Info Patrimonium                             Een voorlichtingsbrochure van                                                ...
GIEtIJZER Of SmEEDIJZER?Rond 1850 beginnen, dankzij de bloeivan de industriële productie van hetdecoratieve gietijzer, de ...
Parmastraat 30 in Sint-Gillis : ONDERHOUD                                                      Smeedijzeren balkon, 1882. ...
HERStEllINGGIEtIJZERENBORStwERINGDe breekbaarheid van de decoratievegietijzeren panelen neemt toe met deleeftijd. Men ziet...
VERVANGING?                                             Optie “op identiek dezelfde wijze”                                ...
VOOR mEER INfO…Info PatrimoniumEen dienst van De Stadswinkel vzwOns Regionaal Infocentrum over Wonenbevindt zich in hartje...
Upcoming SlideShare
Loading in...5
×

Het balkon

450

Published on

1 Comment
1 Like
Statistics
Notes
No Downloads
Views
Total Views
450
On Slideshare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
0
Actions
Shares
0
Downloads
8
Comments
1
Likes
1
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

Transcript of "Het balkon"

  1. 1. Info Patrimonium Een voorlichtingsbrochure van DE StADSwINKEl DE STADSWINKELHet balkon vzwHet balkonH et balkon, tot het begin van de XIXe eeuw voorbehouden aan de herenhuizen en openbare gebouwen, wordt tussen 1850en 1914 een wezenlijk kenmerk van degevel van de Brusselse huizen.Met een grondvlak van steen rustend opsterke consoles, is het voorzien van eenborstwering in gietijzer of, minder vaak,in smeedijzer. Het bovenste deel van deborstwering heeft een handleuning in houtof in ijzer.Als u het regelmatig onderhoudt, zal uwbalkon bijna eeuwig meegaan! Enkelejaren van nalatigheid kunnen echter groteschade toebrengen door corrosie van demetalen delen. Met de steun van de Directie Monumenten en Landschappen van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest
  2. 2. GIEtIJZER Of SmEEDIJZER?Rond 1850 beginnen, dankzij de bloeivan de industriële productie van hetdecoratieve gietijzer, de balkons meteen metalen borstwering te verschijnenaan de meeste Brusselse gevels. Gietijzer,dat in een vorm wordt gegoten, maaktde serieproductie van met ornamentenversierde elementen mogelijk. Hetmateriaal vertoont echter een nadeel: het isbreekbaar. De gietijzeren panelen wordendus in een ijzeren frame samengevoegddat zorgt voor de stevigheid van deborstwering. Hoekblad voor gewelfd balkon, (idem). Col. AAM, Brussel. Model van gewelfd balkon in gietijzer Nestor Martin (Gieterij Nestor Martin. Filialen in Sint-Jans-Molenbeek. Album des Articles de Bâtiments et de Jardins, 1911). Col. AAM, Brussel.Op het einde van de XIXe eeuw herstellen ijzer, dat zich leent tot alle soorten warmehet eclecticisme geïnspireerd op de en koude bewerkingen: het buigen,Middeleeuwen en daarna de art nouveau torsades...de ambachtelijke productie van het De samenvoegingstechnieken zijnsmeedijzer in ere. Het basismateriaal gevarieerd: beugels die meerdere stavenvan de borstwering is de ijzeren staaf met omklemmen, bevestiging met behulp vaneen rechthoekige of vierkante doorsnede. klinknagels, schroeven, bouten…Het gebruikte metaal is een zeer zuiver
  3. 3. Parmastraat 30 in Sint-Gillis : ONDERHOUD Smeedijzeren balkon, 1882. Foto AAM, Brussel.Veiligheid: een balkon in slechte staat kaneen gevaar betekenen voor de bewonersvan het gebouw (instabiliteit van deborstwering) en voor de gebruikers van deopenbare weg (vallen van elementen). Hetis raadzaam om minstens één keer per jaarde staat van het stenen grondvlak en vande borstwering te controleren.Herschilderen: de metalenborstwering, blootgesteld aan slechteweersomstandigheden, moet tegen corrosieworden beschermd. De kwaliteit van devoorbereiding van het grondvlak voor hetherschilderen is essentieel: verwijderen vanroest, afschuren, ontdoen van stof en ontvetten.Aanbrengen van een anti-corrosie verf endaarna de dekverf. De kleur die traditioneelgebruikt werd voor het gevelsiersmeedwerkin de XIXe eeuw is het zwart. Vanaf 1900verschijnen andere kleuren. Een studie van deoude verflagen (stratigrafie) kan de keuze vande kleur oriënteren.
