De toekomst van de wijk in Nederland

1,577 views
1,497 views

Published on

Voor de wijkaanpak – de wijkgerichte aanpak van maatschappelijke kwesties in de 40+ wijken – is 2011 het jaar van de waarheid.
Het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ van gemeenten en corporaties (Mitros, de Alliantie, Pré Wonen, Woonbron, Woonstad Rotterdam, Ymere), geïnitieerd en gefaciliteerd door Twynstra Gudde boog zich over de vraag, hoe nu verder? Dat resulteerde in een rapport en in diverse publicaties op het weblog van CorporatieNL gedurende de WijkWeek van 27 juni - 1 juli 2011.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,577
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
10
Actions
Shares
0
Downloads
24
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

De toekomst van de wijk in Nederland

  1. 1. De toekomst vande wijk in NederlandVan wijkaanpak naar wijkondersteuning en ruimte voor bewoners
  2. 2. Woord vooraf De integrale aanpak van wijken en buurten bevindt zich in 2011 op een kruispunt. In 2007 kreeg de wijkaanpak een impuls door het aanwijzen van de 40 aandachtswijken, Vogelaar- wijken, genoemd naar de toenmalige minister Ella Vogelaar (Wonen, Wijken en Integratie). Vier jaar later is in deze wijken een voorzichtige verbetering merkbaar, maar de vooruit- gang is broos en de wijken blijven kwetsbaar. Het huidige kabinet heeft echter besloten om na 2011 de extra investeringen stop te zetten. Gecombineerd met bezuinigingen bij gemeenten en de verslechterde financiële positie van woningcorporaties maakt dit een onzekere toekomst voor de wijkaanpak. Tegelijkertijd wil het kabinet inzetten op het geven van ruimte aan de eigen kracht van bewoners en deze ondersteunen. Hoe kunnen we met minder geld en een veranderde politieke koers een vervolg geven aan de realisatie van de wijkaanpakdoelstellingen? Over deze vraag bogen zich de deel- nemers van het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’. Het netwerk bestaat uit professionals van woningcorporaties en gemeenten (directeuren, managers, hoofden wijkaanpak), geïnitieerd en gefaciliteerd door Twynstra Gudde. Over één ding zijn alle deelnemers het eens: de wijkgerichte aanpak moet doorgaan! Deze publicatie bundelt de uitkomsten van individuele gesprekken en netwerkbijeen- komsten van de deelnemers van het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’. Het resultaat is een viertal katalysatoren voor een gezonde doorstart van de wijkaanpak, uitmondend in een appèl aan de betrokken en belanghebbende partijen om hiermee in gezamenlijkheid met bewoners aan de slag te gaan. Om dóór te gaan met de wijkgerichte aanpak van problemen én mogelijkheden. Namens de deelnemers aan het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’, Jeroen den Uyl, partner Twynstra Gudde Sandy van Marrewijk, adviseur Twynstra Gudde Juni 20112 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 3
  3. 3. Deelnemers netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ Oktay Aslan hoofd wijkaanpak, Stadsdeel Amsterdam Noord Chris Zeevenhooven wijkprogrammaleider, gemeente Arnhem Sander Siegmann hoofd afdeling buurtregie en participatie, Stadsdeel Oost, gemeente Amsterdam Ted Zwietering directeur Krachtwijken, gemeente Den Haag Karin Verdooren directeur Mitros Wonen Utrecht Annechien de Gast stedelijk programmamanager krachtwijken, gemeente Utrecht Lizette Ploeg hoofd wijkaanpak Slotervaart, gemeente Amsterdam Martine Koehein programmamanager wijkaanpak, gemeente Amsterdam Karin Schrederhof vestigingsdirecteur Woonbron Delft Mirjam van Oosterhout programmamanager Charlois, Woonstad Rotterdam Jacqueline Vermaat programmamanager wijkaanpak en particuliere woning- voorraad, gemeente Rotterdam Hettie Politiek programmaleider wijkaanpak, DMO gemeente Amsterdam Hans Zuiver bestuurder Combiwel