2014 crowdale   diagnose - jaap boonstra
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×
 

2014 crowdale diagnose - jaap boonstra

on

  • 841 views

 

Statistics

Views

Total Views
841
Views on SlideShare
288
Embed Views
553

Actions

Likes
0
Downloads
16
Comments
0

2 Embeds 553

http://course.crowdale.com 551
https://www.linkedin.com 2

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Adobe PDF

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment

2014 crowdale   diagnose - jaap boonstra 2014 crowdale diagnose - jaap boonstra Presentation Transcript

  • Diagnosticeren
  • Opbouw §  §  §  §  §  §  §  §  §  §  §  Kijken naar organiseren Waarnemen en ervaren Van buiten naar binnen Van binnen naar buiten Bovenstroom en onderstroom Diagnosemodellen Diagnosemethoden Meervoudig kijken Dynamisch kijken Verandervizier Zinvolle vragen
  • Jaap Boonstra Mijn persoonlijke en professionele missie: bijdragen aan het succesvol handelen van leiders en professionals in de veranderingen die zij ambiëren. Meerdere rollen: -  Professor Organisatieverandering UvA en Esade Barcelona -  Zelfstandig adviseur -  Toezichthouder en bestuurder -  Onderzoeker en auteur Brede achtergrond: -  Sociale en organisatiepsychologie -  Informatietechnologie -  Organisatiekunde en politieke wetenschappen
  • Veranderen als avontuur Oriënteren Strategie kiezen Interveniëren Hans Vermaak Kilian Bennebroek Jaap Boonstra Leiders in Verandering Diagnosticeren Jaap Boonstra Jaap Boonstra Spelers kennen Hans de Bruijn Ambities verbeelden Annemieke Roobeek Jacques de Swart Individueel Veranderen Yvonne Burger
  • Metafoor
  • Metaforen
  • Metaforen
  • Metaforen
  • Hoe ruikt verandering?
  • Hoe voelt en proeft verandering?
  • Waarnemen en ervaren Zintuigen Acties Objecten Ogen Kijken Beelden Oren Horen Taal en geluid Neus Ruiken Geuren Mond Proeven Smaken Huid Voelen Vocht, temperatuur Evenwicht Ervaren Stabiliteit
  • Waarnemen
  • Waarnemen http://www.youtube.com/watch? annotation_id=annotation_262395&feature=iv&src_vid=voAntzB7EwE&v=v3iPrBrGSJM
  • Taakverdeling en hiërarchie
  • Kernproces
  • Klantproces
  • Contextuele omgeving
  • Transactionele omgeving
  • Organiseren en netwerken
  • Organiseren en netwerken
  • Constructies van organiseren Periodieke netwerken Relatiebeheer Losgekoppeld Integratie van verdeelde activiteiten door informatie als ordeningsprincipe Management van verdeelde activiteiten Business-units Ketendenken Industriële wereld Standaardisaties Klant-categorisaties Ambachtelijke wereld Geen standaardisatie Unieke klant
  • Werelden van organiseren
  • De boom en het rizoom
  • Bovenstroom en onderstroom Bedrijfsstrategie – Structuren – Bedrijfsprocessen Klantgerichtheid – Markt – Doelen – Resultaat Het alledaagse gebeuren Werkwijzen – Gewoonten – Gebruiken – Assumpties Belangen – Zelfbehoud – Autonomie – Status quo Moraliteit – Affiniteit – Vrijheid – Vertrouwen – Emotie
  • Van of voor de werkelijkheid
  • 7-S model Structures Strategies Systems Shared values Styles Skills Staff
  • Balanced Score Card Financieel Afnemers Interne bedrijfsvoering Visie en strategie Leerresultaten
  • INK-model Waardering door Personeel Personeels management Beleid & strategie Leiderschap Middelen management Organisatie Management van processen Waardering door Klanten Ondernemings resultaten Waardering door Maatschappij Feedback Resultaat
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties Kwaliteiten & Competenties
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties Kwaliteiten & Competenties Gebruiken & Gewoonten
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties Kwaliteiten & Competenties Gebruiken & Gewoonten Normen & Waarden
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties Kwaliteiten & Competenties Gebruiken & Gewoonten Normen & Waarden Identiteit