  4. 4. HERStEllINGGIEtIJZERENBORStwERINGDe breekbaarheid van de decoratievegietijzeren panelen neemt toe met deleeftijd. Men ziet vaak balkons waarvanéén of meerdere elementen gebroken zijnof ontbreken. Dit risico wordt versterktdoor een gebrek aan onderhoud van deijzeren structuur die voor de cohesie vande borstwering zorgt. Deze ondergaat Balkon met gietijzeren borstwering waarvan twee elementen gebroken zijn.vervormingen die op hun beurt spanningenin de gietijzeren elementen creëren. Omdezelfde reden mag een stelling of een IJZER EN StEEN:heftoestel in geen geval steunen op de een “stormachtig” duoborstwering van het balkon. De bevestigingspunten van de metalenEen gebroken gietijzeren paneel kan stukken in het metselwerk vergen een heelgesoldeerd worden, maar de duurzaamheid specifieke aandacht: de in lood vastgegotenvan de ingreep is niet gegarandeerd. stijlen in het stenen grondvlak zijn aanVerschillende technieken werden getest om de basis vaak ingevreten, waardoor deeen leegte op te vullen: realisatie van een bevestiging van de borstwering eenmotief in smeedijzer of zelfs in synthetisch hachelijke zaak wordt. Na behandeling vanhars. Wanneer de schade aanzienlijk het metaal tegen corrosie kan deze schadeis, is vervanging van de borstwering hersteld worden met behulp van mineraleonvermijdelijk. mortel.SmEEDIJZERENBORStwERINGHet smeedijzeren balkon heeft de tijddoorgaans goed doorstaan. Wanneertoch een herstelling noodzakelijk is,beschikt de siersmid over uiteenlopendemogelijkheden: vervanging van Het zwellen van het metaal door inwerkingbeschadigde of verdwenen elementen, van roest, in combinatie met vorst, veroorzaaktversteviging, demontering en metallisatie breuken in de steen.(aanbrengen van een dunne laag zink) omde weerstand tegen corrosie te verbeteren.
  5. 5. VERVANGING? Optie “op identiek dezelfde wijze” De meest getrouwe oplossing, maarSmeedijzeren balkons zijn bijna altijd ook de duurste, is om een kopie van deherstelbaar. Het gaat vaak om unieke oorspronkelijke borstwering te maken doorwerken waarvan de vervanging in principe een gietvorm te maken vanuit een nogmoet vermeden worden. intact gebleven gietijzeren element.De vervanging van een gietijzeren “Integratie” optieborstwering is vaker nodig. Het is evenwel Sommige siersmeden hebben enkelealtijd problematisch omdat de productie modellen van decoratieve gietijzeren panelenvan de oorspronkelijke decoratieve terug in productie gebracht waardoor eenpanelen reeds lang is stopgezet. U heeft borstwering kan worden gereconstrueerd diedan de keuze tussen verschillende opties, de oorspronkelijke sterk benadert.rekening houdend met het architecturalebelang van het gebouw. “Creatieve” optie Een derde oplossing bestaat uit het vervangen van de oude gietijzeren borstwering door een model in smeedijzer dat werd uitgevoerd volgens een nieuwe tekening aangepast aan het karakter van de gevel. Denk eraan dat voor elke wijziging van het uitzicht van de gevel voorafgaandelijk een stedenbouwkundige vergunning moet gevraagd worden. Op wie kan u beroep doen voor uw werken? Het Register van de beroepen van het patrimonium kan u helpen bij het zoeken naar uitvoerders. Bezoek onze siteDecoratief gietijzeren element dat door een www.patrimonium-beroepen.behedendaagse gieterij terug in productie werd gebracht.De premies van het Brussels Hoofdstedelijk GewestSommige onderhouds-en herstellingswerken komen in aanmerking voor de premies voorhuisvesting. Er worden specifieke subsidies toegekend aan de eigenaar van een beschermd goed.Nuttige lectuur: Collectie Kunst in de StraatHout en metaal in de Brusselse huisgevel, Koning Boudewijnstichting en Archivesd’architecture moderne, Brussel, 1997.Onderhoudsboekje, Metaal, Koning Boudewijnstichting en Brussels Hoofdstedelijk Gewest, 1997.
  6. 6. VOOR mEER INfO…Info PatrimoniumEen dienst van De Stadswinkel vzwOns Regionaal Infocentrum over Wonenbevindt zich in hartje Brussel, in de Contacteer onze verschillendeSint-Gorikshallen (metro Beurs). Een team diensten:van specialisten informeert u en geeft u Info Patrimonium, Info Energiegratis advies, ter plaatse, telefonisch en en Info Renovatieper e-mail. van dinsdag tot vrijdag van 10 u tot 18 u, en zaterdag van 14 u tot 17 u SINT-GORIKSHALLEN Sint-Goriksplein 1 1000 Brussel Tel. 02/512.86.19 Fax. 02/219.35.91 info@curbain.be www.curbain.beRedactie en illustratiemateriaal: Jérôme BERTRANDFotoverantwoording : De Stadswinkel, Brussel – Jérôme BERTRAND, behalve indien anders vermeld.Achtergrond van pagina’s 2, 3 ,4: Ernest Blérot, 1903-1906. Woonhuis, Generaal De Gaullelaan,39 te Elsene, tekening van het balkon van de tweede verdieping (col. AAM Brussel).Vertaling: Karin BrysensDesign : www.mazygraphic.beVerantwoordelijke uitgever: Eddy Deruwe, Anspachlaan 59, 1000 Brussel Le Centre Urbain - De Stadswinkel, asbl – 1991-2007 DE STADSWINKEL vzwWettelijk Depot: D/2007/6636/1

×