De beloften van de doe-democratie

Participatie is minder mooi dan het lijkt
De beloften van de doe-democratie
Chris Aalbe...
Wie ben ik?
• Politiek begrijpelijk voor burgers
• Burgers begrijpelijk voor de politiek

Over mij
• Blogger en onderzoeke...
Wat is de doe-democratie?

Wat is de doe-democratie?

RU Nijmegen

www.chrisaalberts.nl
Doe-democratie
• Burgers pakken zelfstandig taken op
• Overheid blijft bewust op afstand
• Overheid kan – in theorie – ing...
Taken
• Voormalige overheidstaken
• Nieuwe taken

Taken
• Voormalige overheidstaken
• Nieuwe taken

RU Nijmegen

www.chris...
Overheid
• Alle bestuurlijke niveaus
• Inclusief publieke instellingen
• Wooncorporatie, zorg, school

Overheid
• Alle bes...
Zelfvoorzienende burgers
• Geen beleid nodig
• Overheid moet faciliteren
• Verwachtingen managen

Zelfvoorzienende burgers...
Wat is de belofte van de doe-democratie?

Wat is de belofte van de doe-democratie?

RU Nijmegen

www.chrisaalberts.nl
Belofte 1: geld
• Goedkoper
• Minder kosten
• Minder professionals
Belofte 1: geld
• Goedkoper
• Minder kosten
• Minder pr...
Belofte 2: realisme
• Geen tekentafel
• Praktisch haalbaar
• Realistische burger
Belofte 2: realisme
• Geen tekentafel
• P...
Belofte 3: gemeenschap
• Meer zorg voor elkaar
• Toename sociale cohesie

Belofte 3: gemeenschap
• Meer zorg voor elkaar
•...
Belofte 4: democratie
• Zelf beslissingen nemen
• Beter dan beslissende politici
• Aansluiting bij wensen burgers
Belofte ...
Vier voorbeelden
• Huishoudelijke hulp
• Voedselbank
• Broodfonds
• Groenvoorziening
Vier voorbeelden
• Huishoudelijke hul...
Huishoudelijke hulp
• Vroeger vergoed door de overheid
• Bezuinigingen leiden tot verandering
• Professionals vervangen do...
Belofte 1: geld
• Bij veel ouderen geen kosten
• Bij uitzondering betaalde hulp
• Vrijwel zeker goedkoper dan voorheen
Bel...
Belofte 2: realisme
• Burgers hebben weinig tijd
• Ouderen willen geen hulp vragen
• Niet iedereen heeft een netwerk
Belof...
Belofte 3: gemeenschap
• Meer zorg voor elkaar
• Inspelen op schuldgevoel
• Vereenzaming is mogelijk
Belofte 3: gemeenscha...
Belofte 4: democratie
• Voorheen was er keuze
• Geen keuze voor ouderen
• Weinig keuze voor mantelzorgers
Belofte 4: democ...
Voedselbank
• Bestaan van minima met geldproblemen
• Vaak meervoudige problematiek
• Burgers regelen voedsel
•Voedselbank
...
Belofte 1: geld
• Nooit overheidstaak
• Besparing bij schuldhulpverlening

Belofte 1: geld
• Nooit overheidstaak
• Bespari...
Belofte 2: realisme
• Onduidelijk of behoeften minima vervuld worden
• Onduidelijk of er altijd voldoende voedsel is
• Inz...
Belofte 3: gemeenschap
• Meer zorg voor elkaar
• Burgers bepalen onderling wie arm is
• Juistheid criteria is onbekend
• S...
Belofte 4: democratie
• Keuze voor helpende burger
• Minima hebben weinig keus
• Keuze bestond hiervoor ook niet

Belofte ...
Broodfonds
• Enorme toename aantal ZZP-ers
• Zij krijgen geen sociale zekerheid
• Oprichting kleine eigen fondsen
•Broodfo...
Belofte 1: geld
• Nooit een overheidstaak
• Wellicht minder bijstand

Belofte 1: geld
• Nooit een overheidstaak
• Wellicht...
Belofte 2: realisme
• Effectiviteit is onduidelijk
• Hangt af van type beroep
• Hangt af van frequentie ziekte
• Belofte 2...
Belofte 3: gemeenschap
• Zorg voor elkaar binnen de groep
• Niet iedereen kan meedoen
• Oud-kankerpatiënten e.d.
• Misbrui...
Belofte 4: democratie
• Meer keuze voor ZZP-ers
• Buiten Broodfonds geen keuze
• Soms kan men niet meedoen
Belofte 4: demo...
Groenonderhoud
• Gemeente regelde groenonderhoud
• Lokale pogingen te bezuinigen
• Afspraken met burgers
• Burgers regelen...
Belofte 1: geld
• Op eerste gezicht goedkoper
• Facilitering kan kostbaar zijn
• Zonder facilitering minder succes

Beloft...
Belofte 2: realisme
• Op langere termijn succes onzeker
• Kwaliteit van onderhoud onduidelijk

Belofte 2: realisme
• Op la...
Belofte 3: gemeenschap
• Meer zorg voor de gezamenlijke omgeving
• Alleen zolang iedereen participeert
• Bij verschillende...
Belofte 4: democratie
• Druk van buitenaf om mee te doen
• Burgers hebben keuze voor eigen stoepje
• Verder moeten ze afwa...
Worden de beloften werkelijkheid?