Groep Menno Westveld manager rayon zuid, De Alliantie Eemvallei Piet Breebaart manager taskforce wijkaanpak ad interim, Ymere Sandra Roozen vestigingsmanager Zuid-Kennemerland, Pré Wonen Jaap van Zwet programmamanager maatschappelijke projecten Woonbron Roger van der Kamp adviseur, gemeente Rotterdam Hedwig von Ende hoofd maatschappelijke ontwikkelingen, gemeente Purmerend Sandy van Marrewijk adviseur Twynstra Gudde Jeroen den Uyl partner Twynstra Gudde Penvoering Sandy van Marrewijk adviseur Twynstra Gudde Jeroen den Uyl partner Twynstra Gudde4 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 5
  4. 4. Samenvatting Wijkaanpak moet doorgaan De vraag die alle betrokkenen bij een wijkgerichte aanpak van maatschappelijke kwesties bezighoudt, is hoe zij verder moeten. Er is al veel in gang gezet. Maar nu de budgetten krimpen worden de mogelijkheden minder. Het kabinet zet in op het geven van ruimte aan de eigen kracht van bewoners en het loslaten van professionals. Het jaar van de waarheid breekt aan. Kernvraag is hoe ener- zijds het goede van de wijkaanpak te behouden – samenwerkingsverbanden, nieuwe en succesvolle projecten en de organisatievormen richting wijkgericht werken – anderzijds met minder geld de wijkaanpak voort te kunnen zetten. Deelnemers aan het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ zochten en zoeken naar antwoorden en benoemen vier katalysatoren voor een doorstart. Over één ding zijn zij het eens: De wijkaanpak moet doorgaan. In gezamenlijkheid mét bewo- ners – dat staat voorop. Positieve ontwikkelingen Belangrijk voor een toekomstige projecten en de organisatievormen vorm van wijkaanpak is het behouden richting wijkgericht werken. Het van de goede dingen. Veel positieve laatste wat de deelnemers willen, is ontwikkelingen zijn al in gang gezet terugvallen naar het niveau van mini- en gegroeid: de nieuwe en verste- male afstemming op wijkniveau. vigde samenwerkingsverbanden die zijn ontstaan over de grenzen van Kritisch afdelingen en organisaties heen, de Men heeft ook zijn lessen geleerd nieuwe initiatieven en succesvolle en is over sommige punten dan ook6 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 7
  5. 5. kritisch gestemd. Omdat in zo’n korte 1. Gezamenlijke heroriëntatie (gebiedsmanagers, programmama- tijd projectplannen moesten worden nagers wijkaanpak, leefbaarheid- gemaakt, is niet altijd even goed Zowel woningcorporaties als consulenten, managers wijkbeheer nagedacht over de bijdrage van een gemeenten zijn bezig met het etc.) en is veel energie gestoken project aan de doelstellingen in de aanbrengen van focus in hun inzet in in het betrekken van bewoners bij wijk en de slimste manier om die wijken en buurten. Het gevaar is dat ontwikkelingen in wijken en buurten. uit te voeren. Bewoners zijn soms zij dat vooral doen binnen de eigen Dit vraagt om een andere manier te veel ‘gepamperd’ met gratis acti- organisatie, met als risico dat door van werken binnen gemeenten en viteiten. Taken werden zomaar van samenwerkingspartners op verschil- woningcorporaties, dwars door afde- elkaar overgenomen, mede doordat lende wijken wordt ingezet en activi- lingen heen. Een omslag die nog men niet altijd kritisch genoeg is in teiten niet op elkaar zijn afgestemd. niet geheel gemaakt is, maar zich- de samenwerking met partners. Naast deze interne oriëntatie is het zelf inmiddels wel bewezen heeft. De dan ook essentieel om gezamen- deelnemers in het netwerk vinden Vier katalysatoren om door te lijk de inzet in wijken en buurten te dan ook dat de wijkgerichte aanpak pakken bepalen en af te stemmen. En omdat doorgezet moet worden, waarbij de De uitkomst van de gesprekken en de tijden van overlap in elkaars taak- samenwerking in de matrixstruc- bijeenkomsten is een viertal kataly- gebieden achter ons liggen, wordt