Waarom biologen niet twijfelen aan de evolutietheorie Nico M. van Straalen Vrije Universiteit Amsterdam
Het verhaal in een notendop <ul><li>Hoe belangrijk evolutie is voor een bioloog </li></ul><ul><li>Drie sooorten bewijsmate...
Bischop Samuel Wilberforce in discussie met Thomas Huxley (1860): “Als ik van de aap afstam, is het dan via mijn grootvade...
Wetenschap en religie: twee gescheiden magisteria? <ul><li>Encycliek Humani Generis, Paus Pius XII (1950) </li></ul><ul><u...
De hele biologie is doortrokken van evolutie <ul><li>Th. Dobzhansky (1976): </li></ul><ul><li>“ Nothing makes sense in bio...
De hele biologie is doortrokken van evolutie <ul><li>P. Teilhard de Chardin: Le P hénomène humain  (1947) </li></ul>De evo...
“ It is interesting to contemplate an entangled bank, clothed with many plants of many kinds, with birds singing on the bu...
Het milieu natuurlijke selectie, overleving van de best aangepaste Het inwendige toevallige veranderingen in het DNA, muta...
Drie argumenten <ul><li>De uniformiteit van het leven </li></ul><ul><ul><li>Frappante overeenkomst in de structuur van cel...
Uiterlijke diversiteit aan levensvormen
De organisatie-eenheid in elk organisme: de cel Bacteri ën  en  Archaea : geen mitochondriën, geen kernmembraan Planten : ...
Overeenkomst in moleculaire structuren <ul><li>DNA (polymeer van desoxyribonucl ëinezuren) </li></ul><ul><ul><li>Vastlegge...
De  “ universele boom van het leven ” , gebaseerd op vergelijkingen tussen genen die voorkomen bij alle soorten, bijv. SSU...
Fylogenie van de mensapen afgeleid uit globine-genen en mitochon-driale genen
Er schuilt een vis in ons lichaam
Het merkwaardige verloop van de strottehoofdzenuw bij de mens
Het GULO pseudogen <ul><li>Het enzym gulon-lacton-oxidase katalyseert de laatste stap in de synthese van vitamine C (ascor...
Evolutie van GULO binnen de primaten Het gen is op verschillende lukrake posities onafhankelijk van elkaar gemuteerd
De consequenties van het verlies van een functioneel GULO-gen bij de mens
Evolutie van de vissen
De eerste (fossiele) amfibie ë n lijken sterk op vissen Ichthyostega (Devoon)
Tiktaalik roseae  (Daeschler et al. 2006) Een voorspelde en gevon-den ontbrekende schakel
Fylogenie van de homininen volgens Ian Tattersall (2000) •  Homininen : aapmensachtige wezens die op twee benen liepen •  ...
Discussies over evolutiebiologie in de onderwijspraktijk aan de VU <ul><li>De evolutiebiologie appeleert sterk aan wezensv...
http://www.salaam.nl/evo.html Verzet tegen evolutie vanuit orthodox-islamitische achtergrond
Terug naar de jaren vijftig? J. Lever (1958) “De essentie van het levensaspect ligt in zijn specifieke gestructureerdheid,...
en het debat gaat voort... Dawkins (2005): De God-hypothese is irrationeel en evident onwaar; religie gaat gepaard met gew...
Conclusies <ul><li>Het idee van de twee gescheiden magisteria lost het conflict tussen evolutie en religie slechts gedeelt...
Upcoming SlideShare
Loading in …5
×

biologen over evolutie

1,134 views
894 views

Published on

VU hoogleraar Bico van Straalen legt uit waarom biologen niet twijfelen aan de evolutietheorie. Hij bespreekt drie soorten bewijsmateriaal. Volgens hem sluiten evolutietheorie en geloof in een God elkaar niet bij voorbaat uit.