Worden de beloften werkelijkheid?

RU Nijmegen

www.chrisaalberts.nl
Belofte 1: geld
• Doe-democratie is goedkoper
• Kosten in uitzonderingsgevallen
• Veel zaken worden ‘gratis’
• Alleen faci...
Belofte 2: realisme
• Beleid wordt niet realistischer…
• Als men problemen echt wil oplossen
• Negeren van deel problemen
...
Belofte 3: gemeenschap
• Oppervlakkig gezien meer zorg voor elkaar
• Sommigen vallen buiten de boot
• Inspelen op schuldge...
Belofte 4: democratie
• Zelf beslissingen nemen
• Keuze is meestal afwezig

Belofte 4: democratie
• Zelf beslissingen neme...
Fundamentele vraag
• Waarom ontstond ooit de overheid?
• Omdat burgers alles zelf konden?
• Omdat er al gelijkheid was?
• ...
Conclusie
• Burgers kunnen niet alles zelf
• Gelijkheid ontstaat niet vanzelf
• Belangenconflicten blijven altijd bestaan
...
Beeld
• Gereedschapskist: _sarchi
• Overheid: Imre Csany
• Afwasmiddel: Onderwijsgek
Beeld
•• Groente: Dana Payne
Gereedsc...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

De beloften van de doe-democratie: participatie is minder mooi dan het lijkt

360

Published on

Presentatie aan de Radboud Universiteit Nijmegen op 27 februari 2014 over de doe-democratie en de waarde van participatie zoals die door het kabinet Rutte-2 wordt toegejuicht.

Published in: News & Politics
0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total Views
360
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
3
Actions
Shares
0
Downloads
2
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