  • Strategisch en cultureel leiderschap Omgeving & Externe coalities Gedrag & Interacties Kwaliteiten & Competenties Gebruiken & Gewoonten Normen & Waarden Identiteit We ktijken rkpra
  • Diagnosemethoden §  §  §  §  §  §  §  §  §  §  Documenten: Observaties: Interviews: Ontmoetingen: Vragenlijsten: Participeren: Werkateliers: Panels: Klantervaringen: Zelfreflectie: Rapporten, verslagen, websites Bezoeken, artefacten, interacties, sfeer Systematische gesprekken Informele en toevallige gesprekken Vragen naar beleving of waardering Meewerken en logboek bijhouden Ervaringen laten verwerken in groepen Gesprekken over ervaringen, beelden Eigen ervaringen en waarnemingen Eigen ervaringen en emoties
  • Diagnosemethoden
  • Elke dag: vlot winkelen Elke dag: euro’s goedkoper Elke dag: is vers ook echt vers Elke dag: service met een glimlach Elke dag: staan uw wensen centraal Elke dag: voor al uw boodschappen Elke dag: niet tevreden? Geld terug!
  • Kijken naar organiseren
  • Meervoudig kijken Omgeving Technisch instrumenteel Context factoren Koers Doelen en planning Organisatie Personeel Taken en structuur Resources
  • Meervoudig kijken Omgeving Koers Technisch instrumenteel Context factoren Doelen en planning Politiek bestuurlijk Externe actoren Externe beïnvloeders Organisatie Personeel Taken en structuur Besluitvorming Resources Autonomie
  • Meervoudig kijken Omgeving Koers Organisatie Personeel Taken en structuur Technisch instrumenteel Context factoren Doelen en planning Politiek bestuurlijk Externe actoren Externe beïnvloeders Besluitvorming Autonomie Klimaat en imago Samenwerking Houding en motivatie Cultureel interactief Diversiteit en variatie Resources
  • Meervoudig kijken Omgeving Koers Organisatie Personeel Taken en structuur Technisch instrumenteel Context factoren Doelen en planning Politiek bestuurlijk Externe actoren Externe beïnvloeders Besluitvorming Autonomie Resources Cultureel interactief Diversiteit en variatie Klimaat en imago Samenwerking Houding en motivatie Innovatief leren Inter-act-leren Co-creatie Ontwikkelen Individueel leren
  • Meervoudig kijken Omgeving Koers Organisatie Personeel Taken en structuur Technisch instrumenteel Context factoren Doelen en planning Politiek bestuurlijk Externe actoren Externe beïnvloeders Besluitvorming Autonomie Resources Cultureel interactief Diversiteit en variatie Klimaat en imago Samenwerking Houding en motivatie Innovatief leren Inter-act-leren Co-creatie Ontwikkelen Individueel leren
  • Kijken naar organiseren
  • Brandweer Nederland
  • Brandweer: wat is er gaande Externe omgeving Strategische koers Interne organisatie Eigen personeel TechnischInstrumenteel -  Risicomaatschappij -  Rendementdenken - Risicobeheersing - Crisisbeheersing - Minder branden -  Wettelijk kader -  Sturen op rendement - Brandweer NL -  Continuïteitsconcept - Buurtveilig leven -  Regionalisering -  Variatie in organisatie -  Warm - Koud -  Hiërarchische sturing - Landelijk centrum -  Vakbekwaam - Gepassioneerd - Mannelijk - LBO / MBO -  Flexibele inzet Politiekbestuurlijk -  Beleid NL – EU -  Wet Veiligheidsregio -  Kostenverlaging -  Focus op preventie -  Zelfredzaamheid -  Overheidssturing - Hybride financiering - Lokale coalities - Bestuurlijke drukte -  Nadruk vrijwilligheid - Lastig samenwerken - Besluitvorming - Kennisintegratie - Ketensamenwerking - Externe informatie -  Paraatheid - Flitsslagkracht - Neutraliteit - Vrijwilligheid - Rechtspositioneel Cultureelinteractief -  Druk op vrijwilligheid -  Burgerinitiatieven -  Klein = nieuwe groot -  Rol (social) media -  Lokale inbedding - Culturele variatie - Verscheidenheid - Merk-reputatie -  Interne trots -  Culturele spanningen -  Extern terughoudend - Incident gedreven -  Toegewijd -  Betrokken -  Professioneel - Lichtgeraakt Innovatief Leren -  Robotica / Domotica -  Duurzaamheid -  Crisisbeheersing - Publieke waarden -  Partners in veiligheid -  Nieuwe doctrine -  Buurtveiligheid -  Vrijwilligheid 2.0 -  Regiovorming -  Experimenteren -  Tijd en bezetting -  Te druk / weinig tijd -  Eigen academie - Oefenen / trainen - Opleiden - Versnipperd aanbod