tuur, dwars door afdelingen en orga- satoren voor de toekomst van de wijk samenwerken nog belangrijker. Een nisaties heen, verder moet worden in Nederland. Katalysatoren die een samenwerking waarin iedere organi- verbeterd. verdere uitwerking nodig hebben, satie de beste kwaliteit levert vanuit waar de deelnemers van het netwerk zijn eigen kerntaak en kritisch mag 3. Laat taken zoveel mogelijk over in de eigen praktijk al druk mee bezig zijn op de ander wanneer deze zijn aan bewoners zelf zijn: kerntaak niet goed uitvoert. Ondanks jaren van experimenteren met het betrekken van bewoners 1. gezamenlijk heroriënteren, 2. Doorpakken op wijkgericht blijkt uit onderzoek dat de kloof 2. doorpakken op wijkgericht werken, werken tussen instanties en burger alleen 3. laat taken zoveel mogelijk over aan bewoners zelf, De laatste jaren is veel geëxperi- maar groter is geworden. De bezui- menteerd met wijkgericht werken. nigingen die hard ingrijpen in over- 4. zet in op kwalitatief goede medewerkers in de wijk. Er zijn nieuwe constructen ontstaan heidsorganisaties, bieden de kans (wijkbureaus, programmabureaus om nu écht taken terug te leggen etc.), nieuwe functies gecreëerd bij bewoners. Hiervoor is het nodig8 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 9
  6. 6. dat professionals veel meer vraag- verbindingen kunnen leggen en over gestuurd gaan werken, initiatiefne- de grenzen van de eigen organisatie mers gaan koesteren, ondersteunen heen kunnen kijken. Op deze vaardig- en veel meer loslaten. Daarbij is het heden zullen medewerkers getraind belangrijk te beseffen dat betrokken- en geselecteerd moeten worden. heid pas ontstaat wanneer bewoners écht belang hebben bij een bepaalde Samenwerking gemeenten en ontwikkeling. Als je bewoners echt woningcorporaties én bewoners wilt betrekken, is het essentieel om Bij al deze vier katalysatoren hebben aan te sluiten bij hun belangen. we ons als deelnemers aan het Deze belangen zijn uiteenlopend, netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ verschillen per wijk, buurt en indi- vooral willen focussen op de vidu, en vragen dan ook steeds weer onderlinge samenwerking tussen een eigen, gedifferentieerde aanpak. gemeenten, woningcorporaties Deze betrokkenheid is het startpunt. en bewoners. Omdat wij vrezen De komende periode moet worden dat zonder deze samenwerking de ingezet op het benutten van de eigen wijkaanpak doodbloedt. kracht van bewoners, dit betekent experimenteren met overlaten van taken, loslaten en nieuwe manieren Het benoemen van de vier katalysatoren is dan ook een pleidooi van ondersteunen van initiatieven. gericht aan gemeenten en corporaties om elkaar nóg meer op te zoeken en gezamenlijk de wijkaanpak van morgen vorm te 4. Zet in op de kwaliteit van mede- geven. Uiteraard door daar zoveel mogelijk andere partijen bij te werkers in de wijk betrekken en ruimte te laten voor de eigen kracht van bewoners. De toekomst van de wijkaanpak staat of valt met het werk van de medewerkers in de wijken. Zij zijn het die de hiervoor genoemde kata- lysatoren in gang moeten zetten. Dit vraagt om medewerkers die kunnen schakelen op verschillende niveaus,10 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 11
  7. 7. Crisis, bezuinigen en dan…? De aanpak van de ‘Krachtwijken’, of ‘Vogelaarwijken’ is in volle gang. De eerste successen zijn geboekt, maar er is nog veel werk te doen. Intussen is de buiten- wereld aan het veranderen, gemeenten bezuinigen, de extra gelden voor wijkaanpak stoppen na 2011 en ook woningcorporaties hebben minder finan- ciële middelen. De deelnemers in het ‘Leiders in de wijkaanpak’ netwerk zijn het over één ding eens: de wijkaanpak moet doorgaan. In het netwerk zijn wij op zoek gegaan naar de ingrediënten om de wijkaanpak een doorstart te geven en antwoord te geven op de vraag: “Hoe kunnen we een vervolg geven aan de realisatie van de wijkaanpak doel- stellingen, nu we minder middelen hebben en de politieke koers veranderd is?” Wijkaanpak is van alle tijden Van de wederopbouw na de Tweede ingegeven door het Grotestedenbe- Wereldoorlog, via de stadsvernieu- leid (1994). Aanleiding was de opeen- wing in de jaren ’70 en ’80, naar de stapeling van problemen in wijken. stedelijke vernieuwing en de Voge- Om de stedelijke vernieuwing een laarwijken in de jaren ’90 tot het nog krachtiger impuls te geven, wees heden van de 21 ste eeuw – wijkaanpak minister Henk Kamp (VROM) in 2003 is van alle tijden. De laatste periode 56 wijken aan waarin extra geïnves- kenmerkt zich door de opkomst van de teerd ging worden. Minister Ella Voge- integrale aanpak van fysieke, sociale laar (Wonen, Wijken en Integratie) en economische problemen in wijken, bracht hierin in 2007 nog meer focus12 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 13
  8. 8. aan en wees 40 aandachtswijken aan, nog op volle toeren draait, maar ook ners opgestart, waarvan men zich nu dien wordt door verscherpte regels sindsdien Vogelaarwijken, Pracht- reeds de eerste haperingen begint te afvraagt of bewoners hiermee niet vanuit Europa de bewegingsvrijheid wijken of Krachtwijken genoemd. vertonen. te veel gepamperd zijn en de afhan- van corporaties ingeperkt. Ontwikke- kelijkheid van instanties niet juist is lingen waarop woningcorporaties en Verstevigde relaties vergroot in plaats van verkleind. gemeenten nu al moeten inspelen. Wat heeft deze wijkenaanpak ons tot nu toe gebracht? De deelnemers aan ‘Het werken aan wijken We moeten dóór Bij de deelnemende organisaties het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ zijn blij met de vernieuwde of verste- en buurten moet hoe dan Ondanks deze kritische geluiden zijn de betrokkenen het over één ding in het netwerk wordt de projecten daarom kritisch bekeken. Projecten vigde relaties tussen organisaties ook doorgaan, gelukkig zijn eens, het werk is nog lang niet klaar. worden uitgesteld, gefaseerd of zelfs op wijkniveau, met name tussen De eerste successen zijn geboekt, afgeblazen. Dit terwijl de problemen gemeenten en woningcorpora- alle partijen het daarover zoals ook blijkt uit de voortgangsrap- in sommige wijken en buurten nog ties. Daarnaast zijn er veel nieuwe projecten opgestart, er is geëxperi- eens.’ portage die het voormalige Minis- terie van Wonen, Wijken en Inte- lang niet zijn opgelost, en op sommige plekken zelfs verergerd zijn. Het menteerd met nieuwe vormen van gratie onlangs naar de Tweede Kamer werken aan gezonde, leefbare wijken burgerparticipatie en het wijkgericht stuurde. Maar de huidige situatie moet hoe dan ook doorgaan. Kern- werken heeft meer vorm gekregen Te veel gepamperd is broos. Het werken aan wijken en vraag is hoe we enerzijds het goede (wijkbureaus, programmabureaus, Hoewel men erg blij is met de buurten moet hoe dan ook doorgaan van de wijkaanpak kunnen behouden decentralisatie). versterkte samenwerkingsverbanden – gelukkig zijn alle partijen het daar- – samenwerkingsverbanden, nieuwe De deelnemers aan het netwerk zijn tussen organisaties, erkent men ook over eens. en succesvolle projecten en de orga- echter ook kritisch. Om voor de extra in deze samenwerking niet altijd even nisatievormen richting wijkgericht gelden in aanmerking te komen kritisch op elkaar te zijn geweest. Te 2011: een kruispunt werken – anderzijds met minder geld zijn in een korte tijd projectplannen gemakkelijk zijn taken overgenomen In 2011 draait de projectencarrousel de wijkaanpak een doorstart kunnen gemaakt. Met als gevolg dat er niet die eigenlijk tot de kerntaak van een zoals gezegd nog op volle toeren. geven. altijd goed is nagedacht over ‘het andere partij behoren. Voorbeelden Maar voor 2012 zijn grootschalige