0 Comments
0 Likes
Statistics
Notes
  • Be the first to comment

  • Be the first to like this

No Downloads
Views
Total views
1,134
On SlideShare
0
From Embeds
0
Number of Embeds
6
Actions
Shares
0
Downloads
19
Comments
0
Likes
0
Embeds 0
No embeds

No notes for slide

biologen over evolutie

  1. 1. Waarom biologen niet twijfelen aan de evolutietheorie Nico M. van Straalen Vrije Universiteit Amsterdam
  2. 2. Het verhaal in een notendop <ul><li>Hoe belangrijk evolutie is voor een bioloog </li></ul><ul><li>Drie sooorten bewijsmateriaal </li></ul><ul><ul><li>De uniformiteit van het leven </li></ul></ul><ul><ul><li>Het historie in het DNA </li></ul></ul><ul><ul><li>De fossiele gegevens </li></ul></ul><ul><li>Discussie over evolutie in het onderwijs </li></ul><ul><ul><li>Evolueert de mens nog? </li></ul></ul>
  3. 3. Bischop Samuel Wilberforce in discussie met Thomas Huxley (1860): “Als ik van de aap afstam, is het dan via mijn grootvader of of mijn grootmoeder?” Het aloude debat
  4. 4. Wetenschap en religie: twee gescheiden magisteria? <ul><li>Encycliek Humani Generis, Paus Pius XII (1950) </li></ul><ul><ul><li>Er is geen conflict tussen wetenschap en religie; elk heeft zijn magisterium </li></ul></ul><ul><li>Toespraak Paus Johannes Paulus II (1996): Truth cannot contradict truth </li></ul><ul><ul><li>“ ...new knowledge has led to the recognition of the theory of evolution as more than a hypothesis.” </li></ul></ul><ul><li>Vaticaanse conferentie over biologische evolutie (2009) </li></ul><ul><ul><li>“ Peace between creation and evolution now appears more solid” </li></ul></ul>Stephen J. Gould 1941- 2002
  5. 5. De hele biologie is doortrokken van evolutie <ul><li>Th. Dobzhansky (1976): </li></ul><ul><li>“ Nothing makes sense in biology except in the light of evolution.” </li></ul>M. Carrier (1995): “ De theorie van Darwin speelt in de biologie een rol die vergelijkbaar is met die van de theorie van Newton in de mechanica van hemellichamen.”
  6. 6. De hele biologie is doortrokken van evolutie <ul><li>P. Teilhard de Chardin: Le P hénomène humain (1947) </li></ul>De evolutie: een theorie, een systeem, een hypothese? – Volstrekt niet; veel meer dan dat: een algemene voorwaarde waarnaar voortaan alle theorie ën, alle hypothesen, alle systemen zich moeten voegen, waaraan zij moeten beantwoorden, willen zij denkbaar en waar zijn .”
  7. 7. “ It is interesting to contemplate an entangled bank, clothed with many plants of many kinds, with birds singing on the bushes, with various insects flitting about, and with worms crawling through the damp earth, and to reflect that these elaborately constructed forms, so different from each other, and dependent upon each other in so complex a manner, have all been produced by laws acting around us.”
  8. 8. Het milieu natuurlijke selectie, overleving van de best aangepaste Het inwendige toevallige veranderingen in het DNA, mutaties, erfelijkheid EVOLUTIE
  9. 9. Drie argumenten <ul><li>De uniformiteit van het leven </li></ul><ul><ul><li>Frappante overeenkomst in de structuur van cellen en het gebruik van macromoleculen </li></ul></ul><ul><li>De historie in ons lichaam </li></ul><ul><ul><li>Het menselijk lichaam draagt nog een evolutionair verleden met zich mee </li></ul></ul><ul><li>De fossiele gegevens </li></ul><ul><ul><li>Uitgestorven ontbrekende schakels tussen diverse diergroepen </li></ul></ul>
  10. 10. Uiterlijke diversiteit aan levensvormen
  11. 11. De organisatie-eenheid in elk organisme: de cel Bacteri ën en Archaea : geen mitochondriën, geen kernmembraan Planten : celwand, chloroplasten Schimmels : chitineuse celwand