  • Zijnswaarde Hierin blinken we uit Hier gaan we voor Betekenis Uniciteit Waarden Positionering Dit is onze externe kracht Hier staan we voor
  • Zijnswaarde Betekenis -  Maatschappelijke betekenis -  Personele betekenis - Historische trots Hier gaan we voor
  • Zijnswaarde Betekenis Hier gaan we voor -  Maatschappelijke betekenis -  Personele betekenis - Historische trots Waarden - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Hier staan we voor
  • Zijnswaarde Hierin blinken we uit Uniciteit -  Unieke kennis -  Bijzondere waarde -  Specifieke expertise Betekenis Hier gaan we voor -  Maatschappelijke betekenis -  Personele betekenis - Historische trots Waarden - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Hier staan we voor
  • Zijnswaarde Hierin blinken we uit Betekenis -  Maatschappelijke betekenis -  Personele betekenis - Historische trots Uniciteit Waarden -  Unieke kennis -  Bijzondere waarde -  Specifieke expertise - Waarde voor klanten - Professionele waarden - Kernwaarden Positionering Dit is onze externe kracht Hier gaan we voor - Kwaliteit en kosten -  Innovatiekracht -  Allianties en netwerken Hier staan we voor
  • Zijnswaarde Brandweer Betekenis Hierin blinken we uit Hier gaan we voor -  Continuïteit van het leven - Maatschappelijke veiligheid - Mensen redden – korpsgeest - In dienst van gemeenschap Uniciteit -  Lokale kracht en verbondenheid -  Passie, betrokkenheid, vaktrots -  Kennis over fysieke veiligheid, crisis & rampen Waarden - Brandveilig leven, continuïteit - Vakbekwaamheid, teamgeest - Behulpzaam, deskundig, daadkrachtig Positionering Dit is onze externe kracht - Buurtveilig leven = kwaliteit - Vanzelfsprekende aanwezigheid -  Experimenteren en innoveren -  Samenwerken in netwerken Hier staan we voor
  • Meervoudig kijken Omgeving Technisch instrumenteel Context factoren Koers Doelen en planning Organisatie Personeel Taken en structuur Resources Politiek bestuurlijk Externe actoren Externe beinvloeders Besluitvorming Autonomie Cultureel interactief Diversiteit en variatie Klimaat en imago Samenwerking Houding en motivatie Innovatief leren Inter-act-leren Co-creatie Ontwikkelen Individueel leren
  • IND: wat is er gaande Externe omgeving Strategische koers Interne organisatie Eigen personeel Technischinstrumenteel - Wisselende opgaven - Fraudebestrijding - Terrorisme - Televoorziening - Elektronisch dossier - Wettelijk kader - Taakorganisatie - Agentschap - Beleidsinformatie - 90% in termijn - Proces organisatie - Achterstanden - Kostenbeheersing - Lastenverlaging - Instabiele ICT - Vakbekwaam - Jong - Flexibel - Veel kennis Politiekbestuurlijk - Beleid NL – EU - Kostenverlaging - Terrorisme - Kennismigranten - Ketensamenwerking - Wisselend beleid - Rapport rekenkamer - Vreemdelingtaken - Ketensamenwerking - Administratieve lasten - Lastig samenwerken - Besluitvorming - Kennisintegratie - Ketensamenwerking - Externe informatie - Relatief autonoom - Gekrenkte trots Cultureelinteractief - Regio-opvang -Culturele variatie -Mensenhandel - Rol media - Oog voor omgeving - Imagoproblemen - Externe partners - Hongerstakers - Uitvoeringsdienst - Samenwerkingsbereid - Openheid intern - Terughoudend extern - Toegewijd - Flexibel - Betrokken - Professioneel Innovatief Leren - Biometrie - Alliantievormimg - Partners in migratie - Twinning SVB - Onduidelijke identiteit - Te druk - geen tijd - Trainingscentrum - Cultuurbegrip