waarom en het hoe’ van de uitvoering zijn de inzet in welzijnswerk en het bezuinigingen aangekondigd bij van een project, kortom of dat project betalen van extra leerkrachten op gemeenten. Ook woningcorpora- wel bijdraagt aan de doelstellingen scholen door een woningcorporatie, ties geven aan minder financiële die men voor ogen heeft in de wijk. buurtbemiddeling onder huurders middelen te hebben door de crisis en Er is een grote ‘projectencarrousel’ door de gemeente etc. Tevens zijn er de tegenvallende woningverkopen en op gang gekomen, die momenteel veel gratis activiteiten voor bewo- heffingen vanuit de overheid. Boven-14 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 15
  9. 9. Vier katalysatoren Samen met de deelnemers uit het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ zijn vier katalysatoren geformuleerd om de gezamenlijke doorstart mogelijk te maken: 1. gezamenlijk heroriënteren, 2. doorpakken op wijkgericht werken, 3. laat taken zoveel mogelijk over aan bewoners zelf, 4. zet in op kwalitatief goede medewerkers in de wijk. I. Gezamenlijk heroriënteren Het samen met partners bepalen door bezuinigingen op het welzijns- in welke wijken extra inzet wordt werk of het stopzetten van subsidies. gepleegd en het onderling afstemmen Men vreest de kaasschaaf of de botte van waaruit deze inzet bestaat, ieder bijl. De deelnemende gemeenten in vanuit zijn eigen kerntaken. het netwerk zijn intern druk bezig met het kritisch kijken naar de inzet die zij Gemeenten moeten fors bezuinigen plegen in wijken en buurten. In Stads- en daarbij blijft de wijkaanpak niet deel Oost in Amsterdam bijvoorbeeld gespaard. Is het niet door het tempo- is in december 2010 gestart met het riseren van projecten, dan is het wel proces ‘Samen kiezen en sturen’. Met16 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 17
  10. 10. behulp van statistische gegevens van leggen op wijken. De deelnemers in buurten worden sterkten, zwakten, kansen en bedreigingen benoemd. het netwerk onderschrijven de nood- zaak tot gezamenlijke heroriëntatie, ‘Liever in vijf buurten Per buurt wordt vervolgens bepaald wat de inzet zal zijn en de bijbeho- maar willen eerst het eigen huiswerk goed doen. De volgende fase is de intensief aan de slag, rende investeringsruimte. Eenzelfde beweging is gaande bij afstemming met andere partijen. Juist de hechte samenwerkingsverbanden dan in twintig een woningcorporaties, zoals ook de deel- nemende corporaties in het netwerk bieden hiertoe goede kansen. beetje.’ aangeven. Bij corporaties speelt Gezamenlijke heroriëntatie is niet tevens een discussie over kerntaken, alleen belangrijk voor het gelijkscha- mede ingegeven door de strengere kelen op welke wijken wel en niet regelgeving omtrent staatssteun extra ingezet wordt, maar ook om de vanuit Europa. Hierdoor wordt met inspanningen in die wijken op elkaar name kritischer gekeken naar sociale af te stemmen. Binnen woningcorpo- en economische projecten. Er wordt raties, maar ook bij gemeenten woedt meer focus aangebracht, enerzijds in een kerntakendiscussie. De tijd van welke wijken wel en geen extra inzet overlap in elkaars taakgebieden en wordt gepleegd en anderzijds hoe het makkelijk overnemen van elkaars deze inzet eruit moet zien. taken ligt achter ons. Dit betekent dat samenwerking nog belangrijker Zowel gemeenten als woningcor- wordt. Een samenwerking waarin poraties zijn derhalve bezig met het iedere organisatie de beste kwaliteit aanbrengen van focus in hun inzet in levert vanuit zijn eigen kerntaak en wijken en buurten. Onder het motto kritisch mag zijn op de ander als deze ‘Liever in vijf buurten intensief aan zijn kerntaak niet goed uitvoert. Dit de slag, dan in twintig een beetje.’ betekent een professionalisering van Het gevaar is echter dat zij dit vooral de samenwerking, een samenwerking binnen de eigen organisatie doen en gebaseerd op onderling vertrouwen, niet in onderlinge afstemming met transparantie en oprechte interesse in elkaar. Met als risico dat gemeenten elkaars belangen. en corporaties niet dezelfde focus18 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 19