De beloften van de doe-democratie: participatie is minder mooi dan het lijkt

  1. 1. De beloften van de doe-democratie Participatie is minder mooi dan het lijkt De beloften van de doe-democratie Chris Aalberts Participatie is minder mooi dan het lijkt Chris Aalberts RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  2. 2. Wie ben ik? • Politiek begrijpelijk voor burgers • Burgers begrijpelijk voor de politiek Over mij • Blogger en onderzoeker • Politiek en burgers • Vijf boeken • Blogs bij ThePostOnline RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  3. 3. Wat is de doe-democratie? Wat is de doe-democratie? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  4. 4. Doe-democratie • Burgers pakken zelfstandig taken op • Overheid blijft bewust op afstand • Overheid kan – in theorie – ingrijpen • In de praktijk: participatie Doe-democratie • Burgers pakken zelfstandig taken op • Overheid blijft bewust op afstand • Overheid kan – in theorie – ingrijpen • In de praktijk: participatie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  5. 5. Taken • Voormalige overheidstaken • Nieuwe taken Taken • Voormalige overheidstaken • Nieuwe taken RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  6. 6. Overheid • Alle bestuurlijke niveaus • Inclusief publieke instellingen • Wooncorporatie, zorg, school Overheid • Alle bestuurlijke niveaus • Inclusief publieke instellingen • Wooncorporatie, zorg, school RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  7. 7. Zelfvoorzienende burgers • Geen beleid nodig • Overheid moet faciliteren • Verwachtingen managen Zelfvoorzienende burgers • Geen beleid nodig • Overheid moet faciliteren • Verwachtingen managen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  8. 8. Wat is de belofte van de doe-democratie? Wat is de belofte van de doe-democratie? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  9. 9. Belofte 1: geld • Goedkoper • Minder kosten • Minder professionals Belofte 1: geld • Goedkoper • Minder kosten • Minder professionals RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  10. 10. Belofte 2: realisme • Geen tekentafel • Praktisch haalbaar • Realistische burger Belofte 2: realisme • Geen tekentafel • Praktisch haalbaar • Realistische burger RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  11. 11. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Toename sociale cohesie Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Toename sociale cohesie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  12. 12. Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Beter dan beslissende politici • Aansluiting bij wensen burgers Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Beter dan beslissende politici • Aansluiting bij wensen burgers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  13. 13. Vier voorbeelden • Huishoudelijke hulp • Voedselbank • Broodfonds • Groenvoorziening Vier voorbeelden • Huishoudelijke hulp • Voedselbank • Broodfonds • Groenvoorziening RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  14. 14. Huishoudelijke hulp • Vroeger vergoed door de overheid • Bezuinigingen leiden tot verandering • Professionals vervangen door vrijwilligers •Huishoudelijke hulp zelfredzaamheid Gemeenten willen •• Ouderen vragen kinderen of kennissen Vroeger vergoed door de overheid • Bezuinigingen leiden tot verandering • Professionals vervangen door vrijwilligers • Gemeenten willen zelfredzaamheid • Ouderen vragen kinderen of kennissen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  15. 15. Belofte 1: geld • Bij veel ouderen geen kosten • Bij uitzondering betaalde hulp • Vrijwel zeker goedkoper dan voorheen Belofte 1: geld • Bij veel ouderen geen kosten • Bij uitzondering betaalde hulp • Vrijwel zeker goedkoper dan voorheen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  16. 16. Belofte 2: realisme • Burgers hebben weinig tijd • Ouderen willen geen hulp vragen • Niet iedereen heeft een netwerk Belofte 2: realisme • Burgers hebben weinig tijd • Ouderen willen geen hulp vragen • Niet iedereen heeft een netwerk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  17. 17. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Inspelen op schuldgevoel • Vereenzaming is mogelijk Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Inspelen op schuldgevoel • Vereenzaming is mogelijk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  18. 18. Belofte 4: democratie • Voorheen was er keuze • Geen keuze voor ouderen • Weinig keuze voor mantelzorgers Belofte 4: democratie • Voorheen was er keuze • Geen keuze voor ouderen • Weinig keuze voor mantelzorgers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  19. 19. Voedselbank • Bestaan van minima met geldproblemen • Vaak meervoudige problematiek • Burgers regelen voedsel •Voedselbank Inzamelingsactie •• Overtollige voorraden met geldproblemen Bestaan van minima van winkels • Vaak meervoudige problematiek • Burgers regelen voedsel • Inzamelingsactie • Overtollige voorraden van winkels RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  20. 20. Belofte 1: geld • Nooit overheidstaak • Besparing bij schuldhulpverlening Belofte 1: geld • Nooit overheidstaak • Besparing bij schuldhulpverlening RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  21. 21. Belofte 2: realisme • Onduidelijk of behoeften minima vervuld worden • Onduidelijk of er altijd voldoende voedsel is • Inzamelen is spekken van supermarkten Belofte 2: realisme • Onduidelijk of behoeften minima vervuld worden • Onduidelijk of er altijd voldoende voedsel is • Inzamelen is spekken van supermarkten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  22. 22. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Burgers bepalen onderling wie arm is • Juistheid criteria is onbekend • Sommige mensen vallen erbuiten Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor elkaar • Burgers bepalen onderling wie arm is • Juistheid criteria is onbekend • Sommige mensen vallen erbuiten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  23. 