  • IND: Dynamiek van niet veranderen Externe kostendruk Toename kosten Verhoging beheersing Noodzaak tot verantwoorden Informatiebehoeften Beroep op systemen
  • IND: Dynamiek van niet veranderen Externe kostendruk Noodzaak tot verantwoorden Toename kosten Korte termijn ICT-ingrepen Behoefte aan beheersing Externe beleidsdrukte Verhoging beheersing Veel interne veranderingen Informatiebehoeften Beroep op systemen Aanpassingen bedrijfsproces Grotere geheel ontbreekt Verdeelde aandacht management Noodzaak tot samenwerking Verbeteren en veranderen
  • IND: Dynamiek van niet veranderen Externe kostendruk Noodzaak tot verantwoorden Toename kosten Korte termijn ICT-ingrepen Behoefte aan beheersing Externe beleidsdrukte Verhoging beheersing Veel interne veranderingen Informatiebehoeften Beroep op systemen Aanpassingen bedrijfsproces Grotere geheel ontbreekt Verdeelde aandacht management Minder terugkoppeling Minder externe aandacht Reactief op keten initiatieven Noodzaak tot samenwerking Verbeteren en veranderen Beperkte tijd vernieuwen
  • Verandervizier Toekomst Heden Verleden
  • Verandervizier Toekomst Wat Wie Heden Verleden
  • Verandervizier Toekomst Wat Analyse Wie Heden Verleden Beleving
  • Verandervizier Zijnswaarde Toekomst Wat Analyse Ambities Wie Heden Verleden Beleving
  • Verandervizier Zijnswaarde Toekomst Ambities Hoe Wat Analyse Wie Heden Verleden Beleving
  • Verandervizier Zijnswaarde Toekomst Ambities Hoe Wat Aanpak Rollen Interventies Wie Analyse Heden Beleving Verleden
  • Zinvolle vragen §  Wat is hier aan de hand? §  Wat speelt hier? §  Wat is hier gaande? §  Wie heeft hier de leiding? §  Wie wordt uitgesloten? §  Wie doet er mee? §  Hoe zijn eerdere veranderingen vastgelopen? §  Hoe zijn veranderingen succesvol geweest? §  Hoe pakken we het aan om succesvol te zijn?
  • Zinvolle vragen §  Wat is er volgens u aan de hand? §  Wat is er precies gebeurd? §  Waar hangt dat nog meer mee samen? §  Wat deed dat met u, wat voelde u daarbij? §  Wie zijn nog meer betrokken? §  Waar ligt u wakker van? §  Wat moet er naar u idee gebeuren? §  Waar ziet u mogelijkheden? §  Wat gebeurt er als we niets zouden doen? §  Wat heeft u tot nu zelf gedaan? §  Wie zouden er mee kunnen doen? §  Welke rol ziet u voor uzelf in de toekomst?
  • Waarderend verkennen Verkennen Verlangen Verankeren Veranderen
  • Zinvolle vragen §  Wat zijn momenten van euforie en trots? §  Wanneer zijn we op ons best en krijgen we energie? §  Wat is het beste dat we ooit hebben gedaan? §  Waar zit onze kracht en betekenis? §  Wat willen we zijn en hoe willen we leven? §  Hoe kunnen we samen verschil maken? §  Welke mogelijkheden zien we voor onze toekomst? §  Hoe kunnen we die toekomst vormgeven? §  Welke stappen gaan we zetten? §  Wat leren we hiervan en kunnen anderen leren? §  Hoe kunnen we onze ervaringen verzilveren? §  Wat is onze betekenis voor anderen?
  • Professionele overwegingen §  §  §  §  Meervoudig kijken naar problemen en oplossingen Bovenstroom en onderstroom Dynamiek en relaties tussen problemen Gevoel bij essenties van problemen §  §  §  §  Zicht op verschillende perspectieven Gezamenlijke probleemervaring Eerste gedachten over oplossingen Creëren van draagvlak voor verandering
  • Reflectieve vragen §  Welke contexten neem ik mee? +  Omgevings-Factoren +  Omgevings-Actoren +  Positioneel of transactioneel §  Hoe onderzoek ik? +  Onbevangen zoekend – Modelmatig toetsend +  Modellen van of voor de werkelijkheid +  Statisch – Dynamisch §  Welke werelden herken ik in mijn werksystemen ? +  Welke betekenisvolle werelden kan ik begrijpen +  Kan ik conflicten en spanningen begrijpen +  Vanuit welke wereld zit ik veranderingen te doen