  12. 12. Overeenkomst in moleculaire structuren <ul><li>DNA (polymeer van desoxyribonucl ëinezuren) </li></ul><ul><ul><li>Vastleggen van genetische informatie </li></ul></ul><ul><li>RNA (polymeer van ribonucleïnezuren) </li></ul><ul><ul><li>Omzetting van genetsiche informatie naar eiwitten </li></ul></ul><ul><li>Eiwitten (polymeer van aminozuren) </li></ul><ul><ul><li>Structuur, omzettingen, reacties, signalering </li></ul></ul><ul><li>Koolhydraten (polymeer van suikers) </li></ul><ul><ul><li>Omzettingen, energiedrager </li></ul></ul><ul><li>Vetzuren </li></ul><ul><ul><li>Structuur, energiedrager, signalering </li></ul></ul>
  13. 13. De “ universele boom van het leven ” , gebaseerd op vergelijkingen tussen genen die voorkomen bij alle soorten, bijv. SSU rRNA
  14. 14. Fylogenie van de mensapen afgeleid uit globine-genen en mitochon-driale genen
  15. 15. Er schuilt een vis in ons lichaam
  16. 16. Het merkwaardige verloop van de strottehoofdzenuw bij de mens
  17. 17. Het GULO pseudogen <ul><li>Het enzym gulon-lacton-oxidase katalyseert de laatste stap in de synthese van vitamine C (ascorbinezuur) </li></ul><ul><li>Vrijwel alle zoogdieren hebben dit enzym en kunnen vitamine C zelf maken </li></ul><ul><li>Apen van de Nieuwe Wereld, mensapen, vleermuizen en cavia kunnen geen vitamine C maken doordat het gen GULO gemuteerd is </li></ul><ul><li>Verlies van vermogen om vitamine C te synthetiseren is bij apen niet weggeselecteerd door frugivore levenswijze </li></ul>
  18. 18. Evolutie van GULO binnen de primaten Het gen is op verschillende lukrake posities onafhankelijk van elkaar gemuteerd
  19. 19. De consequenties van het verlies van een functioneel GULO-gen bij de mens
  20. 20. Evolutie van de vissen
  21. 21. De eerste (fossiele) amfibie ë n lijken sterk op vissen Ichthyostega (Devoon)
  22. 22. Tiktaalik roseae (Daeschler et al. 2006) Een voorspelde en gevon-den ontbrekende schakel
  23. 23. Fylogenie van de homininen volgens Ian Tattersall (2000) • Homininen : aapmensachtige wezens die op twee benen liepen • Ontstaan 5 - 8 My BP • In totaal 8 Homo -soorten en 14 niet- Homo ’s • Sommige leefden tegelijkertijd • Allemaal uitgestorven behalve Homo sapiens Homo sapiens ontstond in Afrika, ± 200.000 jaar geleden
  24. 24. Discussies over evolutiebiologie in de onderwijspraktijk aan de VU <ul><li>De evolutiebiologie appeleert sterk aan wezensvragen en levensovertuiging </li></ul><ul><li>Bezwaren worden alleen gehoord bij het stellen van een open essay-vraag </li></ul><ul><li>Verzet komt vooral van studenten met een islamitische achtergrond </li></ul><ul><li>Men richt zich op het internet en bronnen die in eigen kring bekend zijn </li></ul><ul><li>Men heeft over het algemeen weinig moeite met micro ëvolutie, wel met afstamming van soorten </li></ul>
  25. 25. http://www.salaam.nl/evo.html Verzet tegen evolutie vanuit orthodox-islamitische achtergrond
  26. 26. Terug naar de jaren vijftig? J. Lever (1958) “De essentie van het levensaspect ligt in zijn specifieke gestructureerdheid, deze is “in den beginne” geschapen en is, voortdurend onder Gods leiding, langs een lijn van voor ons onwaarschijnlijke, maar wel natuurlijke processen, daar zij als mogelijkheid (noodzakelijkheid zou men ook kunnen zeggen) in de schepping gegeven was, gerealiseerd”
  27. 27. en het debat gaat voort... Dawkins (2005): De God-hypothese is irrationeel en evident onwaar; religie gaat gepaard met geweld en onderdrukking; het zou beter zijn als iedereen athe ï st was Collins (2006): Geloof in God is niet strijdig met de wetenschap; God is overal in de natuur en maakt evolutie mogelijk
  28. 28. Conclusies <ul><li>Het idee van de twee gescheiden magisteria lost het conflict tussen evolutie en religie slechts gedeeltelijk op </li></ul><ul><li>Biologen zijn zeer overtuigd van de feitelijke correctheid van evolutie </li></ul><ul><li>Bewijsmateriaal komt uit verschillende bronnen (DNA, bouwplannen, fossielen) </li></ul><ul><li>Desondanks blijft het onderwerp evolutie discussies oproepen en weerstand onder gelovigen </li></ul><ul><li>Verschillende wetenschappers verzoenen religie en evolutie (Lever, Collins, Dekker) </li></ul>

×