàìãààëàõ)ßâöûí øàëãàëò-20(Ñåìèñòðèéí òóðø íèéò 2-3 óäàà øàëãàëò àâíà)¯ëäñýí 40 îíîîã óëèðëûí øàëãàëòààð àâíà. 20
  21. 21. Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээлийн хөтөлбөрХичээлийн нийт цаг: 64-үүнээс 32 цаг лекц,32 цаг семинарКредит цаг: 3.0Индекс: СБ-238Анги, мэргэжил : Бизнесийн удирдлага-НББ, Санхүүгийн удирдлагаУлирал: 3-р улиралХичээлийн зориулалт : Санхүүгийн бүртгэл хичээлийг судалснаар оюутнууд эдийн засгийншийдвэр гаргахад нягтлан бодох бүртгэлийн мэдээллийг ашиглаж чаддаг болох түүнчлэнбизнесийн байгууллагын санхүүгийн мэдээллийг боловсруулж тайланг иж бүрнээр нь гаргаж сурахчадварыг эзэмшүүлэх зориулалтаар судална.Хичээлийн зорилго: Санхүүгийн тайлан гаргах аргчлалыг сурснаар бизнесийн байгууллагынэдийн засгийн нөөц,тэрхүү нөөц ямар эх үүсвэрээр бүрэлдэн бий болсон,хэрхэн үр өгөөжтэйхуваарилан зарцуулж ашиглаж байгаа зэргийн санхүүгийн үр дүнг тооцож чаддаг болохын тулдхолбогдох асуудлуудыг гүнзгийрүүлэн судлах зорилготой.Залгамж холбоо: Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээл нь санхүүгийн бүртгэл-2, нягтлан бодохбүртгэлийн үндэс, зардлын бүртгэл, удирдлагын бүртгэл, санхүүгийн тайлангийн шинжилгээ,санхүүгийн тайлангийн олон улсын стандарт зэрэг хичээлүүдтэй холбоотой юм.Ном зүй, ашиглах материал:1. Ñàíõ¿¿ãèéí íÿãòëàí áîäîõ á¿ðòãýë Ðîáåðò Ô.Ìåéãñ,ÂîëòåðÁ.Ìåéãñ 19962. ÍÁÁ-í áîäëîãûí õóðààìæ Ë.Äàìáàäàðæàà 19973. Ñàíõ¿¿ãèéí øèíæèëãýý Ö.Ãóíãààíÿìáóó 19974. Ñàíõ¿¿ãèéí ÍÁÁ ÌÓÈÑ-í õàìòàðñàí á¿òýýë 19965. Àæ àõóé íýãæ áàéãóóëëàãàä ìºðäºõ ÍÁÁ-í äàíñíû íýãäñýí çààâàð Ñàíãèéí ÿàì 19956. Ñàíõ¿¿ãèéí ÍÁÁ Ë.Äàìáàäàðæàà 19967. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàíã ÿàæ óíøèõ âý? Í.Àãâààí 19958. Ñàíõ¿¿ãèéí á¿ðòãýëèéí áîäëîãî äàñãàëûí õóðààìж Ä.¯¿ðèéíòóÿà,Ä.Ýíõæàðãàë19989. Òåñò áîäëîãûí õóðààìæ ÌÌÍÁÈíñòèòóò 199910. Ñàíõ¿¿ãèéí òàéëàí áýëòãýõ àðãà÷ëàë Ð.Áàòæàðãàë, Í.Àãâààí 199911. ÍÁÁ-í Îëîí Óëñûí Ñòàíäàðò 200312. Îëîí Óëñûí Àóäèòûí Ñòàíäàðò 199913. Öîãö áîäëîãûí õóðààìæ Ð.Áàòæàðãàë, ×.×èìýäñ¿ðýí 200314. Äóíä øàòíû ÍÁÁ I, II äýâòýð15. Роберт Н.Энтони "НББ-ийн үндэс" 1995 он 1-ГУбүлэг16. Т.Жаваа "Санхүүгийн болон удирдлагын НББ" 1995 он17. Н. Агваан "Шинэчлэгдсэн НББ" 1995 он18. П.Жавзмаа, А.Саранчимэг "Санхүүгийн бүртгэл"19. А.Сарантуяа, А.Одгэрэл "Дунд шатны НББ”20. Н.Агваан. “ НББ, Аудит” 200921.ММНБИ. “ДШНББ” бодлого дасгал 200922. ММНБИ “НББ” 200923. Л.Удвал “НББ” 2009 21