  • Reflectieve vragen §  Hoe meervoudig kijk ik? +  Welke perspectieven +  Welke blinde vlekken +  Welke oplossingsbox §  Hoe dynamisch kijk ik? +  Samenhang en spanningen domeinen +  Begrijp ik problematieken en vraagstukken +  Ruimte voor anders kijken naar oplossingen §  Hoe herken ik en schep ik patronen? +  Causale relaties en patronen en hoe te herkennen +  Redeneringen en probleemdefinities zichtbaar maken +  Welke betekenissen en ruimte schep ik
  • Veranderen als avontuur Oriënteren Strategie kiezen Interveniëren Hans Vermaak Kilian Bennebroek Jaap Boonstra Leiders in Verandering Diagnosticeren Jaap Boonstra Jaap Boonstra Spelers kennen Hans de Bruijn Ambities verbeelden Annemieke Roobeek Jacques de Swart Individueel Veranderen Yvonne Burger
  • Prof. dr. Jaap J. Boonstra Mijn professionele missie is om kennis en ervaring te delen over leiderschap en veranderprocessen in organisaties. Op deze manier wil ik bijdragen aan het succesvol handelen van leiders en managers in de veranderingen die zij ambiëren. Met plezier werk ik samen met leiders, managers en professionals die verschil willen maken en daarvoor hun nek durven uitsteken. Het geeft me energie als ik kan bijdragen aan de trots van mensen in hun werk en hun bijdragen aan organisatorische en maatschappelijke vernieuwing. Jaap Boonstra is hoogleraar ‘Organisatieverandering’ aan de Universiteit van Amsterdam en bij Esade Business School in Barcelona. Hij is als onderzoeker en docent verbonden aan Sioo, interuniversitair centrum voor organisatie en veranderkunde in Utrecht. Hij is commissaris bij enkele Nederlandse bedrijven en toezichthouder bij een jeugdzorginstelling in Amsterdam, bij de Immigratie en Naturalisatiedienst en bij International choreographic art center. Als zelfstandig adviseur is hij betrokken bij complexe veranderprocessen in organisaties. Op de universiteit verzorgt Jaap onderwijs over verandermanagement, strategische besluitvorming en over leerprocessen en machtsprocessen in organisaties. Bij Sioo levert hij bijdragen aan leergangen over leiderschap en diepgaande verandering. Bij Esade verzorgt hij opleidingen voor internationale studenten en veranderkundige leergangen voor bestuurders en leiders in internationale organisaties. Als onderzoeker verricht hij onderzoek naar sociale, technologische en organisatorische aspecten van innovatie en naar duurzame veranderingen in organisatorische netwerken. Zijn huidige onderzoek richt zich op waardegedreven leiderschap, cultuurverandering en maatschappelijke innovatie. Jaap publiceerde meer dan tweehonderd artikelen en diverse boeken over technologische en organisatorische vernieuwing, management van verandering, leerprocessen in organisatorische netwerken en transformationeel leiderschap. Zijn internationale handboek “Dynamics of Organizational Change and learning” is gewaardeerd als de beste professionele bijdrage aan organisatiekundige kennis door de Orde van Organisatieadviseurs. Het boek “Interveniëren en Veranderen, Zoeken naar betekenis in interacties” wordt door vakgenoten gezien als boek dat nieuwe perspectieven opent voor duurzame veranderingen van organisaties. In 2009 produceerde hij “De Verandermanagementbox”, een serie luister CD’s over verandermanagement. Zijn boek “Leiders in Cultuurverandering” is in 2011 genomineerd voor Managementboek van het jaar. Zijn meest recente boek verscheen in de zomer van 2013 met de titel: “Verandermanagement in 28 lessen”. www.jaapboonstra.nl - boonstra@jaapboonstra.nl - 035 6954114