  11. 11. II. Doorpakken op wijkgericht werken ‘De vrees bestaat Het verbeteren van de interne samen- Bij gemeenten is het wijkgericht dat het kind met het investeren in sociale projecten. Voor- beelden zijn ‘achter de voordeur’- werking in de matrixstructuur van werken in veel gevallen apart geor- projecten, de inzet van leefbaar- het wijkgericht werken en de lijnor- ganiseerd van de lijnorganisatie, badwater wordt heidsconsulenten, buurtconciërges, ganisatie en het vasthouden van de deels betaald met extra gelden groen- en speelvoorzieningen enz. externe samenwerking bij inzet op vanuit wijkaanpak of andere bronnen weggegooid.’ Juist op deze terreinen wordt inten- leefbare wijken en buurten. bovenop de reguliere begroting van sief samengewerkt met gemeenten de gemeente. Dit betekent echter niet en andere partners. Deze verbreding Een verdienste van de wijkaanpak is dat er geen interactie is met de lijn- van taakgebieden heeft er deels voor de ontwikkeling richting het wijkge- organisatie. De wijkaanpak organisa- van de gelden voor wijkaanpak woedt gezorgd dat organisaties elkaar beter richt werken. Het wijkgericht werken ties heeft de lijnorganisatie nodig en binnen veel gemeenten de discussie weten te vinden. Het terugschroeven verbindt datgene wat er leeft in wijken vice versa. De lijnorganisatie maakt op welke manier het wijkgericht van de inzet van corporaties op deze en buurten met de strategie en het bij het opstellen van beleidsplannen werken vorm moet krijgen en, vooral, terreinen kan tot gevolg hebben dat beleid van organisaties zoals woning- idealiter gebruik van de informatie die betaald moet worden. De deelne- de afstand tussen organisaties onder- corporaties en gemeenten. Tenminste, wijkaanpak professionals ophalen in mers in het netwerk pleiten voor het ling groter wordt. Een reden waarom zo zou het moeten werken op papier. wijken en buurten. Daarnaast sluit de behouden van de matrixstructuur de deelnemers van corporaties in het De afgelopen jaren is veel geëxpe- uitvoering van de wijkaanpak aan bij en het verbeteren van de werkbaar- netwerk pleiten voor het vast blijven rimenteerd met wijkgericht werken. het beleid dat de lijnorganisatie heeft heid hiervan. Een duidelijk voordeel houden aan deze taken van corpora- Er zijn nieuwe constructen ontstaan opgesteld. van deze structuur is de verbeterde ties. Kritischer zijn mag, maar ondoor- (wijkbureaus, programmabureaus samenwerking met andere partijen. dacht schrappen niet. etc.), nieuwe functies gecreëerd Ook op uitvoeringsniveau is samen- De vrees bestaat dat het kind met het (gebiedsmanagers, programmama- werking essentieel. Als vanuit badwater wordt weggegooid. Dat de wijkgerichte aanpak doorgezet nagers wijkaanpak, leefbaarheidcon- wijkaanpak geconstateerd wordt dat moet worden, daarover zijn de deel- sulenten, managers wijkbeheer etc.) een wijk extra schoongemaakt moet Woningcorporaties hebben het nemers in het netwerk het eens. De en is veel energie gestoken in het worden, dan zal de uitvoerende dienst wijkgericht werken vooral invul- aandacht moet uitgaan naar het verbe- betrekken van bewoners bij ontwikke- van de gemeente dit uiteindelijk ling gegeven door hun taakgebied teren van de interne samenwerking in lingen in wijken en buurten. De extra oppakken, en niet de wijkaanpakor- te verbreden. Van het verhuren van de matrix tussen de wijkaanpak en wijkaanpakgelden zijn een belangrijke ganisatie. Deze matrixstructuur levert woningen aan mensen met een lager de lijnorganisatie en het vasthouden impuls geweest om dit mogelijk te continu spanning op. Op dit terrein is inkomen en bijzondere doelgroepen, van de externe samenwerking bij het maken. nog veel te winnen. Met de aangekon- tot het bijdragen aan een leefbare verbeteren van leefbaarheid in wijken digde bezuinigingen en het stopzetten woonomgeving door veel meer te en buurten.20 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 21
