• Share
  • Email
  • Embed
  • Like
  • Save
  • Private Content
Jouke van Dijk: Schieten op bewegende doelen
 

Jouke van Dijk: Schieten op bewegende doelen

on

  • 3,451 views

Jouke van Dijk (Rijksuniversiteit Groningen)

Jouke van Dijk (Rijksuniversiteit Groningen)

Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse aan de Rijksuniversiteit Groningen. Deskundige op het gebied van scholing en arbeidsmarkt.

Statistics

Views

Total Views
3,451
Views on SlideShare
3,451
Embed Views
0

Actions

Likes
0
Downloads
9
Comments
0

0 Embeds 0

No embeds

Accessibility

Categories

Upload Details

Uploaded via as Microsoft PowerPoint

Usage Rights

© All Rights Reserved

Report content

Flagged as inappropriate Flag as inappropriate
Flag as inappropriate

Select your reason for flagging this presentation as inappropriate.

Cancel
  • Full Name Full Name Comment goes here.
    Are you sure you want to
    Your message goes here
    Processing…
Post Comment
Edit your comment
  • De figuur geeft de verdeling van de eigen afgestudeerden weer, dus 100% = het totale bestand aan afgestudeerden, gemiddeld in de periode 2006 - 2008, voorzover beschikbaar. De kolom ’16 jr’ geeft daarbij de woonregio op leeftijd 16 (dus herkomst eigen afgestudeerden). De kolom ‘Werk’ geeft de locatie van de huidige baan. Deze twee kolommen zijn besproken tijdens de meeting in september 2009. Hieruit bleek dat voor elke gemeente opgaat dat het %-age eigen afgestudeerden dat in de gemeente is blijven werken hoger is dan het %-age dat oorspronkelijk uit de gemeente afkomstig was. Deze winst gaat ten koste van de omliggende regio. Nieuw is de derde kolom ‘Woon’, die de huidge woonlocatie aangeeft van dezelfde groep eigen afgestudeerden. Grosso modo geldt dat de patronen bij ‘Woon’ voor de meeste gemeenten veel weg hebben van die voor ‘Werk’, wat op zichzelf niet verrassend is aangezien forenstijden een rem vormen op al te grote verschillen. Het %-age eigen afgestudeerden dat in de gemeente is blijven wonen is voor Groningen, Tilburg (HBO) en vwb de Universiteiten bij alle gemeenten hoger dan het %-age dat er werkt. Het is niet automatisch zo dat een hoger aandeel woonachtig in de gemeente een kleiner deel in de omliggende regio betekent. De meeste steden kunnen zich wat betreft het vasthouden van HBO-ers prima meten met erkende studententrekkers als A’dam en Utrecht. We zullen later zien dat forensbewegingen veel voorkomen. Afgestudeerden die werken in de stad wonen er lang niet allemaal, en vice versa.
  • Bij Universiteit zonder uitzondering een hoger aandeel vastgehouden omtrend het wonen dan het werken. Nu steken A’dam en Utrecht er wel meer bovenuit (incl Rotterdam) maar de verschillen zijn beperkt
  • Figuur (vorige meeting al besproken) geeft de opleidingslocatie van starters op de eigen arbeidsmarkt weer, voor HBO en WO apart. Hieruit blijkt dat Groningen en Leeuwarden in hoge mate zelfvoorzienend zijn: 70-80% van de starters is afkomstig van een instelling voor hoger onderwijs uit de eigen gemeente. Het beeld voor de andere gemeenten wijkt af. Er is een uitruil binnen landsdeel zuid van HBO-afgestudeerden zichtbaar voor Maastricht en Tilburg. Rotterdam ontvangt een deel van haar WO starters van universiteiten in de Noordelijke Randstad, Utrecht en Overig NL.

Jouke van Dijk: Schieten op bewegende doelen Jouke van Dijk: Schieten op bewegende doelen Presentation Transcript