  • References §  Leadership +  Boonstra, J.J. (2010) Leiders in cultuurverandering. Hoe Nederlandse bedrijven hun organisatiecultuur veranderen en strategische vernieuwing realiseren. Assen: Van Gorcum. +  Boonstra, J.J. (2010) Zestien verhalen van mensen die initiatief nemen om de cultuur van hun organisatie te veranderen en van betekenis te zijn. Cd-rom. Assen Van Gorcum. +  Boonstra, J.J. (2010) Leiders in cultuurverandering. Misvattingen en essenties. Management Topics. Luister-cd. Schiedam: Mainpress +  Quinn, R. (2010) Lift. Hoe je zelf elke situatie positief kunt beïnvloeden. Den Haag: Academic Service +  Quinn, R. (2006) Diepgaande verandering. Den Haag: Academic Service +  Kotter, J. (2005) Leiderschap bij verandering. Schoonhoven: Academic Service. +  Senge, P.M. (1992) De vijfde discipline. De kunst en de praktijk van de lerende organisatie. Den Haag: Academic Service. +  Schein, E.H. (2004) Organizational culture and leadership. A dynamic view. Chichester: Wiley. +  Heifetz, R., A. Grashow & M. Linsky, Leadership in permanent crisis. Harvard Business Review, July-August, pp. 2-7. +  Goffee, R. & G. Jones, Managing Authenticity. The paradox of great leadership. Harvard Business Review. December 2005, pp. 2-8. +  Drucker, P.F. , What makes an effective executive. Harvard Business Review, June 2004, pp. 1-7. +  Goleman, D. (2004) What makes a Leader. Harvard Business Review, January, pp. 2-10.
  • References §  Choosing change strategies +  Buelens, M & G. Devos (2004) Art and wisdom in choosing change strategies. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Hoebeke, L. (2004) Dilemmas and paradoxes in organizing change processes. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Caluwé, L. & H. Vermaak (2004) Thinking about change in different colors. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. §  Success factors in organizational change: +  Boonstra, J.J. (Ed.) (2004) Dynamics of organizational change and learning. Chichester; Wiley. +  Beer, M. & n. Nohria (2000) Breaking the code of change. Boston: Harvard Business School. +  Kotter, J.P. (1996) Leading change. Boston: Harvard Business School Press. §  Transformational change: +  Boonstra, J.J. (2004) Some reflections and perspectives on organizing, changing and learning. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Weick, K. & R. Quinn (2004) Organizational change and development: Episodic and continuous changing. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Quinn, R. (1996) Deep change. Discovering the leader within. San Francisco: Jossey-Bass. +  Stacey, R.D. (2003) Strategic management and organizational dynamics. The challenge of complexity. London: Pearsons. +  Senge, P.M. (1990) The fifth discipline. The art and practice of the learning organization. New York: Doubleday.
  • References §  Barriers in organizational change: +  Boonstra, J.J. (2004) Dynamics of organizational change and learning: Introduction. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Beer, M; R.A. Eisenstat & B. Spector (1990) The critical path to corporate renewal. Boston: Harvard Business School Press. +  Kotter, J.P. (1996) Leading change. Boston: Harvard Business School Press. +  Pettigrew, A.M. (1988) The management of strategic change. Oxford: Blackwell §  Planned change +  Carnall, C. (2004) Change architecture: Designing and organizing the process of change. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Conner, D.R. (1992) Managing at the speed of change. How resilient managers succeed and prosper where others fail. Chichester: Wiley. +  Doppler, K & C. Lauterburg (2000) Managing corporate change. Berlin; Springer. §  Organization development +  Cummings: T.G. (2004) Organization development and change: Foundations and applications. In: J.J. Boonstra (Ed.) Dynamics of organizational change and learning. Chichester: Wiley. +  Cummings, T.G. & C.G. Worley (2001) Organization development and change. Cincinnati: Thompson. +  French, W.L. & C.H. Bell (1998) Organization development: Behavioral science interventions for organizational improvement. Englewood Cliffs: Pretence Hall. +  De Caluwé, L. & H. Vermaak (2003) Learning to change: A guide for organizational change agents. Thousand Oaks: Sage.