  22. 22. 24. Н.Агваан “Бизнесийн байгууллагын санхүү бүртгэл тайлан” 200925. Н. Самданжмц “Санхүү бүртгэл” 200626. ТИНБН А.Еркеш, О.Нүржигмаа “НББ” 200627. ТИНБН А.Еркеш, О.Нүржигмаа “ НББ” 200829. НББ-ийн цогц бодлогын хураамж II,III дахь хэвлэл30. Г. Ундрах “ Төсөвт байгууллагын НББ” 2006Àíãëè õýë äýýð:1. Accounting and information system Joseph W.Wilkinson 19912. Financial accounting Robert Meigs,Walter Meigs 19893. Financial accounting Kermit D.Larson 19894. Financial accounting Richard D.Irwin 19925. Financial statement analysis Skousen, Langerderfer Albechi 19836. Financial accounting Robert K.Eskew, Daniel L.Jensen 19887. Intermediate accounting Smith, Skousen 19958. Intermediate accounting James Cashin,Saul Feldman 19899. Intermediate accounting Keiso Weygandt 1992 22
  23. 23. Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээлийн сэдэвчилсэн төлөвлөгөө № Сэдвийн нэр Лекц семинар1 Худалдааны байгууллагын бүртгэлийн онцлог 2 22 Мөнгөн хөрөнгийн бүртгэл 4 4 Мөнгөний цаг хугацааны үнэ цэнэ Банкин дах мөнгө Банкны зохицуулалт Жижиг мөнгөн сан3 Авлагын бүртгэл 2 2 Дансны авлага,тэдгээрийн ангилал Найдваргүй авлагын бүртгэл,НАН байгуулах аргууд Авлагын бичиг Авлагын бичгийн хөнгөлөлт4 Бараа материалын бүртгэл ба үнэлгээ 4 6 Бараа материалын байнгын ба цаг үеийн систем Бараа материалын өртөг үнэлэх аргууд Бараа материалын өртөг зах зээлийн үнийн аль багаар нь үнэлэх Бараа материалын эцсийн үлдэгдлийг тооцох аргууд5 Богино хугацаат хөрөнгө оруулалтын бүртгэл 6 6 Өрийн үнэт цаасаарх хөрөнгө оруулалт Өмчийн үнэт цаасаарх хөрөнгө оруулалт6 Үндсэн хөрөнгийн бүртгэл 6 4 Үндсэн хөрөнгийн өртгийг тодорхойлох нь Хүүгийн капиталжуулалт Үндсэн хөрөнгийн солилцоо Үндсэн хөрөнгийн дараа үеийн зардлууд Үндсэн хөрөнгийг ашиглалтаас хасах,худалдах Үндсэн хөрөнгийн элэгдэл тооцох аргууд7 Байгалийн нөөцийн бүртгэл 2 28 Биет бус хөрөнгийн бүртгэл 2 29 Богино хугацаат өр төлбөрийн бүртгэл 4 4 Тодорхой өр төлбөр Болзошгүй өр төлбөр Нийт цаг 32 32 Хоѐр. Санхүүгийн бүртгэл -1 хичээлийн заах арга зүйБагшид тавигдах шаардлага: 23
  24. 24. Мэргэжлийн хувъд:Нягтлан бодох бүртгэлийн онолын өндөр мэдлэгтэй, НББ-н онолын аль нэг чиглэлээрмэргэшсэн, онолын мэдлэгээ практикт хэрэглэх чадвартай,бусдад ойлгуулах буюу заахарга зүйг эзэмшсэн эрдэм шинжилгээ, судалгааны ажлын зохих түвшиний арга зүйтэй,багшийн ѐс зүй төлөвшсөн, багшлах дур сонирхолтой мэргэжилтэн байна.Боловсрол судлал,заах арга зүйн хувьд:  Лекц унших,семинар,дадлага болон оюутны бие даах ажлыг удирдахдаа хичээлийн бүлэг сэдэв хоорондын уядлаа холбоо ,логик дарааллыг оновчтой тогтоож,онол практикийн холбоог ойлгомжтой гаргах, оюутны сэтгэн бодох, мэдлэгээ ашиглах чадварыг хөгжүүлэх арга зүйг эзэмшсэн байх  Сургалтын төрөл бүрийн арга ,хэлбэрийг хослон ашиглах  Оюутны олж авсан мэдлэг,мэдээллийг эмхэлж,цэгцтэй болгоход туслах чадвар,эрмэлзэлтэй Байх  Оюутан өөрийн мэдлэг, мэдээллээ бусадтай хуваалцах,өөрийгөө зөв илэрхийлж,бусдад ойлгуулах чадвартай болоход туслахБусад зүйлийн хувьд:  Сургалтын материалыг шинэлэг хэлбэрээр.