  12. 12. III. Laat taken zoveel mogelijk over aan bewoners ‘Een van de ingre- zelf diënten in de doorstart Het vergroten van het eigenaarschap leggen van taken bij bewoners. Wat stratie, begeleidt de commissie waar van de wijkaanpak is van bewoners door vraaggestuurd te nu als we bewoners in wijken nodig. Resultaat: bewoners zijn meer werken en aansluiting te zoeken bij tevreden over het schoonhouden het vergroten van het de belangen van de bewoners in de zelf verantwoordelijk houden voor van het complex, en de kosten zijn wijk. bepaalde taken in wijken en buurten? lager. Let op: de gedachte dat dit de eigenaarschap van Gaan bewoners zich dan anders corporatiemedewerkers minder tijd In de wijkaanpak is veel geëxperi- gedragen, meer eigenaarschap en zou kosten is een illusie. Soms vraagt bewoners.’ menteerd met het betrekken van eigen initiatief tonen, meer zelfver- deze aanpak zelfs meer tijd, zeker in bewoners, op verschillende niveaus: trouwen ontwikkelen en zich meer het begin. bij het maken van beleid, meedenken betrokken voelen bij de samenleving? Ook nodig is het ondersteunen en over projecten in panels en discus- En wat is daarvoor nodig? In elk geval faciliteren van initiatiefnemers. Initi- siegroepen, particulier opdrachtge- vraagt dit van instanties dat zij veel atieven hebben trekkers nodig, de Deze mensen zullen zich niet snel verschap etc. Met goede en minder meer vraaggestuurd gaan werken, ‘pareltjes’ in de wijk. In plaats van inzetten voor het meedenken over het goede resultaten. Uit onderzoeken initiatieven veel meer faciliteren, deze te laten verdwalen in de bureau- ontwerp van een nieuw multifunctio- blijkt echter dat ondanks al deze netwerken van bewoners onder- cratie, moeten deze mensen veel neel centrum. Maar wellicht wel voor inspanningen de kloof tussen de steunen vanuit de eigen organisatie, meer ondersteund en gefaciliteerd het creëren van een veilige speelplek instanties en de burger alleen maar maar ook vanuit de samenwerkings- worden. Van wijkaanpak naar wijkon- voor hun kinderen op het binnenter- groter is geworden. Actieve bewoners partners. En het vraagt van professio- dersteuning. rein van het complex. hebben moeite om dingen gedaan te nals dat zij los durven te laten. krijgen bij instanties, komen niet door Een voorbeeld uit de huidige praktijk: Per wijk kunnen de routes zeer Het kabinet zet in op het ruimte de bureaucratie heen. Hierdoor wordt een woningcorporatie geeft de bewo- verschillen; er is dan ook niet één geven aan de eigen kracht van bewo- de potentiële kracht van bewoners ners van een complex de regie over aanpak. Zeker in achterstandswijken ners. Dit is in onze ogen één van de onvoldoende benut. de schoonmaak in een complex. Deze moet rekening worden gehouden ingrediënten in de doorstart van de bewoners organiseren zich in een met de mogelijkheden die mensen wijkaanpak. Vraaggestuurd werken De op handen zijnde bezuinigingen commissie die bepaalt hoe vaak wordt hebben. Veel mensen zijn vooral en aansluiting zoeken bij de belangen grijpen hard in overheidsorganisaties schoongemaakt, door wie, wanneer bezig met ‘overleven’; hun belang ligt van de bewoners in de wijk zijn hierbij in. Maar ze kunnen ook als katalysator enz. De woningcorporatie stelt een vooral bij het financieel rondkomen essentieel. Bezuinigingen kunnen worden ingezet bij het écht terug- budget beschikbaar, regelt de admini- en het opvoeden van hun kinderen. hiervoor juist als katalysator dienen.22 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 23