23. Belofte 4: democratie • Keuze voor helpende burger • Minima hebben weinig keus • Keuze bestond hiervoor ook niet Belofte 4: democratie • Keuze voor helpende burger • Minima hebben weinig keus • Keuze bestond hiervoor ook niet RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  24. 24. Broodfonds • Enorme toename aantal ZZP-ers • Zij krijgen geen sociale zekerheid • Oprichting kleine eigen fondsen •Broodfonds en arbeidsongeschiktheid Voor ziekte •• ZZP-ers maken geld aan elkaar over Enorme toename aantal ZZP-ers • Zij krijgen geen sociale zekerheid • Oprichting kleine eigen fondsen • Voor ziekte en arbeidsongeschiktheid • ZZP-ers maken geld aan elkaar over RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  25. 25. Belofte 1: geld • Nooit een overheidstaak • Wellicht minder bijstand Belofte 1: geld • Nooit een overheidstaak • Wellicht minder bijstand RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  26. 26. Belofte 2: realisme • Effectiviteit is onduidelijk • Hangt af van type beroep • Hangt af van frequentie ziekte • Belofte 2: realisme Hangt af van samenstelling groep Effectiviteit is onduidelijk • • Vertrouwen is essentieel • Hangt af van type beroep • Hangt af van frequentie ziekte • Hangt af van samenstelling groep • Vertrouwen is essentieel RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  27. 27. Belofte 3: gemeenschap • Zorg voor elkaar binnen de groep • Niet iedereen kan meedoen • Oud-kankerpatiënten e.d. • Misbruik schendt vertrouwen Belofte 3: gemeenschap • Zorg voor elkaar binnen de groep • Niet iedereen kan meedoen • Oud-kankerpatiënten e.d. • Misbruik schendt vertrouwen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  28. 28. Belofte 4: democratie • Meer keuze voor ZZP-ers • Buiten Broodfonds geen keuze • Soms kan men niet meedoen Belofte 4: democratie • Meer keuze voor ZZP-ers • Buiten Broodfonds geen keuze • Soms kan men niet meedoen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  29. 29. Groenonderhoud • Gemeente regelde groenonderhoud • Lokale pogingen te bezuinigen • Afspraken met burgers • Burgers regelen hun eigen groen Groenonderhoud • Gemeente regelde groenonderhoud • Lokale pogingen te bezuinigen • Afspraken met burgers • Burgers regelen hun eigen groen RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  30. 30. Belofte 1: geld • Op eerste gezicht goedkoper • Facilitering kan kostbaar zijn • Zonder facilitering minder succes Belofte 1: geld • Op eerste gezicht goedkoper • Facilitering kan kostbaar zijn • Zonder facilitering minder succes RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  31. 31. Belofte 2: realisme • Op langere termijn succes onzeker • Kwaliteit van onderhoud onduidelijk Belofte 2: realisme • Op langere termijn succes onzeker • Kwaliteit van onderhoud onduidelijk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  32. 32. Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor de gezamenlijke omgeving • Alleen zolang iedereen participeert • Bij verschillende inspanningen ruzie Belofte 3: gemeenschap • Meer zorg voor de gezamenlijke omgeving • Alleen zolang iedereen participeert • Bij verschillende inspanningen ruzie RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  33. 33. Belofte 4: democratie • Druk van buitenaf om mee te doen • Burgers hebben keuze voor eigen stoepje • Verder moeten ze afwachten Belofte 4: democratie • Druk van buitenaf om mee te doen • Burgers hebben keuze voor eigen stoepje • Verder moeten ze afwachten RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  34. 34. Worden de beloften werkelijkheid? Worden de beloften werkelijkheid? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  35. 35. Belofte 1: geld • Doe-democratie is goedkoper • Kosten in uitzonderingsgevallen • Veel zaken worden ‘gratis’ • Alleen facilitering kan kosten opdrijven Belofte 1: geld • Doe-democratie is goedkoper • Kosten in uitzonderingsgevallen • Veel zaken worden ‘gratis’ • Alleen facilitering kan kosten opdrijven RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  36. 36. Belofte 2: realisme • Beleid wordt niet realistischer… • Als men problemen echt wil oplossen • Negeren van deel problemen • Negeren van dilemma’s vrijwilligers Belofte 2: realisme • Beleid wordt niet realistischer… • Als men problemen echt wil oplossen • Negeren van deel problemen • Negeren van dilemma’s vrijwilligers RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  37. 37. Belofte 3: gemeenschap • Oppervlakkig gezien meer zorg voor elkaar • Sommigen vallen buiten de boot • Inspelen op schuldgevoelens • Uiten van informele druk Belofte 3: gemeenschap • Oppervlakkig gezien meer zorg voor elkaar • Sommigen vallen buiten de boot • Inspelen op schuldgevoelens • Uiten van informele druk RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  38. 38. Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Keuze is meestal afwezig Belofte 4: democratie • Zelf beslissingen nemen • Keuze is meestal afwezig RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  39. 39. Fundamentele vraag • Waarom ontstond ooit de overheid? • Omdat burgers alles zelf konden? • Omdat er al gelijkheid was? • Omdat burgers er bij conflicten zelf uitkwamen? Fundamentele vraag • Waarom ontstond ooit de overheid? • Omdat burgers alles zelf konden? • Omdat er al gelijkheid was? • Omdat burgers er bij conflicten zelf uitkwamen? RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  40. 40. Conclusie • Burgers kunnen niet alles zelf • Gelijkheid ontstaat niet vanzelf • Belangenconflicten blijven altijd bestaan • Ooit werd hier de overheid voor uitgevonden Conclusie • Burgers kunnen niet alles zelf • Gelijkheid ontstaat niet vanzelf • Belangenconflicten blijven altijd bestaan • Ooit werd hier de overheid voor uitgevonden RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  41. 41. Beeld • Gereedschapskist: _sarchi • Overheid: Imre Csany • Afwasmiddel: Onderwijsgek Beeld •• Groente: Dana Payne Gereedschapskist: _sarchi •• Brood: Hans Hillewaert Overheid: Imre Csany Afwasmiddel: Onderwijsgek •• Tuin: Daytonarolexboston • Groente: Dana Payne • Brood: Hans Hillewaert • Tuin: Daytonarolexboston RU Nijmegen www.chrisaalberts.nl
  1. A particular slide catching your eye?

    Clipping is a handy way to collect important slides you want to go back to later.

×