ойлгомжтой бэлтгэхдэдгээрийг ашиглах аргыг оюутнуудад зааж сургах  Оюутны мэдлэг,чадварыг үнэлэх үнэлгээг ойлгомжтой тодорхой болгож,тэдэнд хичээлийн эхнээс мэдүүлэх, бүрийг бодитой үнэлэх  Сургалтын явцад шинэ техник,технологийг ашиглах чадвартай байх Гурав. Санхүүгийн бүртгэл -1 хичээлийн үнэлгээ Үнэлгээний зорилго. Санхүүгийн бүртгэл-1 хичээлийн зорилгоо хэрхэн хангасан, оюутнууд энэ хичээлээр ямар мэдлэг чадвар эзэмшснийг бодитойгоор тодорхойлоход оршино. Үнэлгээг дараах зүйлсд ашиглана.  Сургалтын үр дүнд хичээлийн зорилго хангагдсан эсэх  Багш хичээлийн агуулгыг бүрэн гаргаж,өгөх ѐстой мэдлэгийг өгч чадсан эсэх  Багшийн заах болон мэргэжлийн ур чадвар ямар түвшинд байгааг тодорхойлох 24
  25. 25. Оюутан уг хичээлийг ямар түвшинд эзэмшсэн ,давтан сурах шаардлагатай эсэх  Оюутны сурч боловсрох эрмэзлийг идэвхжүүлж чадаж буй эсэхҮнэлгээний шалгуур. "Санхүүгийн бүртгэл"хичээлийн үр дүнгийн шалгуур үзүүлэлт Тухайн сэдвийн агуулгыг эзэмшвэл зохих түвшин Сэдвийн агуулга A B C D1 Худалдааны байгууллагын бүртгэлийн онцлог  Худалдааны байгууллагын ба үйлдвэрлэлийн байгууллагын үйл ажиллагааны ялгаа, мөчлөг +  Байнгын ба цаг үеийн систем  Нийт дүнгийн ба цэвэр дүнгийн арга ++  Худалдааны байгууллагын ажлын хүснэгт + бэлтгэх бэлтгэх арга зүй2 Мөнгөн хөрөнгийн бүртгэл +  Бизнесийн байгууллагын мөнгөн хөрөнгийн + бүтэц +  Касст буй мөнгө түүний орлого зарлагын хөдөлгөөн  Харилцахын орлого ба зарлага  Банкны тохируулга ,түүний г хийх шаардлага +3 Авлагын бүртгэл  Авлага, түүний төрөл +  Дансаархи ба векселийн авлагын бүртгэл +  Эргэлзээтэй авлагын хасалдуулга, нөөц байгуулж ашиглах, журналын бичилтүүд + + 25
  26. 26. 4 Бараа материалын үнэ бүхий зүйлийн бүртгэл  БМҮБЗ-н бүрэлдэхүүн  БМҮБЗ-н өртөг, түүний бүтэц +  БМҮБЗ-н өртөг тооцох аргууд  БМҮБЗ-н үнэлгээ  БМҮБЗ-н үлдэгдлийг тодорхойлох аргууд +5 Үндсэн хөрөнгийн бүртгэл  Үндсэн хөрөнгийн ангилал +  Үндсэн хөрөнгийн үнэлгээ ,өртөг +  Үндсэн хөрөнгийн орлого ба зарлага +  Үндсэн хөрөнгийн элэгдэл тооцох аргууд  +6 Байгалийн нөөцийн бүртгэл +7 Биет бус хөрөнгийн бүртгэл +8 Богино хугацаат өрийн бүртгэл +  Түрээсийн өглөг  Болзошгүй өр төлбөр + +  Тооцоолсон өр төлбөр  Хуримтлагдсан өглөг  Цалингийн өглөг + ТАЙЛБАР: D-тувшин: Оюутнууд тухайн сэдвийн агуулгыг сонссон байх ѐстой ба өөрийн + үгээр тодорхойлох тайлбарлах чадвартай байх. С-тувшин: Оюутнууд тухайн сэдвийн агуулгыг бүрэн мэддэг байх+ мөн түүний зорилго + бусад сэдвүүдтэй хэрхэн уялдаж байгааг тайлбарлаж чаддаг байна. В-түвшин: Оюутнууд тухайн сэдвийг бүрэн эзэмшсэн байх ба түүнтэй холбоотой асуудлуудыг шийдвэрлэж, бүрэн хариу өгч сурсан байна. А-тувшин: Оюутнууд сэдвийг бодит амьдрал, практикийн нөхцөлд шилжүүлэн ашиглах чадвартай болсон байна. 26

×