  13. 13. ‘Een zakelijke houding wordt belangrijker, maar wel gestoeld op vertrouwen, transparantie en oprechte interesse in het belang van de ander.’ IV. Zet in op de kwaliteit van medewerkers in de wijk De toekomst van de wijkaanpak staat die actief zijn in wijken en buurten. verschillende niveaus, verbindingen dit van elkaar te weten. Kortom, er of valt met het werk van de mede- Van hen wordt gevraagd meer vraag- kunnen leggen en over de grenzen valt nog veel winst te behalen in het werkers in de wijken. De toekomst gestuurd te gaan werken, los durven van het eigen taakgebied heen ontschotten tussen afdelingen en vraagt om medewerkers die kunnen laten, bewoners ondersteunen waar kunnen kijken. Een zakelijke houding organisaties. schakelen op verschillende niveaus, nodig, tegelijkertijd kritischer te zijn op wordt belangrijker, zowel richting verbindingen kunnen leggen en over de taken die men wel en niet oppakt, collega’s, bewoners als samenwer- de grenzen van de eigen organisatie en ook nog eens samenwerkingspart- kingspartners. Maar wel een zakelijke heenkijken. ners aan te spreken op hun kerntaak. houding gestoeld op vertrouwen, Dit geldt voor zowel leidinggevenden transparantie en oprechte interesse in De heroriëntatie, de hernieuwde focus als voor mensen in de uitvoering. het belang van de ander. op kerntaken, het wijkgericht werken Dit vraagt om een professionalise- en het verleggen van het eigenaar- ringsslag. Medewerkers moeten Het komt nog steeds té vaak voor schap naar bewoners in de wijken worden getraind of geselecteerd op dat verschillende instanties aan de hebben impact op de medewerkers het vermogen te kunnen schakelen op slag zijn met hetzelfde gezin zonder24 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 25
  14. 14. Gezamenlijke regie in wijkaanpak van morgen We omschreven de vier katalysatoren die resulteerden uit de gesprekken met de deelnemers aan het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ en de netwerkbijeen- komsten. We kozen voor deze vier katalysatoren omdat opvalt dat er over deze punten overeenstemming is tussen zowel gemeenten als corporaties. Boven- dien zijn mensen min of meer al bezig deze vier katalysatoren vorm te geven in de eigen organisatie. Wij hebben ons vooral willen focussen op de samenwer- king tussen gemeenten en woningcorporaties, omdat wij van mening zijn dat zonder deze samenwerking de wijkaanpak doodbloedt. Het benoemen van de vier katalysatoren is dan ook een pleidooi gericht aan gemeenten en corporaties om elkaar nóg meer op te zoeken en gezamenlijk de wijkaanpak van morgen vorm te geven. Uiteraard door daar zoveel mogelijk andere partijen bij te betrekken en ruimte te laten voor de eigen kracht van bewoners. In het netwerk ‘Leiders in de wijkaanpak’ willen we doorgaan met het uitwerken van de katalysatoren, met het delen van elkaars ervaringen en de ervaringen van buitenaf. Wilt u meer weten over dit netwerk en over deelname? Neem dan contact op met Jeroen den Uyl (juy@tg.nl) of Sandy van Marrewijk (smr@tg.nl).26 | De toekomst van de wijk in Nederland De toekomst van de wijk in Nederland | 27
  15. 15. Samen met onze opdrachtgevers komen tot nieuwe antwoordenop vragen, tot het creëren van kansen. Dat betekent goed luisteren,durven doorvragen en kritisch blijven. Eigenschappen die onzeadviseurs en managers kenmerken. Zodat u de juiste strategischekeuzes kunt maken.Resultaat: een andere, verfrissende kijk op uw vraagstuk, metoplossingen die echt werken. Onze mensen staan u terzijde.Twynstra Gudde staat erachter.Twynstra Gudde Tel 033 4677777Stationsplein 1 Fax 033 46776663818 LE Amersfoort info@tg.nlPostbus 907 www.twynstragudde.nl3800 AX Amersfoort 2472

×