  • Onderwijs en Arbeidsmarkt…. schieten op bewegende doelen! Presentatie Seminar OBR Strategie Schiecentrale, Rotterdam, 3 februari 2011 Prof. dr Jouke van Dijk Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen jouke.van.dijk @ rug.nl
  • Trends economie en arbeidsmarkt
    • Stagnerende economische groei: kredietcrisis
    • Krimp/vergrijzing: beroepsbevolking neemt af
    • Herstructurering: eenvoudige maakindustrie verdwijnt, groei in de dienstensector, vooral zorg
    • Kennisintensivering, innovatie: opleidingsniveau stijgt, maar in Nederland ook 250.000 analfabeten en 1,5 miljoen laaggeletterden
    • Grote dynamiek: flexibeler arbeidsrelaties  zzp-ers, veel part time werk, pendel  wonen
    • Kwalitatieve mismatch vraag en aanbod
    • Nog veel mensen in de WW, WWB en WAO die buiten het arbeidsproces staan
  • Banen groei 1983 – 2004 1983 = 100 >358 <114
  • Ontwikkeling aantal arbeidsplaatsen 1995-2007 (per 1000 inwoners van 15-65 jaar) >166 94-111 <42
  • Opleidingsindex inwoners 15-64 jaar Donkerrood: > 2,4 Donkerblauw < 1,6 Bron: Pau/Louter, 2010 Index 1-5
  • Overzicht
    • Onderwijs en Arbeidsmarkt Rotterdam: meer lager opgeleiden, minder kenniswerkers en meer industrie: is dat erg?
    • Onderzoek:
    • Braindrain of Braingain
    • Sociale Stijging: hoger en lager opgeleiden
    • Presentatie is gebaseerd op onderzoek uitgevoerd FRW/RUG en NICIS i.s.m. Gemeenten Eindhoven, Emmen, Groningen, Heerlen, Helmond, Leeuwarden, Maastricht, Rotterdam en Tilburg door de onderzoekers Lourens Broersma, Arjen Edzes, Viktor Venhorst en Jouke van Dijk
  • Heeft Rotterdam last van braindrain?
    • Waar komen de studenten vandaan en waar gaan ze na het afstuderen wonen en werken?
    • Waar komen de startende werknemers met een HBO of WO opleiding vandaan?
  • Eigen afgestudeerden: woonlocatie 16jr, huidige werk- en woonlocatie ( HBO )
  • Eigen afgestudeerden: woonlocatie 16jr, huidige werk- en woonlocatie ( WO )
  • Starters op de arbeidsmarkt: waar hebben ze gestudeerd? ( HBO en WO )
  • Conclusies
    • Rotterdam trekt studenten uit de regio en die blijven er vaak ook werken en nog vaker ook wonen: geen braindrain op gemeentelijk en regionaal nivo!
    • Van de WO studenten houden Utrecht en Amsterdam iets meer vast, maar verschil is gering
    • Rotterdam importeert van elders vooral afgestudeerden in technische richtingen
    • De eigen afgestudeerden hebben een iets hoger cijfer dan de import: de besten blijven
    • In Rotterdam zijn veel allochtone studenten en er worden ook veel allochtonen aangetrokken van elders
  • Ontwikkeling van beroepenstructuur Polarisatie of upgrading?
  • Sociale Stijging: profiteren lager opgeleiden van hoger opgeleiden?
    • Zou kunnen door:
    • Complementariteit banen hoger en lager opgeleiden: arbeidsdeling
    • Kennistransfer binnen bedrijven door samenwerking hoog en laag opgeleiden
    • Consumptie effecten
    • Hogere totale groei werkgelegenheid door betere concurrentiepositie
    • Analyse met individuele data: effect van opleiding op loon / arbeidsproductiviteit
  • Scholing loont voor individu, bedrijf en regio via diverse mechanismen
    • Alle werknemers:
    • Rendement scholing individu: 8%
    • Indirect rendement (spillovers): 5%
    • Waarvan:
    • Scholingsnivo Bedrijf: 1,1%
    • Scholingsnivo Regio: 0,4%
    • Consumptie effect: 3,5%
  • Profiteren laag opgeleiden van hoog opgeleiden?
    • Lager opgeleiden/elementaire banen:
    • Rendement scholing individu: 2 - 3,5%
    • Indirect rendement (spillover): 4 - 6%
    • Indirect > individeel voor lager opgeleiden!!
    • Waarvan:
    • Scholingsnivo Bedrijf: 1 - 2%
    • Scholingsnivo Regio: 0,5%
    • Consumptie effect: 2,5 - 5%
    • Mix hoger en lager opgeleiden binnen bedrijf: 5 - 7%
  • Conclusies
    • Opleiding cruciaal voor de arbeidsmarktpositie.
    • Er zijn positieve productie spillovers op bedrijfs- en regio nivo, regionale consumptie-effect is groter.
    • Voor lager opgeleiden zijn er grotere productie spillovers op bedrijfsnivo en niet meer op regionaal nivo. Het consumptieffect blijft positief voor lager opgeleiden.
    • De combinatie van hoger en lager opgeleiden binnen hetzelfde bedrijf is profijtelijk voor elementaire/-lagere banen in administratieve, zorg, commerciële en creatieve banen. Niet voor technische banen.
    • Spillovers op bedrijfsniveau verschillen per sector, beroepsklasse/beroep en per stad/regio: maatwerk!
  • Welk beleid hoort hierbij?
    • Nog meer hoger opgeleiden aantrekken voor werken en wonen
    • Opleiding en Levens Lang Leren zijn cruciaal in de keten Informatie  Kennis  Innovatie zowel bij het initiëren als de uitvoering en voor alle opleidingsnivo’s
    • Niet de regio of de agglomeratie, maar mensen en bedrijven zijn de voornaamste actoren: maar over hoe dat precies werkt op micro-nvio weten we nog niet zo veel
    • Maar wie moet wat doen?
  • ROC brochure: Een beroepsopleiding is geen bedrijfsopleiding!
  • Amsterdam ≠ Rotterdam Structuur Economie en Arbeidsmarkt: Rotterdam ≠ Amsterdam Dan moet je niet hetzelfde willen en/of doen  place - based maatwerk nodig!
  • Beleidsaanbevelingen
    • Voldoende kennis over aansluiting onderwijs en arbeidsmarkt? Nee
    • Kan dat beter? Ja, maar in zeer beperkte mate: het blijf schieten op bewegende doelen!
    • Verwachtingen: een beroepsopleiding is geen bedrijfsopleiding!
    • Beter een ´verkeerde’ opleiding dan voortijdig schoolverlater!
    • Hebben bedrijven echt een probleem? En zo ja, weten ze dat en doen ze er ook zelf wat aan?
    • Vier O’s : O ndernemers, O nderwijs, O verheid en O uders hebben eigen verantwoordelijkheden. Werk samen op praktische punten, maar blijf niet steken in platforms, task-forces, convenanten, etc.
  • Onderwijs en Arbeidsmarkt…. schieten op bewegende doelen! Presentatie Seminar OBR Strategie Schiecentrale, Rotterdam, 3 februari 2011 Prof. dr Jouke van Dijk Hoogleraar Regionale Arbeidsmarktanalyse Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen jouke.van.dijk @ rug.nl